Κάτι λείπει!

Τριαντάφυλλος Τρανός, απο την Αυγη...

«Όλοι καταλαβαίνουν ότι δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα...» δήλωσε μεταξύ άλλων πομφολύγων στην πρώτη του συνέντευξη Τύπου, μετά την ολοκλήρωση του Ecofin στο Λουξεμβούργο, ο Γκίκας Χαρδούβελης.
Η δήθεν επικοινωνιακή άνεση και το αμφιβόλου ποιότητας χιούμορ του νέου υπουργού Οικονομικών
μοιράζεται την ίδια καταγωγή και τα ίδια αναιμικά κοινωνικά χαρακτηριστικά με αυτό των προκατόχων του αλλά και των εντολέων του.
Το  πνευματικό νοικοκυριό της νεοδεξιάς παράταξης που μας κυβερνά σήμερα διαμορφώθηκε κυρίως στα πανεπιστήμια της Δύσης κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '70, στο περιθώριο όμως της πραγματικής μόρφωσης, εκεί όπου οι παραδοσιακές κοινωνικές και δημοκρατικές αξίες πάλευαν για να συνέλθουν από τα χτυπήματα του πολέμου και να μην απορροφηθούν από τις «μαύρες τρύπες» που άνοιξε αυτός σε ολόκληρη την ήπειρο.
Στη συνέχεια οι αξίες αυτές υποβαθμίστηκαν σε διακοσμητικούς θεσμούς σε έναν όλο και πιο παγκοσμιοποιημένο κόσμο, όπου κυριάρχησαν πανίσχυροι οργανισμοί χωρίς καμιά δημοκρατική νομιμοποίηση, όπως είναι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Παγκόσμια και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα, θεσμοί που δεν λογοδοτούν σε κανέναν και κυρίως σε εκείνους των οποίων τις ζωές καταστρέφουν. Κυριάρχησαν παντού με την αμέριστη συνδρομή των ΜΜΕ, τα οποία συστηματικά, με σχεδόν θεολογικό τρόπο, διαστρέφουν και κακοποιούν την αλήθεια, όπως έκανε πρώτη η μεσαιωνική Εκκλησία στον πόλεμο που κήρυξε κάποτε απέναντι στους εξεγερμένους χωρικούς.
Τι κάνουν όμως οι αριστεροί; Είμαστε αδύναμοι; Είμαστε τελικά απλά τα ανήμπορα θύματα της οικονομικής κρίσης; Έχουν οι δίκαιες διαμαρτυρίες μας την παραμικρή επίδραση στις ανελέητες οικονομικές δυνάμεις του κόσμου; Έχουμε τη δύναμη να επιφέρουμε κάποια ουσιαστική αλλαγή; Πέντε χρόνια μετά την κοινωνική συντριβή, ποια αιτήματα θα πρέπει να προβάλλει η πλειοψηφία των πολιτών;

Το βουνό και ο λόφος...

Τριαντάφυλλος Τρανός, απο την Αυγη...

Σήμερα, παρά την κατάρρευση των προσδοκιών της συστημικής νεοδεξιάς από τα παράλογα διαδοχικά Μνημόνια, οι οργανικοί διανοούμενοί της και τα κυβερνητικά στελέχη συνεχίζουν να υποκρίνονται πως η τρόικα θέτει εκ νέου μόνη της απεχθείς όρους και απαιτεί νέα ανάλγητα μέτρα.
Αυτό το βρόμικο πολιτικό θέατρο σκιών παίζει ξανά το απεχθές, μονότονο έργο του πάνω στην καμπούρα της κοινωνίας. Εν τω μεταξύ η ζωή και η αξιοπρέπεια των πολιτών πληγώνονται καθημερινά, η μορφωτική προοπτική της νέας γενιάς καταστρέφεται και μπορεί να διακρίνει κανείς -σχεδόν παντού- ανησυχητικά συμπτώματα παθητικής αποδοχής της βαρβαρότητας των κυβερνώντων και των φερεφώνων τους στην εκπαίδευση που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν στο έπακρο την αναιμική ατομική και συλλογική συνείδηση.

