Η Διατλαντική Συμφωνία Ελευθέρων Συναλλαγών...

Του Γιάννη Τόλιου*, απο την Εφημεριδα των Συντακτων...  
Ως το τέλος Ιουνίου 2014 θα συζητηθεί στις Βρυξέλλες η λεγόμενη Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου & Επενδύσεων (TTIP – Transatlantic Trade and Investment Partnership), σε πιο ελεύθερη μετάφραση Διατλαντική Συμφωνία Ελευθέρων Συναλλαγών. Στις διαβουλεύσεις έχουν ευρεία συμμετοχή λόμπι πολυεθνικών εταιρειών, ενώ αποκλείονται εκπρόσωποι κοινωνικών οργανώσεων.

Στις αντιφατικές σχέσεις «προσέγγισης» και «αντιπαράθεσης» μεταξύ Ε.Ε.-ΗΠΑ δρουν οικονομικοί και πολιτικοί παράγοντες. Στις σχέσεις προσέγγισης είναι οι πολύμορφες οικονομικές ανταλλαγές και ειδικότερα το διμερές εμπόριο, που το 2011 ανήλθε σε 455 δισ. €, με θετικό ισοζύγιο για την Ε.Ε. 72 δισ. € (οι ΗΠΑ εξήγαγαν αγαθά 192 δισ. €, η Ε.Ε. 264 δισ. €). Επίσης οι ΗΠΑ ήταν ο μεγαλύτερος εταίρος της Ε.Ε. στο εμπόριο υπηρεσιών, εξάγοντας 138,4 δισ. € (29% των συνολικών εισαγωγών της Ε.Ε.), ενώ εισήγαγε από την Ε.Ε. υπηρεσίες 143,9 δισ. € (24% των συνολικών εξαγωγών της Ε.Ε.). Οι συγκεκριμένες ανταλλαγές συμπληρώνονται από ένα δυναμικό επενδυτικό κλίμα. Οι αμερικανικές εταιρείες επένδυσαν το 2011 στην Ε.Ε. 150 δισ. €, ενώ εταιρείες από την Ε.Ε. επένδυσαν στις ΗΠΑ 123 δισ. €. Οι άμεσες επενδύσεις μεταξύ τους αντιπροσωπεύουν 50% της αξίας των άμεσων ξένων επενδύσεων διεθνώς. Ταυτόχρονα το συνολικό απόθεμα επενδύσεων των ΗΠΑ στην Ε.Ε. ξεπέρασε το 2011 το 1,3 τρισ. €, ενώ της Ε.Ε. στις ΗΠΑ το 1,4 τρισ. €.
Στις τάσεις προσέγγισης υπάρχουν ταυτόχρονα και αντιθέσεις (δολαρίου-ευρώ στον ρόλο του αποθεματικού νομίσματος, εμπορικά πλεονάσματα Γερμανίας και ελλείμματα των ΗΠΑ, γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις στον έλεγχο πρώτων υλών κ.ά.). Ωστόσο, η αυξανόμενη οικονομική αλληλεξάρτηση και συμφέροντα των πολυεθνικών εταιρειών των δύο ιμπεριαλιστικών κέντρων (με διαφοροποιήσεις μεταξύ χωρών της Ε.Ε.) πιέζουν προς μεγαλύτερη προσέγγιση, η οποία ενισχύεται από τον αυξανόμενο ανταγωνισμό των αναδυόμενων οικονομιών, κυρίως των BRICS (Βραζιλία-Ρωσία-Ινδία-Κίνα-Ν. Αφρική).

Για "Το κεφάλαιο στον ΧΧΙ αιώνα'' του Thomas Piketty...

του David Harvey, απο το Περγαδι...

Ο Thomas Piketty είναι ο συγγραφέας του ''Κεφαλαίου'', ενός βιβλίου που έχει κάνει μεγάλη αίσθηση. Ο Piketty τάσσεται υπέρ της προοδευτικής φορολόγησης και ενός φόρου επί του παγκόσμιου πλούτου ως μοναδικός τρόπος αντιμετώπισης της τάσης εμφάνισης ενός καπιταλισμού ιδιοκτησιακού τύπου, που χαρακτηρίζεται από ''τρομακτικές'' ανισότητες πλούτου και εισοδήματος.
 Επιπλέον, ο συγγραφέας, τεκμηριώνει λεπτομερώς, με φοβερή ακρίβεια που δύσκολα αντικρούεται, την εξέλιξη της κοινωνικής ανισότητας , τους δύο τελευταίους αιώνες ,στην κατανομή του πλούτου όσο και στο εισόδημα, με ιδιαίτερη έμφαση στο ρόλο του πλούτου. Καταρρίπτει την ευρύτερα διαδεδομένη άποψη ότι ο καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς είναι διανομέας πλούτου και ότι αποτελεί ένα ισχυρό προπύργιο υπεράσπισης των ατομικών ελευθεριών και μη. Ο Piketty μας δείχνει με ποιο ακριβώς τρόπο ο καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς, όταν δεν γίνονται σημαντικές παρεμβάσεις ανακατανομής του πλούτου από το κράτος, γεννά αντιδημοκρατικές ολιγαρχίες. Οι απόψεις αυτές έχουν προκαλέσει την οργή των φιλελεύθερων, με αιχμή του δόρατος την αποπληκτική Wall Street Journal.

Το βιβλίο για πολλούς θεωρείται ότι αντικαθιστά στον εικοστό πρώτο αιώνα , το Κεφάλαιο του Καρλ Μαρξ ,που γράφτηκε το δέκατο ένατο αιώνα. Ο Piketty αρνείται ότι είχε τέτοια πρόθεση , και κάνει πολύ καλά , δεδομένου ότι το βιβλίο σε καμία περίπτωση δεν είναι ένα βιβλίο για το κεφάλαιο. Δεν μας εξηγεί βέβαια τις αιτίες του κραχ του 2008, και τους λόγους που για ένα τόσο μεγάλο διάστημα τόσοι πολλοί άνθρωποι αποτυγχάνουν να αποτινάξουν το διπλό ζυγό της μόνιμης ανεργίας και την κατάσχεση των σπιτιών τους, αλλά και δεν μας βοηθά να κατανοήσουμε για ποιο λόγο η ανάπτυξη σήμερα είναι τόσο υποτονική στις Ηνωμένες Πολιτείες, αντίθετα με ότι συμβαίνει στην Κίνα, και γιατί η Ευρώπη βρίσκεται σε κατάσταση παράλυσης από τις πολιτικές λιτότητας και μια οικονομία σε στασιμότητα. 

Αυτό που ο Piketty αποδεικνύει στατιστικά (και γι αυτό θα πρέπει να τον ευγνωμονούμε αυτόν και τους συναδέλφους του) είναι ότι το κεφάλαιο, ιστορικά, είχε πάντα την τάση να παράγει όλο και μεγαλύτερα επίπεδα ανισότητας. Βέβαια, για πολλούς από εμάς αυτό δεν είναι κάτι το καινούργιο. Επιπλέον, αυτό ακριβώς ήταν το θεωρητικό συμπέρασμα του Μαρξ στον πρώτο τόμο της δικής του εκδοχής του Κεφαλαίου. Ο Piketty αυτό δεν το συνειδητοποιεί, αλλά δεν μας εκπλήσσει δεδομένου ότι, στις κατηγορίες των μέσων της δεξιάς ότι είναι κρυφό μαρξιστής, η απάντηση που έδινε πάντα ήταν ότι δεν έχει διαβάσει το Κεφάλαιο του Μαρξ.

Ο Piketty συγκεντρώνει ένα μεγάλο αριθμό στοιχείων για να στηρίξει τα επιχειρήματα του. Τα συμπεράσματα του για τις διαφορές μεταξύ εισοδήματος και πλούτου είναι πειστικά και χρήσιμα. Επιπλέον, προτείνει μια αιτιολογημένη υπεράσπιση του φόρου κληρονομίας, της φορολόγησης και ένα φόρο του παγκόσμιου πλούτου (αν και τα μέτρα αυτά είναι σχεδόν βέβαιο ότι είναι πολιτικά ανέφικτα } ως ένα πιθανό αντίδοτο για την παραπέρα συγκέντρωση του πλούτου και της εξουσίας.

Η «εργασία» απελευθερώνει…

του Παναγιωτη Θεοδωροπουλου, απο τον Ημεροδρομο...

Περίπου 1.200.000 εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα, λαμβάνουν τον μισθό τους με καθυστέρηση από 3 έως 12 μήνες! Εργοδότες απασχολούν εργαζόμενους χωρίς μισθό με «ανταμοιβή» δωρεάν διαμονή και σίτιση!

Αλυσίδες «σούπερ μάρκετ» και μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις καταβάλλουν μέρος του μισθού των υπαλλήλων τους σε κουπόνια αγοράς προϊόντων από τα ράφια των καταστημάτων τους! Νέοι άνθρωποι μέχρι 25 χρονών «δουλεύουν» για 2,5 ευρώ τη μέρα! Εργοδότες στερούν παράνομα σε πάνω από 1.000.000 εργαζόμενους το επίδομα αδείας! Αυτά τα συγκλονιστικά στοιχεία για τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά εργασίας, βρίσκονται στη διάθεση του Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ και παρουσιάστηκαν σήμερα από την εφημερίδα «Τα ΝΕΑ».

Εργαζόμενοι, σαν σύγχρονοι «δουλοπάροικοι», με καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, μένουν για μήνες απλήρωτοι, «πουλούν» την εργατική τους δύναμη στην κυριολεξία για ένα πιάτο φαγητό και ένα κρεβάτι, «ζουν» για μήνες απλήρωτοι και δέχονται να λάβουν σαν «άποροι» κουπόνια και να υπογράψουν συμβάσεις εργασίας με καθαρό «μισθό» 180 ευρώ το μήνα.

