Ο Δεκέμβρης, ένα ερώτημα που μας ακολουθεί ...

Του Αλέξανδρου Ζαχιώτη, απο το Red NoteBook...

Η εξέγερση του Δεκέμβρη υπήρξε ένα πολιτικό συμβάν από εκείνα που δημιουργούν ρωγμές τέτοιας έκτασης στο κοινωνικό και πολιτικό συνεχές, ώστε λανθάνουσες κοινωνικές διεργασίες και δυναμικές εισβάλλουν στο προσκήνιο της Ιστορίας, συχνά με βίαιο τρόπο - αλλάζοντας τους όρους με τους οποίους συζητάμε για μια σειρά από ζητήματα, και τελικά αλλάζοντας τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο.

Ο Δεκέμβρης μας έδειξε το μέγεθος της κρίσης του κυρίαρχου καπιταλιστικού υποδείγματος, λίγους μόλις μήνες μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers και με πολύ πιο εκκωφαντικό τρόπο απ’ αυτήν. Ας μην ξεχνάμε ότι στη συγκυρία που προηγείται της κρίσης, η νεολαία, πριν γίνει η «χαμένη γενιά», έχει ήδη αρχίσει να γίνεται το πειραματόζωο της νέας κατάστασης και των ακραίων νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Η πλήρης αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων, οι ευτελείς αμοιβές, η σχεδόν παντελής απουσία συλλογικών παραστάσεων του εργατικού κινήματος κα η προσπάθεια εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης σε αντιδραστική κατεύθυνση συνθέτουν το σκηνικό όπου η νεολαία σιγά σιγά αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως μια κοινωνική ομάδα σε καθεστώς αποκλεισμού. Ο αποκλεισμός, εδώ, δεν έχει να κάνει με μεγαλύτερα ή μικρότερα οικογενειακά εισοδήματα, αν και αυτά παίζουν προφανώς το ρόλο τους. Αφορά κυρίως την έλλειψη προοπτικής και την εντεινόμενη ανασφάλεια που αυτή προκαλεί.

Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, ο Δεκέμβρης μέσα από το νεανικό του πρίσμα και τη σύντομη κι εκρηκτική διάρκειά του, φανερώνει το σύνολο, σχεδόν, των όψεων της κρίσης. Μέσα στην έκρηξη οργής των νέων ανθρώπων, προβάλλει η κρίση εκπροσώπησης, η αδυναμία δηλαδή διαμεσολάβησης των συμφερόντων της νεολαίας (στην εργασία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό κοκ) μέσα από παραδοσιακές δομές πολιτικής έκφρασης. Οι βασικοί ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους (κόμματα, ΜΜΕ κλπ) αδυνατούν να ενσωματώσουν τη νεολαιίστικη οργή, ενώ οι οργανωμένοι κοινωνικοί και πολιτικοί φορείς του κινήματος (οργανώσεις της Αριστεράς, φοιτητικοί σύλλογοι και μαθητικά συντονιστικά κλπ) αδυνατούν, με εξαιρέσεις πάντα, να οργανώσουν και να καθοδηγήσουν τη βίαια έκρηξη των νεανικών μαζών. Γιατί; Ίσως γιατί σε μεγάλο βαθμό φέρουν αγκυλώσεις που αντιστοιχούν σε έναν προηγούμενο βαθμό ανάπτυξης της πολιτικής και συνδικαλιστικής δράσης, όπου τα μερικά αιτήματα (ακόμα και τα μεγάλα όπως η μη αναθεώρηση του αρ. 16 ή η αναγνώριση των κολεγίων) κυριαρχούν.

Η αδυναμία, ωστόσο, ένταξης των νέων στο κοινωνικό-εργασιακό και πολιτικό γίγνεσθαι με ομαλό τρόπο, όπως αποκαλύπτεται στην εξέγερση, φανερώνει και τα πρώτα στοιχεία μιας συνολικής κρίσης της αστικής ηγεμονίας και στο ιδεολογικό πεδίο. Μπορεί ο φετιχισμός της βίας και η δράση με ατομικούς όρους (και τα δύο είναι κεντρικά χαρακτηριστικά της εξέγερσης του Δεκέμβρη) να αποτελούν αντεστραμμένες όψεις της κυρίαρχης ιδεολογίας. Είναι όμως προφανές ότι σ’ εκείνο το φλεγόμενο χριστουγεννιάτικο δέντρο στην πλατεία Συντάγματος, τα παιδιά που περπάτησαν το μονόδρομο του νεοφιλελευθερισμού, πυρπολούν το «τέλος της Ιστορίας», την υπόσχεση μιας γενικής ευημερίας και μιας κοινωνικής ανέλιξης, που δεν βλέπουν πουθενά αλλού πέρα από τις διαφημίσεις και τα λογύδρια υπουργών και παρατρεχάμενων.

Απ’ το Δεκέμβρη στις πλατείες
Με αυτήν την έννοια, ο Δεκέμβρης κυρήσσει την έναρξη μιας νέας κινηματικής συνθήκης, έστω κι αν αυτή άργησε λίγα χρόνια ακόμα να εδραιωθεί. Είναι προφανές ότι ένα τόσο μεγάλο σύνολο αντιθέσεων δεν μπορεί να συμπυκνωθεί σε ένα μερικό αίτημα. Πλέον το αίτημα της συνολικής ανατροπής –το πολύ απλό «Πάρτε τα όλα πίσω»– γίνεται, ρητά ή άρρητα, η κινητήρια δύναμη της δράσης, οργανωμένης και μη. Κι έτσι διαμορφώνεται ένα κόκκινο νήμα που συνδέει το Δεκέμβρη με τις πλατείες και το Σύνταγμα, όπου η ρήξη κοινωνικού-πολιτικού μετασχηματίζεται σε προσπάθεια διεύρυνσης του πολιτικού επιπέδου «από τα κάτω». Με άλλα λόγια, το «πάρτε τα όλα πίσω» του Δεκέμβρη μετασχηματίζεται στο «παίρνουμε εμείς τις ζωές μας στα χέρια μας» των πλατειών.

Μ’ έναν τρόπο, μπορούμε να πούμε πως το Σύνταγμα ολοκλήρωσε το Δεκέμβρη, ανοίγοντας το δρόμο για κοινωνικές και κινηματικές διεργασίες τόσο μεγάλες όσο η υπόθεση μιας συνολικής πολιτικής ανατροπής. Στα χρόνια που μεσολάβησαν ανάμεσα στα δύο συμβάντα, το καθεστώς αποκλεισμού εξαπλώθηκε, πέραν της νεολαίας, και σε μεγάλη μερίδα των εργαζόμενων τάξεων. Η συνολική κρίση του κυρίαρχου υποδείγματος με τη βίαιη φτωχοποίηση των υποτελών, τη συρρίκνωση της δημοκρατίας και της δυνατότητας παρέμβασης του λαϊκού παράγοντα αλλά και την έλλειψη ενός προτάγματος που με θετικούς όρους να συσπειρώνει τους υποτελείς στο πολιτικό σχέδιο των κυρίαρχων, οξύνθηκε πολύ περισσότερο παίρνοντας τα χαρακτηριστικά μιας οργανικής κρίσης του αστισμού, όπου η αντίστοιχη όξυνση της κρατικής καταστολής έρχεται μονάχα να τη συμπληρώσει, ως το τελευταίο καταφύγιο μιας παραπαίουσας εξουσίας.