Στις 22 Μαρτίου, ημέρα που λήγει το καθεστώς της διαθεσιμότητας, κορυφώνεται, ταυτόχρονα με τον Γολγοθά των «διαθεσίμων», ο σκόπιμος, συνεχής διασυρμός της εκπαίδευσης από τα ΜΜΕ και αυτούς που κυβερνούν, καθώς και η πειθαρχική, ποινική και οικονομική εξόντωση της τεράστιας πλειονότητας των μάχιμων εκπαιδευτικών. Γιγαντώνεται η πρωτοφανής εγκατάλειψη του σχολείου από την πλευρά των πιο φτωχών μαθητών, ενώ ολοκληρώνεται το ρήμαγμα της μορφωτικής προοπτικής των νέων με τη σίγουρη έξωση από το Γενικό και Τεχνικό Λύκειο δεκάδων χιλιάδων μαθητών μέσα στα επόμενα χρόνια. Είναι προφανές πλέον ότι μετά τις απολύσεις στις 22 Μαρτίου το επόμενο βήμα θα είναι η κατασκευή χιλιάδων «πλεοναζόντων» εκπαιδευτικών μέσα από τα μέτρα και τις ρυθμίσεις που σχεδιάζονται, αλλά και την κατάργηση οργανικών θέσεων ώστε να δημιουργηθεί η νέα «δεξαμενή κινητικότητας» που έχουν συνομολογήσει τρόικα και Μητσοτάκης!

Η δράση σκοτώνει τα δάκρυα...

Τριαντάφυλλος Τρανός, απο την Αυγη...
Δεν θα έπρεπε στην πραγματικότητα να τα ξανασκεφτούμε όλα εξαρχής; Να γράψουμε ένα νέο μανιφέστο εκπαιδευτικού διαφωτισμού ενόψει και της απεργίας διαρκείας που σχεδιάζουμε, το οποίο θα αποδώσει τα δέοντα στη σημερινή κατάσταση; Στον καιρό του Μαρξ δεν ήταν ακόμα ορατό ότι η κακή εμμένεια, η αυτοακύρωση της κοινωνίας θα γινόταν καθολική και πως ταυτόχρονα αυτό θα εμπόδιζε σε μεγάλο βαθμό τη δράση των υποκειμένων, ακόμη και τώρα που στον τόπο μας το απαιτεί η ίδια η αυτοσυντήρηση της κοινωνίας και των πολιτών.
Σήμερα ένας στους τρεις μαθητές του Γενικού Λυκείου και ένας στους δύο του Επαγγελματικού οδηγούνται διά της βίας έξω από την εκπαίδευση, αν ψηφιστεί το νομοσχέδιο Αρβανιτόπουλου για την αναδιάρθρωση του δευτεροβάθμιου κύκλου σπουδών.
Αυτό προκύπτει από τα πορίσματα συγκριτικής μελέτης του ΚΑΝΕΠ της ΓΣΕΕ, που χρησιμοποιεί επίσημα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, σύμφωνα με τα οποία περίπου 85.000 μαθητές των Γενικών Λυκείων, δηλαδή το 35% του μαθητικού δυναμικού, παρουσιάζουν «χαμηλά εκπαιδευτικά αποτελέσματα». Στο Τεχνολογικό Λύκειο το ποσοστό αυτό εκτινάσσεται περίπου στο 55%. Ένα ακόμη βρόμικο όπλο στον πόλεμο που έχει κηρύξει η κάστα που κυβερνάει αυτό τον τόπο απέναντι στους φτωχούς, το «Νέο Λύκειο», που στηρίζεται στην εσκεμμένη αυστηροποίηση της βαθμολόγησης, θα λειτουργήσει ως παγίδα για τα παιδιά των μη προνομιούχων και ως παράγοντας όξυνσης των κοινωνικών και εκπαιδευτικών ανισοτήτων, ευνοώντας μόνο τους επιχειρηματίες της εκπαίδευσης και των «ιδιαίτερων», ιδίως τους ιδιοκτήτες των φροντιστηρίων, που κερδίζουν χιλιάδες δωρεάν εργατικά χέρια στο πλαίσιο του θεσμού της «μαθητείας».
Οι εκπαιδευτικοί όμως πρέπει να αναλάβουμε άμεσα έλλογη δράση στην κοινωνία, δεν πρέπει να περιοριζόμαστε μόνο στο σχολείο, στο συνδικάτο, στον πολιτικό μας φορέα όπου ανασαίνουμε και συζητάμε. Το γεγονός ότι υπάρχει ακόμη η τέχνη, ο έρωτας, η οικογενειακή ζωή, τα σημαντικά για τους περισσότερους πράγματα, δεν καθίσταται καθόλου άνευ σημασίας από την αναγκαία δήλωση ότι αυτό που κυρίως μετράει σήμερα είναι η επανάσταση, όσο και αν αυτή η παραδοχή τρομάζει μερικούς.
Η μόρφωση, όπως και η τέχνη, στο ειδικό τους βασίλειο, δεν διαφέρουν στην πραγματικότητα από αυτό που έχουμε υπόψη μας γενικά για την κοινωνία, που το σκιαγραφούμε αδρά στα κείμενά μας χωρίς να μπορούμε και ίσως χωρίς να πρέπει να το προσδιορίσουμε επακριβώς. Χρειάζεται όμως παρ' όλα αυτά κάποια πράγματα να τα αρθρώσουμε με αυστηρότητα και ακρίβεια.

