Όταν η ζωή «ζητάει το λόγο»...

Του Θαναση Σκαμνακη, απο το Πριν....

«Δεν είµαστε φτιαγµένοι για να βαδίζουµε ατρόµητοι καταπάνω σε όλα τα ζόρια – λογαριασµούς, απολύσεις, ερηµιές, µπάτσους, φασίστες, βιβλιάρια υγείας. Εµείς υπολογίζαµε  ότι θα κλαίγαµε µόνο από έρωτα και εθιµοτυπικά, σε µεγάλες αθλητικές νίκες και επετείους. Άντε πότε πότε κι ένας θάνατος. Εµείς υπολογίζαµε ότι θα διαβάζαµε τους θεωρητικούς για λόγους κουλτούρας και ότι θα τα βάζαµε µε την υπερκατανάλωση, την αλλοτρίωση και άλλες έννοιες απ’ τις εκθέσεις ιδεών.
Δεν περιµέναµε ότι πρέπει να βγάλουµε φωτιά απ’ τις λέξεις, ότι πρέπει να περπατήσουµε ξανά µαζί σε χαµένες απεργίες, ότι πρέπει να ηττηθούµε όπως οι άλλοι, αυτοί που κάποτε θαυµάζαµε. Δεν περιµέναµε ότι η ζωή θα µας ζητήσει το λόγο».
Το κείµενο ανήκει σε γνωστό µπλόγκερ της νεότερης, όπως είναι φανερό, γενιάς, η οποία βέβαια δεν είναι πλέον και πολύ νέα αφού καβατζάρησε τα τριάντα, και το διάβασε ένας σύντροφος στο συνέδριο του ΝΑΡ. Ασφαλώς µια ιδιαίτερης σηµασίας και συµβολισµού ανάγνωση σε ένα σώµα ανθρώπων που αναζητούσαν µε αγωνία απάντηση στις ίδιες απορίες, ανεξάρτητα από ποιες χρονολογίες προέρχονταν κι από ποιες ήττες είχαν επιστρατευθεί. Δεν χρειάζεται ούτε παρουσίαση ούτε εξηγήσεις. Αν η στήλη δεν είχε κάποιες διαστάσεις κι αν το λευκό χαρτί το απεχθάνεται κάθε εφηµερίδα, θα άφηνα αυτές τις γραµµές µόνες, σε ένα λευκό πλαίσιο για να τονίζει την ακρίβεια και τη σηµασία τους. Τώρα είµαι υποχρεωµένος να τις συνοδεύσω από προσθήκες, οι οποίες σε κάθε περίπτωση, ακόµα κι αν πιάσουν υψηλή απόδοση, θα είναι κατώτερες.

Αυτοί που γυρεύουν το θαύμα...

Θανάσης Σκαμνάκης, απο το Πριν μεσω του αριστερου βηματος...

Τι είναι αυτό που συμβαίνει; Σαν ένα φαινόμενο που παίρνει διαστάσεις αλλά δεν χωράει σε λογική εξήγηση. Κάποιοι άνθρωποι πολύ σπουδαίοι, οι καλύτεροι της εποχής μας, κοιτάζουν τον καιρό, ποιος ξέρει τι διακρίνουνε στο βάθος του, σκέφτονται βαθειά, ανοίγουν ύστερα την πόρτα και φεύγουν. Δεν είναι από εκείνους που λιποψυχούν στην έλευση θυελλών, κάθε άλλο, ανήκουν στην κατηγορία εκείνων που ξεσηκώνουν τις θύελλες για να παίξουν μαζί τους. Δεν είναι από φυσικού τους μοναξιάρηδες, να θέλουν να γυρίσουν στην απουσία, ανθρώπων και γεγονότων, και τη σιωπή τους, παρ’ ότι συχνά επέλεγαν τη σιωπή σαν καταφύγιο. Δεν έχουν ονειρευτεί μιαν άκοπη ζωή, να βαριούνται τον κάματο ετούτης, να βαρυγκωμούν με τα καθημερινά και να προσφεύγουν στην αφέλεια μιας άλλης. Αλλά η αναχώρησή τους συντελέστηκε. Με όλη τη σεμνή μεγαλοπρέπειά τους χάραξαν τις γραμμές, μας έδειξαν τους προορισμούς κι ύστερα γύρισαν στο σύμπαν, να κοσμήσουν με τις λάμψεις τους τον έναστρο θόλο. Πυρακτωμένοι εντός, μετέδωσαν φλόγες στο κοσμικό μας σύμπαν, και σαν να ανάλυωσαν καταβεβλημένοι από τόσες συσσωρευμένες προσδοκίες και τόσες αναμονές, τόσα μάτια που φορτώθηκαν πάνω τους, έγιναν στάχτη. Σαν για να μας πουν, εμάς κυρίως που τους ακολουθήσαμε στις περίπλοκες στροφές τους,, πως καλά μας πήραν τόσο καιρό στην πλάτη τους, ώρα να δούμε κι εμείς τις αντοχές μας. Κι έτσι, εκλαμβάνω τη συμπεριφορά τους ως προειδοποίηση, παρότρυνση και κάπως απειλή, «εσείς να δούμε τώρα».

