Όταν εί­σαι ά­ντυ­τη κά­νε μου α­να­πά­ντη­τη...

του Κωστα Κρεμμυδα απο την Εποχη...

Δεν ξέ­ρω αν εί­ναι τρα­γι­κό, πά­ντως κω­μι­κό εί­ναι να με­γα­λώ­νεις α­κού­γο­ντας τα ί­δια με­γά­λα και βλα­κώ­δη πε­ρί της πα­τρί­δας και των σω­τή­ρων της. Που σώ­ζουν α­ε­νάως την κα­τα­στραμ­μέ­νη. Η μό­νη χώ­ρα με τό­σες κα­τα­στρο­φές, πα­ρά τους τό­σους σω­τή­ρες. Αφού ε­μείς, ως ευ­σε­βές ποί­μνιο –δη­λα­δή πρό­βα­τα– συν­δυά­ζο­ντας ε­θνι­κό με θρη­σκευ­τι­κό με­γα­λείο, δε θα ’πρε­πε να ε­ορ­τά­ζου­με ως ε­θνι­κή μας γιορ­τή την 25η Μαρ­τίου, του Ευαγ­γε­λι­σμού, αλ­λά την 6η Αυ­γού­στου, του Σω­τή­ρος.
Δι­καίως ο Πα­πα­δό­που­λος σχε­δία­ζε να α­να­γεί­ρει ναό, αλ­λά δεν τον ά­φη­σε ο Αβέ­ρωφ που του ξα­να­γύ­ρι­σε τον Κα­ρα­μαν­λή. Ελπί­ζου­με πλέ­ον στη Χρυ­σή Αυ­γή να υ­λο­ποιή­σει το προ­αιώ­νιο αί­τη­μα της φυ­λής: να α­νοι­κο­δο­μή­σει το Τά­μα του Έθνους στα Τουρ­κο­βού­νια πά­νω α­π’ τα Στού­ντιο της Βρι­λησ­σού. Να προ­λά­βει τα θυ­ρα­νοί­ξια και η Δέ­σποι­να Πα­πα­δο­πού­λου. Και να εκ­φω­νή­σει τον πα­νη­γυ­ρι­κό ο Θε­ο­φυ­λο­γιαν­νά­κος. (Αυ­τή ει­δι­κά η ε­πα­νά­λη­ψη της ι­στο­ρίας δε θα ’ναι φάρ­σα, αλ­λά τρα­γω­δία).
Θα μας βά­λουν, που θα μας βά­λουν τε­λι­κά τις χει­ρο­πέ­δες. κα­λύ­τε­ρα ροζ και να στις φο­ρά­νε κορ­μά­ρες στα Στού­ντιο, πα­ρά ο Βρού­τσης στο Εργα­σίας. Κα­λά που υ­πάρ­χουν και τα α­μο­ντά­ρι­στα πλά­να του υ­πουρ­γού για να λάμ­ψει ό­λη η α­λή­θεια στον Σκάι. Πά­ντως, ε­γώ αν ή­μουν δη­μο­σιο­γρά­φος θα προ­τι­μού­σα να πλη­ρώ­σω το χα­ρά­τσι α­πό το να ξε­φτι­λί­ζο­μαι με δια­τε­ταγ­μέ­να ρε­πορ­τάζ. (Δεν τους πα­ρα­χω­ρούν την ΥΕ­ΝΕ­Δ, να μη δε­σμεύουν τσά­μπα συ­χνό­τη­τα;)
Εξοι­κειω­μέ­νοι, λοι­πόν, στην εκ­με­τάλ­λευ­ση και την κο­ροϊδία, οι ευ­ρωα­να­θρε­μέ­νοι του Εσω­τε­ρι­κού θεω­ρή­σα­με ως λύ­ση την Ευ­ρώ­πη των λαών. Πι­στεύο­ντας πως του­λά­χι­στον ε­κεί υ­πάρ­χει σο­βα­ρό­τη­τα και συ­νέ­χεια του Κρά­τους. Μια ρα­φι­να­ρι­σμέ­νη γρα­φειο­κρα­τία που τρώει κι­νέ­ζι­κο στο Λου­ξεμ­βούρ­γο, α­βο­κά­ντο και γουα­κα­μό­λε στο Στρα­σβούρ­γο, παί­ζει τέ­νις στις Βρυ­ξέλ­λες και πί­νει σα­μπά­νια με σο­λο­μό. (Εί­χα­με δει τον άλ­λον αέ­ρα και στα βλέμ­μα­τα των ευ­ρω­βου­λευ­τών μας. αρ­χής γε­νο­μέ­νης α­πό τον Κύρ­κο).