Αυτός ο εργασιακός μεσαίωνας, είναι αντανάκλαση των πολιτικών που συνθλίβουν τους εργαζόμενους για να διασφαλίσουν την «ανταγωνιστικότητα» των επιχειρήσεων. Είναι απόρροια όλων των αντεργατικών νόμων – πριν και μετά την έλευση των μνημονίων – που ψήφισαν οι κυβερνήσεις ΝΔ – ΠΑΣΟΚ και οι συγκυβερνήσεις τους, με τις όποιες επέβαλαν την μερική απασχόληση, την εκ' περιτροπής εργασία, ανέτρεψαν το καθεστώς των συλλογικών και κλαδικών συμβάσεων, γκρέμισαν μισθούς και μεροκάματα.

Πολ Λαφάργκ, «Η θρησκεία του κεφαλαίου»...

oh  bondageupyours...

Αντιγράφω από την Αυγή Μ. Πλατσή

 

 Αποσπάσματα απ’ το βιβλίο του Πολ Λαφάργκ «Η θρησκεία του κεφαλαίου». Το βιβλίο αυτό αποτελεί τα πρακτικά ενός (φανταστικού) Διεθνούς Συνεδρίου που έγινε στο Λονδίνο (δεν καθορίζεται η ημερομηνία), κατά τη διάρκεια του οποίου οι εκπρόσωποι των πιο επιφανών αστών συντάσσουν τα πρακτικά μιας νέας θρησκείας που θα λατρεύει το Χάος που δημιούργησαν και που ονόμασαν «πολιτισμένο κόσμο». Μιας θρησκείας ικανής όχι μόνο «να σταματήσει την επικίνδυνη εξάπλωση των σοσιαλιστικών ιδεών», αλλά και να δώσει στον χαοτικό και καπιταλιστικό αυτό κόσμο τη φαινομενικά οριστική μορφή του. Πρόκειται για μια απολαυστική φάρσα του συγγραφέα του πασίγνωστου βιβλίου «Το δικαίωμα στην τεμπελιά» (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος και Νησίδες), που τύγχανε να είναι και γαμπρός του Μαρξ. Δυστυχώς, το κείμενο αυτό -στο μεγαλύτερο μέρος του- παραμένει ακόμα επίκαιρο…

Η ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΩΝ

 

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πώς ονομάζεσαι;

 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μισθωτός.

 

Ε: Ποιοι είναι οι γονείς σου;

 

Α: Ο πατέρας μου ήταν μισθωτός, καθώς και ο παππούς μου και ο προπάππος μου. Αλλά οι πρόγονοί μου ήταν δουλοπάροικοι και σκλάβοι. Η μάνα μου ονομάζεται Φτώχεια.

2014: αγώνες για τη γη και την ελευθερία, το γέλιο των φτωχών...

απο τη Συντακτικη ομαδα των Οικοτριβων...

Στo «Κωµικό Μυστήριο» του Ντάριο Φο, στη Γέννηση του Γελωτοποιού, µαθαίνουµε την ιστορία ενός φτωχού ακτήµονα αγρότη που δούλευε όπου µπορούσε στα χωράφια άλλων. Μια µέρα περνώντας από ένα άδειο βουνό γεµάτο βράχους ρώτησε κι έµαθε πως το βουνό αυτό δεν ήταν ιδιοκτησία κανενός. Με ιδρώτα, εργασία και αγώνα ο αγρότης µαζί µε τα παιδιά του και τη γυναίκα του έσκαψαν τη γη, βρήκαν νερό και σιγά σιγά όλα τα είδη των δέντρων και των φυτών άρχισαν να φυτρώνουν.

Κάποια στιγµή πέρασε από το βουνό ο άρχοντας της κοιλάδας ο οποίος, ακούγοντας ότι το βουνό «δεν άνηκε σε κανέναν», γελώντας, βροντοφώναξε πως όλη αυτή η γη, µαζί και τα δέντρα και οι καρποί της ήταν δικά του. Ζήτησε λοιπόν από τον αγρότη να φύγει. Μαζί και ο παπάς και ο δικηγόρος του χωριού ζητούσαν από τον αγρότη να συµµορφωθεί στις υποδείξεις του άρχοντα. Μετά από µέρες, οι στρατιώτες του άρχοντα κατέστρεψαν τη γη, έκοψαν τα δέντρα και βίασαν τη γυναίκα. Τα παιδιά του πέθαναν και η γυναίκα του εξαφανίστηκε από τη ντροπή. Ο αγρότης αποφασισµένος κρέµασε ένα σκοινί στην καλύβα του και ετοιµάστηκε να αυτοκτονήσει.

Το Κεφάλαιο είναι δύναμη και η φτώχεια επιλογή...

του Πετρου Σταυρου, απο το Red NoteBook...

Διαβάζοντας
την οικονομική επικαιρότητα ερχόμαστε αντιμέτωποι με την εξής
παραδοξότητα:

Εκτός των χωρών του ευρωπαϊκού νότου, των Βαλκανίων και της Βαλτικής
που γνώρισαν και γνωρίζουν πρωτόγνωρες υφεσιακές καταστάσεις και οι
υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες αλλά και οι άλλες μεγάλες δυτικές οικονομίες
γνωρίζουν μηδενική ανάπτυξη και αναιμική παραγωγικότητα.

Οι χώρες που βγαίνουν από την ύφεση θεωρούν βέβαιο ότι η ανάπτυξη που θα
επακολουθήσει δεν θα επαναφέρει τα πράγματα στη προτέρα κατάσταση αλλά
απλώς ευελπιστούν να σταθεροποιηθεί η οικονομία, χωρίς όμως κάποια
δυναμική εκτίναξης.

Οι οικονομολόγοι Larry Summers και Paul
Krugman θεωρούν ότι μόνο αλλεπάλληλες «φούσκες» μπορούν να δημιουργήσουν
κάποια ευφορία στη γενικότερη «κοσμική στασιμότητα» των δυτικών
οικονομιών.

Κομμουνισμός. Γιατί όχι; Ή τι άλλο;

Του Χρήστου Λάσκου, απο το AlterThess...

«Το να κρίνουμε τον σοσιαλισμό βάσει των αποτελεσμάτων του εντός των ορίων μιας απελπιστικά απομονωμένης χώρας ισοδυναμεί με το να βγάζουμε συμπεράσματα για την ανθρώπινη φυλή βάσει κάποιας μελέτης επάνω σε ψυχοπαθείς στο Καλαμαζού».

T. Eagleton

Κινούμαστε, πλέον, στον 7^ο χρόνο από το ξέσπασμα της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης. Κι όσο κι αν το σύστημα απέτρεψε την κατάρρευση επιλέγοντας να προβεί στη μεγαλύτερη κρατική παρέμβαση στην ιστορία του καπιταλισμού, φροντίζοντας να ρίξει δεκάδες τρισεκατομμύρια δολάρια για την προστασία του χρηματοπιστωτικού τομέα, τα θεμελιώδη προβλήματα παραμένουν ανεπίλυτα.

Η απομόχλευση προχωράει με ρυθμούς χελώνας, το ιδιωτικό χρέος παραμένει πρωτοφανές ιστορικά, το δημόσιο, με όλη τη δολοφονική λιτότητα, ελάχιστα συμπιέζεται.

Η κάμψη της παραγωγής έχει αγγίξει έντονα και τα αναδυόμενα «θαύματα», η μεγέθυνση αγκομαχάει. Η συσσώρευση υστερεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε οποιαδήποτε ανάκαμψη βασισμένη σε επενδύσεις να αποτελεί όνειρο θερινής νυκτός.

Πράγματα λογικά κι αναμενόμενα, βέβαια, στο μέτρο που τα ποσοστά κέρδους δεν ανακάμπτουν στο δέοντα, για τους κατόχους κεφαλαίου, βαθμό, παρόλο που οι ασκούμενες πολιτικές έχουν επιτύχει μια εκτίναξη της μάζας του κέρδους οφειλόμενη σε μια απίστευτη αναδιανομή εισοδήματος και πλούτου σε βάρος του κόσμου της εργασίας.

Και δεν υπάρχει αμφιβολία πως ο παγκόσμιος καπιταλισμός θα συνεχίσει να κινείται σε μια παρόμοια τροχιά έως ότου αναληφθεί η καταστροφή του υπερσυσσωρευμένου κεφαλαίου στην έκταση που απαιτείται.

Γι΄ αυτό και όλο και περισσότερο συνειδητοποιείται -ακόμη και από τα συστημικά θινκ τανκς- πως ένα νέο επεισόδιο, μεγαλύτερο κι απ’ αυτό του 2008, είναι αναπόφευκτο τα επόμενα χρόνια. Ομολογείται, δηλαδή, πως δεν υπάρχει «ομαλή» λύση επαναφοράς στη προηγούμενη της κρίσης συνθήκη και αρχίζει να λέγεται πως, όπως και με την κρίση του μεσοπολέμου, «τίποτε δεν αποκλείεται». Δεν είναι τυχαίο, έτσι, πως ο Βάλτερ Μίνχαου των Financial Times προϋπαντεί το 2014 βρίσκοντάς του ισχυρές αναλογίες με το 1914 του Μεγάλου Πολέμου.

Επιπλέον, όπως επισημαίνει ο ανανήψας θατσερικός Τζον Γκρέυ: «Οι μεσαίες τάξεις ανακαλύπτουν εκ νέου τις συνθήκες υπό τις οποίες υπέφερε το προλεταριάτο του δέκατου ένατου αιώνα, δηλαδή την οικονομική ανασφάλεια χωρίς περιουσιακά στοιχεία». Ορθή διαπίστωση, που σημαίνει πως, ακόμη και στις μητροπόλεις του καπιταλισμού, ένα όλο και μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού προλεταριοποιείται με ρυθμούς ραγδαίους, ενώ, την ίδια στιγμή, αποστερείται όλα εκείνα τα δημόσια αγαθά, που, ως επιστέγασμα μεγάλων, αιματηρών και μακροχρόνιων αγώνων, άλλαξαν τόσο τη ζωή των ανθρώπων μετά το 1945.