Θυμώνω άρα υπάρχω!

Τριαντάφυλλος Τρανός, απο την Αυγη...

Το σχολείο πεθαίνει. Οι δουλειές μας και οι ζωές μας καταστρέφονται.
Όλοι στους δρόμους! Αυτά έγραφαν τα πανό των ΕΛΜΕ-Θ στις 26 Οκτώβρη 2011. Από τις μεγαλειώδεις διαδηλώσεις οργής που ξεκίνησαν εκείνη την ημέρα στη Θεσσαλονίκη και απλώθηκαν στη συνέχεια σε όλη τη χώρα, προκλήθηκε η πρώτη, ορατή ρωγμή και κατέρρευσε στη συνέχεια η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου. Δυστυχώς από εκείνη την περίοδο μάς έμεινε «αμανάτι» το κακορίζικο σχέδιο της Τελικής Λύσης για την Εκπαίδευση που ξεκίνησε η κυρία Διαμαντοπούλου με την παραγγελία στον ΟΟΣΑ της περίφημης «έκθεσης Γκουρία» που χρυσοπλήρωσε τότε το υπουργείο Παιδείας και της οποίας τα χαλκευμένα στοιχεία για την εκπαίδευση ανερυθρίαστα εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σήμερα ως κύριο επικοινωνιακό όπλο, τόσο από τη συγκυβέρνηση των αρπακτικών όσο και από την κουστωδία των παρασίτων τους στα ΜΜΕ.
Η κακοποίηση της εκπαίδευσης, ο πειθαρχικός πειθαναγκασμός, ο σκόπιμος διασυρμός και η οικονομική απαξίωση της τεράστιας πλειοψηφίας των μάχιμων εκπαιδευτικών που ξεκίνησαν τότε, συμβαδίζει με την πρωτοφανή, μεταπολεμικά, εγκατάλειψη του σχολείου από την πλευρά των πιο φτωχών αλλά και των ανάπηρων παιδιών και των αδυνάμων μαθητών, ενώ ταυτόχρονα ολοκληρώνεται η καταστροφή του δημόσιου σχολείου και των αναγκαίων υποστηρικτικών του δομών.
Αυτό είναι το αποτέλεσμα των «εγκλημάτων γραφείου» στα οποία προβαίνουν από την αρχή της κρίσης, συστηματικά, τα ανώτερα διοικητικά στελέχη και η εκάστοτε πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας. Στο τέλος της φετινής σχολικής χρονιάς, λίγο πριν από την έναρξη των πανελληνίων εξετάσεων, η κυβέρνηση επέλεξε εσκεμμένα να παροξύνει το κλίμα φόβου και τρομοκρατίας που έχει επιλέξει ως πολιτικό εργαλείο διακυβέρνησης.
Επιδεικνύοντας για άλλη μια φορά τον μνημονιακό της «τσαμπουκά» αλλά και τη συστημική περιφρόνηση που τρέφει για τους κανόνες λειτουργίας τού ήδη τραυματισμένου δημοκρατικού πολιτεύματος, επιχειρεί να αιφνιδιάσει και τους εκπαιδευτικούς με την αύξηση του ωραρίου τους και τις αναγκαστικές μεταθέσεις.