Ο Αλκαίος είναι η πιο πρόσφατη από τις αναχωρήσεις. Μας πήρε από το χέρι και στίχο-στίχο μας βοήθησε να περάσουμε απέναντι όταν ο καιρός είχε πολλές κατεβασιές. Όταν μαζεύονταν τα στάσιμα νερά με τα απομυζώντα αίμα έντομα, με τις ελονοσίες και με τις καχεκτικές αγορεύσεις θνήσκοντων ρητόρων. Κολυμπώντας, σέρνοντας άλλοτε, ορθοπατώντας, πέφτοντας και ξαναπέφτοντας, κόντρα στο ρεύμα και κόντρα στους συρμούς, μας έφτασε ως εδώ - έστω τσακισμένους, αλλά ακόμα ικανούς - όπου βαράνε χειρότερα οι καιροί, αλλά τουλάχιστον είναι ένα πέλαγο ανοιχτό με πειρατές κι αναμετρήσεις.

Έπραξε και αυτός στη ζωή και στη αναχώρησή του την εντολή του ποιητή: «κι όταν γυρεύεις το θαύμα πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων».



ΠΡΙΝ 16 Δεκεμβρίου 2012

Η εποχή των Λιάτσων...

Του Θαναση Σκαμνακη απο το Πριν μεσω του Αριστερου Βηματος...

Η κάθε εποχή έχει και τους ανθρώπους της. Μερικές φορές, αν θέλεις να περιγράψεις τι συνέβη πριν από πολλά, σχεδόν ξεχασμένα, χρόνια, αρκεί να θυμηθείς και να θυμίσεις, πρόσωπα και εικόνες. Ας πούμε, όταν μιλάς για την εποχή της δικτατορίας, αρκεί να πεις Παπαδόπουλος και Παττακός, για να ορίσεις το τραγικά γελοίο του πράγματος. Η περίοδος του «εκσυγχρονισμού» και της καταστροφικής ευρωζώνης, της «δόξας» της Ολυμπιάδας και της ρεμούλας, φέρει το όνομα του πρωταγωνιστή, Κ. Σημίτη, για να υποδηλώσει το δραματικά ελάχιστο και την υποταγή.

Ο Γιωργάκης θα μείνει ως το σύμβολο της βλακείας αλλά και της επίμονης σκοπιμότητας για την εκποίηση της χώρας. Για την περίοδο του Σαμαρά δεν έχει κάτσει η μπίλια ακόμα. Θα είναι ο κύριος Φώτης το μέγεθος του ελάχιστου; Θα είναι ο Βενιζέλος το μέτρο του κενού; Θα είναι ο Αντωνάκης το κουρδιστό χαμόγελο της υποτέλειας; Ή θα είναι ο Αιμίλιος Λιάτσος ο ορισμός της φάρσας; Πόσο δραματικό πρέπει να είναι, όταν αφηγείται κάποιος κάποτε στο μέλλον, να λέει: στην εποχή μας είχαμε το Λιάτσο διευθυντή της ΕΡΤ και έκοβε εκπομπές (όπως την «Πρωινή Ενημέρωση», Αρβανίτη-Κατσίμη).

Και μετά, τι να απαντήσεις στα παιδιά όταν θα ρωτάνε: κι εσείς τι κάνατε;
Γιατί καλά είναι να γυρίζουμε στο παρελθόν και να το βλέπουμε ως επιθεώρηση. Αλλά άμα μιλάς με τα παιδιά πρέπει να απαντήσεις στις αφελείς και αδυσώπητες ερωτήσεις τους, εκείνες που εν τη εξελίξει της ζωής σου αφήνεις μετέωρες, τις βολεύεις σε λογικούς συλλογισμούς, μελαγχολείς ενίοτε αλλά το ξεπερνάς, κι αφήνεις τον κόπο να κυλήσει, μαζί με τον καιρό που τα μαλακώνει όλα και συχνά τα σβήνει. Νομίζεις.