Να, λοιπόν, που, μ’ αυτά και μ’ αυτά, εκεί που προσπαθούσαν να μας πείσουν επί δεκαετίες πως ο μαρξισμός «έχει ξεπεραστεί», ξεπερασμένος, από την άποψη των άμεσων συμφερόντων και αναγκών της μεγάλης πλειοψηφίας του παγκόσμιου πληθυσμού, φαίνεται να είναι ο καπιταλισμός. Αλλά και με γνώμονα τα δικά του μέτρα, η αδυναμία του να συνεχίσει τη συσσώρευση χωρίς την πρόκληση τεράστιων καταστροφών δείχνει ότι η μαρξική διατύπωση πως όριο του κεφαλαίου είναι το ίδιο το κεφάλαιο βρίσκει σήμερα τη πιο ηχηρή της επιβεβαίωση. Σε συνδυασμό με την οικολογική διακινδύνευση, που αδυνατεί να διαχειριστεί με στοιχειωδώς ασφαλή τρόπο και την τρομερή εξαθλίωση, που προκαλεί στο μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη, αλλά και μέσα ακόμη στους «θύλακες ευημερίας», νομίζω πως το ζήτημα της ευθανασίας του επανατίθεται από τα πράγματα.

Που σημαίνει πως η επικαιρότητα του επαναστατικού προτάγματος επανέρχεται δριμέως. Που σημαίνει, δηλαδή, πως η επαναφορά του Μαρξ, ως αποδεκτού οικονομολόγου ακόμη κι από τον Εκόνομιστ δεν είναι παρά μια προσπάθεια να ξεχαστεί πως ο Μαρξ δεν ήταν οικονομολόγος, ούτε επιστήμων (sic) γενικώς. Να τινάξει το καπιταλιστικό σύμπαν στον αέρα ήταν ο στόχος του. Άρα, αν ο μαρξισμός ξαναγίνεται επίκαιρος, τότε η «ανατίναξη» είναι ακόμη πιο επίκαιρη.

Είμαστε υποχρεωμένοι, λοιπόν, να μιλήσουμε ξανά για τον κομμουνισμό. Να ξαναθέσουμε το αίτημα της αταξικής κοινωνίας ως γέννημα της πραγματικής τωρινής κίνησης, που αντιστέκεται, καταργεί και δημιουργεί. Να αντικρύσουμε εκ νέου το φάντασμα να «πλανιέται πάνω από την Ευρώπη», πάνω από τον κόσμο.

Το Κομμουνιστικό Μανιφέστο εκκινούσε με το φάντασμα ανταποκρινόμενο πολιτισμικά στη γκόθικ ατμόσφαιρα της εποχής του, αλλά και γιατί κάτι πραγματικά στοίχειωνε τον ύπνο των αφεντικών. Οι επικίνδυνες τάξεις στριφογύριζαν, βρίσκονταν σε κίνηση ακόμη κι όταν δεν το έβλεπε κανείς. Ενώ τα χτυπήματα, το πρώτο μισό του 19^ου αιώνα, στα εθιμικά δικαιώματα των φτωχών ήταν διαρκή και εξαιρετικά αποτελεσματικά, ισοπεδώνοντας όρους ζωής, που κρατούσαν αιώνες στην Ευρώπη, φτιάχνοντας τους απόλυτα αποστερημένους άμεσους παραγωγούς χωρίς τους οποίους το κεφάλαιο το ίδιο δεν υπάρχει, ταυτόχρονα δημιουργούσαν το κίνημα που άλλαζε τον κόσμο διαρκώς.

Σήμερα υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις, υλικές, γνωστικές και επικοινωνιακές, ώστε μια ποιοτικά πλούσια εξισωτική κοινωνία να είναι δυνατή. Μια κοινωνία, με διανεμητική αρχή «ο καθένας ανάλογα με τις ικανότητές του στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του», είναι σε σημαντικό βαθμό εφικτή.

Και το γεγονός πως ο κομμουνισμός είναι μια λέξη που μαγαρίστηκε ιστορικά δεν αποτελεί λόγο αποσιώπησης. Το ίδιο συνέβη με όλες τις ευγενικές εκφράσεις των ανθρώπινων συλλογικών ονείρων. Δεν πρόκειται για μοίρα που του ανήκει αποκλειστικά ή κατεξοχήν.

Επιπλέον, τώρα ξέρουμε ξανά –και από εμπειρία αυτή τη φορά- τι είναι και τι δεν είναι.

Δεν είναι μια κοινωνική θέσμιση στρατοπεδικής εξίσωσης προς τα κάτω, αλλά εκείνη η κοινωνία, όπου «η απελευθέρωση του καθενός είναι όρος για την απελευθέρωση όλων». Προσοχή: πρώτα ο καθένας μετά οι όλοι.

Το γεγονός δε πως η απελευθέρωση δεν μπορεί ποτέ να επιτελεστεί ως κατά μόνας ηδονή δεν σημαίνει πως προσβλέπει πρωταρχικά στο κράτος.

Ο κομμουνισμός δεν είναι γενικευμένος κρατισμός, αλλά καθολική συνεργασία των ανθρώπων, η κοινωνία των «ελεύθερα συνεταιρισμένων παραγωγών». Γι’ αυτό και ο Μαρξ αν, έξαλλος, κάτι μετά βδελυγμίας αποκήρυξε στην Κριτική του Προγράμματος της Γκότα είναι η ακραία κρατιστική απόκλιση αυτού του πρώτου σοσιαλιστικού προγράμματος.

Αυτής της θέσμισης είναι η ώρα σήμερα περισσότερο από ποτέ. Ας αρχίσουμε να το λέμε περισσότερο. Γιατί για τρέχουσα πολιτική πρόκειται, για άμεση απάντηση πριν η αμαξοστοιχία εκτροχιαστεί. Γιατί, επιπλέον, από σήμερα χτίζεται δεν παραπέμπεται στο μακρινό μέλλον. Ή αλλάζει από τώρα τον κόσμο ή δεν θα τον αλλάξει ποτέ.

***

Η επανάκαμψη του Μαρξ αυτή την επιτακτική επικαιρότητα του κομμουνισμού υποσημειώνει. Και, μαζί, αντανακλά την ένοχη συνείδηση του κεφαλαίου.

Του κεφαλαίου, που, όπως έγραψε ο Ντανιέλ Μπενσαΐντ ενώ «δεν ήταν παρά ένας αρχάριος κακοποιός την εποχή που ο Μαρξ σχεδίαζε το πορτρέτο του, σήμερα έχει γίνει ένας δολοφόνος κατά συρροή που ρημάζει ολόκληρο τον πλανήτη».

Οι μέρες οι καλές, η «χρυσή μεταπολεμική εποχή» δεν θα ξανάρθει. Δεν υπάρχει καμιά εναλλακτική εκτός από τον αντικαπιταλισμό, ακόμη κι αν έχουμε πολύ μετριοπαθείς προσδοκίες για την ανθρώπινη ζωή. Γι’ αυτό, λοιπόν, κομμουνισμός.

Δουλειά του σκοτωμού...

Barikat...

Μία νεαρή κοπέλα πεθαίνει μετά από 30 ώρες δουλειάς. Δούλευε ως κειμενογράφος σε διαφημιστική εταιρία. Στις 21 Αυγούστου 2013 ένας 21χρονος Γερμανός φοιτητής του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, που έκανε την πρακτική του άσκηση στην τράπεζα «Bank of America» στο Λονδίνο, βρέθηκε νεκρός μετά από 72 ώρες συνεχούς εργασίας.

Δουλειά κειμενογράφου σε διαφημιστική και πρακτική σε κεντρική τράπεζα στο Λονδίνο. Δουλειές γραφείου. Αλλά τι ακριβώς σημαίνει αυτό; Είναι αρκετό για να μας δώσει μια ικανοποιητική εικόνα των συνθηκών εργασίας ότι αναφερόμαστε σε τέσσερεις τοίχους ενός γραφείου; Είτε αναφερόμαστε στο 2013 είτε αναφερόμαστε στο 1863 κάποια πράγματα φαίνεται να μην έχουν αλλάξει:
«Τις τελευταίες εβδομάδες του Ιούνη 1863 όλες οι εφημερίδες του Λονδίνου δημοσίευσαν μια είδηση με την “εντυπωσιακή” επικεφαλίδα: “θάνατος απλώς και μόνο από υπερβολική εργασία". Επρόκειτο για τον θάνατο της καπελούς Μαίρης-Άννας Ουέλκλυ, ηλικίας 20 χρονών, που εργαζόταν σε ένα πολύ αξιοσέβαστο κατάστημα μόδας, που το εκμεταλλευόταν μια κυρία με το χαριτωμένο όνομα Ελίζα, προμηθεύτρια της Αυλής. Έτσι ανακαλύφθηκε ξανά η παλιά χιλιοειπωμένη ιστορία, ότι τα κορίτσια αυτά εργάζονται κατά μέσο όρο 16,5 ώρες, και στην περίοδο της σαιζόν συχνά 30 ώρες συνεχώς. Για να τονώσουν την εργατική τους δύναμη που τα εγκαταλείπει, τα δίνουν που και που κρασί σέρρυ, πορτό ή καφέ. Και ήταν ίσα-ίσα η σαιζόν στο φόρτε της. Έπρεπε στο άψε-σβήσε να ετοιμαστούν ως δια μαγείας οι λαμπρές τουαλέτες που θα φορούσαν οι ευγενείς κυρίες στο χορό που δινόταν προς τιμήν της νεοφερμένης από το εξωτερικό πριγκίπισσας της Ουαλίας. Η Μαίρη-Άννα Ουέλκλυ εργάστηκε 26,5 ώρες χωρίς διακοπή μαζί με άλλα 60 κορίτσια, από 30 σε κάθε δωμάτιο που είναι ζήτημα αν χωρούσε το 1/3 των απαραίτητων κυβικών σε αέρα, ενώ τη νύχτα κοιμούνταν δυο-δυο σένα κρεβάτι σε μια από τις πιο βρωμερές τρώγλες όπου σκαρώνουν υπνοδωμάτια χωρισμένα με σανίδια …

Όλοι χάνουμε στην κρίση;

Του Χρήστου Λάσκου, απο το AlterThess...