Ήδη από το ξεκίνημα αυτής της χρονιάς, οι μαριονέτες της τρόικας και της συγκυβέρνησης στο υπουργείο Παιδείας επέβαλαν την αξιολόγηση-τιμωρία των εκπαιδευτικών, κατασκεύασαν από το πουθενά τους αναγκαίους για την μπακαλίστικη λογική τους «επίορκους», ενώ ταυτόχρονα εξαπέλυσαν πογκρόμ απολύσεων κατά όλων σχεδόν των αναπληρωτών και ωρομισθίων συναδέλφων που υπηρέτησαν τα προηγούμενα χρόνια το δημόσιο σχολείο.
Η μοναδική μέριμνα της νεοδεξιάς συγκυβέρνησης και των «σεκιουριτάδων του πνεύματος» των ΜΜΕ σχετικά με την παιδεία αφορά στην προστασία της ιερής αγελάδας της παραπαιδείας και των πανελλαδικών εξετάσεων, των οποίων και η ελάχιστη δυσλειτουργία φαίνεται πως αποτελεί τη μόνη ικανή αιτία για να πέσει επιτέλους η κυβέρνηση της συμφοράς σε αυτόν τον δυστυχισμένο τόπο.
Θυμίζουμε πως για να εξυπηρετήσει αυτές τις κανιβαλικές εξετάσεις το υπουργείο Παιδείας έκλεισε, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, δύο εβδομάδες νωρίτερα από το κανονικό και το Γυμνάσιο, αφήνοντας για παραπάνω από έναν μήνα στον δρόμο παιδιά 13-15 ετών, σκάνδαλο για το οποίο, παρά τις συνεχείς καταγγελίες μας, οι «ευαίσθητοι» εκπαιδευτικοί συντάκτες στα «μεγάλα» ΜΜΕ τηρούν σιγήν ιχθύος.
Αντίθετα οι ίδιοι ενθαρρύνουν με κάθε τρόπο ως πανάκεια για τα προβλήματα της παιδείας την κεντρικά σχεδιασμένη ακροδεξιά επιχείρηση «για να καθαρίσει η εκπαίδευση από τα εθνομηδενιστικά καθάρματα της Αριστεράς και να επιτευχθεί επιτέλους η επανελλήνιση της παιδείας».
Οι εγκληματικές πολιτικές της καταστρέφουν τη χώρα, ρημάζουν το δημόσιο σχολείο, τη δουλειά μας και τη ζωή μας. Εμείς απαντάμε διαμαρτυρόμενοι όχι μόνο για την αύξηση του ωραρίου μας, που γίνεται για να καρατομηθούν χιλιάδες εκπαιδευτικοί και η οποία κλείνει οριστικά την πόρτα της εργασίας και στην επόμενη γενιά, αλλά για το ρήμαγμα του σχολείου, το εγκληματικό πειθαρχικό δίκαιο, τις αναγκαστικές μεταθέσεις, τις νέες συγχωνεύσεις και καταργήσεις σχολείων, τις πάσης φύσεως περικοπές κονδυλίων και για όλα τα επώδυνα μέτρα που καταστρέφουν τις ζωές μας, τις ζωές των μαθητών μας και των γονιών τους.
Απαντάμε με ασυμβίβαστο αγώνα για παιδαγωγική ελευθερία, για τη μορφωτική αυτονομία όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων, για την ελεύθερη πρόσβαση όλων των παιδιών στη γνώση και στο πανεπιστήμιο!

Για τον πόνο των άλλων...

ΤΟΥ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΤΡΑΝΟΥ, απο την Αυγη...