Κι έτσι λοιπόν, από βαρεμάρα, από έλλειψη έμπνευσης ή από αδυναμία, αφήνουμε το χρόνο να συσσωρεύει απώλειες, να εικονίζει γελοιότητες, να νομίζουν οι αστείοι πως νικάνε και να νομίζουμε κι εμείς πως τους χλευάζουμε. Αλλά το αστείο, το βλακώδες, το υστερικό, το κομπλεξικό, το τίποτα, είναι εξαιρετικά επίμονο, εκλαμβάνει την απουσία σου ως δύναμή του, οι φελλοί κολυμπούν με ύφος πρωταθλητή, τα σαπρόφυτα διεκδικούν θέση άνθους και οι ντενεκέδες αισθάνονται ως κρουστά ορχήστρας.

Και εκδικείται με αμείλικτο τρόπο. Εκδικείται τους ικανούς, εκδικείται τις αντιρρήσεις και εκδικείται τους αδρανείς. Είναι η τιμή που πληρώνουμε στην απουσία μας!


Πηγή//ΠΡΙΝ/4 Νοεμβρίου 2012

Αν επιθυμείς πολύ…

Red NoteBook

Του Θανάση Σκαμνάκη

Τα όσα μας συμβαίνουν, και τα όσα συμβαίνουν γενικώς, συνιστούν ασφαλώς μια νέα κατάσταση από όλες τις απόψεις. Ο κόσμος βγήκε πάλι στους δρόμους σε μεγέθη που δεν έχουμε ξαναδεί, ούτε στις εποχές των καλύτερων νεανικών μας σχεδίων. Τα μέτρα περνούν σε μεγέθη που δεν είχε φανταστεί ούτε ο πλέον διεστραμμένος εχθρός του δημοκρατισμού της μεταδικτατορικής περιόδου. Και η ζωή συνεχίζεται. Εκείνοι που την Κυριακή είναι επί ώρες στους δρόμους σε αναμέτρηση με τα ΜΑΤ και τα δακρυγόνα, τη Δευτέρα ξαναμαζεύονται στο σπίτι, συνεχίζουν να βρίζουν με την ίδια ή και περισσότερη ένταση και περιμένουν πότε θα τους ξανακαλέσουν και θα ξαναβγούν στο δρόμο. Ένα κάποιο αίσθημα ματαιότητας κυριαρχεί, ακόμα και σε εκείνους που δηλώνουν διαθέσιμοι να κάνουν κάτι. Τι είναι αυτό το κάτι; Δεν ξέρουν. Στρέφονται στην Αριστερά και ρωτούν, ζητούν όσα σκέφτονται, μπορεί και θαύματα, δίνουν στην ενότητα μεταφυσικές διαστάσεις, σαν που θα κάνει το θαύμα, και περιμένουν!

Η άλλη μπάντα, η Αριστερά. Παρατηρεί, καταγράφει, αναλύει, κάνει δηλώσεις και σχέδια. Καλύτερα ή χειρότερα. Και παραμένει αδύναμη να πιάσει και να ξετυλίξει το νήμα της μεγάλης επιθυμίας και δυνατότητας. Ακούγονται καλές προθέσεις, συγκινητικές, από πολλές, αν όχι από όλες, τις πλευρές της πάσχουσας και πασχίζουσας Αριστεράς.

Σε όλα τα πράγματα της ζωής το κύριο είναι από που κοιτάς και τι επιθυμείς βαθειά μέσα σου να κάνεις. Όπως όταν έχεις ξένους σπίτι κι έχει πάει η ώρα αργά, ακούς που λένε «πέρασε η ώρα να πηγαίνουμε κι εμείς», κι αν δεν τους θέλεις πια λες ένα ουδέτερο, «καθίστε λίγο ακόμη, δεν πειράζει» και σηκώνεσαι λίγο δήθεν για να πας τουαλέτα ή στην κουζίνα ή κάπου, που θέλει να δείξει πως όντως πέρασε η ώρα. Αν τους θέλεις να μείνουν ανοίγεις κι άλλο κρασί, φωνάζεις ωχ ρε αδελφέ, τι σημασία έχει η ώρα; κλπ. Το ίδιο συμβαίνει και με τον έρωτα, και μ’ όλα τα άλλα των ποικίλων αισθημάτων και διαθέσεων. Το ίδιο και με τις υποθέσεις της Αριστεράς. Δεν είμαι συστηματικός και εμβριθής αναγνώστης των ανακοινώσεων της Αριστεράς των πολλών αποχρώσεων. Ίσως και γι’ αυτό, επειδή δεν βουλιάζω στις περιπλοκές των νοημάτων, εισπράττω περισσότερο το αίσθημα που υπάρχει σ’ αυτές. Ας πούμε, για το επίμαχο θέμα της ενότητας. Αλλιώς φέρεσαι, μιλάς και πράττεις άμα επιθυμείς βαθειά να πραγματοποιηθεί κι αλλιώς αν απλώς για να διεκπεραιώσεις μια ακόμη πολιτική υποχρέωση, κι αισθάνομαι πως ακόμα κυριαρχεί το δεύτερο.

