Ασύστολος ξιφήρης σχολιαστής...

του Χρίστου Στεργ. Μπελλέ, EcoLeft...

Όποτε διαβάζω τον πρώην Πρωθυπουργό και νυν αρθρογράφο, σχολιαστή, αναλυτή, Κώστα Σημίτη,  οπτασιάζομαι πως επιστρέφει από τη  Ζέρμπα ( μυθικό νησί των Λωτοφάγων)  στο καφενείο «Η Ελλάς», συνώνυμο της διαφθοράς, της χρεοκοπίας, της χλεύης, του συβαριτισμού. Στη Ζέρμπα, λοιπόν, τον απήγαγαν Μοίρες

 και τον μοίραναν  μνήμη ελλειπτική κι επιλεκτική, όπως γινόταν με τους Λωτοφάγους. Απεκδύθηκε εαυτόν, απολησμόνησε «βίο και πολιτεία», τις χαίνουσες και αιμάσσουσες πληγές της εσταυρωμένης πατρίδας, που φέρουν ανεξίτηλα και τον τύπο της κάμας του και, εν ριπή οφθαλμού, μεταλλάχθηκε – ακόμα μια φορά στο καινούργιο του βιβλίο: «Ο εκτροχιασμός» – σε ασύστολο κριτή, τιμητή, ινστρούχτορα και διδάχο μαζί.

• Ξέχασε, λοιπόν, τούτος ο υπερεκτιμημένος «εκσυγχρονιστής» πως η εξίσωση «νόμιμου και ηθικού» υπήρξε, ακριβώς, η άλλη διατύπωση του ιδεολογήματός του: «όποιος έχει στοιχεία, οφείλει να τα πάει στον εισαγγελέα».
• Ξέχασε το ειδεχθέστερο, επί «βασιλείας» του, οικονομικό έγκλημα στη νεότερη Ιστορία μας, του χρηματιστηρίου.
• Ξέχασε το σκάνδαλο Siemens, που δηλητηριάζει βδελυρά τον αγέρα της «υπό οικονομική κατοχή» πατρίδας μας, καθώς και τα «φιλοδωρήματα»  στα  «πρωτοπαλίκαρά του», Τσουκάτο, Μαντέλη κλπ.
• Ξέχασε τους, επί των ημερών του, «επαγγελλόμενους» ΠαΣοΚ και τα λοιπά αποφώλια του εκσυγχρονισμού, καθώς και τους οπορτουνιστές, βολεμένους, μεταλλαγμένους «εκσυγχρονιστές» και τον ευγενή πόθο τους να μεταρρυθμίσουν in vitro το σοσιαλισμό, στο περιστύλιο Ε.Ε. και παγκοσμιοποίησης. Ανείπωτη στην Ιστορία του τόπου  η κορυβαντική φρενίτιδα της μετριότητας να γράψει Ιστορία, της λογιστικής να συνθέσει πολιτική.
• Ξέχασε το τείχος διαχωρισμού πληβείων και ποικιλώνυμων «δυνατών» του σοσιαλισμού, με κρυστάλλινη φιλοσοφία για ευδαιμονισμό, νεοπλουτισμό.
• Ξέχασε την ταχυδακτυλουργική ευημερία των αριθμών στη «χρυσή επταετία» του, τους εικονικούς ρυθμούς ανάπτυξης (που οφείλονταν, όμως, κύρια στα Ολυμπιακά έργα, τα οποία ποτέ δεν πίστεψε, γι’ αυτό και ο άκρατος αρχοντοχωριατισμός, η έλλειψη προοπτικής σε βάθος χρόνου και δυναμικής αξιοποίησής τους), την εισχώρηση στην ΟΝΕ (ενώ δεν υπήρχε η αναγκαία παραγωγική-επιχειρηματική υποδομή και παράλληλα, δεν μπόρεσε να τιθασέψει την επέλαση, εν μια νυκτί, της θηριώδους ακρίβειας και αισχροκέρδειας λόγω ευρώ). Ναρκισσευόταν για την «πρόστυχα» απαστράπτουσα πολυποίκιλτη Ελλάδα του 2004, αποκρύπτοντας, δόλια, πως  απ’ το 1989, με δανεικά βολεύει μισθούς και  συντάξεις.
• Ξέχασε, τέλος,τούτος ο αειπάρθενος και εν κενώ αναλυτής-σχολιαστής,την επί της διακυβέρνησής του πολυδιατυμπανιζόμενη «ισχυρή Ελλάδα», αφού στο εν λόγω βιβλίο του (χρονικό και ανάλυση της κρίσης που έπληξε την Ελλάδα του 2009), αποδίδει αποκλειστικές ευθύνες στους δύο πρωθυπουργούς – Κώστα Καραμανλή και  Γιώργο Παπανδρέου,  που τον ακολούθησαν   – ευθύνες που εγγίζουν,  ακόμα, και την Ευρώπη «του».  Ενθυμείται, όμως, στους δαιδάλους του «θολωμένου» του μυαλού  πως τούτη η κρίση, εκτός από την βαθιά ύφεση που οδήγησε την πατρίδα, ανέδειξε τον πελατειακό χαρακτήρα της πολιτικής, αλλά και τις διαρθρωτικές αδυναμίες και τις παθογένειες της διοίκησης. «Ο δρόμος για τη λύση των προβλημάτων θα είναι μακρύς», υπενθυμίζει  ασύστολα.