Τι κρατάμε απ’ το Δεκέμβρη;
Η τότε πρόβλεψη του χώρου της ριζοσπαστικής Αριστεράς πως ο Δεκέμβρης είναι «εικόνες από το μέλλον», συνιστά, λοιπόν, την πιο καίρια πολιτική παρέμβαση στα γεγονότα. Μένει, όμως, να την κρατήσουμε και σήμερα ως άξονα χάραξης πολιτικής στρατηγικής με το εξής σκεπτικό: μια πρόβλεψη από ένα πολιτικό υποκείμενο δεν μπορεί παρά να συναρτάται τόσο με την εν ψυχρώ ανάλυση της συγκυρίας και των συσχετισμών δύναμης, όσο και με την εν θερμώ πολιτική βούληση για την ανατροπή τους.

Με άλλα λόγια, η «ψύχραιμη» και εξ αποστάσεως, ανάλυση των αδυναμιών και παθογενειών του Δεκέμβρη δεν πρέπει να υποκαθιστά την εκτίμηση της προοδευτικής δυναμικής εντός του και τη βούληση για την ανάδειξή της - προφανώς νοηματοδοτούμενης από το δικό μας πολιτικό σχέδιο - σε κινητήρια δύναμη μαζικής νεολαιίστικης πολιτικής δράσης για την ανατροπή. Μονάχα όταν αυτό είναι δεδομένο, μπορούμε να προχωρήσουμε στην κριτική των όψεων της εξέγερσης, χωρίς να πέφτουμε σε έναν «ιστορικό αναθεωρητισμό» που είτε απορρίπτει την εξέγερση επειδή δεν ενίσχυσε, άμεσα τουλάχιστον, το πολιτικό μας σχέδιο, είτε την τσουβαλιάζει μαζί με άλλα γεγονότα ή κινήματα, χωρίς να διακρίνει τις ρήξεις και τις ασυνέχειες με την πρώτερη κατάσταση.

Ο Δεκέμβρης υπήρξε ένα μεγάλο όχι των νέων ανθρώπων στο παρόν που ζούσαν και το μέλλον που τους ετοιμαζόταν και το βιώνουν ήδη, χωρίς, ωστόσο να μπορεί να αντιτάξει κάτι διαφορετικό, παρά μονάχα σπερματικά. Για να είμαι ειλικρινής, δεν ξέρω αν αυτό μπορεί να καταλογιστεί ακριβώς ως αδυναμία της εξέγερσης καθώς δεν ξέρω αν θα μπορούσαμε να περιμένουμε και κάτι διαφορετικό. Το σημαντικό είναι πώς ο εγκλωβισμός, σε μεγάλο βαθμό, του πολύ μαζικού κινηματικού ανθρώπινου δυναμικού του Δεκέμβρη στη βία και στον ατομικισμό, ανέδειξε την έλλειψη μιας «μεγάλης ιδέας» για τη νεολαία, ενός ιδανικού, δηλαδή, όχι με την ηθικίστικη έννοια, αλλά με την έννοια της παρότρυνσης σε μια μαζική και συλλογική πολιτική, κινηματική και πολιτιστική δράση των νέων ανθρώπων σε προοδευτική και ανατρεπτική κατεύθυνση.

Απ’ τη συζήτηση για το Δεκέμβρη στη συζήτηση για μια μαζική, ριζοσπαστική, αριστερή οργάνωση νεολαίας
Αυτή η «μεγάλη ιδέα» είναι το στοίχημα μας, το ερώτημα που μας έβαλε ο Δεκέμβρης και από το οποίο δε θα ξεφύγουμε, όσο και να κάνουμε πως δεν το βλέπουμε. Ακόμα και το ερώτημα για το πώς οικοδομούμε μια μαζική, ριζοσπαστική, αριστερή οργάνωση νεολαίας κρύβεται, μεταξύ άλλων, και μέσα στις φλόγες του Δεκέμβρη. Το να περάσουμε από την άρνηση στη «συλλογική δημιουργία» είναι το δικό μας καθήκον. Ένα τέτοιο ιδανικό μπορεί να συσπειρώσει μια νεολαία που, πέραν των υλικών συνεπειών της επίθεσης του κεφαλαίου, βιώνει κι έναν πνευματικό ακρωτηριασμό: αυτόν του νέου εργαζόμενου που δουλεύει για ευτελή ποσά σε μια δουλειά που δεν του αρέσει, του άνεργου, που μένει άπραγος στα πιο δημιουργικά του χρόνια, του μετανάστη, που αποκόβεται από το κοινωνικό και πολιτιστικό του περιβάλλον, του φοιτητή, που στερείται της δυνατότητας να ασχοληθεί με μια σειρά από ενασχολήσεις, πολιτικές, πολιτισμικές ή μαθησιακές, λόγω της ολοένα μεγαλύτερης εντατικοποίησης, του μαθητή, ο οποίος μαθαίνει, πρώτα απ’ όλα, τον ανταγωνισμό με τον διπλανό του, τέλος του καλλιτέχνη, που η ενασχόληση του με το αντικείμενό του μετατρέπεται σε πολυτέλεια κ.ο.κ.

Ας δούμε λοιπόν το πολιτικό μας σχέδιο με σαφήνεια: Κυβέρνηση της Αριστεράς χωρίς κοινωνική αυτοοργάνωση και αυτενέργεια των υποτελών δεν μπορεί να υπάρξει και αλοίμονο αν η νεολαία δεν είναι στην πρώτη γραμμή αυτού του αγώνα. Αλλά για να είναι στην πρώτη γραμμή χρειάζεται, όσο ποτέ, το πρόταγμα της «συλλογικής δημιουργίας» να γίνει πυρήνας του πνεύματος της εποχής μας. Μιας εποχής που εγκυμονεί την κοινωνία που οραματιζόμαστε.

