απο το Ιστολογιο του Νικου Σαραντακου...
Στην ορολογία του ιστολογίου, μακροβούτια είναι τα εξεζητημένα υπερβατά σχήματα. Θυμίζω ότι “υπερβατό σχήμα” λέγεται το σχήμα λόγου κατά το οποίο μια λέξη απομακρύνεται από μια άλλη, με την οποία βρίσκεται σε στενή λεκτική ή συντακτική σχέση, εξαιτίας της παρεμβολής μίας ή περισσότερων λέξεων, π.χ. «Mε τη δική σου ήρθα στον κόσμο τη λατρεία» αντί «Mε τη δική σου λατρεία ήρθα στον κόσμο» (παράδειγμα παρμένο από το ΛΚΝ, όπως και ο ορισμός). Το σχήμα αυτό είναι πολύ συχνό στα αρχαία ελληνικά και από εκεί το έχει κληρονομήσει και η καθαρεύουσα. Συχνά το υπερβατό συνδυάζεται με μετοχή, π.χ. «η εκδιδόμενη στο Λονδίνο εφημερίδα δημοσίευσε…» (ή, πολύ χειρότερα, «η εις το Λονδίνο εκδιδόμενη εφημερίδα»), αντί για την αναλυτικότερη σύνταξη: «η εφημερίδα, που εκδίδεται στο Λονδίνο, δημοσίευσε…». Στα νέα ελληνικά, το υπερβατό δεν κάθεται καλά. Αναγνωρίζω ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, όχι πολλές, μπορεί να κάνει πιο σφιχτή τη φράση, ενώ σε μικρές δόσεις μπορεί να λειτουργήσει ποιητικά, αλλά συνήθως μπερδεύει τον αναγνώστη -και στις ακραίες περιπτώσεις μπερδεύει και τον συντάκτη που το χρησιμοποιεί. Παράδειγμα τέτοιου υπερβατού που
είχα αναφέρει παλιότερα, από μια κακή μετάφραση παρμένο:
να χρησιμοποιήσει την πριν από μερικούς μήνες από εκτοπισμένους Εβραίους κατασχεμένη και εξασφαλισμένη ιδιοκτησία για ανταλλαγή με τρόφιμα με ντόπιους εμπόρους. Το κομμάτι που είναι με μαύρα στοιχεία είναι το υπερβατό, που εδώ φτάνει τις 10 λέξεις. Σε πιο στρωτή γλώσσα (αν και γενικά η μετάφραση έχει πρόβλημα): να χρησιμοποιήσει την ιδιοκτησία, που είχε κατασχεθεί από εκτοπισμένους Εβραίους και εξασφαλιστεί πριν από μερικούς μήνες, για ανταλλαγή με τρόφιμα με ντόπιους εμπόρους.
Το υπερβατό λοιπόν το λέω μακροβούτι επειδή ο συντάκτης βυθίζεται στη μιαν άκρη και βγαίνει στην επιφάνεια, ύστερα από πολλήν ώρα, στην άλλη άκρη. Πάντως, δεν είναι οι 10 λέξεις το ρεκόρ του μακροβουτιού, αφού πριν από κάμποσα χρόνια είχε εντοπιστεί υπερβατό σχήμα 40 λέξεων, στο οποίο και απένειμα
χρυσό μετάλλιο στο μακροβούτι.