Κυνικός,  ψιλός, μικρόθυμος και αμετροεπής μες στα κενά περιεχομένου συμπεράσματά του. Ευένδοτος, υποταγμένος στις ποικιλώνυμες ελίτ και το σύστημα, μικρός το «δέμας», αμετανόητος και προκλητικός που εγγίζει όρια  ύβρεως, καθώς απουσιάζουν παντελώς τα αίτια και το τεράστιο μερίδιο ευθύνης του,  για τούτη την εθνική τραγωδία. «Οι κρίσεις – σχολιάζει, αλλού   –  δεν αντιμετωπίζονται ούτε με αβάσιμες ελπίδες ούτε με φαντασιώσεις. Η γνώση της πραγματικότητας είναι προϋπόθεση της αντιμετώπισής τους (…). Δε μας ταιριάζει το σύνδρομο της στρουθοκαμήλου που κρύβει το πρόσωπό της γιατί δεν αντέχει να βλέπει την πραγματικότητα. Ας δούμε με ειλικρίνεια και αυτογνωσία την κατάσταση. Μόνο έτσι θα διαμορφώσουμε τα μέσα να την αντιμετωπίσουμε». Ίσως και να σταθμίσουμε, επιτέλους,  τους υπεύθυνους και  τα εγκλήματά τους, θα αντέτεινα.

Κάθε φορά που διαβάζω ή βλέπω τον κύριο Σημίτη, μια μυστηριώδης δυαδικότητα μ’ εξιτάρει: από τη μια η εικονική πραγματικότητα της Ζέρμπας και των πολύπλαγκτων θεοτήτων κι απ’ την άλλη η αλήθεια της νόσου «Αλτσχάιμερ», που ίσως να κρύβει τούτος ο μύθος των Λωτοφάγων. Και οι δυο περιπτώσεις δεν είναι ό,τι καλύτερο για έναν ηγέτη… Δεν ξέρουμε πώς του μίλησε η Ιστορία  στα μοιραία ραντεβού τους (Ίμια, ΟΝΕ, Ολυμπιακοί Αγώνες, περιβόητο «δαχτυλίδι») και τα λοιπά συναπαντήματά τους. Ξέρουμε, όμως, την αδιαμφισβήτητη απάντησή του, που καταυγάζουν οι πράξεις του. Κι αυτές θ’ αποτελέσουν το μοναδικό κληροδότημά του, αφού το μόνο πράγμα που παίρνεις μαζί σου – όταν οιακίζεις αμετάκλητο – είναι αυτό που αφήνεις πίσω σου…

ΥΓ: Δεν ανήκω στους «δρυός πεσούσης» ξυλευόμενους. Τα ίδια έλεγα και επί παντοδυναμίας του, τις μέρες της στυγερή προπαγάνδας και των επικοινωνιακών αλεξιφαρμάκων του.

chbelles@gmail.com

Αριστερά και Καβάφης...

