Τα τοτέμ και τα ταμπού

kathimerini.gr ...
Tου Παντελη Μπουκαλα
Ωρες ώρες τα κανάλια, οι κύριοι πλάστες της μαζικής ζύμης δηλαδή, δείχνουν να ταλαιπωρούνται από κάποιας μορφής σχιζοφρένεια. Ενώ όλα τους διεκτραγωδούν την κατάσταση και αποδεικνύουν με αριθμούς και ντοκουμέντα, με ρεπορτάζ και συνεντεύξεις σε ποια τροχιά εξαθλίωσης μπήκε η ζωή των Ελλήνων, αμέσως έπειτα, όταν αναφέρονται σε λαϊκές εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, φοράνε το ύφος του τιμητή: «Μα τι πράγματα είναι αυτά; Υπερέβησαν τα εσκαμμένα οι διαμαρτυρόμενοι. Τσκ! τσκ!» Τα κανάλια, δηλαδή οι άνθρωποι που τα κατέχουν και τα διοικούν, φαίνεται να πιστεύουν ότι και στις διαμαρτυρίες υπάρχει σαβουάρ βιβρ και, επιπλέον, ότι μπορεί να έχεις απολυθεί κι εσύ και η σύζυγός σου, μπορεί να εκβιάστηκες για να αποδεχτείς μείωση του μισθού σου, όλα αυτά όμως δεν σημαίνουν ότι δικαιούσαι να διαμαρτυρηθείς χωρίς να τηρείς τους όρους του καθωσπρεπισμού. Τι δηλαδή, δεν σου αρκεί να καταθέτεις τηλεφωνικά το παράπονό σου στα προσφερόμενα ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά κυτία;
Αυτήν τη διχασμένη στάση την είδαμε και με τα Θεοφάνια και την τηλεοπτική περιγραφή των διαμαρτυριών. Εκεί το ταμπού ήταν διπλό: αφενός η θρησκευτική εορτή (που υποτίθεται ότι δεν πρέπει να πολιτικοποιείται), αφετέρου ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, που υποτίθεται ότι πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν πρόσωπο σεβάσμιο, σχεδόν άυλο, χωρίς πολιτικό παρελθόν και παρόν, χωρίς απόψεις και παρουσία, πράγμα που δεν θα το επιθυμούσε και ο ίδιος. Ενώ λοιπόν η υπόλοιπη δημοσιογραφική ύλη ήταν μαύρη μαυρίλα (κοντά στο 20% η ανεργία, νέα χαράτσια, σενάρια χρεοκοπίας, προς σφαγιασμό ο 13ος και ο 14ος μισθός), η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζική εξέγερση ενδεχομένως επιθετική και ανεξέλεγκτη, μόλις φτάναμε στα των Θεοφανίων και τις διαμαρτυρίες επανερχόταν το επιτιμητικό «τσκ! τσκ!».
Να μην πολιτικοποιούνται οι γιορτές και τα θρησκευτικά εν γένει; Σωστά. Θα συμφωνούσαν άλλωστε σε αυτό ο σεβασμιώτατος Θεσσαλονίκης, ο σεβασμιώτατος Πειραιώς, ο άγιος Εφραίμ, ο κ. Σαμαράς, ο κ. Καρατζαφέρης, η κ. Διαμαντοπούλου και οι λοιποί πολιτικοί (εν οις και ο χριστιανονεοκομμουνιστής κ. Γκλέτσος) που πήγαν να φωτιστούν και έκαναν και ωραίες δηλώσεις για τη «βοήθεια του Θεού» προς την Ελλάδα.
Και, ταμπού δεύτερο, να μη γίνεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποδέκτης παραπόνων ή και αποδοκιμασιών; Να αντιμετωπίζεται σαν εικόνισμα ή σαν τοτέμ που έπεσε από τον ουρανό και όχι ως πολιτικός που έχει το μερίδιο της ευθύνης του και για την υπουργική του περίοδο και για την προεδρική; Σωστά. Ομως, η πολιτικότατου περιεχομένου συμβουλή του κ. Παπούλια προς τις εφημερίδες «να μην κάνουν πόλεμο στον κ. Παπαδήμο», δηλαδή, ουσιαστικά, να απεμπολήσουν την υποχρέωσή τους να κρίνουν (εν ονόματι ενός θολού «εθνικού συμφέροντος») πόσο συμφωνεί με τον ρόλο ενός τοτέμ ή ενός ουδέτερου Προέδρου;

«Ξέρετε ποιος είναι αυτός;»...