Υπάρ­χει α­κό­μα το α­νή­λια­γο κο­τέ­τσι που στέ­γα­ζε το 4ο Αρρέ­νων Αθη­νών, ό­που μα­θαί­να­με πως η Ελλάς πα­ρά­γει έ­λαιον, στα­φί­δες, σι­τά­ρι, κρα­σί και δού­λους. Όντα (α­γρό­τες και δού­λοι) υ­πο­ταγ­μέ­να πλή­ρως στη θέ­λη­ση α­τό­μων που κερ­δί­ζουν α­πό το μόχ­θο τους. Πολ­λοί ή­ταν αιχ­μά­λω­τοι πο­λέ­μου, αλ­λά και θύ­μα­τα χρεών, α­π’ το γνω­στό «δα­νει­σμό με εγ­γύη­ση σώ­μα­τος». (Του­λά­χι­στον τώ­ρα μας παίρ­νουν μό­νο τα δα­χτυ­λί­δια του γνω­στού ά­σμα­τος).
Ευ­τυ­χώς ήρ­θε ο Σό­λων και θέ­σπι­σε «Μέ­τρα ε­πα­νόρ­θω­σης» (σει­σάχ­θεια, α­πό το σείω που ση­μαί­νει α­φαι­ρώ και το άχ­θος=βά­ρος): έ­να εί­δος α­ξιό­πι­στου PSI, ό­χι χαλ­κευ­μέ­νου, σαν τα Έργα και τις Ημέ­ρες α­ξιω­μα­τού­χων της Τρόι­κα. (Που βρή­καν σε α­νά­γκη τον Πρε­τε­ντέ­ρη και τους άλ­λους, της α­ξιό­πι­στης δη­μο­σιο­γρα­φίας, α­νή­μπο­ρους να μι­λή­σου­ν… Για να τους ξε­μπρο­στιά­σουν).
Από την α­πο­τί­να­ξη βα­ρών ε­πί Σό­λω­να πέ­ρα­σαν 2607 χρό­νια και πολ­λά άλ­λα­ξαν έ­κτο­τε. Γι’ αυ­τό βά­λαν δυο έ­γκρι­τους νο­μι­κούς, τον Μα­νι­τά­κη και τον Ρου­πα­κιώ­τη, να τον ξα­να­φρε­σκά­ρουν. (Το νό­μο, ό­χι τον Σό­λω­να). Για να ’ρθει τρο­παιού­χος με­τά ο Τσί­πρας να ε­πα­να­φέ­ρει τη σει­σάχ­θεια. (Οι ο­μό­κε­ντροι κύ­κλοι της ι­στο­ρίας. Αλλά και η θυ­σία Κου­βέ­λη χά­ριν της Αρι­στε­ράς. Και της Προό­δου).
Κά­ποιοι δού­λοι ζού­σαν στα σπί­τια των κυ­ρίων τους ως υ­πη­ρέ­τες, άλ­λοι, δη­μό­σιοι, σή­κω­ναν (κυ­ριο­λε­κτι­κά) στις πλά­τες τους τα α­ρι­στουρ­γή­μα­τα της κλασ­σι­κής αρ­χαιό­τη­τας, άλ­λοι δού­λευαν στα χω­ρά­φια, τα ο­ρυ­χεία, τα με­ταλ­λεία της λαυ­ρεω­τι­κής, ή τα λα­το­μεία μαρ­μά­ρου στο Διό­νυ­σο και την Πε­ντέ­λη, νοι­κια­σμέ­νοι σε με­γά­λα project α­πό τον Άκτο­ρα της ε­πο­χής.
Συ­χνές οι α­να­φο­ρές του Δη­μο­σθέ­νη για τη σω­μα­τι­κή τι­μω­ρία τους –συ­νή­θως μα­στί­γω­μα. Υπήρ­χε και α­να­λο­γία με το χρη­μα­τι­κό πρό­στι­μο: μια βουρ­δου­λιά ι­σο­δυ­να­μού­σε με μία δραχ­μή. (Δεν βά­ζω ι­δέες στην Εφο­ρία. Άλλω­στε ως Έλλη­νες εί­μα­στε προ­σκολ­λη­μέ­νοι μέ­χρι της τε­λευ­ταίας ρα­νί­δος του αί­μα­τός μας στο ευ­ρώ, για το ο­ποίο «θα πέ­σου­με μέ­χρις ε­νός»). Η μαρ­τυ­ρία τους στο δι­κα­στή­ριο δεν εί­χε νο­μι­κή ι­σχύ, ε­κτός αν ή­ταν α­πόρ­ροια βα­σα­νι­στη­ρίων. Έτσι ε­ξη­γεί­ται νο­μι­κά, ι­στο­ρι­κά και πο­λι­τι­κά, ο βίος κι η πο­λι­τεία της Ασφά­λειας. Αλλά και το αρ­χαιο­ελ­λη­νι­κό πνεύ­μα που διέ­πει ό­λους τους ε­πι­βα­ρυ­μέ­νους με κλη­ρο­νο­μι­κό­τη­τα υ­πουρ­γούς της.