Ελευθεροτυπία...

Του ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΕΡΓ. ΜΠΕΛΛΕ Συγγραφέα-πανεπιστημιακού chbelles@gmail.com

«Ο καπιταλισμός είναι το καταπληκτικό «πιστεύω» ότι οι πιο μοχθηροί άνθρωποι θα προβούν στις πιο μοχθηρές πράξεις, για το καλύτερο όλων».

Πρόκειται για την εκ βαθέων εξομολόγηση του θεωρητικού-στυλοβάτη του καπιταλισμού, Τζον Κέινς, για ένα σύστημα που στο πλαίσιο του νεοφιλελευθερισμού υπερβαίνει ακόμα και τα όρια σχιζοφρένειας κι ύβρεως - με την αρχαία του όρου έννοια - για την ανθρώπινη ζωή σαν αυταξία αιώνων, την ίδια την ύπαρξη. Τι χρείαν άλλων μαρτύρων έχουμε;
Πυρακτωμένα τα δακτυλικά αποτυπώματα τούτης της φαγέδαινας: σε παγκόσμιο πληθυσμό 6,5 δισ., τα 2,9 δισ. ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας των 2 δολαρίων ημερήσια. Πεθαίνουν καθημερνά 40.000 παιδιά από πείνα, ενώ 6 πάμπλουτοι Αμερικανοί κατέχουν περσότερα χρήματα απ' όσα οι υπόλοιποι στον πλανήτη κι ο γνωστός παγκόσμιος κερδοσκόπος Τζορτζ Σόρος κερδίζει στο χρηματιστήριο 1,6 δισ. δολάρια, σε μια νύχτα, παίζοντας με την αγγλική λίρα κι άλλοτε με το ψωμί, τη μοίρα, τη ζωή της πλεμπάγιας. Στην Αμερική, μητρόπολη του καπιταλισμού, 29.800.000 Αμερικανοί σβήνουν από πείνα-ταπείνωση με κουπόνια και στη Βρετανία, 2.100.000 παιδιά οδηγούνται στο όριο της φτώχειας και 1.700.000 Αγγλοι σε ανήλιαγες ράμνες ανεργίας. Ο δραματικά πληθαίνων «Τέταρτος Κόσμος» (οι «υπόπτωχοι των υποπτώχων», οι άστεγοι ανθρωποαρουραίοι των τενεκεδόσπιτων στις αναπτυγμένες χώρες), τα περιττώματα της παγκοσμιοποίησης.
Στον αντίποδα του καπιταλισμού, επιμένει το κομμάτι της κοινωνίας που εκφράζεται κυρίαρχα απ' την αριστερά, με κέντρο βάρους τον άνθρωπο, το υπαρξιακό αίτημα που συμπυκνώνεται στην κοσμοθεωρία του σοσιαλισμού. Η αριστερά, με τιμαλφή διαμάντια στο διάδημα, τις υποθήκες του Χριστού για ειρήνη («και επί γης ειρήνη»), για κοινωνική δικαιοσύνη («ο έχων δύο χιτώνας διδότω τω μη έχοντι»), για φιλαλληλία («αγαπάτε αλλήλους») κ.λπ. Μέσα σε τούτη την κόλαση του Μαμωνά και του Μολώχ της αγοράς, δεν υπάρχει άλλος δρόμος και ρόλος ύπαρξης της αριστεράς, εκτός από τη σύγκρουση με το σύστημα, με στόχο μοναδικό την ανατροπή του.