«Μέρα με τη μέρα ενισχύεται η διάθεση ξένων κεφαλαίων για επενδύσεις στην Ελλάδα, κάτι που διαπίστωσαν και τα επιτελεία της Τράπεζας της Ελλάδος και των εμπορικών τραπεζών

που βρέθηκαν στις ΗΠΑ στο πλαίσιο της συνόδου του ΔΝΤ […] «Μαγνήτη» για τα ξένα κεφάλαια αποτελεί η προοπτική επίτευξης ιδιαίτερα υψηλών αποδόσεων, που θυμίζουν αυτές αναδυόμενων αγορών […]

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 20 Οκτωβρίου2013

Να, λοιπόν, το πραγματικό σαξές στόρι του ελληνικού καπιταλισμού.
Μόλις τρία χρόνια μετά από την έναρξη εφαρμογής των «προγραμμάτων σωτηρίας», με αθροιστική ύφεση 25% και ανεργία της τάξης του 30%, με μείωση του εισοδήματος των μισθωτών, που αγγίζει το 50% και ισοπέδωση των κοινωνικών δαπανών, ο στόχος αρχίζει να επιτυγχάνεται.
Το κεφάλαιο οσμίζεται την προοπτική επίτευξης ιδιαίτερα υψηλών αποδόσεων. Και κάνει πολύ καλά. Η πλήρης αποδόμηση των εργασιακών σχέσεων, η διάλυση κάθε έννοιας προστασίας και η διαμόρφωση ακραίων όρων εκμετάλλευσης της εργασιακής δύναμης, που επέτρεψε ήδη στην τριετία την αύξηση του λόγου του διαθέσιμου εισοδήματος των εταιριών προς τις αμοιβές της εργασίας κατά σχεδόν 40%, είναι τα καλύτερα νέα που θα μπορέσει να φανταστεί κανείς, αν είναι καπιταλιστής.
Προσθέστε το γεγονός πως, σύμφωνα με τα στοιχεία της ελβετικής τράπεζας UBS, 500 περίπου συμπατριώτες μας (το 0.005% των μονίμων κατοίκων της χώρας) διαθέτουν περιουσία 60 δισεκατομμυρίων. Μόνο μέσα στον τελευταίο χρόνο, μάλιστα, αυξήθηκε κατά 20%, καταγράφοντας καθαρή αύξηση 10 δισεκατομμυρίων από το 2012! (Βήμα-Ανάπτυξη, 20 Οκτωβρίου 2013).

Γιατί η Τρόικα ενδιαφέρεται για τη γη και τα ακίνητα;

του Κωστή Χατζημιχάλη, απο τα Ενθεματα...

Τα Mνημόνια και η κατάσταση έκτακτης ανάγκης που μας έχουν επιβληθεί κρατούν ψηλά στην επικαιρότητα το ξεπούλημα της δημόσιας γης και των ακινήτων, ως λύση στο δημόσιο χρέος. Σύμφωνα με τους αναλυτές της Τρόικας, στην Ελλάδα υπάρχει «καθυστερημένη κινητικότητα» των αξιών γης σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη και απαιτείται «ομαλοποίηση» της «ελληνικής εξαίρεσης». Να ακολουθήσει δηλαδή η γη και τα ακίνητα αυτό που έχει γίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη: συγκεντροποίηση της γης και περιορισμός της μικροϊδιοκτησίας, ένας «αναγκαστικός καπιταλιστικός εκσυγχρονισμός», κατά τους μνημονιακούς.

Είμαστε λοιπόν μάρτυρες μιας πρωτοφανούς επίθεσης σε πολλά επίπεδα, επίδικο της οποίας είναι μια από τις κατεξοχήν εκφάνσεις των κοινών, η γη και, σε ένα άλλο επίπεδο, το κτιριακό απόθεμα, κυρίως δημόσια κτίρια, εμπορικά ακίνητα και κατοικίες. Κατακτήσεις γενεών, υλικές, θεσμικές αλλά και συμβολικές, χάνονται σε λίγο χρόνο, μέσω της υφαρπαγής της γης, της δημόσιας περιουσίας και της μικροϊδιοκτησίας.

Η «ανάπτυξη» των Μνημονίων και η απάντηση του ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ...

Γιάννης Μηλιός, απο την Αυγη...

Η υπόθεση της Μανωλάδας έκανε ορατό το «βαθύ θεμέλιο» των κοινωνικών δυνάμεων που στηρίζουν τα Μνημόνια. Οι άθλιες συνθήκες εργασίας των μεταναστών, ο περιορισμός τους σε ελεγχόμενες από τους εργοδότες περιοχές - φυλακές ήταν ήδη γνωστές από το 2008. Το ελληνικό κράτος δεν έκανε απλώς τα στραβά μάτια στην υπόθεση αυτή ούτε είναι ζήτημα αδυναμίας του κρατικού μηχανισμού. Αντίθετα είναι πολιτική όλων των κυβερνήσεων η στήριξη της απάνθρωπης εκμετάλλευσης δουλοκτητικού τύπου.
Οι δηλώσεις το 2011 του τότε πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου για το «θαύμα της Μανωλάδας» επισφράγισαν την κατεύθυνση που προδιαγραφόταν για τη ζωή μεγάλης μερίδας των εργαζόμενων τάξεων σ' αυτή τη χώρα. Οι έπαινοι του επίδοξου, ακόμη τότε, πρωθυπουργού Σαμαρά για την Ινδία και την Κίνα συμπλήρωναν την εικόνα.
Η στρατηγική αυτή στα πρώτα της βήματα οργανώθηκε στη βάση του εθνικού διαχωρισμού του κόσμου της εργασίας, αλλά και του ηλικιακού διαχωρισμού (συνεχώς μικρότεροι μισθοί και επιδόματα για τους νέους). Ολόκληρο το πολιτικό σύστημα που στήριξε τη νεοφιλελεύθερη αναδιάρθρωση των δεκαετιών 1990 και 2000 τώρα στηρίζει την απόλυτη εξαθλίωση της εργασίας ως μονόδρομο για την «ανάπτυξη». Η ανασφάλιστη εργασία είναι στο 40%, η επίσημη ανεργία κοντά στο 28%.
Αν όμως αυτός είναι ο μνημονιακός «μονόδρομος», υπάρχει στην πραγματικότητα άλλος δρόμος; Σήμερα κυριαρχεί η άποψη ότι με τις πολιτικές του Μνημονίου καταστρέφεται η «οικονομία». Δύο πράγματα είναι απαραίτητο να γίνουν κατανοητά. Πρώτον ότι η καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων είναι μέσο αναγέννησης του καπιταλισμού: Καταστροφή κυρίως εργασίας (ανεργία) αλλά και κεφαλαίου (αργούν παραγωγικό δυναμικό). Δεύτερον ότι αυτή η καταστροφή γίνεται μέσα από την αναδιανομή πλούτου και ισχύος υπέρ του μεγάλου κεφαλαίου.
Η υιοθέτηση της γραμμής περί «καταστροφής της οικονομίας», που δεν λαμβάνει υπόψη της το βασικό στοιχείο της αναδιανομής, οδηγεί αναπόφευκτα σε μια ταξικά ουδέτερη, αγχωμένη φιλολογία γύρω από την «ανάπτυξη». Το κοινωνικό ζήτημα μεταφράζεται σε τεχνικό ζήτημα: «Πώς θα πάρει μπροστά η οικονομία»;
Αυτή η διολίσθηση έχει ολέθριες συνέπειες. Αντί για την κοινωνική ανασυγκρότηση με κριτήριο τις κοινωνικές ανάγκες και τα συμφέροντα των δυνάμεων της εργασίας (δηλαδή σε ρήξη με τα συμφέροντα της ολιγαρχίας), αναζητούνται «τεχνικές» απαντήσεις σε προβλήματα που ορίζονται αποκλειστικά στο πεδίο του αντιπάλου. Για παράδειγμα: «Πώς θα γίνει η Ελλάδα εξαγωγική χώρα;». Στο πλαίσιο αυτό φαντάζει «αριστερή απάντηση» η «νομισματική λύση»: Έξοδος από την Ευρωζώνη και υποτίμηση τιμών και εισοδημάτων δια της διολίσθησης του νέου νομίσματος!
Μπαίνει σε δεύτερη μοίρα το πώς θα χάσει τα προνόμιά της και θα ανατραπεί η ολιγαρχία, πώς θα ανοίξει ο δρόμος για την εξουσία των εργαζομένων. Η «ανθρώπινη ανάπτυξη» (δηλαδή η βελτίωση των όρων διαβίωσης της κοινωνικής πλειοψηφίας) ξεχνιέται στο όνομα της υποτιθέμενης «ανταγωνιστικότητας», κι ας σημαίνει αυτό περαιτέρω υποτίμηση της τιμής της εργασιακής δύναμης.
Περαιτέρω υποτίμηση της τιμής της εργασιακής δύναμης σημαίνει όμως ανάπτυξη των κερδών σε βάρος των όρων διαβίωσης των εργαζόμενων τάξεων, επιδείνωση της ζωής της κοινωνικής πλειοψηφίας, ανεξάρτητα από το αν το νόμισμα είναι το δολάριο, το ευρώ ή το εσκούδο!
Απέναντι στη ζοφερή προοπτική της συνεχούς υποτίμησης της τιμής της εργασιακής δύναμης, ο ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ προτείνει τη μόνη κοινωνικά προσανατολισμένη πολιτική πρόταση: την αναδιανομή πλούτου και ισχύος προς όφελος της εργασίας, την ανατροπή του νεοφιλελευθερισμού. Προτάσσει την άμεση κατάργηση της λιτότητας και των Μνημονίων, τη συμμαχία της κυβέρνησης της Αριστεράς με τις εργατικές τάξεις στην Ευρώπη, στον πόλεμο ενάντια στα νεοφιλελεύθερα κέντρα εξουσίας.
Η μάχη θα είναι δύσκολη και για να κερδηθεί πρέπει να εξασφαλίσουμε την ενεργή συμμετοχή του κόσμου της εργασίας στον μετασχηματισμό της οικονομίας και των θεσμών του κράτους, της καθημερινής ζωής γενικότερα. Πολύ πέρα από μια μάχη μεταξύ κυβερνήσεων, θα είναι η μάχη του κόσμου της εργασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη ενάντια στο σκοτεινό μέλλον που του έχουν ετοιμάσει. Θα είναι μια μάχη πολιτική. Η απάντηση του ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ προϋποθέτει την κυριαρχία της πολιτικής πάνω στην οικονομία.