Στις 17/1 δύο χρυσαυγίτες μαχαίρωσαν θανατηφόρα τον μεροκαματιάρη Σαχτζάτ Λουκμάν, 26 ετών. Στις 28/1, μαθητές μαχαίρωσαν στο πρόσωπο συμμαθητή τους τον οποίο δεν μπορούσαν να “πείσουν” υπέρ της Χρυσής Αυγής. Πιο πρόσφατα σημειώθηκε στο περιθώριο της ειδησεογραφίας ο θάνατος του μικροπωλητή, Μπαμπακάρ Ντιάε από τη Σενεγάλη, πατέρα δύο παιδιών, μετά από καταδίωξη της Δημοτικής Αστυνομίας -που δεν έχει καν αρμοδιότητα σύλληψης.
Σήμερα στον τόπο μας η οσμή της κοινωνικής καταστροφής, του εκφασισμού και του ρατσισμού που αποτελεί τη συνδετική τους ύλη, αναδύεται πλέον από όλους τους πόρους της κοινωνίας. Ο ρατσισμός που θεριεύει, η κακορίζικη αιτία της μαζικής εξόντωσης, των γενοκτονιών και της καταπίεσης εξασφαλίζει, ταυτόχρονα με τη φρίκη που τον συνοδεύει, την υποταγή της πλειοψηφίας στις ιδιοτροπίες των μικροσκοπικών μειονοτήτων που κατέχουν και αρνούνται να μοιραστούν προκλητικό πλούτο και δύναμη. Όμως η πρόσοψη της απάθειας και της αποσιώπησης των ρατσιστικών εγκλημάτων πρέπει να διαρραγεί και το σχολείο παραμένει ο προνομιακός τόπος -αν και όχι ο μοναδικός- για αυτό το ουσιαστικό παιδαγωγικό εγχείρημα. Η αντιρατσιστική εκπαίδευση αποτελεί σήμερα την πρώτη εκπαιδευτική προτεραιότητα και πρέπει να δοθεί αγώνας ώστε να καθιερωθεί και θεσμικά η διαρκής μέριμνα προς αυτή την κατεύθυνση. Χωρίς εκπτώσεις και συμβιβασμούς πρέπει να δείξουμε στους νέους τι πραγματικά σημαίνει έγκλημα, φασισμός και ρατσισμός.
Το δημόσιο σχολείο –το πιο εκτεταμένο από όλα τα καθολικά κοινωνικά αγαθά και ταυτόχρονα το πιο πολύτιμο εργαλείο κοινωνικής συνοχής- δείχνει να αντιστέκεται προς το παρόν στη συντηρητική στροφή, παρά τη δυσφημιστική επίθεση που δέχεται με αιχμή το ζήτημα της «απαξιολόγησης» των εκπαιδευτικών, αλλά και την τρομοκρατία που ασκεί η κυβέρνηση εναντίον τους με εργαλείο τον ν.4024/11 και το νέο καφκικό, Πειθαρχικό Δίκαιο με το οποίο επισείει κατά πάντων την απειλή της διαθεσιμότητας και της απόλυσης.
Αυτοί που σήμερα ασκούν εξουσία στην εκπαίδευση υπακούοντας άβουλοι  στην αντιδημοκρατική «υπερπαιδαγωγική» των Μνημονίων και των αγορών, διαμορφώνουν «καθ΄εικόνα» τους την εκπαιδευτική πολιτική στον τόπο μας, ενώ επιχειρούν ταυτόχρονα να καταστείλουν και τη διαμόρφωση της δημοκρατικής συνείδησης των νέων. Όσοι φοβούνται όμως τη συνάντηση της νεολαίας με τη δημοκρατία, επενδύουν κρυφά ή φανερά στους νεοναζί, οι οποίοι στρατολογούν ανοιχτά πλέον νέους και μαθητές στις μαφιόζικες συμμορίες τους, τους χειραγωγούν και τους εκβιάζουν μέσω των αποκαλούμενων εγκλημάτων ένταξης.
Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ενώ αποσιωπούν αυτή την ανησυχητική διάσταση, ανακατεύουν επίτηδες τις συνέπειες της κρίσης και τα ρατσιστικά εγκλήματα, με τις λεπτομέρειες δήθεν σκανδαλιστικών ιστοριών που ταπεινώνουν διασημότητες, μαζί με αμοντάριστα πλάνα από ανατριχιαστικές σκηνές ή φωτογραφίες σακατεμένων και νεκρών ενός πολέμου, έτσι που αυτά δεν έχουν πλέον καμιά επίδραση. Απλώς μετατρέπονται σε μαύρες, αδρανείς σελίδες όπου η απεικόνιση του δράματος των ανθρώπων τείνει αυτόματα, αντί να εμπνέει τη συμπάθεια και τη συμπαράσταση ή έστω την αποστροφή, να ενισχύει το συναίσθημα της αδιαφορίας. Οι νεκροί και οι βασανισμένοι έχουν όμως και αυτοί δικαιώματα.
«Σε ό,τι αφορά τον πόνο των άλλων» γράφει η Σούζαν Σόνταγκ με αφορμή τις σοκαριστικές εικόνες από τη σειρά «Τα δεινά του πολέμου», «...η τέχνη του Γκόγια φαίνεται ότι αποτελεί σημείο καμπής στην ιστορία της ηθικής και προκαλεί συναισθήματα θλίψης βαθιά, πρωτότυπα και απαιτητικά». Η Σόνταγκ εξηγεί τη σημερινή παρακμή αυτής της νεωτερικής δυναμικής ως «τη θλιβερή κατάσταση μιας κοινωνίας που έμαθε να ζει σε ηδονοβλεπτική απόσταση από την εμπειρία της πραγματικότητας». Τα ΜΜΕ, σύμφωνα με την αξεπέραστη διάγνωση του Γκυ Ντεμπόρ, κάνουν τις εικόνες της φρίκης να φαίνονται  «προσηνείς και εγκόσμιες και ταυτόχρονα απομακρυσμένες».
Απέναντι στην «αισθητικοποίηση του φασισμού», οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να αναπτύξουν μια νέα παιδαγωγική και πολιτική γλώσσα που θα αντιμετωπίζει τις σοβαρές αυτές προκλήσεις και θα αποτελέσει τη βάση για μια ευρύτερη θεωρία που θα αντιπαλέψει το νεοφιλελευθερισμό και τον φασισμό με όπλο την άμεση, πολιτικά ορθή διδασκαλία. Η άμεση διδασκαλία αποτελεί τη μετακίνηση της διδακτικής πράξης στη νόμιμη ιστορική της θέση: αυτή της άμμου που απολιπαίνει τα γρανάζια του συστήματος αποπλάνησης του βλέμματος.
_________________
*Ο Τρ. Τρανός είναι εκπαιδευτικός, πρόεδρος Γ' ΕΛΜΕ-Θ.