Ο Δεκέμβρης μας έθεσε λοιπόν το ερώτημα και περιμένει υπομονετικά να δώσουμε την απάντησή μας. Η έκρηξη οργής να γίνει έκρηξη δημιουργίας ενός εναλλακτικού υποδείγματος να οργανωνόμαστε, να παράγουμε, να ψυχαγωγούμαστε, να μαθαίνουμε, να συνυπάρχουμε. Ο Δεκέμβρης μας έδειξε ότι η κομμουνιστική υπόθεση παραμένει επίκαιρη κι εμείς οφείλουμε να αγωνιστούμε να την κάνουμε πραγματική, με όπλο και μέσο μας μια μαζική, ριζοσπαστική και δημοκρατική οργάνωση νεολαίας. Μια οργάνωση που θα κάνει τη «συλλογική δημιουργία», στην κατεύθυνση της κοινωνικής απελευθέρωσης και του κομμουνισμού, μαζική πρακτική των νέων ανθρώπων, απελευθερώνοντας τα ίδια της τα μέλη δια της συμμετοχής.

Η πα­ρο­μοίω­ση των δύο ά­κρων δεί­χνει τη σή­ψη ε­νός συ­στή­μα­τος ε­ξου­σίας...

απο την Εποχη...

ΣΥ­ΝΕ­ΝΤΕΥ­ΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑ­ΝΕ­ΠΙ­ΣΤΗ­ΜΙΑ­ΚΟ ΚΩ­ΣΤΑ ΔΟΥ­ΖΙ­ΝΑ*

Tη συ­νέ­ντευ­ξη πή­ρε η Ιωάν­να Δρό­σου
Ενώ η κυ­βέρ­νη­ση συ­νε­χί­ζει το «για ό­λα φταίει η Αρι­στε­ρά» η Χρυ­σή Αυ­γή α­νε­νό­χλη­τη ε­πι­τί­θε­ται σε ό­σους δεν «χω­ρά­νε» στη δι­κή της «ι­δε­ο­λο­γία». Με την κυ­βέρ­νη­ση συ­ντάσ­σο­νται και τα πε­ρισ­σό­τε­ρα ΜΜΕ, μέ­σα α­πό άρ­θρα και ρε­πορ­τάζ πε­ρί «δύο ά­κρων». Μι­λή­σα­με με τον Κώ­στα Δου­ζί­να για αυ­τή την πα­ρου­σία­ση, ο ο­ποίος, με­τα­ξύ άλ­λων, ση­μειώ­νει ό­τι «κομ­μά­τια της κα­τε­στη­μέ­νης ε­ξου­σίας εί­ναι πο­λύ πε­ρισ­σό­τε­ρο συμ­φι­λιω­μέ­να με την ι­δέα ό­τι η Χρυ­σή Αυ­γή μπο­ρεί να γί­νει μια σο­βα­ρή πο­λι­τι­κή δύ­να­μη, α­κό­μα και να πά­ρει την ε­ξου­σία, πα­ρά με την ι­δέα μιας κυ­βέρ­νη­σης της Αρι­στε­ράς».


ΜΜΕ και κυ­βέρ­νη­ση τις τε­λευ­ταίες βδο­μά­δες προ­σπα­θούν να ταυ­τί­σουν τη δρά­ση φα­σι­στι­κών ορ­γα­νώ­σεων, ό­πως η Χρυ­σή Αυ­γή, με τη δρά­ση των κι­νη­μά­των και της Αρι­στε­ράς. Ποια πι­στεύεις ό­τι εί­ναι η σκο­πι­μό­τη­τα;
Οι ε­πι­θέ­σεις ε­να­ντίον την Αρι­στε­ράς α­πο­δει­κνύουν την η­θι­κή και πο­λι­τι­κή α­πο­σύν­θε­ση του συ­στή­μα­τος ε­ξου­σίας, το ο­ποίο προ­σπα­θεί να δια­σω­θεί προ­βαί­νο­ντας σε αυ­τές τις εξ­τρε­μι­στι­κές και πρω­το­φα­νείς ε­πι­θέ­σεις.

Υπάρ­χει κά­ποιο ση­μείο ταύ­τι­σης της Αρι­στε­ράς με τον φα­σι­σμό;
Η Αρι­στε­ρά δεν έ­χει κα­μία σχέ­ση με τη Δε­ξιά, α­πό ό­ποια σκο­πιά και να την προ­σεγ­γί­σου­με. Από ι­στο­ρι­κή σκο­πιά, δεν υ­πάρ­χει σχέ­ση α­νά­με­σα στο να­ζι­σμό, που ή­ταν η με­γα­λύ­τε­ρη κα­τα­στρο­φή του 20ου αιώ­να, και τον κομ­μου­νι­σμό. Η υ­πό­θε­ση πε­ρί πα­ράλ­λη­λων ο­λο­κλη­ρω­τι­σμών εί­ναι δη­μιούρ­γη­μα του ψυ­χρού πο­λέ­μου. Τα να­ζι­στι­κά κα­θε­στώ­τα πι­στεύουν στην α­νω­τε­ρό­τη­τα μιας φυ­λής. Οι α­ρι­στε­ρές ι­δέες –α­κό­μα και οι ι­δέες του υ­παρ­κτού σο­σια­λι­σμού πα­ρά τις με­γά­λες πα­ρα­βιά­σεις της σο­σια­λι­στι­κής ι­δε­ο­λο­γίας- πά­ντα έ­βα­ζαν μπρο­στά το  μέλ­λον ο­λό­κλη­ρης της αν­θρω­πό­τη­τας. Αν ε­ξε­τά­σου­με το ζή­τη­μα σε πο­λι­τι­κό ε­πί­πε­δο, οι α­κρο­δε­ξιοί και οι να­ζι­στές  α­πο­τε­λούν τις ο­μά­δες κρού­σης του κα­πι­τα­λι­σμού. Η ρι­ζο­σπα­στι­κή α­ρι­στε­ρά προ­τάσ­σει την ι­σό­τη­τα και την κοι­νω­νι­κή δι­καιο­σύ­νη, προ­σπα­θώ­ντας να αλ­λά­ξει ρι­ζι­κά την κοι­νω­νι­κή και οι­κο­νο­μι­κή δο­μή. Τέ­λος, προ­σεγ­γί­ζο­ντας το ζή­τη­μα η­θι­κά, η α­ρι­στε­ρά προ­βάλ­λει έ­να κα­θο­λι­κό αί­τη­μα ι­σό­τη­τας, α­νε­ξάρ­τη­τα α­πό την κα­τα­γω­γή κά­ποιου, και προω­θεί τις με­γά­λες α­ξίες του Δια­φω­τι­σμού, με­τά την ε­γκα­τά­λει­ψή τους α­πό τους φι­λε­λεύ­θε­ρους. Το μό­νο που δεί­χνει η πα­ρο­μοίω­ση των δύο ά­κρων εί­ναι την σή­ψη ε­νός α­πε­γνω­σμέ­νου συ­στή­μα­τος ε­ξου­σίας, που θα κά­νει ο­τι­δή­πο­τε για να μπο­ρέ­σει να δια­σω­θεί α­πό τον γκρε­μό.

Στο στό­χα­στρο βρέ­θη­κε και το κί­νη­μα των πλα­τειών, ως «υ­πεύ­θυ­νο» για την ά­νο­δο της Χρυ­σής Αυ­γής. Όπως έ­ζη­σες τις πλα­τείες, πι­στεύεις ό­τι έ­χει βά­ση αυ­τή η ε­πι­χει­ρη­μα­το­λο­γία;
Απ’ ό,τι έ­χω α­κού­σει η Χρυ­σή Αυ­γή ε­πι­σή­μως εί­χε κα­ταγ­γεί­λει τις πλα­τείες. Αυ­τό, ό­μως, εν τέ­λει δεν έ­χει κα­μία ση­μα­σία. Οι πλα­τείες ή­ταν έ­να πρω­το­φα­νές ι­στο­ρι­κό γε­γο­νός, που άλ­λα­ξε το συ­σχε­τι­σμό δυ­νά­μεων στην Ελλά­δα, αλ­λά και σε ό­λο τον κό­σμο. Στην Αί­γυ­πτο και την Τυ­νη­σία ο­δή­γη­σε σε α­να­τρο­πή των κα­θε­στώ­των. Στην Ελλά­δα α­νέ­τρε­ψε το πο­λι­τι­κό σκη­νι­κό και το ε­κλο­γι­κό α­πο­τέ­λε­σμα, ε­νώ έ­δω­σε ώ­θη­ση στην Αρι­στε­ρά. Ποιοι μι­σούν την α­ντί­στα­ση του λα­ού; Αυ­τοί που βλέ­πουν να χά­νουν την ε­ξου­σία α­πό τα χέ­ρια τους. Οι πλα­τείες και η α­ντί­στα­ση σπι­λώ­νο­νται α­πό την κυ­βέρ­νη­ση, τον με­σαίο χώ­ρο και την υ­πο­τι­θέ­με­νη ή­πια δε­ξιά, για­τί αυ­τές μπό­ρε­σαν να συ­μπυ­κνώ­σουν την α­γα­νά­κτη­ση και να τη με­τα­βά­λουν σε πο­λι­τι­κή πρά­ξη. Ο με­γα­λύ­τε­ρος ι­δε­ο­λο­γι­κός φο­ντα­με­ντα­λι­σμός σή­με­ρα εί­ναι αυ­τός του υ­πο­τι­θέ­με­νου  υ­πεύ­θυ­νου κέ­ντρου.

Χα­ρα­κτή­ρι­σες τις ε­πι­θέ­σεις της κυ­βέρ­νη­σης στην Αρι­στε­ρά εξ­τρε­μι­στι­κές. Να το δού­με λί­γο;
Πι­στεύω ό­τι η κυ­βέρ­νη­ση -ι­δε­ο­λο­γι­κά και πο­λι­τι­κά- και τα ΜΜΕ που την υ­πο­στη­ρί­ζουν, α­πο­τε­λούν εξ­τρε­μι­στι­κά στοι­χεία. Ο κυ­νι­σμός φαί­νε­ται με τη συ­νε­χή διά­ψευ­ση των υ­πο­σχέ­σεων και δη­λώ­σεών τους, που την α­ντι­με­τω­πί­ζουν μ’ έ­να «ωχ α­δελ­φέ, ου­δείς α­να­μάρ­τη­τος». Αλλά με την «πα­ρο­μοίω­ση των ά­κρων» δεί­χνουν έ­να  μη­δε­νι­σμό, την α­πό­λυ­τη έλ­λει­ψη ο­ποιασ­δή­πο­τε η­θι­κής αρ­χής. Κομ­μά­τια της κα­τε­στη­μέ­νης ε­ξου­σίας εί­ναι πο­λύ πε­ρισ­σό­τε­ρο συμ­φι­λιω­μέ­να με την ι­δέα ό­τι η Χρυ­σή Αυ­γή μπο­ρεί να γί­νει μια σο­βα­ρή πο­λι­τι­κή δύ­να­μη, α­κό­μα και να πά­ρει την ε­ξου­σία, πα­ρά με την ι­δέα μιας κυ­βέρ­νη­σης της Αρι­στε­ράς. Στον σκλη­ρό πυ­ρή­να του κα­τε­στη­μέ­νου η προ­στα­σία της βα­σι­κής ορ­γά­νω­σης του κα­πι­τα­λι­σμού εί­ναι πι­θα­νόν πιο ση­μα­ντι­κή α­πό ο­ρι­σμέ­νες «δη­μο­κρα­τι­κές πα­ρεκ­κλί­σεις» που θα προέ­κυ­πταν α­πό την ά­νο­δο ε­νός α­κρο­δε­ξιού κόμ­μα­τος στην κυ­βέρ­νη­ση. Υπάρ­χουν, βέ­βαια, και πά­ρα πολ­λοί δη­μο­κρά­τες στους ο­πα­δούς και τα κόμ­μα­τα ε­ξου­σίας. Φαί­νε­ται, ό­μως, ό­τι για πολ­λούς, η πο­λι­τι­κή ε­πι­βίω­ση και η σω­τη­ρία του συ­στή­μα­τος ε­ξου­σίας εί­ναι πιο ση­μα­ντι­κή α­πό την προ­στα­σία της δη­μο­κρα­τίας.

Πι­στεύεις ό­τι εί­ναι α­να­γκαία η δη­μιουρ­γία ε­νός δη­μο­κρα­τι­κού α­ντι­φα­σι­στι­κού με­τώ­που;
Η ι­δέα της α­ντι­φα­σι­στι­κής ε­νό­τη­τας, ό­πως έ­γι­νε στη δι­κτα­το­ρία, με δυ­νά­μεις και α­πό την κυ­βέρ­νη­ση συ­νο­μι­λεί με την πα­ρά­δο­ση της α­να­νεω­τι­κής α­ρι­στε­ράς, αλ­λά δεν εί­μαι σί­γου­ρος ό­τι αυ­τή τη στιγ­μή θα ευο­δώ­θει. Αν, ό­μως, πραγ­μα­τι­κά γί­νε­ται μια τέ­τοια συ­ζή­τη­ση, θα πρέ­πει να μπουν ο­ρι­σμέ­νοι μί­νι­μουμ πε­ριο­ρι­σμοί. Ο πρώ­τος εί­ναι η α­πό­λυ­τη προ­στα­σία των με­τα­να­στών, α­νε­ξάρ­τη­τα α­πό την τυ­πι­κή ι­διό­τη­τα που έ­χουν, και η α­πό­λυ­τη προ­στα­σία της αν­θρώ­πι­νης α­ξιο­πρέ­πειας. Πρώ­τες οι κυ­βερ­νή­σεις κα­τα­πά­τη­σαν τις δύο αυ­τές αρ­χές με κα­μπά­νιες ε­νά­ντια στους με­τα­νά­στες, τις ο­ρο­θε­τι­κές γυ­ναί­κες κ.λπ. και το ί­διο κά­νει και η ση­με­ρι­νή κυ­βέρ­νη­ση με τον Ξέ­νιο Δία. Γι’ αυ­τό το­νί­ζω ό­τι η υ­πο­χρέω­ση να υ­πο­στη­ρί­ξου­με την αν­θρώ­πι­νη α­ξιο­πρέ­πεια ό­λων των αν­θρώ­πων που βρί­σκο­νται στη χώ­ρα και ό­χι μό­νο ό­σον έ­χουν ελ­λη­νι­κή ταυ­τό­τη­τα, πρέ­πει να εί­ναι το μί­νι­μουμ.