Διακήρυξη των δικαιωμάτων του κεφαλαίου...

Νουμερο11...

Άρθρο 1 – Το κεφάλαιο συσσωρεύεται και διακινείται ελεύθερα , με ίσα δικαιώματα αναλόγως του μεγέθους του. Κρατικές διακρίσεις γίνονται μόνο με γνώμονα το μονοπωλιακό συμφέρον.

Άρθρο 2 – Σκοπός κάθε πολιτικής ένωσης αποτελεί η διατήρηση των φυσικών και απαράγραπτων δικαιωμάτων του κεφαλαίου. Τα δικαιώματα αυτά είναι η ελευθερία διακίνησης, η αφορολόγητη συσσώρευση του, η ασφάλεια των κερδών του και η κοινωνικοποίηση των ζημιών του.

Άρθρο 3- Η Εταιρία είναι η αποκλειστική πηγή κάθε εξουσίας. Καμία ομάδα ανθρώπων και κανένα άτομο δεν μπορεί να ασκεί εξουσία βλαπτική στα συμφέροντα της Εταιρίας.

Άρθρο 4 – Ελευθερία σημαίνει το να μπορεί να πράττει η κάθε εταιρία ο,τι δε βλάπτει την ίδια την εταιρία. Έτσι, η άσκηση των φυσικών δικαιωμάτων κάθε εταιρίας θέτει σαν όριο το σημείο εκείνο, από το οποίο αρχίζει η άσκηση των ίδιων δικαιωμάτων μιας μεγαλύτερης εταιρίας. Το όριο αυτό καθορίζεται από το φυσικό νόμο της αγοράς και μόνο  στην περίπτωση γενικευμένης κεφαλαιακής κρίσης από νόμο του κράτους.

Άρθρο 5 – Ο νόμος μπορεί να απαγορεύσει μόνο ό,τι είναι επιζήμιο για το κεφάλαιο. Ό,τι δεν απαγορεύεται από το νόμο θεωρείται επιτρεπτό μόνο για το κεφάλαιο και δεν μπορεί κανένα άτομο ή ομάδα ατόμων να κάνει κάτι που δεν ορίζεται από το νόμο.

Άρθρο 6 – Ο νόμος αποτελεί έκφραση της βούλησης του κεφαλαίου. Όλες οι εταιρίες έχουν το δικαίωμα, προσωπικά ή με αντιπροσώπους τους, να μετέχουν στη θέσπισή του. Ο νόμος πρέπει να είναι ο ίδιος για όλες, λαμβάνοντας ως βάση το μέγεθος της κάθε εταιρίας. Εφόσον όλες οι εταιρίες δεν είναι ίδιου μεγέθους , μπορούν να μετέχουν και στα δημόσια αξιώματα, στις θέσεις και τις υπηρεσίες ανάλογα με το μέγεθος τους και χωρίς καμία άλλη διάκριση παρά αυτή που πηγάζει από την χρηματοδοτική αρετή τους και το διαφημιστικό ταλέντο τους.

Άρθρο 7- Καμιά εταιρία δεν μπορεί να κατηγορηθεί, να δυσφημιστεί ή να φορολογηθεί παρά μόνο στις περιπτώσεις εξαγοράς από μεγαλύτερες και σύμφωνα με τις διαδικασίες που προκαθορίζονται από αυτές. Όσες εκδιώκουν μεγαλύτερο μερίδιο , και εκτελούν αμέσως ή εμμέσως αυθαίρετες εντολές πρέπει να εκκαθαρίζονται και να εξαγοράζονται. Όπως επίσης, κάθε εργάτης-υπάλληλος ο οποίος απολύεται και στη συνέχεια διαμαρτύρεται , συλλαμβάνεται εν ονόματι του νόμου και πρέπει να συμμορφώνεται αμέσως, κάθε αντίσταση που προβάλλει είναι ομολογία ενοχής.

Άρθρο 8 – Το κράτος οφείλει να επεμβαίνει μόνο σε περιπτώσεις κεφαλαιακών κρίσεων. Καμία εταιρία δεν μπορεί να τιμωρηθεί με νόμο που είχε ψηφιστεί πριν την κρίση και ο οποίος εμποδίζει την ελευθερία κοινωνικοποίησης των χρεών της.

Άρθρο 9 – Επειδή κάθε μικρή εταιρία θεωρείται ανταγωνιστική, αν κριθεί αναγκαίο να εξαγοραστεί, κάθε αυστηρό μέτρο που θα εμπόδιζε την εξαγορά της απαγορεύεται αυστηρά από το φυσικό νόμο έως ότου νομοθετηθεί ο νέος νόμος .

Άρθρο 10 – Καμιά εταιρία δεν πρέπει να διώκεται για τους στόχους της, εφ’όσον η εκδήλωσή τους δεν διαταράσσει τις αγορές που ο φυσικός νόμος έχει επιβάλλει.

Άρθρο 11 – Η ελεύθερη ανταλλαγή προϊόντων και υπηρεσιών είναι ένα από τα πολυτιμότερα δικαιώματα του κεφαλαίου. Επομένως, κάθε εταιρία έχει τη δυνατότητα να κερδοσκοπεί, να καταπατάει, και να χρηματοδοτείται για το έργο της ελεύθερα, αρκεί να μην κάνει κατάχρηση αυτής της ελευθερίας σε περιπτώσεις που δεν ορίζονται σαφώς από το νόμο.

Άρθρο 12 – Η εξασφάλιση των δικαιωμάτων του κεφαλαίου κάνει αναγκαία την ύπαρξη μιας κρατικής εξουσίας. Άρα αυτή η εξουσία έχει θεσπιστεί για το καλό όλου του κεφαλαίου συνεπώς και για την ιδιωτική ωφέλεια αυτών, στους οποίους έχει ανατεθεί.

Άρθρο 13 – Για τη συντήρηση της κρατικής εξουσίας και για τα έξοδα της διοίκησης,κάθε εταιρική συνεισφορά είναι ζημιογόνα. Η συνεισφορά αυτή πρέπει να είναι κατανεμημένη με δικαιοσύνη μόνο στα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, ανάλογα με τις δυνατότητές τους

Άρθρο 14 – Όλες οι εταιρίες έχουν το δικαίωμα, αυτοπροσώπως ή με τους αντιπροσώπους τους, ν’αποδέχονται ελεύθερα την αναγκαιότητα της δημόσιας εισφοράς, να παρακολουθούν τη χρήση της και να καθορίζουν την ποσότητα, τη διάθεση, την είσπραξη και τη διάρκειά της.

Άρθρο 15 – Η εταιρία έχει το δικαίωμα να ζητήσει ευθύνη από κάθε δημόσιο λειτουργό για τον τρόπο που άσκησε την εξουσία του.

Άρθρο 16 – Κάθε εταιρία η οποία δεν έχει εξασφαλίσει τα δικαιώματα των μεγαλομετόχων της και δεν έχει καθορίσει με ακρίβεια τη διάκριση των εξουσιών, δεν μπορεί να θεωρηθεί οργανωμένη.

Άρθρο 17 – Επειδή η μικρή ιδιοκτησία είναι ένα απαραβίαστο και ιερό δικαίωμα κανείς δεν μπορεί να τη στερηθεί παρά μόνο σε περίπτωση κεφαλαιακής κρίσης, ή σε περίπτωση καθορισμού από το νόμο και φυσικά με την προϋπόθεση να καταβληθεί προηγουμένως στον κάτοχο η ελάχιστη αποζημίωση.

ΥΓ Το κείμενο αποτελεί παράφραση της διακήρυξης των δικαιωμάτων του ανθρώπου…

Και πάλι για τους μισθούς και τον ΣΥΡΙΖΑ...

Του Ηλία Ιωακείμογλου, απο την Εποχη...

Απο­τε­λεί κοι­νή πε­ποί­θη­ση των α­στι­κών πο­λι­τι­κών δυ­νά­μεων ό­τι κά­θε αύ­ξη­ση των μι­σθών εί­ναι ε­πι­ζή­μια για την οι­κο­νο­μία, ό­τι ο­δη­γεί σε μείω­ση των ε­πεν­δύ­σεων και της πα­ρα­γω­γής, σε ε­πι­δεί­νω­ση της α­ντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και σε αύ­ξη­ση της α­νερ­γίας.
Απέ­να­ντι σε αυ­τόν τον ι­σχυ­ρι­σμό, δια­κρί­νου­με τρεις προ­βλη­μα­τι­κές α­πα­ντή­σεις της Αρι­στε­ράς: Σύμ­φω­να με την πρώ­τη, ο κα­πι­τα­λι­σμός «πράγ­μα­τι έ­τσι εί­ναι», δεν μπο­ρεί να α­πο­δεχ­θεί αυ­ξή­σεις μι­σθών στην πα­ρού­σα συ­γκυ­ρία ά­ρα πά­με τώ­ρα για συ­νο­λι­κή α­να­τρο­πή του ε­νι­σχύο­ντας την πο­λι­τι­κή πρω­το­πο­ρία της ερ­γα­τι­κής τά­ξης. Η δεύ­τε­ρη α­πά­ντη­ση, που εί­ναι μια με­τριο­πα­θής πα­ρέκ­κλι­ση προς το Κέ­ντρο, α­μή­χα­νη μπρο­στά στις υ­πο­τι­θέ­με­νες βλα­βε­ρές αυ­ξή­σεις των μι­σθών θα πει ό­τι ο­φεί­λου­με να δε­σμευ­τού­με ό­χι για την αύ­ξη­ση των μι­σθών, αλ­λά για τη στα­θε­ρο­ποίη­σή τους και τη στα­δια­κή αύ­ξη­σή τους υ­πό την αί­ρε­ση να υ­πάρ­ξει πρώ­τα οι­κο­νο­μι­κή α­νά­πτυ­ξη. Έχει εμ­φα­νι­στεί και μια α­ρι­στε­ρί­στι­κη πα­ρέκ­κλι­ση, η ο­ποία συμ­φω­νεί και αυ­τή ό­τι κά­θε αύ­ξη­ση του μι­σθού ση­μαί­νει αυ­το­μά­τως μείω­ση των κερ­δών, αλ­λά α­πα­ντά ό­τι αυ­τό δεν εί­ναι δι­κό μας πρό­βλη­μα και ό­τι η αύ­ξη­ση του ει­σο­δή­μα­τος της ερ­γα­σίας δεν θα γί­νει για α­να­πτυ­ξια­κούς λό­γους, αλ­λά για να πλη­ρώ­σουν οι πλού­σιοι, α­γνοώ­ντας την α­πό­κρι­ση του συ­στή­μα­τος στην δι­κή μας ε­πί­θε­ση.