Πέ­ρα­σε δη­λα­δή η δου­λεία, και οι συ­νέ­πειές της, στην κουλ­τού­ρα μας, έ­γι­νε φύ­ση, κυ­κλο­φο­ρεί στο DNA μας. Εξ ου και η δη­μο­τι­κό­τη­τα του Σα­μα­ρά στις πρό­σφα­τες δη­μο­σκο­πή­σεις. Άλλω­στε το «αυ­ταρ­χι­κό» –φουλ πρό­γραμ­μα–, τα παι­χνί­δια ρό­λων υ­πο­τα­γής, με την κο­πέ­λα (και τον Σα­μα­ρά) πά­ντα σε ε­νερ­γη­τι­κό ρό­λο, εί­χαν α­νέ­κα­θεν αυ­ξη­μέ­νο κο­στο­λό­γιο στα Στού­ντιο.
Οι δού­λοι μπο­ρού­σαν να κα­τα­πια­στούν με ό­λες τις κα­θη­με­ρι­νές δρα­στη­ριό­τη­τες με ε­ξαί­ρε­ση την πο­λι­τι­κή, που την ά­φη­ναν στις φι­λο­πά­τρι­δες οι­κο­γέ­νειες Μη­τσο­τά­κη, Πα­παν­δρέ­ου, Κα­ρα­μαν­λή, Βαρ­βι­τσιώ­τη κλπ. (Εί­χα­με και τρεις α­νι­ψιούς Λιά­πη, Κα­τσι­φά­ρα και Αλευ­ρά, αλ­λά μέ­χρις στιγ­μής α­γνοού­νται).
Περ­νώ­ντας τα χρό­νια μά­θα­με πως στην α­γρο­τι­κή μας πα­ρα­γω­γή, με τα σι­τη­ρά και τις στα­φί­δες προ­στέ­θη­κε και το τσι­μέ­ντο που ευ­δο­κι­μού­σε στις πό­λεις και τα χω­ριά μας. Συ­στα­τι­κό της του­ρι­στι­κής μας α­νά­πτυ­ξης. Κα­θ’ υ­πό­δει­ξη των σο­βα­ρών γρα­φειο­κρα­τών στις Βρυ­ξέλ­λες καλ­λιερ­γού­σα­με τσι­με­ντο­ρο­δά­κι­να, που δεν τρώ­γο­νταν, προ­κει­μέ­νου ν’ α­γο­ρά­ζου­με και κά­ποια ο­πω­ρο­κη­πευ­τι­κά. Μη γί­νουν κλέ­φτες κι οι Ευ­ρω­παίοι.
Κι έ­τσι ε­πα­νήλ­θα­με στους δυο βα­σι­κούς πυ­λώ­νες της οι­κο­νο­μίας μας: τον Αμε­ρι­κα­νι­κό στό­λο (με τα συ­να­κό­λου­θα: Τρού­μπα, βά­σεις, Άκτιο, Σού­δα, Νέα Μά­κρη, Ελλη­νι­κό), αλ­λά κι έ­να εύ­ρος ε­παγ­γελ­μα­τι­κής α­πα­σχό­λη­σης: σερ­βι­τό­ροι, καλ­λι­τέ­χνες κά­θε εί­δους, με­τα­φρα­στές, κα­τα­σκευα­στές κλπ. Και τις πε­τρε­λαιο­πη­γές, κα­τά το γνω­στό «Αφή­σα­με το έ­λαιο και βρή­κα­με πε­τρέ­λαιο».
Τα υ­πό­λοι­πα εί­ναι βγαλ­μέ­να μέ­σα α­πό τον ελ­λη­νι­κό κι­νη­μα­το­γρά­φο, δη­λα­δή μέ­σα α­π’ τη ζωή. Έτσι βρέ­θη­κε κι ο Σα­μα­ράς στο Κα­τά­ρ, μή­πως ε­ξα­σφα­λί­σει κα­νέ­να ρο­λόι, σαν αυ­τά του Βου­τσά στον ξυ­πό­λυ­το πρί­γκι­πα.
Εκτός κι αν τον έ­στει­λε ο Αλα­φού­ζος για τον Σι­σέ; Τώ­ρα που ’χα­σαν και τον Βύ­ντρα

