Ο πραγματικός πολιτικός...

Protagon...

  του Ανδρέα Πετρουλάκη

Είχαμε μάθει να λέμε ότι ο Χριστόδουλος συμπεριφερόταν σαν πολιτικός. Ότι ο λαϊκίστικος λόγος του συσπείρωνε τους πιστούς και περιφρουρούσε τα συμφέροντα της Εκκλησίας με τον καλύτερο για αυτήν τρόπο. Γι αυτό και έχαιρε μέχρι το τέλος του υψηλής δημοτικότητας ακριβώς γιατί είχε το χάρισμα να μιλά τη γλώσσα του λαού και να κινητοποιεί ωμά τα πιο συντηρητικά θρησκευτικά και πολιτικά του αντανακλαστικά. Ήταν περίοδοι που ξεχνούσες ότι ήταν κληρικός, με την αγάπη του στα κοσμικά (πολυτελή αυτοκίνητα, ακριβά άμφια κλπ) και τον ελάχιστα πνευματικό λόγο που εκστόμιζε όταν άναβαν τα αίματα.
Όταν τον διαδέχθηκε ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος έμοιαζε να αλλάζουμε εποχή. Ο λόγος του ήπιος και διαλλακτικός, η διαβίωσή του λιτή και εγκρατής, η αντίθεσή του με το προηγούμενο πνεύμα εμφανής. Έκανε πολλούς φίλους εκτός των ορίων του ποιμνίου του και κέρδισε την εκτίμηση πολιτών και πολιτικών που είναι επιφυλακτικοί απέναντι στην Εκκλησία. Πάντοτε έπαιζε ένα ρόλο εξισορροπιστικό των αντιθέσεων στην ιεραρχία αμβλύνοντας τις πιο ακραίες φωνές της. Νομίζαμε ότι επιτέλους εμφανίστηκε ένας μοντέρνος ιεράρχης. Λάθος. Δεν υπάρχουν μοντέρνοι ιεράρχες.
Απλώς ο Αρχιεπίσκοπος δεν έδωσε λάθος μάχες. Ουδέποτε ταυτίστηκε με τις εθνικιστικές υστερίες του Άνθιμου ή τα ιδεοληπτικά παραληρήματα του Αγίου Πειραιώς. Ήξερε ότι το όνομα της Μακεδονίας και η εξωτερική πολιτική με το Ισραήλ είναι δουλειά άλλων και η Εκκλησία δεν έχει να κερδίσει τίποτα από την ανάμιξή της σε αυτά.  Όταν όμως εμφανίστηκαν τα κατ΄εξοχήν προβλήματα που έθιγαν τα συμφέροντά της ο Ιερώνυμος ήταν εκεί, έγκυρος, αξιόπιστος και σεβάσμιος, έτοιμος να δώσει σκληρή μάχη.
Όταν ένιωσε να απειλούνται η εκκλησιαστική περιουσία, οι φοροαπαλλαγές και η μισθοδοσία των κληρικών, ο αγαθός γέρων έγινε λιοντάρι. Η ανακοίνωση και η επιστολή που έστειλε στην πολιτική ηγεσία, αν είχαν γραφτεί από τον Χριστόδουλο θα ξεσήκωναν σάλο- τώρα επικράτησε αμηχανία. Η  αναλυτική περιγραφή της μεταβίβασης μεγάλου τμήματος της εκκλησιαστικής περιουσίας στο κράτος με αντάλλαγμα τη μισθοδοσία δεν γέννησε καν το ερώτημα « πότε και πώς  έγινε και τα αποκτήσατε όλα αυτά;» Κανείς δεν αμφισβήτησε τη νομιμότητα της ιδιοκτησίας που προέρχεται από εποχές πριν τη σύσταση του ελληνικού κράτους. Ο Αρχιεπίσκοπος σκοπίμως αποσιώπησε την αρχή της ιστορίας-άλλωστε όταν υποτίθεται ότι ο κλήρος πρωτοστατούσε στην αφύπνιση του γένους με κρυφά σχολειά και μαρτυρικούς παπάδες, πώς γίνεται ταυτοχρόνως να αποκτά με χρυσόβουλα του Σουλτάνου απέραντη ακίνητη περιουσία; Οι άλλοι όμως γιατί δεν ρωτούν; Τον Χριστόδουλο τον ρωτούσαν.
Όταν ένιωσε να απειλείται η συνέχιση του προσηλυτισμού των παιδιών από τα μαθητικά τους χρόνια με τον υποχρεωτικό εκκλησιασμό αλλά και γενικότερα με την ορθόδοξη θεώρηση των θρησκευτικών και της ιστορίας, έκανε  τέτοια επίθεση στην κ .Ρεπούση που θα έκανε τον προκάτοχό του να κοκκινίσει-εκείνος ποτέ δεν είχε αποκαλέσει βουλευτίνα, «κυρά μου». Ταυτοχρόνως φρόντισε να κολακέψει το κομμάτι εκείνο της αριστεράς που επαναπαύεται σε μονοδιάστατες αναγνώσεις της κρίσης με ατάκες ξεσηκωμένες από το ανθολόγιο του Άνθιμου. «Ας μας δώσουν πρώτα τα κλεμμένα ελληνικά μνημεία που έχουν στα μουσεία τους και μετά να συζητήσουμε τι τους χρωστάμε».  Ανάλυση πνευματικού ηγέτη που οφείλει να διατυπώσει λόγο παρηγορίας και λογικής. Ο φάντης και το ρετσινόλαδο. Πάντως και τώρα κανείς δεν του είπε αυτό που θάλεγε στον μακαριστό «στα σοβαρά σου μιλάς για εκκλησιασμό στην εποχή μας, μείνε στην εκκλησία σου και άσε τα σχολεία και τα παιδιά μας ήσυχα».
Ο Χριστόδουλος ήταν ατακαδόρος, αψίκορος, τηλεοπτικός, ανεκδοτολόγος, κοσμικός, λαϊκιστής, φλύαρος. Στην ουσία μπορούσε να πείσει μόνο τους πεισμένους που είναι αλήθεια ότι είναι πολλοί. Ποτέ δεν μπόρεσε να εισχωρήσει στον χώρο των αμφισβητιών της εκκλησίας- το αντίθετο, τους απωθούσε. Γι αυτό έχασε τη μεγάλη του μάχη, τις ταυτότητες. Αν, όπως νομίζαμε, ήταν πολιτικός θα ήταν Καρατζαφέρης. Ο πραγματικός πολιτικός είναι ο Ιερώνυμος. Οικοδόμησε μεθοδικά το προφίλ του αξιοσέβαστου και μειλίχιου ποιμενάρχη, εξασφάλισε την αποδοχή φίλων και αντιπάλων, έγινε συνομιλητής αριστερών ηγετών, φρόντισε να μην ξοδέψει το κύρος και το πνευματικό του κεφάλαιο  σε  τηλεοπτικές φαλτσοστεκιές, και τώρα που δίνει τις μάχες που πραγματικά τον ενδιαφέρουν κινδυνεύουμε να τις κερδίσει.