Αύ­ξη­ση μι­σθών δεν ση­μαί­νει αυ­τό­μα­τη μείω­ση κερ­δών

Η κοι­νή πα­ρα­δο­χή των κα­θε­στω­τι­κών οι­κο­νο­μι­κών και των τριών πο­λι­τι­κών κα­τευ­θύν­σεων που προ­τεί­νουν δυ­νά­μεις της Αρι­στε­ράς, δη­λα­δή ό­τι κά­θε αύ­ξη­ση των μι­σθών, σε κά­θε δυ­να­τή συ­γκυ­ρία, σε ο­ποιο­δή­πο­τε ση­μείο του οι­κο­νο­μι­κού κύ­κλου, μειώ­νει τα κέρ­δη, εί­ναι ε­σφαλ­μέ­νη. Ξε­κι­νώ­ντας α­πό έ­να ση­μείο βα­θιάς ύ­φε­σης υ­πάρ­χουν τα πε­ρι­θώ­ρια να αυ­ξη­θούν οι μι­σθοί και πα­ράλ­λη­λα με αυ­τούς να αυ­ξη­θούν ή έ­στω να μη μειω­θούν τα κέρ­δη. Πώς γί­νε­ται, ό­μως, αυ­τό, δη­λα­δή να υ­πάρ­χει μια φά­ση του οι­κο­νο­μι­κού κύ­κλου, ό­που η κα­πι­τα­λι­στι­κή πα­ρα­γω­γή ξε­κι­νά­ει α­πό έ­να χα­μη­λό ση­μείο και αυ­ξά­νε­ται με πα­ράλ­λη­λη αύ­ξη­ση της α­πα­σχό­λη­σης, μείω­σης της α­νερ­γίας, ε­πα­κό­λου­θης αύ­ξη­σης των πραγ­μα­τι­κών μι­σθών αλ­λά και των κερ­δώ­ν; Πώς γί­νε­ται οι μι­σθοί να μη με­τα­τρέ­πο­νται αυ­το­μά­τως σε μείω­ση των κερ­δώ­ν;
Για να συμ­βαί­νει αυ­τό, πρέ­πει να πλη­ρού­ται μια βα­σι­κή προϋπό­θε­ση, στην ο­ποία α­να­φέ­ρε­ται ο Μαρξ στον τρί­το τό­μο του Κε­φα­λαίου: πρέ­πει η πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τα της ερ­γα­σίας να προο­δεύει μα­ζί με τον ό­γκο της πα­ρα­γω­γής, να αυ­ξά­νε­ται κα­θώς αυ­ξά­νε­ται ο ό­γκος του πα­ρα­γό­με­νου προϊό­ντος. Αυ­τό ση­μαί­νει ό­τι κά­θε πρό­σθε­τος ερ­γα­ζό­με­νος που προσ­λαμ­βά­νε­ται, αυ­ξά­νει τον ό­γκο του προϊό­ντος πε­ρισ­σό­τε­ρο α­πό τον προ­η­γού­με­νο ερ­γα­ζό­με­νο. Άρα, για στα­θε­ρό μέ­σο μι­σθό, το κό­στος ερ­γα­σίας α­νά μο­νά­δα προϊό­ντος θα μειώ­νε­ται και το κέρ­δος θα αυ­ξά­νε­ται, έως ό­του η πα­ρα­γω­γή φτά­σει στο ση­μείο της πλή­ρους ε­ξάν­τλη­σης του αρ­γού­ντος πα­ρα­γω­γι­κού δυ­να­μι­κού. Αυ­τή η αύ­ξη­ση του κέρ­δους α­φή­νει πε­ρι­θώ­ρια και για την αύ­ξη­ση του μέ­σου πραγ­μα­τι­κού μι­σθού.

Ανά­πτυ­ξη διά των μι­σθών

Η α­ρι­στε­ρή κυ­βέρ­νη­ση μπο­ρεί να αυ­ξή­σει τον ε­λά­χι­στο μι­σθό στο προ­η­γού­με­νο ε­πί­πε­δό του και να κα­ταρ­γή­σει τους α­ντερ­γα­τι­κούς μνη­μο­νια­κούς νό­μους, να προ­σφέ­ρει συν­δι­κα­λι­στι­κή, νο­μι­κή, ι­δε­ο­λο­γι­κή και πο­λι­τι­κή κά­λυ­ψη στους ερ­γα­ζό­με­νους που θα χρεια­στεί να δώ­σουν σκλη­ρές μά­χες με την ερ­γο­δο­σία για το μι­σθό. Το πρώ­το κύ­μα μι­σθο­λο­γι­κών αυ­ξή­σεων, που θα έ­χει προέλ­θει α­πό την αύ­ξη­ση του ε­λά­χι­στου μι­σθού και τη με­ταρ­ρύθ­μι­ση των θε­σμών της α­γο­ράς ερ­γα­σίας, θα προ­κα­λέ­σει (εν­δε­χο­μέ­νως σε συν­δυα­σμό και με άλ­λες α­πο­φά­σεις της κυ­βέρ­νη­σης) αύ­ξη­ση της ι­διω­τι­κής κα­τα­νά­λω­σης, της ε­σω­τε­ρι­κής ζή­τη­σης, της πα­ρα­γω­γής, της α­πα­σχό­λη­σης, των κερ­δών. Επο­μέ­νως, ε­δώ η αύ­ξη­ση των μι­σθών τί­θε­ται ως προϋπό­θε­ση της αύ­ξη­σης του Α­ΕΠ (wage-led growth), σε α­ντί­θε­ση με την άλ­λη α­ντί­λη­ψη που θεω­ρεί την αύ­ξη­ση του Α­ΕΠ ως προ­α­παι­τού­με­νο για την αύ­ξη­ση των μι­σθών. Η μείω­ση της α­νερ­γίας που θα προέλ­θει στα πρώ­τα στά­δια της α­νά­καμ­ψης, θα ε­νι­σχύ­σει α­κό­μη πε­ρισ­σό­τε­ρο τους μι­σθούς και την α­πα­σχό­λη­ση και ο ε­νά­ρε­τος κύ­κλος της α­νά­πτυ­ξης θα συ­νε­χί­ζε­ται έως ό­του ε­ξαν­τλη­θεί το α­χρη­σι­μο­ποίη­το πα­ρα­γω­γι­κό δυ­να­μι­κό. Για ό­σο και­ρό θα διαρ­κεί αυ­τή η δια­δι­κα­σία, η α­νερ­γία θα μειώ­νε­ται και θα πα­ρα­τη­ρού­με μια στα­δια­κή, πλην ό­μως γε­νι­κή ά­νο­δο των πραγ­μα­τι­κών μι­σθών στον ε­πι­χει­ρη­μα­τι­κό το­μέα.
Στο ση­μείο αυ­τό δια­τυ­πώ­νο­νται μια σει­ρά α­ντιρ­ρή­σεων, ό­πως ό­τι οι αυ­ξή­σεις των μι­σθών θα προ­κα­λέ­σουν αυ­ξή­σεις των τι­μών ή ό­τι θα α­πο­τρέ­ψουν τις ε­πεν­δύ­σεις ή ό­τι θα ο­δη­γή­σουν σε α­κό­μη πε­ρισ­σό­τε­ρη μαύ­ρη ερ­γα­σία. Ωστό­σο, γνω­ρί­ζου­με ό­τι ξε­κι­νώ­ντας α­πό έ­να ση­μείο βα­θιάς ύ­φε­σης, ό­που οι ε­πι­χει­ρή­σεις δια­θέ­τουν ά­φθο­νο α­χρη­σι­μο­ποίη­το πα­ρα­γω­γι­κό δυ­να­μι­κό, τις συμ­φέ­ρει να αυ­ξή­σουν τον ό­γκο πα­ρα­γω­γής για να μειώ­σουν το κό­στος, α­πο­κο­μί­ζο­ντας έ­τσι έ­να με­γα­λύ­τε­ρο ό­φε­λος α­πό μιαν αύ­ξη­ση των τι­μών που θα μείω­νε τις πα­ραγ­γε­λίες. Όσο για τις  ε­πεν­δύ­σεις, δεν ε­ξαρ­τώ­νται α­πό τους μι­σθούς: με­σο­πρό­θε­σμα ε­ξαρ­τώ­νται α­πό την ζή­τη­ση, την κερ­δο­φο­ρία, και τα ε­πι­τό­κια. Μια α­νο­δι­κή φά­ση του κύ­κλου θα βελ­τιώ­σει την ζή­τη­ση και δεν θα μειώ­σει την κερ­δο­φο­ρία, κα­θώς στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία οι μειώ­σεις των μι­σθών α­ντι­σταθ­μί­ζο­νται α­πό τις αυ­ξή­σεις των πω­λή­σεων. Να θυ­μη­θού­με στο ση­μείο αυ­τό ό­τι στην Ελλά­δα οι ε­πι­χει­ρή­σεις έ­χουν, κα­τά μέ­σο ό­ρο, τα υ­ψη­λό­τε­ρα πε­ρι­θώ­ρια κέρ­δους με­τα­ξύ των α­να­πτυγ­μέ­νων χω­ρών της Ευ­ρώ­πης.
Εάν δεν θέ­λουν οι κα­πι­τα­λι­στές μας να δου­λέ­ψουν με πε­ρι­θώ­ρια κέρ­δους που σε άλ­λες α­να­πτυγ­μέ­νες χώ­ρες θεω­ρού­νται λο­γι­κά, μπο­ρού­με ε­μείς. Για τον λό­γο αυ­τό, η κυ­βέρ­νη­ση της Αρι­στε­ράς θα πρέ­πει να αλ­λά­ξει την νο­μο­θε­σία ώ­στε οι ε­πι­χει­ρή­σεις να περ­νά­νε στα χέ­ρια των ερ­γα­ζο­μέ­νων, ό­ταν τα α­φε­ντι­κά θέ­λουν να στα­μα­τή­σουν τη λει­τουρ­γία της ε­πι­χεί­ρη­σης. Τέ­λος, η αύ­ξη­ση των μι­σθών θα μπο­ρού­σε να ο­δη­γή­σει σε α­κό­μη πε­ρισ­σό­τε­ρη μαύ­ρη και α­δή­λω­τη ερ­γα­σία ή ει­κο­νι­κές μι­σθο­λο­γι­κές κα­τα­στά­σεις, μό­νον εάν ε­μείς α­δρα­νή­σου­με. Η ε­πα­νί­δρυ­ση της Επι­θεώ­ρη­σης Εργα­σίας θα πρέ­πει να εί­ναι έ­να α­πό τα πρώ­τα, ά­με­σα κα­θή­κο­ντα μιας α­ρι­στε­ρής κυ­βέρ­νη­σης. Θα πρέ­πει να φρο­ντί­σου­με και ε­μείς, στη βά­ση, να α­πο­τρέ­ψου­με τις πα­ρά­νο­μες πρα­κτι­κές των ερ­γο­δο­τών ξε­ση­κώ­νο­ντας τον κό­σμο της ερ­γα­σίας να διεκ­δι­κή­σει τα δι­καιώ­μα­τά του και ρί­χνο­ντας στον α­γώ­να τις α­ξιό­λο­γες τα­ξι­κές συν­δι­κα­λι­στι­κές μας δυ­νά­μεις.