Κώ­στας Κρεμ­μύ­δας
mandragoras_magazine@yahoo.gr

Ελλάδα: Μόνο η διαγραφή του χρέους μπορεί να επιφέρει μία αρχή λύσης...

του Jacques Sapir** μεταφραση του Φοίβου Μαριά για τη Λεσχη...

Η Ελλάδα είναι, ξανά, στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων. Το πρόβλημα το οποίο φαίνεται να τίθεται είναι να μάθουμε αν οι ευρωπαίοι πιστωτές θα αποδεχτούν να πληρώσουν, ακόμη (επιπλέον*), το ποσό των 44 δις για αυτή την χώρα. Ας διαλύσουμε αμέσως αυτό το ψεύτικο σασπένς, η απάντηση είναι « ναι ». Αλλά αυτό θα είναι αποτελεσματικό ; Η απάντηση είναι καθαρά « όχι ».

Προσθέτοντας στο χρέος και άλλο χρέος δεν εξυπηρετείται αυστηρώς τίποτα αλλά θα συμβάλει στο να επιβαρύνει το λογαριασμό των ευρωπαίων φορολογουμένων μέσα σε μία περίοδο γενικής ύφεσης. Μετά την αναδιάρθρωση των 107 δις των ιδιωτικών χρεών αυτής της άνοιξης, το ελληνικό δημόσιο χρέος φτάνει σήμερα τα 287 δις ευρώ. Είναι σημαντικό ποσό, συγκρινόμενο με το ΑΕΠ της χώρας. Εάν της χορηγηθούν τα απαιτητά 44 δις, από τα οποία ένα μέρος έπρεπε ήδη στην πραγματικότητα να έχει καταβληθεί από τον Ιούνιο του 2012, φτάνουμε τα 331 δις. Αυτά αντιπροσωπεύουν 168% του ΑΕΠ (197,1 δις ευρώ) στο τέλος του 2012. Κι όμως, οι ειδικοί των αγορών εκτιμούν, εν γένει, ότι ένα δημόσιο χρέος θέτει σοβαρά προβλήματα αν ξεπερνά το 120%. Παίρνοντας υπόψη την μείωση του ΑΕΠ στην Ελλάδα, αυτό θα συνεπαγόταν ότι το ποσό αυτού τού τελευταίου (του χρέους*) μειώνεται, από 276 δις το πρώτο τρίμηνο του 2009 σε 236.5 δις σήμερα. Βλέπουμε ότι είμαστε μακριά του λογαριασμού (ότι αυτό δεν επιτυγχάνεται*).

Γράφημα 1

(Εξέλιξη του ονομαστικού ΑΕΠ. Με ανοιχτό μπλέ το ΑΕΠ σε σταθερές τιμές σε 4 συνεχόμενα τρίμηνα. Με σκούρο μπλέ το ποσοστό ανάπτυξης σε 4 συνεχόμενα τρίμηνα. Ο αριστερός άξονας είναι σε δις ευρώ ενώ ο δεξιός σε επι τοις εκατό ποσοστό.)*

Το βάρος των τόκων σε αυτά τα 168% (του ΑΕΠ*) (με ένα μέσο επιτόκιο περίπου στο 5%) αντιπροσωπεύει λοιπόν 8.4% του ΑΕΠ και αυτό εκτός από κάθε αποπληρωμή του κεφαλαίου. Είναι καθαρό ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να ξαναβρεί, σε αυτές τις συνθήκες, ένα επίπεδο αποκαλούμενο « υποστηρίξιμο » για το χρέος της. Ένα χρέος για να αποκαλείται υποστηρίξιμο, πρέπει και το ποσοστό του σε σχέση με το ΑΕΠ να μην αυξάνεται με τον χρόνο. Αυτό ισοδυναμεί με το να πούμε ότι το κλάσμα (χρέος/ΑΕΠ) μετατρέπεται με δυναμικό τρόπο μέσα από το κλάσμα (έλλειμμα/μεταβολή του ονομαστικού ΑΕΠ). Σήμερα, έχουμε ένα ονομαστικό ΑΕΠ το οποίο μειώνεται με ένα ρυθμό -8% ανά χρόνο. Θα έπρεπε λοιπόν η Ελλάδα να κάνει (έχει*) πλεονάσματα του 8%, και με αυτό το πλεόνασμα αποπληρώνει το χρέος της, ούτως ώστε να αποφύγει να το δει να αυξάνεται ξανά. Όμως θα κάνει (έχει*) στην πραγματικότητα -8.5% έλλειμμα. Θα είναι λοιπόν ένα σοκ 16.5% του ΑΕΠ που θα πρέπει να επιβληθεί. Αυτά τα ποσά μιλάνε από μόνα τους για το τρελό σημείο που φτάσαμε σε ότι αφορά την κατάσταση της Ελλάδας.

Η μερική διαγραφή του χρέους και το κόστος της για την Γαλλία.

Η ημερομηνία του 2022, η οποία σήμερα υπολογίζεται από το ΔΝΤ, για μία επιστροφή σε ένα βάρος (της τάξης του*) 120% του ΑΕΠ είναι τελείως απατηλή, και αυτό όλοι, εκτός από τους νάνους των Βρυξελλών, το ξέρουν. Οι προτεινόμενες λύσεις εκ των οποίων ορισμένες θα υιοθετηθούν πιθανώς αυτή την Τρίτη το βράδυ, όπως η επιμήκυνση των προθεσμιών αποπληρωμής, η καταβολή στην Ελλάδα των τόκων τους οποίους εισέπραξε η ΕΚΤ (περίπου 0.754 δις ευρώ), είναι τελείως απατηλές και μαρτυρούν μια διαχείριση αυτής της κρίσης με μία λογική του τύπου « μέρα με την μέρα » (αποσπασματική*). Ακόμη και το ΔΝΤ το λέει. Η μόνη λύση αποτελείται στην πραγματικότητα από μία διαγραφή του μισού χρέους, αλλά αυτό θα είχε ένα κόστος για την Γαλλία.

Αυτή η τελευταία (η Γαλλία*) είναι στην πραγματικότητα δεσμευμένη με (κεφάλαια*) ύψους 65 δις ευρώ, εκ’των οποίων 11,6 δις καταβεβλημένων διμερών δανείων, η συμβολή στον EFSF, οι « υπερεγγυήσεις » στα δάνεια τα οποία παραχωρήθηκαν από τον EFSF (αναφέρονται στο PLFR [α]) και η συμμετοχή στον λογαριασμό TARGET-2 [β] ο οποίος αφορά την Ελλάδα. Μία διαγραφή του 50% του ελληνικού χρέους θα κόστιζε λοιπόν άμεσα στο κράτος 32 δις ευρώ (1.6% του ΑΕΠ). Αλλά αυτό το κόστος θα είχε για αντάλλαγμα να μειώσει το βάρος των τόκων που βαραίνουν την Ελλάδα κατά περίπου 4.25%. Τα επιτόκια μπορούνε επίσης να γίνουν αντικείμενο  επαναδιαπραγμάτευσης. Με επιτόκια του 2%, θα καταφέρναμε 1.68% του ΑΕΠ να πηγαίνει για την αποπληρωμή των τόκων. Φυσικά, και την ίδια στιγμή, θα έπρεπε και άλλα μέτρα να παρθούν για να ξαναβρεί η ελληνική οικονομία το γρηγορότερο τον δρόμο μίας ισχυρής ανάπτυξης, διότι η « εσωτερική υποτίμηση » εάν οδήγησε σε μία ισχυρή συστολή των εισαγωγών δεν ντόπαρε (αύξησε*) καθόλου τις εξαγωγές.