Η ενότητα, ξέρουμε, δεν είναι το φάρμακο για όλες τις παθήσεις της Αριστεράς. Είναι όμως ένας κρίσιμος τρόπος θεραπείας. Και πρέπει να την αναζητήσουμε με σφοδρή επιθυμία, με την ορθή δόση και την αποτελεσματική χορήγηση. Αν εννοούμεθα.

Πηγή: Πριν

Τείχη μέχρι την καρδιά των ανθρώπων

ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΒΗΜΑ...

του Θαναση Σκαμνακη

Η είδηση δεν είναι καινούργια. Συνεπώς δεν είναι είδηση. Εδώ και αρκετό καιρό αποτελεί γεγονός. Στη Μόσχα, στο Λος Άντζελες, στο Βερολίνο, στη Φρανκφούρτη και σε αρκετές ακόμα πόλεις στον κόσμο του αναπτυγμένου καπιταλισμού, χτίζονται πόλεις μέσα στις πόλεις. Είναι κοινότητες που κατοικούνται από τους πολύ πλούσιους, μακριά από το αγριεμένο πλήθος. Περιτειχισμένες με ηλεκτροφόρους φράχτες, κάμερες παρακολούθησης και ιδιωτικούς φρουρούς που περιπολούν συνεχώς για να μην τολμήσει κανείς να προσεγγίσει. Έτσι οι πολύ πλούσιοι νοιώθουν ασφαλείς. Όχι γιατί δεν κινδυνεύουν από κλέφτες, ζητιάνους, αγαναχτισμένους και λοιπά κοινωνικά περιστατικά, αλλά γιατί κυρίως δεν είναι αναγκασμένοι να συμφύρονται με τον κατώτερο πληθυσμό και τη …βαρβαρότητα του. Χτίζουν μια δική τους ιεραρχία αξιών, αποφεύγουν τις αναμείξεις ετερογενών στοιχείων, διασκεδάζουν με τον δικό τους ιδιαίτερο τρόπο, σπουδάζουν τα παιδιά τους σε δικά ειδικά σχολεία, κατασκευάζουν έναν κόσμο χωριστά, κι όταν τα παιδιά μεγαλώσουν θα παντρεύονται εντός της κοινότητας, σαν τους παλιούς γαλαζοαίματους. Ένα άλλο έθνος μέσα στο έθνος. Από την άλλη, σε μια μικρή πόλη της Ελβετίας, η οποία είχε την «ατυχία» να δεχτεί πριν μερικά χρόνια έναν μικρό αριθμό μεταναστών, το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε να απομονώσει με ψηλό τείχος τον οικισμό στον οποίο μένουν (και βρίσκεται έξω από την πόλη, σε ένα δάσος-πάρκο), ώστε να μην «τραυματίζει» τα μάτια και την αισθητική των γηγενών, όταν κάνουν τον περίπατο τους εκεί. Εν συνεχεία κατασκεύασε ειδικό δρόμο που είναι μόνο για τους μετανάστες, οι οποίοι απαγορεύεται πλέον να περπατούν ή να βρίσκονται σε άλλα σημεία της πόλης πέρα από τα οριοθετημένα με την ειδική σήμανση. Αξιοσημείωτη λεπτομέρεια: η πλειοψηφία των κατοίκων της μικρής αυτής πόλης είναι παλιότεροι μετανάστες οι ίδιοι ή παιδιά μεταναστών. Με τείχη και δρόμους αποκλειστικής κυκλοφορίας απωθούν στο περιθώριο το κακό το οποίο δεν μπόρεσαν να αποτρέψουν και συνεχίζουν τη δική τους ζωή με τα …υψηλά πολιτιστικά, ηθικά και πολιτικά ιδανικά. Τα περιστατικά είναι πλέον πολλά και πολλαπλασιάζονται. Ο άλλος κόσμος δεν φτάνει να διαχωρίζεται ταξικά, κοινωνικά, πολιτιστικά, χρειάζεται τώρα και περιτείχιση. Τα τείχη που καταγράφονται στο σύγχρονο πολιτισμό μας, ως σύμβολα βάρβαρου διαχωρισμού των ανθρώπων, το τείχος του Ισραήλ, το τείχος των αμερικανών στο Μεξικό, παλιότερα το τείχος του Βερολίνου (μέχρι που η «απελευθερωτική» Δύση το γκρέμισε θριαμβευτικά, υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων) δεν είναι το χειρότερο είδος. Ο έρπων φασισμός του ολοκληρωτικού καπιταλισμού, οικοδομεί ακόμα πιο αποτρόπαια, εκτεταμένα και βαθιά τείχη. Μέχρι την καρδιά του κόσμου και των ανθρώπων. ^ Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν την Κυριακή 20 Νοεμβρίου 2011