Το Κόμμα του Θεού...

Red NoteBook ...

Το Κόμμα του Θεού

Μερικές σκέψεις για την (επανα)πολιτικοποίηση της Εκκλησίας, τη δεξιά και την αριστερά του Κυρίου

Του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου

Οι προσφορές μπορεί πράγματι να ευτελίζουν τις εφημερίδες, αυτό όμως δεν είναι παρά η μία όψη του νομίσματος· η άλλη είναι ότι, ακριβώς χάρη στις προσφορές, εφημερίδες σαν τη Δημοκρατία γίνονται «μετρήσιμα» μεγέθη, αποκτούν δηλαδή (και κυριολεκτικά) ένα βάρος που αλλιώς δεν θα το είχαν. Αν την περασμένη Κυριακή, λοιπόν, δεν ήταν το τομίδιο «Η ΔΙΚΑIWCH. Οι μεγάλες αλήθειες του Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου», δεν υπήρχε λόγος να πετάξω τέσσερα ευρώ για να διαβάσω Φαήλο Κρανιδιώτη, Στέφανο Χίο και αναλύσεις του Κώστα Παπαχλιμίντζου (δεν το βγάζω απ’το κεφάλι μου: έτσι υπογράφει), ή άρθρα του στυλ «Επτασφράγιστο το μυστικό της συνταγής που την κάνει σκληρή αλλά να λιώνει εύκολα και να μην αφήνει χρώμα» (ένθετο «δ», σ. 9).

Ευχαριστημένος λοιπόν με τη διαχρονική γενναιοδωρία της εφημερίδας (πέρσι η ίδια πρόσφερε και cd με ομιλίες του Μακαριστού), την Κυριακή το βράδυ κάθισα να ξεφυλλίσω το μικρό μου απόκτημα – ένα ιλουστρασιόν βιβλιαράκι με επιλεγμένες παρεμβάσεις του «δικαιωμένου» Χριστόδουλου, τα χάιλάιτς των οποίων σημειώνονται με μπολντ, μη και το μήνυμα ξεφύγει από τους ανυπόμονους. Θυμήθηκα, φυλλομετρώντας το, τα χρόνια που ο ασυμβίβαστος Ποιμένας του Έθνους, μιλώντας τη γλώσσα του Λαού όπως κανείς (Νέα Ειλικρίνεια το λένε στην αργκό της παράταξής του), όρθωνε ανάστημα κατά των «πρακτορίσκων της αθλιότητας», των «ευρωλιγούρηδων» και των γραικύλων που απεργάζονται τον «εθνικό μας αποχρωματισμό» – την ίδια στιγμή βεβαίως που, στήνοντας τη φιλανθρωπική ΜΚΟ «Αλληλεγγύη», εξασφάλιζε για τον Οίκο του Θεού άφθονο δημόσιο χρήμα, υλοποιώντας με ζήλο τη θεάρεστη ιδέα των ΣΔΙΤ, σε συνεργασία με τη ΝΔ.