Πώς θα μπο­ρού­σε να ορ­γα­νω­θεί αυ­τό το μέ­τω­πο;
Δεν πρέ­πει να ξε­χνά­με ό­τι ο α­γώ­νας ε­νά­ντια στο φα­σι­σμό δεν εί­ναι μό­νο ι­δε­ο­λο­γι­κός, αλ­λά πρέ­πει να περ­νά και μέ­σα α­πό την αλ­λα­γή συ­μπε­ρι­φο­ρών. Εμείς και οι φα­σί­στες δεν πρό­κει­ται πο­τέ να συμ­φω­νή­σου­με αν κά­τσου­με να τα συ­ζη­τή­σου­με. Γι’ αυ­τό, α­πό τη μια χρειά­ζε­ται ι­δε­ο­λο­γι­κός α­γώ­νας και εκ­παί­δευ­ση, κυ­ρίως στα νέα παι­διά που μπο­ρεί να σα­γη­νεύο­νται α­πό το δο­ξα­σμό της βίας, αλ­λά α­πό την άλ­λη εί­ναι α­πα­ραί­τη­το η α­ρι­στε­ρά και οι δη­μο­κρα­τι­κές δυ­νά­μεις να δεί­ξουν ό­τι δεν εί­ναι δια­τε­θει­μέ­νοι να δέ­χο­νται πρά­ξεις πα­ρά­νο­μες που προ­σβάλ­λουν την αν­θρώ­πι­νη α­ξιο­πρέ­πεια, τις ο­ποίες η α­στυ­νο­μία αυ­τή τη στιγ­μή φαί­νε­ται να μην παίρ­νει τα κα­τάλ­λη­λα μέ­τρα προ­κει­μέ­νου να τις πε­ριο­ρί­σει.

Η Χρυ­σή Αυ­γή «παίρ­νει το νό­μο στα χέ­ρια της», ό­πως πα­ρου­σιά­ζε­ται στον Τύ­πο, ή κα­τα­λύει το νό­μο;
Τα ΜΜΕ δεν πα­ρου­σιά­ζουν το ε­γκλη­μα­τι­κό πρό­σω­πο αυ­τής της ορ­γά­νω­σης. Το αί­τη­μα προς τις δυ­νά­μεις α­σφα­λείας να α­ντι­με­τω­πί­σουν τις δρά­σεις της Χρυ­σής Αυ­γής, ό­πως θα α­ντι­με­τώ­πι­ζαν ο­ποια­δή­πο­τε άλ­λη ε­γκλη­μα­τι­κή πρά­ξη, εί­ναι κε­ντρι­κό. Η Γερ­μα­νία α­πα­γό­ρευ­σε μό­λις την προ­η­γού­με­νη βδο­μά­δα έ­να κόμ­μα, ε­πει­δή έ­κα­νε υ­πο­τι­μη­τι­κές δη­λώ­σεις για μια πο­λι­τι­κό τουρ­κι­κής κα­τα­γω­γής.

Πι­στεύεις δη­λα­δή ό­τι η Χρυ­σή Αυ­γή πρέ­πει να βγει ε­κτός νό­μου;
Εφό­σον υ­πάρ­χουν στοι­χεία ό­τι στε­λέ­χη της Χρυ­σής Αυ­γής α­το­μι­κά, αλ­λά και ορ­γα­νω­μέ­να, δια­πράτ­τουν πα­ρά­νο­μες ε­νέρ­γειες, προ­φα­νώς πρέ­πει να μπει η συ­ζή­τη­ση στο ε­πί­πε­δο του ποι­νι­κού δι­καίου. Νο­μί­ζω ό­τι η Αρι­στε­ρά πρέ­πει να κα­τα­γρά­ψει ό­λες τις ρα­τσι­στι­κές και φα­σι­στι­κές ε­πι­θέ­σεις, να πα­ρου­σιά­σει τα στοι­χεία και να α­πο­δεί­ξει έ­τσι ό­τι αυ­τό το λε­γό­με­νο πο­λι­τι­κό κόμ­μα α­πο­τε­λεί στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα μια ε­γκλη­μα­τι­κή συμ­μο­ρία. Να φτια­χτεί μια Μαύ­ρη Βί­βλος του φα­σι­σμού και βέ­βαια να ε­ξε­τα­στεί και το εν­δε­χό­με­νο της α­πα­γό­ρευ­σης.

Εί­πες προ­η­γου­μέ­νως ό­τι η κυ­βέρ­νη­ση στε­ρεί­ται η­θι­κής. Βρι­σκό­μα­στε μό­λις τρεις μή­νες με­τά τις ε­κλο­γές και η κυ­βέρ­νη­ση συ­νερ­γα­σίας παίρ­νει τα πιο ά­γρια και α­ντι­λαϊκά μέ­τρα α­πό ό­ταν μπή­κα­με στο ΔΝΤ. Πι­στεύεις ό­τι έ­χει τη δη­μο­κρα­τι­κή νο­μι­μο­ποίη­ση να το κά­νει;
Ανα­φέρ­θη­κα πριν στη σή­ψη του συ­στή­μα­τος ε­ξου­σίας. Εδώ θα πρό­σθε­τα έ­να α­κό­μα στοι­χείο για την η­θι­κή του κυ­νι­σμού και του μη­δε­νι­σμού. Ο κυ­νι­σμός χρη­σι­μο­ποιεί η­θι­κά ε­πι­χει­ρή­μα­τα για να α­να­τρέ­ψει την η­θι­κή, πα­ρου­σιά­ζο­ντας την πραγ­μα­τι­κή κα­τά­στα­ση με έ­ναν τε­λείως ψευ­δές τρό­πο. Ο μη­δε­νι­σμός αρ­νεί­ται και κα­τα­στρέ­φει κά­θε η­θι­κή. Το ι­διω­τι­κό συμ­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζε­ται ως δη­μό­σια α­ρε­τή. Η κυ­βέρ­νη­ση προ­ε­κλο­γι­κά δε­σμευό­ταν για α­να­δια­πραγ­μά­τευ­ση και ό­τι δεν θα πά­ρει άλ­λα ο­ρι­ζό­ντια μέ­τρα. Σή­με­ρα, τρεις μή­νες με­τά, κά­νει α­κρι­βώς τα α­ντί­θε­τα. Βρί­σκε­ται, λοι­πόν, η­θι­κά και δη­μο­κρα­τι­κά στο τέ­λος ε­νός δρό­μου, ο ο­ποίος ο­δη­γεί σε μια κυ­βέρ­νη­ση δια­φο­ρε­τι­κής πο­λι­τι­κής κα­τεύ­θυν­σης. Έχου­με φτά­σει σε έ­να ι­στο­ρι­κό ση­μείο. Η συ­νέ­χεια του συ­στή­μα­τος ε­ξου­σίας δια­λύει ό,τι έ­χει α­πο­μεί­νει α­πό τον κοι­νω­νι­κό ι­στό και νο­μί­ζω ο κό­σμος το κα­τα­λα­βαί­νει. Το πι­στεύουν φαί­νε­ται αυ­τό και τα α­στι­κά ΜΜΕ, πι­θα­νόν πε­ρισ­σό­τε­ρο α­πό τους α­ρι­στε­ρούς, που πολ­λές φο­ρές προ­τι­μούν την κα­ταγ­γε­λία και την α­ντι­πο­λί­τευ­ση. Γι‘ αυ­τό οι ε­πι­θέ­σεις και τα ψέ­μα­τα θα αυ­ξά­νο­νται συ­νε­χώς. Αλλά αν έ­χεις συ­ναί­σθη­ση της ι­στο­ρι­κής ευ­θύ­νης, τό­τε ό­λα θα γί­νουν.