Το άλλο σχολείο του εκπαιδευτικού διαφωτισμού...

Tου Τριανταφυλλου Τρανου* απο την Αυγη...

Η άγρια σύγκρουση μεταξύ των πραγματικών αναγκών της πλειοψηφίας της κοινωνίας και της επιθετικής κυριαρχίας του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου που επιβάλλουν οι «αγορές» περιορίζει τα βασικά κοινωνικά αγαθά που ο Διαφωτισμός όρισε ως καθολικά δικαιώματα: κυρίως την Παιδεία και την Υγεία. Τα μετατρέπει βίαια σε ιδιωτικά πλεονεκτήματα μιας αδιάλλακτης ελίτ ταμπουρωμένης πίσω από τα προκλητικά προνόμιά της.
Έτσι, η δύσκολη καθημερινότητα στα ελληνικά σχολεία μετατρέπεται πλέον σε αφόρητη πίεση, που ασκείται αδιακρίτως σε εκπαιδευτικούς, γονείς και κυρίως στους μαθητές, χωρίς ουσιαστικό μορφωτικό, κοινωνικό και εργασιακό αντίκρυσμα.
Η αναγκαία σήμερα συζήτηση για μια άλλη αντίληψη στα εκπαιδευτικά ζητήματα έχει νόημα όμως μόνο όταν εντάσσεται σε μια διαφορετική στρατηγική για την εκπαίδευση συνολικά. Ήδη έχουν διαμορφωθεί ενδιαφέρουσες εναλλακτικές προτάσεις, ανάμεσα στους μάχιμους εκπαιδευτικούς του αριστερού χώρου, που απορρίπτουν κάθε απόπειρα επιβολής “από τα πάνω” επίσημων διδακτικών προτύπων και παιδαγωγικών κατευθύνσεων “παντός καιρού” - όπως αυτή, για παράδειγμα, που αφορά στη διδασκαλία της Τέχνης και στην εκπαίδευση της όρασης.
Με παιδαγωγικό στόχο την ανάδειξη των πραγματικών κοινωνικών συγκρούσεων, του «διαφέροντος» όπως θα έλεγε ο Χάμπερμας, που κρύβεται επιμελώς πίσω από τη βιτρίνα του πολιτικού παιχνιδιού και των ΜΜΕ, πρέπει να σχεδιαστεί μια ευρείας έκτασης παρέμβαση με στόχο την εντατική εκπαίδευση των μαθητών να αντιστέκονται στην πλημμυρίδα των οπτικών σκουπιδιών και των «πληροφοριών» που παράγονται ακατάπαυστα.
Το σχολείο είναι χώρος πολύπλευρης γνωστικής καλλιέργειας, κριτικής σκέψης και δημιουργικής αμφισβήτησης. Σκοπός του, η ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας των παιδιών, σε περιβάλλον ελευθερίας και συλλογικότητας. Οφείλει να παρέχει την αναγκαία για τον σύγχρονο πολίτη γενική παιδεία. Το σχολείο που διεκδικούμε είναι ανοιχτό στην κοινωνία, χωρίς να εξαρτάται από τις δυνάμεις που ελέγχουν την αγορά, με ενισχυμένη την εκπαιδευτική αυτονομία, τη συμμετοχή, την εσωτερική δημοκρατία. Απαραίτητη προϋπόθεση, η εφαρμογή αρχών κοινωνικού ελέγχου και συνδιαμόρφωσης της εκπαιδευτικής πολιτικής.
Για τη διαμόρφωση αυτού του αναγκαίου νεωτερικού πλαισίου, επιμένουμε ιδιαίτερα στον ουσιαστικό ρόλο του συλλόγου των διδασκόντων, γι’ αυτό προτείνουμε να ενισχυθούν οι αρμοδιότητές του. Η εκπαιδευτική εμπειρία έχει ήδη δείξει ότι η συστηματική συλλογική παρακολούθηση της ποιότητας του εκπαιδευτικού έργου από τους εκπαιδευτικούς της ίδιας ειδικότητας κατά σχολείο, τάξη και μάθημα μπορεί να έχει πολύ θετικά αποτελέσματα.
Συνεπώς, μια αντίστοιχη οργάνωση των εκπαιδευτικών ανά ειδικότητα, σε επίπεδο σχολικής μονάδας, και η αξιοποίηση εκείνων που διαθέτουν αυξημένα προσόντα και μεγάλη εμπειρία σε ρόλο συντονιστή-συμβούλου των συναδέλφων, μπορεί να δοκιμαστεί και να καθιερωθεί. Ένας τέτοιος ρόλος του συλλόγου θεωρεί τους εκπαιδευτικούς ως συλλογικούς διανοούμενους, επαρκώς καταρτισμένους στα ψυχοπαιδαγωγικά θέματα, εξοικειωμένους με τη νεανική κουλτούρα, ευαισθητοποιημένους στις κοινωνικές και πολιτισμικές διαστάσεις των εκπαιδευτικών και κοινωνικών προβλημάτων.
Ένα άλλο σχολείο που θα αναπτυχθεί υπό το πρίσμα ενός αναγκαίου σήμερα κινήματος κριτικού εκπαιδευτικού διαφωτισμού προϋποθέτει, επίσης, την οργάνωση ενός συστήματος συστηματικής και πολύπλευρης επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών. Σε αυτό το πλαίσιο, διεκδικούμε ενιαία 12χρονη υποχρεωτική εκπαίδευση και 2χρονη υποχρεωτική προσχολική αγωγή, που θα παρέχεται δωρεάν σε κάθε παιδί, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.
Προτείνουμε τη δημιουργία ενός πραγματικά Ενιαίου Λυκείου, που θα βασίζεται στον συνδυασμό της θεωρίας με την πράξη, θα ενοποιεί τη γενική με την επαγγελματική εκπαίδευση, θα περιλαμβάνει τόσο θεωρητικά μαθήματα όσο και πρακτικές δραστηριότητες.
Διεκδικούμε ένα Δημόσιο και δωρεάν σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης μετά την αποφοίτηση από το Ενιαίο Λύκειο για όσα επαγγέλματα δεν απαιτούν πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Η εκπαίδευση αυτή πρέπει να εξασφαλίζει ένα στέρεο υπόβαθρο γενικών γνώσεων και να οδηγεί σε πτυχίο που θα συνοδεύεται με επαγγελματικά δικαιώματα.
Σήμερα, μέρα των εκλογών για τα Δ.Σ. των ΕΛΜΕ-Θ, δίνουμε μήνυμα ανατροπής.