Ας το παραδεχτούμε: ο εκλιπών Χριστόδουλος υπήρξε η πιο χαρισματική ηγετική μορφή που ανέδειξε ποτέ η ακροδεξιά -- εξ ου και στα χρόνια που ο Καρατζαφέρης υποδυόταν τον Μακιαβέλι του Καραμανλή, επέμενε μονότονα: «Κώστα, μην ψάχνεις μάταια γραμμή: λέγε απλώς αυτά που λέει ο Χριστόδουλος». Τα χρόνια πέρασαν, ο Καραμανλής πήγε στα αζήτητα, ενώ ο τότε Μακιαβέλης του σήμερα μιλά «ως κράτος» (στη Βουλή) και ως άνθρωπος των «νταβατζήδων» (στα κανάλια)· όσα κι αν άλλαξαν όμως, το πνεύμα του Χριστόδουλου παραμένει ζωντανό – φροντίζει αόκνως, εξάλλου, γι’ αυτό το Κόμμα του Θεού.

Για να μην είμαστε βεβαίως μονομερείς, το τελευταίο δεν εξαντλείται ούτε στα εξώφυλλα του Στόχου (όπου φιγουράρει από κοιμήσεώς του ο Χριστόδουλος), ούτε στο Crash του κομματάρχη Τράγκα (επίσης νοσταλγού του εκλιπόνοτος), ούτε και στη Δημοκρατία του Φαήλου, χάρη στο κυριακάτικο ένθετο της οποίας γνωρίσαμε τον πατέρα Θωμά Τσώη, πάλαι ποτέ πρωταθλητή του kick-boxing και νυν θαμώνα μπουζουκομάγαζων, όπου ο παπα-Θωμάς μαζεύει λεφτά για τα συσσίτια του Αγιαντρέα.

Όπως κάθε κόμμα, λοιπόν, έτσι και το Κόμμα του Θεού, έχει βεβαίως τη δεξιά του πτέρυγα, έχει όμως και την αριστερά του. Κι η αριστερά, όπως σωστά μαντέψατε, είναι ο νυν αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος. Για όσους δεν είμαστε «πέραν της αριστεράς και της δεξιάς», οι διαφορές είναι βεβαίως μετρήσιμες: άλλη η πολιτεία του εκλιπόντος ινδάλματος της «αντιμνημονιακής» δεξιάς, άλλη του Ιερώνυμου που προπηλακίζεται από τους εθνοφρουρούς του Αγίου Παντελεήμονα ή κανιβαλίζεται από τα ακροδεξιά ταμπλόιντ. Όμως, παρά τις αποχρώσεις (αυτές για τις οποίες επιμέναμε και με τον Καμίνη, για να τον ακούσουμε μετεκλογικά να ζητάει στρατό στα σύνορα…), αμφότεροι οι ποιμένες ανήκουν στην ίδια «παράδοση». Την παράδοση που θέλει την Εκκλησία αυτόνομη έναντι του κράτους, ακριβώς για να μπορεί να είναι χρήσιμη σε κάθε κρατική στρατηγική – ιδίως σε περιόδους σαν αυτή, που τα κυρίαρχα κόμματα δυσκολεύονται πολύ να την εκλαϊκεύσουν.

Μένοντας στην τελευταία εικοσαετία, αυτή είναι η εμπειρία από το Μακεδονικό και τα συλλαλητήρια που ενορχήστρωνε ο Σαμαράς ως υπουργός Εξωτερικών – αλλά και από τις «λαοσυνάξεις» του 2000, που καταξίωσαν το Χριστόδουλο ως ηγέτη της δεξιάς, την περίοδο που η τελευταία αδυνατούσε να κερδίσει το Σημίτη. Είναι στην ίδια ακριβώς λογική, αλλά από άλλη είσοδο, που κινείται και ο Ιερώνυμος: πέρσι αρθρογραφώντας στην Καθημερινή, και υποστηρίζοντας ως άλλος Πάγκαλος ότι «λιγότερο ή περισσότερο, υπήρξαμε όλοι μέρος της κρίσεως», και φέτος στέλνοντας οργισμένη επιστολή στον Παπαδήμο, με θέμα «το φάρμακο (της τρόικας) κατάντησε φαρμάκι».

Και δηλαδή τι; Να μην αφουγκραστεί ο ιεράρχης τον ανθρώπινο πόνο και την πάνδημη κατακραυγή κατά των πολιτικών και της τρόικας; Ασφαλώς και να τα αφουγκραστεί, ούτε λόγος. Απλά να, αυτή η ευαισθησία για το λαϊκό αίσθημα είναι κάπως επιλεκτική όταν ο ίδιος ποιμένας, τη μία μιλάει ως αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, την άλλη καλύπτει τον μπίζνεσμαν Εφραίμ και την τρίτη σκύβει «σπαρασσόμενος» πάνω απ’ τον ανθρώπινο πόνο, συσσωρεύοντας για την Εκκλησία ένα πολιτικό κεφάλαιο που, βάσει και της προαναφερθείσας εμπειρίας, ξέρουμε ήδη πώς θα επενδυθεί.

Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος