του David Harvey, απο το Περγαδι...
Ο Thomas Piketty
είναι ο συγγραφέας του ''Κεφαλαίου'', ενός βιβλίου που έχει κάνει
μεγάλη αίσθηση. Ο Piketty τάσσεται υπέρ της προοδευτικής φορολόγησης και
ενός φόρου επί του παγκόσμιου πλούτου ως μοναδικός τρόπος αντιμετώπισης
της τάσης εμφάνισης ενός καπιταλισμού ιδιοκτησιακού τύπου, που
χαρακτηρίζεται από ''τρομακτικές'' ανισότητες πλούτου και εισοδήματος.
Επιπλέον, ο συγγραφέας, τεκμηριώνει λεπτομερώς, με φοβερή ακρίβεια που δύσκολα αντικρούεται, την εξέλιξη της κοινωνικής ανισότητας , τους δύο τελευταίους αιώνες ,στην κατανομή του πλούτου όσο και στο εισόδημα, με ιδιαίτερη έμφαση στο ρόλο του πλούτου. Καταρρίπτει την ευρύτερα διαδεδομένη άποψη ότι ο καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς είναι διανομέας πλούτου και ότι αποτελεί ένα ισχυρό προπύργιο υπεράσπισης των ατομικών ελευθεριών και μη. Ο Piketty μας δείχνει με ποιο ακριβώς τρόπο ο καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς, όταν δεν γίνονται σημαντικές παρεμβάσεις ανακατανομής του πλούτου από το κράτος, γεννά αντιδημοκρατικές ολιγαρχίες. Οι απόψεις αυτές έχουν προκαλέσει την οργή των φιλελεύθερων, με αιχμή του δόρατος την αποπληκτική Wall Street Journal.
Επιπλέον, ο συγγραφέας, τεκμηριώνει λεπτομερώς, με φοβερή ακρίβεια που δύσκολα αντικρούεται, την εξέλιξη της κοινωνικής ανισότητας , τους δύο τελευταίους αιώνες ,στην κατανομή του πλούτου όσο και στο εισόδημα, με ιδιαίτερη έμφαση στο ρόλο του πλούτου. Καταρρίπτει την ευρύτερα διαδεδομένη άποψη ότι ο καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς είναι διανομέας πλούτου και ότι αποτελεί ένα ισχυρό προπύργιο υπεράσπισης των ατομικών ελευθεριών και μη. Ο Piketty μας δείχνει με ποιο ακριβώς τρόπο ο καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς, όταν δεν γίνονται σημαντικές παρεμβάσεις ανακατανομής του πλούτου από το κράτος, γεννά αντιδημοκρατικές ολιγαρχίες. Οι απόψεις αυτές έχουν προκαλέσει την οργή των φιλελεύθερων, με αιχμή του δόρατος την αποπληκτική Wall Street Journal.
Το
βιβλίο για πολλούς θεωρείται ότι αντικαθιστά στον εικοστό πρώτο αιώνα ,
το Κεφάλαιο του Καρλ Μαρξ ,που γράφτηκε το δέκατο ένατο αιώνα. Ο
Piketty αρνείται ότι είχε τέτοια πρόθεση , και κάνει πολύ καλά ,
δεδομένου ότι το βιβλίο σε καμία περίπτωση δεν είναι ένα βιβλίο για το
κεφάλαιο. Δεν μας εξηγεί βέβαια τις αιτίες του κραχ του 2008, και τους
λόγους που για ένα τόσο μεγάλο διάστημα τόσοι πολλοί άνθρωποι
αποτυγχάνουν να αποτινάξουν το διπλό ζυγό της μόνιμης ανεργίας και την
κατάσχεση των σπιτιών τους, αλλά και δεν μας βοηθά να κατανοήσουμε για
ποιο λόγο η ανάπτυξη σήμερα είναι τόσο υποτονική στις Ηνωμένες
Πολιτείες, αντίθετα με ότι συμβαίνει στην Κίνα, και γιατί η Ευρώπη
βρίσκεται σε κατάσταση παράλυσης από τις πολιτικές λιτότητας και μια
οικονομία σε στασιμότητα.
Αυτό που ο Piketty αποδεικνύει στατιστικά (και γι αυτό θα πρέπει να τον ευγνωμονούμε αυτόν και τους συναδέλφους του) είναι ότι το κεφάλαιο, ιστορικά, είχε πάντα την τάση να παράγει όλο και μεγαλύτερα επίπεδα ανισότητας. Βέβαια, για πολλούς από εμάς αυτό δεν είναι κάτι το καινούργιο. Επιπλέον, αυτό ακριβώς ήταν το θεωρητικό συμπέρασμα του Μαρξ στον πρώτο τόμο της δικής του εκδοχής του Κεφαλαίου. Ο Piketty αυτό δεν το συνειδητοποιεί, αλλά δεν μας εκπλήσσει δεδομένου ότι, στις κατηγορίες των μέσων της δεξιάς ότι είναι κρυφό μαρξιστής, η απάντηση που έδινε πάντα ήταν ότι δεν έχει διαβάσει το Κεφάλαιο του Μαρξ.
Ο Piketty συγκεντρώνει ένα μεγάλο αριθμό στοιχείων για να στηρίξει τα επιχειρήματα του. Τα συμπεράσματα του για τις διαφορές μεταξύ εισοδήματος και πλούτου είναι πειστικά και χρήσιμα. Επιπλέον, προτείνει μια αιτιολογημένη υπεράσπιση του φόρου κληρονομίας, της φορολόγησης και ένα φόρο του παγκόσμιου πλούτου (αν και τα μέτρα αυτά είναι σχεδόν βέβαιο ότι είναι πολιτικά ανέφικτα } ως ένα πιθανό αντίδοτο για την παραπέρα συγκέντρωση του πλούτου και της εξουσίας.
Αυτό που ο Piketty αποδεικνύει στατιστικά (και γι αυτό θα πρέπει να τον ευγνωμονούμε αυτόν και τους συναδέλφους του) είναι ότι το κεφάλαιο, ιστορικά, είχε πάντα την τάση να παράγει όλο και μεγαλύτερα επίπεδα ανισότητας. Βέβαια, για πολλούς από εμάς αυτό δεν είναι κάτι το καινούργιο. Επιπλέον, αυτό ακριβώς ήταν το θεωρητικό συμπέρασμα του Μαρξ στον πρώτο τόμο της δικής του εκδοχής του Κεφαλαίου. Ο Piketty αυτό δεν το συνειδητοποιεί, αλλά δεν μας εκπλήσσει δεδομένου ότι, στις κατηγορίες των μέσων της δεξιάς ότι είναι κρυφό μαρξιστής, η απάντηση που έδινε πάντα ήταν ότι δεν έχει διαβάσει το Κεφάλαιο του Μαρξ.
Ο Piketty συγκεντρώνει ένα μεγάλο αριθμό στοιχείων για να στηρίξει τα επιχειρήματα του. Τα συμπεράσματα του για τις διαφορές μεταξύ εισοδήματος και πλούτου είναι πειστικά και χρήσιμα. Επιπλέον, προτείνει μια αιτιολογημένη υπεράσπιση του φόρου κληρονομίας, της φορολόγησης και ένα φόρο του παγκόσμιου πλούτου (αν και τα μέτρα αυτά είναι σχεδόν βέβαιο ότι είναι πολιτικά ανέφικτα } ως ένα πιθανό αντίδοτο για την παραπέρα συγκέντρωση του πλούτου και της εξουσίας.