Καμιά αριστερά όμως και ποτέ, δεν θα πείσει πως μπορεί και θέλει να ηγηθεί του κοινωνικού μετασχηματισμού: όσο αυτάρεσκα αυτοπροσδιορίζεται απόλυτος πάτρονας των προσδοκιών για αλλαγή. Οσο αδυνατεί να συνθέσει θετική, πειστική πρόταση εξουσίας, αρκούμενη στην επαναστατική ή κινηματική γυμναστική και στη - δίκην σχολιαστή - μουντή, άσαρκη και ομφαλοσκοπική καταγραφή «αυτών που δεν θέλει». Οσο ναρκισσευόμενα βαυκαλίζεται να δοξάζεται στο κοινωνικοπολιτικό εικονοστάσι, ως «οσία της φετιχιστικής αλήθειας και διαμαρτυρίας», διεκδικώντας, όμως, με τον τρόπο αυτό, επάξια μόνιμο στασίδι στη χορεία των ουραγών των εξελίξεων, των κομπάρσων στην αυλή της Ιστορίας.
Για τούτη τη βαθιά συστημική κρίση, πέρα από τον Μαρξ - τον κορυφαίο φιλόσοφο, θεωρητικό του κομμουνισμού - είχαν κρούσει τον κώδωνα κινδύνου και μεγάλοι θιασώτες του ίδιου του καπιταλισμού (Σμιθ, Κέινς, Σάμιουελσον), επισημαίνοντας έντονα τον καθοριστικό ρυθμιστικό, ελεγκτικό, επιχειρηματικό ρόλο του κράτους και τις καταστροφικές συνέπειες της αχαλίνωτης κι ασύδοτης αγοράς. Ο ίδιος ο πρόεδρος Ρούσβελτ προϊδέασε για τα μελλούμενα, όταν ενώπιον του Κογκρέσου, το 1935, απέδωσε τη βασική αιτία των προβλημάτων της ύφεσης του 1929 στις υπερβολικές ελευθερίες της αγοράς. «Οι Αμερικανοί πρέπει να αποκηρύξουν την ιδέα απόκτησης πλούτου, ο οποίος, μέσω των υπερβολικών κερδών, δημιουργεί αθέμιτη προσωπική δύναμη»(1), επισήμαινε.
Οι ιστορικές ειδήσεις του μέλλοντος θα μιλήσουν για μια παγκόσμια αμβλυωπική αριστερά, που έκλεισε ερμητικά την πόρτα στο «ενσαρκωμένο» φάντασμα του Μαρξ, που απαιτούσε απεγνωσμένα δικαίωση και έδινε λυτρωτικές απαντήσεις σε μια νέα, χαμένη, ίσως ακόμα μια φορά, διεθνή αφήγηση.
Κάθε φορά που συνδιαλέγομαι με τον εαυτό μου, σταθμίζοντας «έργα και ημέρες», ευθύνες, αδιέξοδα της αριστεράς, κάθε φορά -μέσα στα τόσα άλλα- έρχεται ειρωνικός ο Καβάφης, με τον ανείπωτο δραματικό πολιτικό-ποιητικό του οίστρο, στη «Διορία του Νέρωνος», να αιτιολογήσει, τουλάχιστον, τη στάση της: «Δεν ανησύχησεν ο Νέρων όταν άκουσε/ του Δελφικού Μαντείου τον χρησμό./ "Τα εβδομήντα τρία χρόνια να φοβάται"./ Είχε καιρόν ακόμη να χαρεί./ Τριάντα χρονώ είναι. Πολύ αρκετή/ είν' η διορία που ο θεός τον δίδει/ για να φροντίσει για τους μέλλοντας κινδύνους./Τώρα στην Ρώμη θα επιστρέψει κουρασμένος λίγο,/ αλλά εξαίσια κουρασμένος από το ταξείδι αυτό,/ που ήταν όλο μέρες απολαύσεως/ στα θέατρα, στους κήπους, στα γυμνάσια.../ (...) Αυτά ο Νέρων. Και στην Ισπανία ο Γάλβας/ κρυφά το στράτευμά του συναθροίζει και το ασκεί,/ο γέροντας ο εβδομήντα τριώ χρονώ». Και σε ελεύθερη, επίτομη απόδοση: «Αφες αυτοίς, ουκ οίδασι τι ποιούσι»...
(1) Τάσος Τσακίρογλου,«Κ.Ε.»,4/8/2011

Αριστερά και Αϊνστάιν...

