ΤΙ ΣΟΥΜΑ να κάνεις; Εδώ τα τελευταία χρόνια περνάνε σαν τη μέρα της Μαρμότας. Ενας ορός στάζει το ζουμάκι με τις απαραίτητες βιταμίνες, ίσα ίσα για να μη γράψει ευθεία γραμμή ο παλμογράφος. Οι συγγενείς έχουν εναποθέσει όλες τους τις ελπίδες στον Θεό και οι γιατροί συνεχίζουν να ζητάνε φακελάκι ακόμη και για τον ορό.
Η μεγάλη ήττα μας είναι η παραδοχή.Η παραδοχή πως μαζί τα φάγαμε, πως έπρεπε να τιμωρηθούμε, να μάθουμε να ζούμε αλλιώς. Και κυρίως η παραδοχή πως η Οικονομία είναι φυσικό φαινόμενο και όχι πολιτική επιλογή. Η παραγωγή, η ανάπτυξη, η διανομή, η πρόνοια φύονται ελεύθερα στη φύση και το ανθρώπινο χέρι δεν μπορεί να επέμβει σε τίποτα. Ετσι είναι γιατί έτσι είναι! Είναι η πλέον αποκαρδιωτική παρατήρηση. Η αυτονόητη σκέψη, πως η οργάνωση των κοινωνιών αφορά επιλογές των ανθρώπων, ακούγεται σαν μεταφυσική δοξασία. Αναφερόμαστε στην Οικονομία σαν να αναφερόμαστε σε καταστροφικό σεισμό. Πώς να τα βάλεις με τη φύση; Τι να προβλέψεις και τι να διορθώσεις;
Αυτή η παραδοχή είναι και ο βιότοπος του κυνισμού της εξουσίας. Σε αυτό πατάνε ο Στουρνάρας, ο Σαμαράς, ο Βενιζέλος. Σαφώς και οι κρίσεις, προσφέρουν μια ευκαιρία για ένα διαφορετικό κοίταγμα της ζωής και των προτεραιοτήτων. Αυτό όμως πρέπει να ισχύει για όλους, αλλιώς μετατρέπεται σε βάναυση επιβολή δαρβινικών θεωριών.
ΔΕΝ ΞΕΡΩ πώς θα κριθούμε από την Ιστορία. Δεν μπορώ να προβλέψω ποιες εκτιμήσεις και ποιοι χαρακτηρισμοί θα επικρατήσουν σε πολλά χρόνια, για τη στάση μας απέναντι στην κρίση. Δειλοί; Σοφοί; Ψύχραιμοι; Τρομοκρατημένοι; Ομως δεν μπορεί να μας νοιάζει αυτό. Η Ιστορία θα γράψει ό,τι κάνουμε. Η Ιστορία αφορά τους επόμενους. Ως ανάγνωσμα, ως συσσωρευμένη συλλογική εμπειρία. Εμάς είναι η ζωή μας. Οταν παλεύεις με τα κύματα και βλέπεις ένα φωτογράφο να σε τραβάει από τη στεριά, δεν φροντίζεις να χτενίσεις τα μαλλιά σου...