Η κοι­νω­νία, ό­μως, α­ντι­δρά και πά­λι. Την πε­ρα­σμέ­νη Τε­τάρ­τη η α­περ­γία ή­ταν μα­ζι­κή και ο κό­σμος δια­δή­λω­σε ε­νά­ντια στα νέα μέ­τρα. Ποια πρέ­πει να εί­ναι η στά­ση της Αρι­στε­ράς;
Χρειά­ζε­ται μια δι­πλή στρα­τη­γι­κή. Από τη μια να υ­πάρ­ξει έ­ντο­νη κοι­νο­βου­λευ­τι­κή πα­ρου­σία, που συ­νε­χώς θα ξε­σκε­πά­ζει αυ­τόν τον η­θι­κό κυ­νι­σμό και την α­πώ­λεια δη­μο­κρα­τι­κής βά­σης της πο­λι­τι­κής ε­ξου­σίας, και α­πό την άλ­λη τα κοι­νω­νι­κά κι­νή­μα­τα πρέ­πει να ξα­να­βρούν το ρό­λο που έ­παι­ξαν το 2011, για να κι­νη­θεί τα­χύ­τε­ρα η δια­δι­κα­σία. Και αυ­τός εί­ναι έ­νας α­πό τους λό­γους που τα τρία κόμ­μα­τα ε­πι­τί­θε­νται στα κι­νή­μα­τα και την Αρι­στε­ρά. Από ό,τι φαί­νε­ται, ο κό­σμος έ­χει αρ­χί­σει πά­λι να κι­νεί­ται με την ε­πα­νέ­ναρ­ξη των λαϊκών συ­νε­λεύ­σεων και των κι­νή­σεων αλ­λη­λεγ­γύης. Ο κό­σμος προ­ε­τοι­μά­ζε­ται για να προ­χω­ρή­σει σε αυ­τές τις κι­νή­σεις που πέρ­σι ο­δή­γη­σαν τον Πα­παν­δρέ­ου σε πα­ραί­τη­ση. Αυ­τό που νο­μί­ζω ό­τι εί­ναι τε­λείως α­πα­ραί­τη­το, εί­ναι η δυ­να­μι­κή των πλα­τειών, που πα­ρα­μέ­νει στην κοι­νω­νι­κή μνή­μη, να μπο­ρέ­σει να α­να­θερ­μαν­θεί. Η Αρι­στε­ρά δεν πρέ­πει να σκέ­φτε­ται μό­νο για το κόμ­μα και τα ορ­γα­νω­τι­κά του θέ­μα­τα. «Εκλή­θη» ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ α­πό την ι­στο­ρία και η ευ­θύ­νη εί­ναι με­γά­λη. Χω­ρίς ε­νερ­γά κι­νή­μα­τα δεν μπο­ρεί να δώ­σει το τε­λι­κό σπρώ­ξι­μο στο η­μι­θα­νές σύ­στη­μα ε­ξου­σίας. Ακό­μα και να μπο­ρέ­σει να το κά­νει, δεν θα μπο­ρέ­σει να κρα­τη­θεί στην ε­ξου­σία. Μέ­σα και έ­ξω, λοι­πόν, α­πό τη Βου­λή, στις πλα­τείες και στα γρα­φεία. Εί­ναι, βέ­βαια, μια πρω­τό­γνω­ρη κα­τά­στα­ση και δεν έ­χου­με προ­η­γού­με­να ή μπού­σου­λα να α­κο­λου­θή­σου­με. Αυ­τό κά­νει το εγ­χεί­ρη­μα δύ­σκο­λο, αλ­λά και συ­ναρ­πα­στι­κό. Η Αρι­στε­ρά έ­χει ρα­ντε­βού με την Ιστο­ρία, και αυ­τή τη φο­ρά δεν μπο­ρεί να το χά­σει.


* Ο Κ. Δου­ζί­νας δι­δά­σκει Φι­λο­σο­φία του Δι­καίου στο Μπίρ­κμπεκ.

Τι ψήφισαν οι πλατείες;

Η Αυγή online...

