Jonathan Crary, σε μεταφραση Β. Παπακριβοπουλου, απο monde diplomatique...
Θεωρούμε συνήθως ότι η ανάγκη μας για ύπνο αποτελεί
είτε απώλεια χρόνου, είτε μια ενοχλητική χαλάρωση της επαγρύπνησής μας.
Για παράδειγμα, ο ύπνος χρησιμοποιείται ως παρομοίωση για να περιγράψει
την απάθεια των λαών μπροστά στην καταπίεση που υφίστανται. Δεδομένου
ότι ο καπιταλισμός έχει θέσει ως στόχο να μετατρέψει την ανθρώπινη ζωή
σε μια διαδικασία αδιάκοπης παραγωγής και κατανάλωσης, μήπως θα έπρεπε
να αναθεωρήσουμε αυτά τα στερεότυπα ;
Όποιος έχει ζήσει στη Δυτική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών
σίγουρα γνωρίζει το φαινόμενο της μετανάστευσης των αποδημητικών πτηνών
που διασχίζουν κάθε χρονιά ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο. Ωστόσο,
ανάμεσα στις εκατοντάδες είδη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα
είδος τσίχλας με λευκό λαιμό. Σε αντίθεση με τα περισσότερα από τα
υπόλοιπα είδη, το συγκεκριμένο χαρακτηρίζεται από την ιδιαιτερότητα ότι,
κατά τη διάρκεια της αποδημίας του, μπορεί να μείνει ξύπνιο έως και
επτά συνεχόμενες ημέρες. Η ιδιαίτερη εποχιακή συμπεριφορά τού επιτρέπει
να πετάει τη νύκτα και να αναζητεί την τροφή του κατά τη διάρκεια της
ημέρας, χωρίς να ξεκουράζεται διόλου.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, την τελευταία πενταετία, το
υπουργείο Άμυνας έχει διαθέσει σημαντικά ποσά για την έρευνα της
συμπεριφοράς αυτού του είδους πουλιών. Οι ερευνητές διάφορων
πανεπιστημίων –και κυρίως του Μάντισον (Ουισκόνσιν)- έχουν λάβει
πλουσιοπάροχη χρηματοδότηση για να μελετήσουν την εγκεφαλική
δραστηριότητα των πτηνών κατά τη διάρκεια των περιόδων στέρησης ύπνου. Ο
σκοπός των ερευνών είναι η απόκτηση γνώσεων, οι οποίες θα μπορούσαν στη
συνέχεια να μεταφερθούν στο ανθρώπινο είδος.
Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός στρατιώτη ο οποίος δεν
θα κοιμάται. Η μελέτη αυτού του είδους τσίχλας αποτελεί ένα πολύ μικρό
τμήμα ενός κατά πολύ ευρύτερου σχεδίου το οποίο αποσκοπεί στην επίτευξη
της, έστω μερικής, κυριαρχίας πάνω στον ανθρώπινο ύπνο. Ο βραχυπρόθεσμος
στόχος συνίσταται στη δημιουργία μεθόδων οι οποίες θα επιτρέπουν σε
έναν στρατιώτη να βρίσκεται σε επιχειρησιακή ετοιμότητα χωρίς να
κοιμάται επί τουλάχιστον επτά ημέρες. Σε πιο μακροπρόθεσμο επίπεδο, ο
στόχος είναι να διπλασιαστεί αυτό το χρονικό διάστημα, ενώ παράλληλα θα
διατηρούνται σε υψηλό επίπεδο οι σωματικές και οι πνευματικές
δυνατότητες των άγρυπνων στρατιωτών. Μέχρι σήμερα, τα μέσα που διαθέταμε
για να επιτύχουμε καταστάσεις αϋπνίας συνοδεύονταν πάντα από έλλειμμα
ψυχικών και διανοητικών ικανοτήτων (για παράδειγμα, μειωμένο επίπεδο
επαγρύπνησης). Όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο στόχος της
επιστημονικής έρευνας δεν είναι πλέον η ανακάλυψη μεθόδων για την τόνωση
της εγρήγορσης, αλλά ο περιορισμός της ίδιας της σωματικής ανάγκης για
ύπνο.
.jpg)