Μαριάννα Τζιαντζή...

Ημέρα των Θεοφανίων και η καθημερινή εκπομπή της ΝΕΤ «Συμβαίνει τώρα» μας ενημερώνει, με ζωντανές συνδέσεις, για την τελετή αγιασμού των υδάτων στη Χαλκίδα, όπου παρευρίσκεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, και στο λιμάνι της Στυλίδας, όπου ο δήμαρχος Απόστολος Γκλέτσος θα προσπαθήσει να πιάσει τον σταυρό, μαζί με χειμερινούς κολυμβητές, αθλητές και μαθητές.

Δέκα ολόκληρα λεπτά αφιερώθηκαν στα νερά του Μαλιακού και μετά βίας δύο λεπτά στον πορθμό του Ευρίπου, όπου «υπήρξαν κάποιες αποδοκιμασίες, κάποιες διαμαρτυρίες για τα οικονομικά μέτρα [...] από εμπόρους, ανέργους, εργαζομένους με προβλήματα...».

Με σαγιονάρες και ελαφρά ντυμένος φτάνει ο κ. Γκλέτσος στο λιμάνι, μας πληροφορεί η ΝΕΤ. «Τώρα μπορείτε να τον δείτε! Φορά ημι-ολόσωμη φόρμα, όχι... καταδυτική στολή. Βούτηξε ο Απόστολος Γκλέτσος! Ποτέ άλλοτε το λιμάνι δεν είχε τόσο κόσμο, ποτέ άλλοτε δεν ήταν τόσοι πολλοί οι βουτηχτάδες». Και ποτέ άλλοτε δεν είχαν στριμωχτεί εκεί τόσα πολλά συνεργεία για να απαθανατίσουν έναν «επώνυμο» που θα βουτούσε στα παγωμένα νερά.

Σεβόμαστε την επιλογή του κ. Γκλέτσου να τιμήσει το έθιμο ακολουθώντας έναν όχι και τόσο εύκολο δρόμο. Αλλο όμως η σύντομη αναφορά στο γεγονός και άλλο η δεκάλεπτη περιγραφή του με όρους lifestyle. Κατά τα άλλα, απορούμε που σε ένα διαγώνισμα στην Ιστορία, πριν από μια δεκαετία περίπου, κάποιος μαθητής, μπερδεύοντας και συνδυάζοντας τα ονόματα του Μανώλη Γλέζου και του Απόστολου Σάντα, έγραψε ότι τη γερμανική σημαία από την Ακρόπολη την κατέβασε... ο Απόστολος Γκλέτσος.

Υπάρχουν τεχνικά προβλήματα στη σύνδεση με τη Χαλκίδα, εξηγεί η παρουσιάστρια. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είμαστε υποχρεωμένοι να παρακολουθούμε, καρέ καρέ, την κατάδυση του δημάρχου. Ας παραγέμιζαν με άλλους τρόπους τον «πολύτιμο» τηλεοπτικό χρόνο τους/μας. Ας έδειχναν σκηνές από τη «Μανταλένα»…

«Ξέρεις ποιος είμαι εγώ;» Ο Κίμων Κουλούρης δεν είπε με τα χείλη του αυτή τη φράση. Αρκετοί όμως πιστεύουν ότι ενδεχομένως να την είπε με τη γλώσσα του σώματος, με τις αντιδράσεις του όταν τον σταμάτησαν άνδρες της ομάδας Δίας. Ούτε ο συμπαθής δήμαρχος είπε κάτι τέτοιο, όμως εδώ και χρόνια διάφορες εκπομπές βροντοφωνάζουν «ξέρετε ποιος είναι αυτός;» εννοώντας πότε τον έναν και πότε τον άλλο επώνυμο. Και αν δεν ξέρουμε, τα κανάλια φροντίζουν να το μάθουμε. Αυτό όμως που μέχρι χθες μας το μάθαιναν τα ιδιωτικά κανάλια, τώρα μας αναγκάζει να το μάθουμε η δημόσια τηλεόραση.

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 10.1.2012)