Που πά­με α­πό ’δω, σύ­ντρο­φε;

Μια τέ­τοια πο­λι­τι­κή α­νά­καμ­ψης της οι­κο­νο­μίας θα ό­φει­λε να πε­ρι­λαμ­βά­νει και μια σει­ρά συ­νο­δευ­τι­κών μέ­τρων, ό­πως η αύ­ξη­ση της ρευ­στό­τη­τας, το κού­ρε­μα στα χρέη των νοι­κο­κυ­ριών, η νο­μο­θε­τι­κή και διοι­κη­τι­κή προώ­θη­ση συ­νερ­γα­τι­κών μορ­φών ορ­γά­νω­σης της πα­ρα­γω­γής κλπ. Ο κοι­νω­νι­κός α­ντα­γω­νι­σμός για την αύ­ξη­ση του μι­σθού, δεν ε­ξαρ­τά­ται μό­νο α­πό το πο­σο­στό α­νερ­γίας, αλ­λά και α­πό τους θε­σμούς που ο­ρί­ζουν το πλαί­σιο του τα­ξι­κού α­ντα­γω­νι­σμού. Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία έ­χουν οι θε­σμοί της α­γο­ράς ερ­γα­σίας, οι ο­ποίοι α­πο­τε­λούν α­πο­κρυ­στάλ­λω­ση του πα­ρελ­θό­ντος τα­ξι­κού συ­σχε­τι­σμού δύ­να­μης που έ­χει εν­σω­μα­τω­θεί στις σχέ­σεις ε­ξου­σίας, και για αυ­τό πρέ­πει να τους αλ­λά­ξου­με.
Στο τέ­λος μιας τέ­τοιας πο­ρείας με προ­φα­νές α­ρι­στε­ρό πρό­ση­μο και σο­σια­λι­στι­κή προο­πτι­κή, το πο­σο­στό α­νερ­γίας θα εί­χε μειω­θεί, εν­δε­χο­μέ­νως και με τη βοή­θεια άλ­λων πλευ­ρών της κυ­βερ­νη­τι­κής πο­λι­τι­κής, οι μι­σθοί θα εί­χαν αυ­ξη­θεί, το πα­ρα­γω­γι­κό δυ­να­μι­κό θα εί­χε ε­ξαν­τλη­θεί, οι ερ­γα­ζό­με­νες τά­ξεις θα εί­χαν με­γα­λύ­τε­ρη συ­νεί­δη­ση του ε­αυ­τού τους, ι­σχυ­ρές πο­λι­τι­κές και συν­δι­κα­λι­στι­κές ορ­γα­νώ­σεις, και τό­τε πια η κερ­δο­φο­ρία θα άρ­χι­ζε να μειώ­νε­ται (ό­πως μας το ε­ξή­γη­σε τό­σο υ­πο­μο­νε­τι­κά ο Μαρξ στο Κε­φά­λαιο). Αυ­τή προ­φα­νώς θα εί­ναι μια δια­φο­ρε­τι­κή συ­γκυ­ρία, ό­που θα δού­με τη βα­σι­κή α­ντί­θε­ση της κοι­νω­νίας μας, δη­λα­δή την α­ντί­θε­ση κε­φα­λαίου και ερ­γα­σίας, να πη­δά­ει γυ­μνή στην κε­ντρι­κή πο­λι­τι­κή σκη­νή και να ρω­τά­ει: «Ποιος ορ­γα­νώ­νει και διευ­θύ­νει την πα­ρα­γω­γή;»

Δυσοίωνη η μεγάλη εικόνα της κρίσης...

 του Χρηστου Λασκου απο το AlterThess...

 Πέντε χρόνια μετά από την έκρηξη μιας από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες κρίσεις στην ιστορία του καπιταλισμού, το σύστημα ακόμη παραπαίει. Οι προβλέψεις για τα επερχόμενα είναι τουλάχιστον δυσοίωνες. Στασιμότητα ή ύφεση στα καπιταλιστικά κέντρα και μεγάλη επιβράδυνση της μεγέθυνσης για τις αναδυόμενες τίγρεις είναι αυτό που περιμένουν οι εγκυρότεροι αναλυτές όπου γης. Και όχι, βέβαια, μόνο οι μαρξιστές. Απλώς, οι τελευταίοι, έχοντας καλύτερη θεωρητική υποδομή για την ανάλυση των κρίσεων –οι οποίες, ως γνωστόν, για τα ορθόδοξα οικονομικά δεν υπάρχουν- μπορούν να κάνουν και περισσότερο μεσοπρόθεσμες υποθέσεις. Οι οποίες, επίσης, είναι δυσοίωνες. Δεδομένου πως ο καπιταλιστικός κόσμος βιώνει μια κρίση υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου, δεν φτάνει για την υπέρβασή της αυτό που μέχρι σήμερα έχει επιλεγεί. Η ραγδαία αύξηση της εκμετάλλευσης των εργαζομένων, η στήριξη των κερδών μέσα από μια μεγάλης έκτασης αναδιανομή υπέρ του κεφαλαίου είναι αναγκαία πλευρά της απάντησης του συστήματος, αλλά σίγουρα δεν αρκεί.

Μια διαδικασία εκτεταμένης καταστροφής κεφαλαίου είναι αναπόφευκτη. Πέρα από τον θεωρητικό μαρξισμό, άλλωστε, αυτό υποστηρίζεται και από την ιστορική εμπειρία. Μόνο όσοι εθελοτυφλούν σκόπιμα δεν κατανοούν πως η κρίση του 1929 ξεπεράστηκε με το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, μέσα, δηλαδή από την κυριολεκτική ισοπέδωση του κόσμου –και, κυρίως, του καπιταλιστικού κέντρου- και όχι με την εφαρμογή του New Deal ή άλλων επεκτατικών πολιτικών. Με άλλα λόγια, ο κεϋνσιανισμός ήρθε μετά την ισοπέδωση. Όχι ως εργαλείο υπέρβασης της κρίσης, αλλά ως συνέπεια των ευρύτερων κοινωνικοπολιτικών συσχετισμών, που προέκυψαν μεταπολεμικά.

Το πρόβλημα, βέβαια, σήμερα είναι κολοσσιαίο, αν αναλογιστούμε πως έστω μερικώς ελεγχόμενη διαδικασία απαξίωσης κεφαλαίου είναι σχεδόν αδύνατο να υπάρξει. Και η εμπειρία της Lehman Brothers υπήρξε, από αυτήν την άποψη, πολύ διδακτική. Αφέθηκε μια εταιρία να καταρρεύσει, όπως της άξιζε με βάση την ετυμηγορία της αγοράς, και κόντεψε να διαλυθεί το σύμπαν. Ας σκεφτούμε τι θα συνέβαινε αν αφήνονταν τα τραπεζικά ζόμπι στην τύχη τους.

Πρόκειται, λοιπόν, περί συστημικού φαύλου κύκλου. Είναι, από τη μία, αναγκαία μια τεράστιας έκτασης εκκαθάριση, για να πάρει ξανά μπροστά ο κύκλος της συσσώρευσης και της κερδοφορίας, ενώ, από την άλλη, αυτή η ίδια διαδικασία οδηγεί σε μια χαοτική διαδρομή με άδηλη έκβαση.

Γι’ αυτό κιόλας οι παρεμβάσεις έχουν πάντοτε βραχυχρόνιο ορίζοντα. Με την έναρξη της κρίσης και με τον Γκρήνσπαν λουσμένο στον ιδρώτα είχαμε G8 και G20 και χίλια μύρια άλλα, που αποφάσισαν με κάθε επισημότητα πως θα επιβληθεί έλεγχος στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, μια και κοινή διαπίστωση ήταν πως η χρηματοπιστωτική απορρύθμιση έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη των πραγμάτων, που οδήγησαν στην κρίση. Και κάποια δειλά βήματα είναι αλήθεια πως ξεκίνησαν για τα μάτια του κόσμου.

