Θλιβερές υποσημειώσεις της Iστορίας...

Δημήτρης Μηλάκας, απο το Ποντικι...

Ποιος Κολοκοτρώνης και ποιος Καραϊσκάκης; Οι ήρωες της ιστορίας αυτού του τόπου υποκλίνονται και παραμερίζουν μπροστά στους γίγαντες Σαμαρά και Βενιζέλο

που νίκησαν τους τοκογλύφους και απελευθέρωσαν την πατρίδα! Προς τιμή τους, λοιπόν, οι γραμμές που ακολουθούν:
Τότε, μέσα στη φωτιά της επανάστασης του 1821, «οι ξένοι τραπεζίτες, με συνεργούς τους ντόπιους κοτζαμπάσηδες, τους Φαναριώτες και τους πάμπλουτους καραβοκυραίους, κατάφεραν να ωφελήσουν μονάχα τον μπεζαχτά τους και τους ξένους τυχοδιώκτες απ' τα δύο δάνεια της επανάστασης» (Ν. Μπελογιάννης, «Το Ξένο κεφάλαιο στην Ελλάδα»).
Τώρα, με την ηρωική ηγεσία Σαμαρά - Βενιζέλου, ο λογαριασμός πόσα δηλαδή τσέπωσαν (με πολλούς και διάφορους τρόπους) ξένοι και ντόπιοι τραπεζίτες (και νταβατζήδες) δεν έχει γίνει ακόμη. Για την ακρίβεια είναι εξαιρετικά δύσκολο για κάποιον να μετρήσει πόσα ακριβώς έχουν καταβάλει οι εργαζόμενοι και πόσα ακόμη επιπλέον χρωστάει η χώρα.
Τότε, η ελληνική κυβέρνηση του Άργους «πήρε 348.000 λίρες σε μετρητά και 11.900 σε πολεμοφόδια», αλλά «38.000 από τις 348.000 μείνανε στο Λονδίνο. Κατάντησε δηλαδή να πάρουμε μόλις 310.000 λίρες, ενώ στα βιβλία των τοκογλύφων η Ελλάδα ήταν χρεωμένη με 800.000!» (Ν. Μπελογιάννης, «Το Ξένο κεφάλαιο στην Ελλάδα»).

Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν ο Γκράμσι...

Από τον ΝΙΚΟ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ, στην Ελευθεροτυπια...

Δεν ήταν καθόλου λίγοι οι αριστεροί στην Ελλάδα που είχαν απορρίψει το σταλινικό μοντέλο, είτε από το 1968, με την κατάπνιξη της Ανοιξης της Πράγας από τα σοβιετικά τανκς, είτε στη Μεταπολίτευση, με τον επαναπατρισμό των πολιτικών προσφύγων από τις χώρες του Υπαρκτού.

Η αντιπρόταση σ' αυτό το είδος «σοσιαλισμού» (και ακόμη χειρότερα, στις ασιατικές παραλλαγές του, Κίνα ή Καμπότζη) ήταν ο σοσιαλισμός με δημοκρατία και ελευθερία. Απ' όταν λοιπόν, το 1972, άρχισαν οι φοιτητές να διαβάζουν ό,τι προσπαθούσε να απαγορεύσει η χούντα, οι ιδέες του Αντόνιο Γκράμσι φάνηκαν πραγματικά ελκυστικές.
Θα ήταν βέβαια αδύνατον να βγάλει κανείς πέρα έστω ένα μικρό μέρος από το αχανές έργο του Γκράμσι. Θα 'πρεπε να είχαμε παρατήσει τη σχολή κι αργότερα τη δουλειά μας και να διαβάζουμε Γκράμσι νυχθημερόν. Ευτυχώς όμως υπήρχε η δυνατότητα να παρακολουθούμε την εφαρμογή στην πολιτική και την καθημερινή ζωή από το Ιταλικό Κ.Κ., κυρίως στις περιφέρειες ή τους δήμους όπου είχε την πλειοψηφία. Για παράδειγμα, οι αναπλάσεις των ιστορικών κέντρων στην Μπολόνια και άλλες πόλεις τις έκαναν πολύ πιο ανθρώπινες, διασώζοντας ταυτόχρονα ολόκληρα μνημειακά συγκροτήματα, που έτσι εντάχθηκαν στη σύγχρονη ζωή της πόλης χωρίς τσιμεντάρισμα και άλλους ελληνικού τύπου «εκσυγχρονισμούς».
Η προσαρμογή του προτύπου του Γκράμσι στην εκάστοτε πραγματικότητα ήταν η βασική πολιτική επιτυχία του Ενρίκο Μπερλινγκουέρ, που από το 1972 είχε διαδεχθεί τον αρκούντως σταλινικό Παλμίρο Τολιάτι και τον «άχρωμο» Λουίτζι Λόνγκο. Το Ιταλικό Κ.Κ. είχε απ' όλη την Ευρώπη τη μόνη αξιόπιστη αριστερή πρόταση εξουσίας, μακριά από κάθε είδους αυταρχισμό.
Ο ξαφνικός θάνατος του Μπερλινγκουέρ, το 1984, αποτέλεσε σοκ όχι μόνο ως προς την ίδια την απώλεια του ανθρώπου αλλά και ως προς την απώλεια της συνέχειας, την ανυπαρξία διάδοχης κατάστασης.