Του Κώστα Δουζίνα*
'Η Ευρώπη χρησιμοποίησε την Ελλάδα ως πειραματόζωο για να δοκιμάσει τις συνθήκες αναδιοργάνωσης του ύστερου καπιταλισμού. Αυτό που δεν περίμεναν οι ευρωπαϊκές και ελληνικές ελίτ ήταν ότι το πειραματόζωο θα καταλάμβανε το εργαστήριο, θα έδιωχνε τους τυφλούς επιστήμονες και θα άρχιζε ένα διαφορετικό πείραμα: την ίδια τη μετεξέλιξη του από αντικείμενο σε υποκείμενο της πολιτικής πράξης. Η έννοια και τα όρια της δημοκρατίας παίζονται πάλι στον τόπο που γεννήθηκαν'
Όταν έγραφα αυτές τις γραμμές το φθινόπωρο του '11 πολλοί μου είπαν ότι ήμουν υπερβολικά αισιόδοξος ή χειρότερα τελείως εκτός πραγματικότητας. Οι πλατείες είχαν αδειάσει, το κίνημα είχε κοπάσει, μια νέα κυβέρνηση είχε ορκιστεί, η συνηθισμένη αριστερή μελαγχολία είχε επιστρέψει. Και όμως τα πράγματα ήταν αλλιώς. Ο σπόρος για τα αποτελέσματα των εκλογών της 6 Μαΐου σπάρθηκε στο Σύνταγμα και τις λαϊκές συνελεύσεις, στην Κερατέα και στα διόδια των εθνικών δρόμων. Χωρίς τις πλατείες, το σύστημα εξουσίας πιθανότατα θα είχε πετύχει τη μεταθανάτια επιβίωση του. Ο ρόλος της πλατείας και των άλλων κινημάτων αντίστασης ήταν καθοριστικός. Γενιές ανέργων και μη απασχολήσιμων, γυναίκες και άνδρες, πολίτες και ξένοι, νέοι και γέροι, από διαφορετικές πολιτικές ιδεολογίες και ιστορικές καταβολές, ξεσηκώθηκαν και έμαθαν τη σημασία της ανυπακοής ως υπέρτατης πολιτικής πράξης.
Τρία μαθήματα της πλατείας προετοίμασαν τη νίκη της Αριστεράς: Πρώτον, αν διακρίνουμε την ανθρώπινη δραστηριότητα, κατά τον Αριστοτέλη και τη Χάνα Άρεντ, σε ποίηση και πράξη, η ποίηση αποσκοπεί στην παραγωγή ενός προϊόντος -μιας καρέκλας ή ενός επιστημονικού άρθρου-, ενώ η πράξη βρίσκει τον σκοπό της εσωτερικά, στην αυτοαναφορικότητά της που, κατά την Άρεντ, αποτελεί κύριο χαρακτηριστικό της πολιτικής - κάπως έτσι είναι η δραστηριότητα του χορευτή ή του ηθοποιού, που ολοκληρώνεται και τελειοποιείται σε μια νέα ανάγνωση ή ερμηνεία της χορογραφίας και του θεατρικού έργου.
Στο Σύνταγμα, οι ομιλίες του πλήθους αποτέλεσαν αριστοτελική πράξη, δημόσια επικοινωνία και αυτοτελή δημιουργία. Τα ποιήματα που συχνά απαγγέλλονταν, οι προσωπικές διηγήσεις και οι ιστορικές αναφορές αποτελούν μετουσίωση του δημόσιου λόγου από εργαλειακό σε επιτελεστικό, δηλαδή σε βαθιά πολιτικό. Αλλά ταυτόχρονα με τη δημόσια έκφραση ή ερμηνεία, οι ομιλούντες συμμετείχαν στη δημιουργία συλλογικής γνώμης ή άποψης για το κοινό καλό. Πράξη και ποίηση μαζί, αυτοτελής έκφραση και ετεροτελής λόγος, το Σύνταγμα επέστρεψε σε μια εγκαταλειμμένη άποψη περί του κοινού και δημοσίου. Εδώ καλλιεργήθηκε η νέα πολιτική, η αισθητική πολιτική, η οποία βρήκε στις εκλογές την κοινοβουλευτική της εκπροσώπηση από τις δυνάμεις που από την αρχή βρεθήκαν στα κινήματα χωρίς αλαζονείες και ηγεμονισμούς.
Δεύτερον, ο βιοπολιτικός νεοφιλελευθερισμός δεν παράγει απλώς εμπορεύματα αλλά υποκείμενα, πρώτα και κύρια το ελεύθερο υποκείμενο με δικαιώματα και επιθυμίες, απαραίτητη προϋπόθεση για τη λειτουργία του καπιταλισμού. Το άτομο του ύστερου καπιταλισμού είναι στόχος και δημιούργημα δύο στρατηγικών: αποτελεί το άνευ σημασίας και ιδιαιτερότητας αντικείμενο πληθυσμιακών πολιτικών γύρω από τη γεννητικότητα, τη σεξουαλικότητα, την υγεία, την εκπαίδευση, την εργασία κ.λπ.??? αλλά ταυτόχρονα οι στρατηγικές αυτές εγγράφουν στο υποκείμενο ανάγκες, επιθυμίες και ελπίδες, που το κάνουν να αισθάνεται ελεύθερο, αυτόνομο και δημιουργικό. Μόνο ως υπάκουοι/υπήκοοι γινόμαστε «ελεύθερα» υποκείμενα.
Στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 2008, το 2010 στην Τυνησία και στην πλατεία Ταχρίρ, το 2011 στην Πουέρτα ντελ Σολ, το Σύνταγμα, το πάρκο Ζουκότι και τον Άγιο Παύλο του Λονδίνου, οι υπήκοοι έγιναν υποκείμενα. Η Σάρα, Αιγύπτια, λέει στη μητέρα της, επιστρέφοντας από την πλατεία Ταχρίρ: «Δεν είμαι ο εαυτός μου. Είμαι ένας καινούργιος άνθρωπος που γεννήθηκε σήμερα». Ένας νέος στα Δεκεμβριανά της Αθήνας λέει: «Έχω ξαναβρεθεί σε διαδηλώσεις, αλλά ποτέ δεν είχα συμμετάσχει σε ταραχές. Ήταν για μένα ένα είδος μύησης και πρέπει να παραδεχτώ ότι αισθάνομαι απελευθερωμένος. Ένιωσα ότι ξαναέπαιρνα τον έλεγχο του εαυτού μου». Ένας άνδρας που έχει πάρει τα τρία του λεπτά στη συνέλευση του Συντάγματος στις 17 Ιουνίου, μιλάει με άψογα διατυπωμένες προτάσεις και παραγράφους και παρουσιάζει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για το μέλλον του κινήματος. Πριν τον φωνάξουν στο μικρόφωνο ήταν ταραγμένος και έτρεμε από το τρακ και τη νευρικότητα. «Πώς τα κατάφερες;» τον ρώτησα. «Νόμιζα ότι θα σωριαζόσουν κάτω». «Μόλις άρχισα να μιλάω» μου απάντησε «κάποιος μέσα μου, ένας “ξένος”, άρχισε να μου υπαγορεύει. Έλεγα τις λέξεις αλλά κάποιος άλλος μιλούσε». Αυτή η μετουσίωση, ο «ξένος μέσα μου», είναι έργο ελευθερίας, η στιγμή που το υποκείμενο δεν υπόκειται. Τα επιφάνεια της ελευθερίας ένωσαν το παγκόσμιο κίνημα ανυπακοής, διαμαρτυρίας και εξέγερσης. Η διττή στρατηγική που συνιστά το υποκείμενο, ως ζωή που υπακούει και υπόκειται, ράγισε στις πολύμορφες αντιστάσεις. Οι πλατείες ήταν πράξη και μάθημα ελευθερίας.
Στις πλατείες γνωρίσαμε ανθρώπους από άλλους χώρους και τόπους, άλλες λογικές και ιστορίες, και γίναμε δήμος αντίστασης και ανυπακοής, παραμείναμε μοναδικότητες εν συναθροίσει, με κοινή πολιτική επιθυμία. Το μετεμφυλιακό κλίμα που χώριζε τον λαό διαλύθηκε στις λαϊκές συνελεύσεις του πλήθους και στα σύννεφα των χημικών. Στις 6 Μαΐου του 2012, το ουράνιο τόξο των πλατειών ξαναβρέθηκε στις κάλπες και ψήφισε την αριστερή ενότητα. Σ' όλες τις εκλογικές περιφέρειες της πλατείας, η αριστερή ενότητα ήταν πρώτη. Στις περιοχές των μεγάλων αγώνων, στις Κερατέες, στις Αργυρουπόλεις, στις Λαυρεωτικές, πρώτη με διαφορά. Η άμεση δημοκρατία άρχισε να αποκτά το κοινοβουλευτικό της συμπλήρωμα.
Τρίτον, η ηγεμονική πολιτική επιλέγει έναν ανταγωνισμό που διαπερνά και διαιρεί τον κοινωνικό χώρο, τον αναδεικνύει ως κεντρικό και συναρτά σε ενότητα διάφορες ομάδες, τάξεις και πολίτες. Ο λαός, το πλήθος, ο πολιτικός σχηματισμός, δεν μπορούν να δράσουν ως πολιτικό υποκείμενο χωρίς μια τέτοια ηγεμονική παρέμβαση. Εφόσον ο «λαϊκός» πόλος δεν υπάρχει εκ των πρότερων, πρέπει να δημιουργηθεί μέσα από την αντιπαράθεση του με την εξουσία. Η αντιπαράθεση διαχωρίζει τα στρατόπεδα που δημιουργούνται στις δύο πλευρές αυτής της διαχωριστικής γραμμής.
Τρεις κεντρικές διαχωριστικές γραμμές αναδείχτηκαν στις πλατείες. Πρώτα, επίθεση στην οικονομική εξαθλίωση και τη διάλυση του κοινωνικού ιστού των Μνημονίων. Επίθεση όχι στο χρέος -έναν αόριστο, ακατάληπτο αριθμό που παραπέμπει για την αντιμετώπισή του σε ειδικούς, οικονομολόγους και τεχνοκράτες- αλλά στην «επιθυμία χρέους» από τη μεριά των ελίτ και, πιο συγκεκριμένα, στην επιβολή των εξοντωτικών μέτρων που επιβάλλουν τα Μνημόνια.
Έπειτα, υπεράσπιση της λαϊκής κυριαρχίας και ανεξαρτησίας. H κατάσταση ανάγκης, η αναστολή της της νομιμότητας και νομιμοποίησης του ελληνικού κοινωνικού κράτους, επιβλήθηκε στην Ελλάδα από το ΔΝΤ και την Ε.Ε. Η έννοια της εθνικής ανεξαρτησίας και λαϊκής κυριαρχίας έγινε κεντρική διαχωριστική γραμμή και πεδίο σύγκρουσης και σύστασης ηγεμονίας: η ανεξαρτησία μπορεί να εγγραφεί σε ριζοσπαστική κατεύθυνση (όπως έγινε με τα κινήματα κατά της αποικιοκρατίας), αλλά και σε αντιδραστική, ξενοφοβική και ρατσιστική. Η ηγεμονική παρέμβαση είναι κρίσιμη για να αποτραπεί η εκμετάλλευση της εθνικής κυριαρχίας από τη δεξιά και την ακροδεξιά, αλλά και επειδή, όπως ξέρουμε, σε περιόδους κρίσης και φόβου, ο κόσμος καταφεύγει στην ασφάλεια της εθνικής ταυτότητας.
Και τέλος, η τρίτη γραμμή τοποθετεί την υπεράσπιση της δημοκρατίας στο κέντρο της αντίθεσης. Οι επιθέσεις των ελληνικών και ξένων ελίτ στη δημοκρατία είναι συνεχείς, βίαιες και κλιμακούμενες. Στις «μεταπολιτικές» συνθήκες εξευτελισμού της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, οι πολίτες έχουν αποκλειστεί συστηματικά από την πολιτική και τα αντανακλαστικά για την υπεράσπιση της δημοκρατίας είναι χαμηλά. Μόνο μια διαφορετική σύλληψη της δημοκρατίας μπορεί να συσπειρώσει δυνάμεις για την υπεράσπισή της. Αυτό έκαναν οι πλατείες. Για πρώτη φορά από την εγκαθίδρυση και πρόσφατη έκπτωση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, επιτέλεσαν μια άλλη, άμεση μορφή δημοκρατίας και την ενέγραψαν ως υποθήκη στα πολιτικά και πολιτειακά κιτάπια.
Η ηγεμονική στρατηγική που αναδύθηκε στις πλατείες άλλαξε την πολιτική συζήτηση, μεταθέτοντας την αντιπαράθεση από το χρέος και τους όρους αποπληρωμής του στην επανασύσταση του κοινωνικού δεσμού, την προστασία της λαϊκής κυριαρχίας και την επανίδρυση της πολιτικής και πολιτειακής οργάνωσης. Αυτοί ήταν και οι τρεις άξονες της ενωτικής Αριστεράς. Οι πλατείες ανέδειξαν την ελευθερία του ανυπάκουου πολίτη, την ισότητα της άμεσης δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, και την αλληλεγγύη και δύναμη των πολλαπλών μοναδικοτήτων εν συναθροίσει. Στις εκλογές το πλήθος έγινε λαός και ψήφισε Αριστερά.