Και σε αυτόν τον τομέα, ωστόσο, επανέρχεται στην πραγματικότητα το ολοκληρωτικό αδιέξοδο. Οι κεφαλαιακές απαιτήσεις από τις τράπεζες μειώνονται (!) με βάση της αναμόρφωση των συμφωνιών της Βασιλείας, ενώ στην Ευρώπη αποφασίστηκε πως το bail-in (οι ζημιές, δηλαδή, που πρέπει να επωμιστούν οι senior μεγαλοτραπεζίτες) αποκλείεται ρητά και κατηγορηματικά μέχρι το 2018, «προκειμένου να καθησυχαστούν οι επενδυτές»₁. Αυτό σημαίνει πως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φορτώνεται τα τοξικά χρέη από τα ιδιωτικά τραπεζικά σαπάκια, ενώ τα κράτη αναλαμβάνουν να εκτοξεύσουν τα χρέη τους, έτσι ώστε να κατηγορούνται στη συνέχεια για… κρατισμό. Όπως σημειώνουν οι Sinn και Hau, κάθε άλλο παρά μαρξιστές ή ετερόδοξοι, «[ο]ι ζημιές που θα πρέπει να καλυφτούν θα είναι τεράστιες. Το συνολικό χρέος των τραπεζών που είναι εγκατεστημένες στις 6 [πιο προβληματικές] χώρες [του ευρωπαϊκού Νότου] που επλήγησαν περισσότερο φτάνει τα 9.4 τρισ. ευρώ, [ενώ το] συνολικό χρέος των κρατών αυτών αντιστοιχεί σε 3.5 τρισ.».

Είναι προφανές, λοιπόν, πως καμία λύση δεν πρόκειται να υπάρξει αν ένα μεγάλο μέρος των ζόμπι δεν εξολοθρευτεί. Και το σύστημα λειτουργεί στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Όχι μόνο, λοιπόν, δεν βρισκόμαστε κοντά στην υπέρβαση της κρίσης, αλλά ο ορίζοντας γίνεται όλο και σκοτεινότερος.

1 Hans-Werner Sinn και Harald Hau, EURO2day, 29 Ιανουαρίου 2013
Πηγή: 6 μέρες/ 4 Φλεβάρη

«Δώστε στον Μαρξ μια ευκαιρία να σώσει τις οικονομίες»!

kathimerini.gr...

Της Ζέζας Ζήκου

Η αναγγελία του θανάτου τους είχε γίνει της μόδας τα τελευταία τριάντα χρόνια: οι κοινωνικές τάξεις έχουν πεθάνει και μαζί με αυτές, η διάκριση ανάμεσα σε Δεξιά και Αριστερά. Ομως, υπάρχει κάποιος που τις ξαναβρήκε, εκεί ακριβώς όπου τις είχε βρει και ο Καρλ Μαρξ πριν από σχεδόν δύο αιώνες. Ενας τραπεζίτης, ο Τζορτζ Μάγκνους, επικεφαλής των οικονομικών συμβούλων της τράπεζας UBS, έγραψε μία μελέτη που επιγράφεται «Δώστε στον Μαρξ μια ευκαιρία να σώσει τις οικονομίες». Γιατί άραγε ένας τραπεζίτης επικαλείται τη σκέψη ενός φιλοσόφου από καιρό πεθαμένου, που ποτέ οι τραπεζίτες δεν έπιασαν στο στόμα τους το όνομά του για καλό; Την οικονομική κρίση την αποδίδουμε συνήθως στις κακές πολιτικές των κυβερνήσεων. Ομως, γιατί είναι κακές; Διότι επιβάλλουν απαράλλαχτα περικοπές μισθών, συντάξεων και κοινωνικών δαπανών. Διότι η υπερβολική δόση λιτότητας και η μείωση των δημοσίων δαπανών σε περιόδους κρίσης χειροτερεύει τα πάντα. Διότι θεωρούν απαραίτητο να σώζουν μεγαλοτραπεζίτες που έδρασαν σαν κοινοί κερδοσκόποι, ενώ την ίδια ώρα λένε πως δεν τους περισσεύουν λεφτά για να σώσουν τα νοικοκυριά και τις αδύναμες επιχειρήσεις. Και τι σχέση έχει ο Μαρξ με όλα αυτά; Εδώ μπαίνει ο Τζορτζ Μάγκνους. Και λέει πως «οι οικονομίες έχουν σήμερα μερικές παράξενες ομοιότητες με τις συνθήκες που είχε προβλέψει ο Μαρξ». Ο Μαρξ είχε διαβλέψει πώς θα εκδηλωθεί η εγγενής σύγκρουση κεφαλαίου και εργασίας: η επιδίωξη των επιχειρήσεων για περισσότερα κέρδη και μεγαλύτερη παραγωγικότητα θα τις οδηγήσει φυσιολογικά να χρειάζονται ολοένα και λιγότερους εργαζόμενους, δημιουργώντας έναν εφεδρικό βιομηχανικό στρατό φτωχών και ανέργων. «Γι’ αυτό, η συσσώρευση πλούτου στον έναν πόλο είναι ταυτόχρονα συσσώρευση αθλιότητας», έγραφε στο «Κεφάλαιο». Στο παρελθόν, οι πραγματικοί μισθοί αυξάνονταν περίπου μαζί με την παραγωγικότητα. Τα τελευταία τριάντα χρόνια, όμως, ύστερα από μια επίθεση του κεφαλαίου στον ρυθμιστικό ρόλο του κράτους και στα εργατικά δικαιώματα (που κρατάει έως τις μέρες μας), αυτοί οι μισθοί έμειναν πίσω. Επρεπε λοιπόν να βρεθεί ένας νέος τρόπος, ώστε οι εργαζόμενοι να συνεχίσουν να καταναλώνουν. Και αυτός βρέθηκε στον τραπεζικό δανεισμό. Οι κυβερνήσεις ισχυρίζονταν ότι αυτό θα δημιουργούσε πλούτο για όλους. Και πράγματι, ο ονομαστικός πλούτος αυξήθηκε (χωρίς πάντως να γίνει πιο δίκαιη η διανομή του). Ομως, η πλεονεξία των τραπεζιτών εξώθησε αυτόν τον δανεισμό στα άκρα, με συνέπεια την κρίση. «Η εύκολη πίστωση, που επέτρεψε στα φτωχά νοικοκυριά να ζήσουν μια πιο άνετη ζωή», λέει ο Μάγκνους, «συσκότισε την υποκείμενη δυναμική των ανισοτήτων». «Το τελικό αίτιο όλων των κρίσεων παραμένει πάντα η φτώχεια και η περιορισμένη κατανάλωση των μαζών», έγραφε ο Μαρξ. Και το ποιος θα είναι πλούσιος και ποιος φτωχός, παραμένει πάντα μια πολιτική απόφαση που δεν μπορεί να κρυφτεί, όσες ψευδεπίγραφες σημαίες και αν σηκώνουν τα κόμματα εξουσίας που βαρύνονται με αυτήν. Αλλά, όποιος νομίζει πως οι τράπεζες που βρέθηκαν στο χείλος της χρεοκοπίας, οι τεράστιες απώλειες θέσεων εργασίας και η εξάπλωση της οικονομικής απόγνωσης, σημαίνουν το τέλος της «ελεύθερης» αγοράς, καλύτερα να το ξανασκεφτεί. Στα καθ’ ημάς, ένα είναι βέβαιο: ότι μία νέα πολιτική πραγματικότητα αναδύεται, που απειλεί τα δύο κόμματα εξουσίας με θρυμματισμό. Με δεδομένη την αποδόμηση ενός σαθρού οικονομικού συστήματος, μία εξέλιξη προς την κατεύθυνση αυτή είναι απλώς φυσιολογική. Παράδοξο θα ήταν, ενώ τα πάντα καταρρέουν στην Ελλάδα, το σύστημα της μεταπολίτευσης να παραμείνει ανέπαφο. Η υπαγωγή της Ελλάδος στον απόλυτο έλεγχο των Βρυξελλών, σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των οικονομικών θεμάτων, καταργεί τις πελατειακές σχέσεις, χάρη στις οποίες τα δύο κόμματα εξουσίας εναλλάσσονταν στην εξουσία από ιδρύσεως του ελληνικού κράτους. Οταν η οικονομία έχει καταρρεύσει, η μεσαία τάξη εξαφανίζεται και τα εισοδήματα απομειώνονται, η εκτόνωση του λαού φαίνεται να λειτουργεί με εκδικητική μανία εναντίον των δύο κομμάτων εξουσίας και δείχνει να ήρθε η ώρα της Αριστεράς. Πάντως, η δημοσκοπική διόγκωση των κομμάτων της μαρξιστικής Αριστεράς δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία... Καθώς η Αριστερά έχει τη δυνατότητα να αντιπροσωπεύσει στο πολιτικό πεδίο τον κόσμο της εργασίας που εγκαταλείπει τα κόμματα των Μνημονίων. Η κατεδάφιση των εργασιακών θεσμών και του κοινωνικού κράτους δείχνει ότι η Δύση είναι υποχρεωμένη να κατεβάσει σημαντικά το βιοτικό επίπεδό της. Η Αριστερά χρειάζεται το «Κεφάλαιο» του Μαρξ, αλλά δεν πρέπει να μείνει εγκλωβισμένη εκεί. Η κρίση αυτή δεν είναι απλώς μια μεγάλη κρίση του καπιταλισμού. Είναι μια κρίση μετάβασης σε μια κοινωνία που δεν θα μοιάζει με τον φιλελεύθερο καπιταλισμό που ξέραμε, είναι μια κρίση μετάβασης σε μια άλλη διάταξη των παγκόσμιων δυνάμεων και σχέσεων. Να δούμε... Η Ιστορία, εξάλλου, υπήρξε και σκληρή και αβρόφρων μαζί της. Η ευθύνη της είναι απέναντι σε αυτούς που υποφέρουν από την κρίση και απέναντι στο μέλλον...