Από την Ελευθεροτυπία

Του ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΕΡΓ. ΜΠΕΛΛΕ Συγγραφέα-πανεπιστημιακού chbelles@gmail.com
 

Βιώνουμε έναν κόσμο σχιζοειδούς ανισότητας και ποικιλότητας (1) Το χάσμα, σε πλούτο και υγεία ανάμεσα στους πλούσιους και φτωχούς, αποτελεί τη μεγάλη πρόκληση κι απειλή, χωρίζοντας, παράλληλα, τα έθνη σε τρεις κατηγορίες: σε κείνα που ο πληθυσμός τους ξοδεύει αλογάριαστα χρήματα για να διατηρήσει χαμηλό βάρος (σιλουέτα)· σε κείνα που τρώει για να επιβιώσει· και σε κείνα που οι άνθρωποι δεν ξέρουν πώς θα εξασφαλίσουν το επόμενο γεύμα.

Οξύτατες οι αντιθέσεις στα ποσοστά ασθενειών, στο προσδόκιμο ζωής.
Βιώνουμε έναν κόσμο σχιζοειδούς ανισότητας και ποικιλότητας. Προκλητική προμετωπίδα του η διαφορά στο κατά κεφαλήν εισόδημα (400 προς 1) ανάμεσα στο πλουσιότερο βιομηχανικά έθνος (Ελβετία) και το φτωχότερο μη βιομηχανικό (Μοζαμβίκη), αντίστοιχα. Πριν 250 χρόνια τούτο το χάσμα, ανάμεσα στην πλουσιότερη και φτωχότερη χώρα, ήταν περίπου 5 προς 1 και ανάμεσα στην Ευρώπη και Νοτιοανατολική Ασία (Ινδία) 2 προς 1. Σε παγκόσμιο πληθυσμό 6,5 δισ., τα 2,9 δισ. ζουν κάτω απ' το όριο της φτώχειας των 2 δολαρίων ημερήσια, 40.000 παιδιά πεθαίνουν καθημερνά από πείνα, ενώ 6 πάμπλουτοι Αμερικανοί κατέχουν περσότερα χρήματα απ' όσα οι υπόλοιποι στον πλανήτη και ο γνωστός παγκόσμιος κερδοσκόπος, Τζορτζ Σόρος, κερδίζει στο χρηματιστήριο 1,6 δισ. δολάρια, σε μια νύχτα, παίζοντας με την αγγλική λίρα.
Βιώνουμε έναν κόσμο σχιζοειδούς ανισότητας και ποικιλότητας, που σπέρνει «νύχτα» όχι μόνο στον «Τρίτο Κόσμο», αλλά και στις καπιταλιστικές μητροπόλεις. Ο «σοσιαλιστής» Τόνι Μπλερ μαζί με το «μάγο» υπουργό του Γκόρντον Μπράουν οδήγησαν στο όριο φτώχειας 2.100.000 παιδιά στη Βρετανία και 1.700.000 Αγγλους σε ανήλιαγες ράμνες ανεργίας. Στην Αμερική 29.800.000 Αμερικανοί σβήνουν πείνα-ταπείνωση με κουπόνια και ο πληθαίνων «Τέταρτος Κόσμος» (οι υπόφτωχοι των τενεκεδόσπιτων στον αναπτυγμένο κόσμο), ο τύπος των ήλων του καπιταλισμού.
Βιώνουμε έναν κόσμο σχιζοειδούς ανισότητας και ποικιλότητας. Ο πληθυσμός της Γης, το 2050, υπολογίζεται να φθάσει τα 9 δισ., με το 90% ν' αναλογεί στον «Τρίτο Κόσμο». Τι θα σημάνει, όμως, αν τούτοι οι ντεσπεράντος όπου γης, επελάσουν, έστω και με πιρόγες, ενάντια στο 10% των γερόντων και άκληρων «αφεντάδων»; Τι θα συμβεί, αν απαιτήσουν τα όνειρα εκδίκηση; Αν ανοίξει τα οικονομικά τεφτέρια της η Ιστορία και οι αυτόχθονες τους αναρίθμητους λογαριασμούς που έχουν πιστώσει τους ευρωπαίους δεσπότες;