Γράφημα 2

(Ελλάδα: Εξωτερικό εμπόριο. Αξία εξαγωγών και εισαγωγών, με βάση το 100 (το οποίο αντιστοιχεί τον γενάρη του 1999). Με μπλέ οι εξαγωγές, με γκρί οι εισαγωγές.)*

Ανάμεσα σε αυτά τα μέτρα, ο Patrick Artus προτείνει να μετατραπεί η Ελλάδα σε μία τεράστια ειδική οικονομική ζώνη (zone franche)  για να προσελκύσει επενδύσεις [1]. Το πρόβλημα είναι λοιπόν ότι αυτό το παράδειγμα θα μιμηθεί πιθανότατα η Πορτογαλία, μετά η Ισπανία και θα μπούμε έτσι σε μία διάλυση όλων των κανονισμών της Ε.Ε. Άλλες λύσεις είναι εφικτές, όπως η χαλάρωση των « Μνημονίων » με την αφαίρεση ορισμένων μέτρων που εμπεριέχουν. Είναι επίσης προφανές ότι πρέπει να γίνουν επενδύσεις στην Ελλάδα, ειδικά στον τομέα των δημοσίων υποδομών. Όλα αυτά υπολογίστηκαν εδώ και περίπου δύο χρόνια [2]. Στην πραγματικότητα, μία μαζική υποτίμηση της Ελλάδας, συνοδευόμενη από μέτρα για να αναθερμάνουν η τραπεζική πίστωση και οι δαπάνες της ζήτησης, θα αποτελούσαν-με μεγάλη απόσταση-την καλύτερη λύση. Αυτό, παρά ταύτα, συνεπάγεται την έξοδο της Ελλάδος από το ευρώ. Προς το παρόν, παρά ταύτα, δεν υπάρχει πλειοψηφία ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Ευρώπη για ένα τέτοιο σενάριο. Η διαγραφή του 50% του ελληνικού χρέους δεν αποτελεί από μόνη της παρά μόνο μία προσωρινή ανάσα οξυγόνου. Αλλά έστω θα έχουμε κάνει κάτι το χρήσιμο για τον ελληνικό πληθυσμό που το χρέος μειώνει (καταβαραθρώνει*) σε μία φρικτή μιζέρια.

Ο Σόλωνας, ο μεγάλος νομοθέτης και πατέρας της αθηναϊκής δημοκρατίας, ψήφισε το 593π.Χ. την διαγραφή των χρεών, την σεισάχθεια, η οποία επιπλέον απαγόρευε της σκλαβιά για χρέη. Σήμερα δεν είναι πλέον μόνο οι αθηναίοι αλλά ολόκληρη η Ελλάδα, η οποία, από τα γεγονότα, υποδουλώνεται από τα χρέη. Η διαγραφή του 50% του χρέους χωρίς αντίτιμο θα ήταν μία ιδρυτική πράξη για την ευρωπαϊκή δημοκρατία, για τις σχέσεις ανάμεσα στα έθνη της Ε.Ε. και για τον ελληνικό λαό.

μετάφραση : Φοίβος Μαριάς

Πηγή : Δημοσιεύτηκε στις 20 Νοεμβρίου 2012 στα γαλλικά στο http://russeurope.hypotheses.org/522
[1] Le Figaro, 19 novembre 2012, http://www.lefigaro.fr/conjoncture/2012/11/19/20002-20121119ARTFIG00700-artus-la-grece-n-est-ni-l-irlande-ni-l-espagne.php
[2] Βιβλίο του Jacques Sapir, Πρέπει να βγούμε από το ευρώ ; (Faut-il sortir de l’Euro ?) εκδόσεις, Le Seuil, Paris, 2012. Μία σύντομη περίληψη του εν λόγω βιβλίου του στα ελληνικά εδω : http://contramee.wordpress.com/2012/04/25/%CE%B5%CE%AC%CE%BD-%CF%80%CF%81%CE%AD%CF%80%CE%B5%CE%B9-%CE%BD%CE%B1-%CF%86%CF%8D%CE%B3%CE%BF%CF%85%CE%BC%CE%B5-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%BF-%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%8E-jacques-sapir/
Σημείωση του μεταφραστή : *
[α] υποσημείωση του μεταφραστή, PLFR είναι το αντίστοιχο του μεσοπρόθεσμου του γαλλικού προϋπολογισμού*
[β] υποσημείωση του μεταφραστή
http://www.bankofgreece.gr/Pages/el/PaymentsSystems/largepayments.aspx
http://www.bankofgreece.gr/Pages/el/PaymentsSystems/default.aspx
**O Jacques Sapir είναι οικονομολόγος, καθηγητής στην École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS), διευθυντής σπουδών και διευθυντής του εργαστηρίου το οποίο ίδρυσε ο μεγάλος μαρξιστής  οικονομολόγος Σάρλ Μπετελέμ (Charles Bettelheim).
Άλλα άρθρα του Jacques Sapir μεταφρασμένα στα Ελληνικά: http://www.rednotebook.gr/details.php?id=7772