* Ο Κώστας Δουζίνας είναι καθηγητής στο Birkbeck College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Το βιβλίο του Αντίσταση και Φιλοσοφία στην Κρίση: Πολιτική, Ηθική και Στάση Σύνταγμα στο οποίο εμφανίζεται η αρχική αναφορά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

Με τη Νίκη!

Αίθρα...

“… πάσαν μεν θάλασσαν και γην, εσβατόν, τη ημετέρα τόλμη, καταναγκάσαντες γενέσθαι, …."

«… με την παληκαριά μας αναγκάσαμε κάθε χώρα και κάθε θάλασσα ν’ ανοίξουνε στο πέρασμά μας…»

Θουκυδίδου Ιστορία Περικλέους Επιτάφιος

Αυτό θα πούνε τα παιδιά μας για μας!

Με την παληκαριά μας λοιπόν!

Μια τρύπα στο νερό (Πάμε πλατεία;)

ΕΠΙΜΕΛΩΣ ΑΜΕΛΗΣ & ΛΟΙΠΑ ΠΑΡΑΔΟΞΑ ... 
Άσπρη είναι η αρία φυλή
η σιωπή
τα λευκά κελιά
το ψύχος
το χιόνι
οι άσπρες μπλούζες των γιατρών
τα νεκροσέντονα
η ηρωίνη.
Αυτά λίγο πρόχειρα για την αποκατάσταση του μαύρου.
(Κατερίνα Γώγου)

Θερίζοντας το Σεπτέμβριο την σπορά του Μαΐου

Της Μαρίας Μπαλάφα απο το Red NoteBook ...