Αποτελεί ιστορική αντινομία το γεγονός: τώρα που το φάντασμα του Μαρξ παίρνει σάρκα και οστά - γίνεται ζείδωρη βροχή στην αυχμηρή έρημό μας - η παγκόσμια αριστερά ν' απουσιάζει από τούτη τη θριαμβευτική ενσάρκωση. Χρόνια τώρα βολοδέρνει, με ελάχιστες αναλαμπές, να πείσει - και το 'χει εν πολλοίς κατορθώσει - γι' αυτά που δεν θέλει, ενώ αδυνατεί να συνθέσει θετική πειστική πρόταση «εξουσίας» μέσα στις νέες αντικειμενικές συνθήκες της ύπαρξης. Αποτελεί ουτοπία να μιλάμε τούτες τις ώρες -με τον εχθρό ante portas- για δομικές συστημικές αλλαγές, όπως και να αγνοούμε, καταπώς υποστηρίζει ο δικός μας Κορνήλιος: «τη βαθύτερη αλληλέγγυα σχέση ανάμεσα σ' ένα κοινωνικό καθεστώς και τον ανθρωπολογικό τύπο που είναι αναγκαίος να το κάνει να λειτουργήσει». Δεν είναι η αλλαγή «ανεμογκάστρι», τυχάρπαστο παιδί της μοίρας, της επαναστατικής ή κινηματικής γυμναστικής. Οι προ παγκοσμιοποίησης συνταγές των μεγάλων θεωρητικών του καπιταλισμού: Smith, Keynes, Samuelson κι άλλων, με το κράτος να παίζει ρυθμιστικό, ελεγκτικό, επιχειρηματικό ρόλο, ήταν μια κάποια λύση, γνωρίζοντας, τουλάχιστον, τους όρους του παιχνιδιού, τα όπλα του ταξικού εχθρού.
Αυτά που βιώνουμε σήμερα στην αριστερά, μου φέρνουν συχνά στο νου το συμβάν με τον μεγάλο Αϊνστάιν, όταν στη διάρκεια εξετάσεων οι φοιτητές διαμαρτυρήθηκαν πως τα θέματά του ήταν, ακριβώς, ίδια με τα προηγούμενα. Εκείνος αγέρωχα τους απαντά: «ναι, έχετε δίκιο. Τα θέματα είναι τα ίδια, αλλά οι απαντήσεις αλλάζουν». Τα προβλήματα, χάριν παραδείγματος, του προλεταριάτου είναι το ίδιο «πονεμένα» και σήμερα. Η σχέση, όμως, κεφαλαίου-εργασίας, στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, έχει αλλάξει άρδην. Η παραγωγικότητα αυξήθηκε τα τελευταία είκοσι χρόνια γύρω στο 40%, με την τεχνολογική εξέλιξη, την οποία πληρώνει ο εργοδότης, να διεκδικεί το 60% αυτής της αύξησης. Επομένως, ο ρόλος του σημερινού προλετάριου έχει αλλάξει ιστορικά, καθώς κι εκείνος της υπερεθνικής και εθνικής ολιγαρχίας (πολιτικής, οικονομικής, χρηματοοικονομικής, μιντιακής).
Οι απαντήσεις αλλάζουν, λοιπόν, και τούτο πρέπει να το εμπεδώσει, επιτέλους, η «διαλεκτική» αριστερά, χωρίς, όμως, να πάψει ταυτόχρονα ν' αποτελεί κέντρο βάρους το υπαρξιακό αίτημα που συμπυκνώνεται στον ορισμό του σοσιαλισμού.
(1) David S.Landes , «Ο πλούτος και η φτώχεια των εθνών», εκδ. Α. Α. Λιβάνη, Αθήνα, 2005, σελ. 36, 37