* Ο Τρ. Τρανός είναι εκπαιδευτικός, πρόεδρος Γ' ΕΛΜΕ-Θ.

Η φτώχεια γεννάει μίσος...

Η Αυγή online...

ΤΟΥ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΤΡΑΝΟΥ*

Ο William Henry Beveridge είχε επεξεργαστεί μέσα στον πόλεμο κατά του φασισμού, ήδη από το 1942, με εντολή της βρετανικής κυβέρνησης, ένα σχέδιο για τη δημιουργία δικτύου κοινωνικής προστασίας. Επρόκειτο για ένα φιλόδοξο σχέδιο κρατικής αρωγής, δημόσιας υγειονομικής περίθαλψης κοινωνικών ασφαλίσεων και πολιτιστικής ανάπτυξης, η εφαρμογή του οποίου μετέτρεψε σταδιακά τη μεταπολεμική Αγγλία σε μια δημοκρατία πιο προχωρημένη σε σχέση με άλλα καπιταλιστικά κράτη. Στο σχέδιό του για την πλήρη απασχόληση ο Beveridge έβαλε ως επιγραφή τη φράση: «Η φτώχεια γεννάει μίσος». Η φράση αυτή αναφερόταν στο μυθιστόρημα της Charlotte Brontë, «Shirley», που είχε δημοσιευτεί το 1819. Ήταν ένα από τα πρώτα λογοτεχνικά έργα που περιέγραφε το δράμα της ανεργίας, με αναφορά στην περίπτωση των υφαντουργών με χειροκίνητους αργαλειούς, οι οποίοι υπήρξαν θύματα του ανελέητου βιομηχανικού ανταγωνισμού μετά την εισαγωγή των μηχανικών αργαλειών. Τους Λουδίτες που κατέστρεφαν αυτές τις μηχανές που θεωρούσαν υπεύθυνες για την καταστροφή της νεοσύστατης εργατικής τάξης, τη φτώχεια και το μίσος, υποστήριξε και ο Λόρδος Μπάυρον.
Η Αθήνα, η Ρώμη, η Βαρκελώνη, το Παρίσι, το Βερολίνο και το Λονδίνο, ακόμη και η Θεσσαλονίκη, έχουν γίνει εδώ και καιρό πολυπολιτισμικές και πολυεθνικές μεγαλουπόλεις, αντικατοπτρίζοντας τη μαζική εισροή πληθυσμών στην Ευρώπη από τη Μεσόγειο, την Κεντρική Ευρώπη και την Εγγύς Ανατολή. Οι αλλαγές αυτές ξεκίνησαν εδώ και δύο δεκαετίες και απηχούν ακόμη και σήμερα τον απόηχο των συγκλονιστικών μεταβολών του 1989.
Οι παράδοξες μεταμορφώσεις των περιφερειακών αστικών τοπίων αλλά και του κέντρου των πόλεων αυτών και τα ανεξίτηλα σημάδια τους στον ψυχισμό των φτωχών νέων, που κατέγραψε παραδειγματικά πριν από 14 χρόνια ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης στην ταινία του «Από την άκρη της πόλης», συνδέονται άμεσα με τις αρνητικές κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές αλλά και με τους βαθύτερους δομικούς ανασχηματισμούς που προκαλεί η περίπου μόνιμη καπιταλιστική κρίση.
Η ραγδαία εξέλιξη όμως στον τόπο μας της πρόσφατης οικονομικής κρίσης σε ανθρωπιστική αλλάζει ξανά και τις δικές μας παιδαγωγικές και πολιτικές προτεραιότητες και μάλιστα ενόψει της βίαιης δραστηριοποίησης των εγκληματικών φασιστικών συμμοριών και της Χρυσής Αυγής στον χώρο της νεολαίας.
Αυτή τη στιγμή η πλήρης λειτουργία των σχολείων από την πρώτη μέρα του Σεπτέμβρη, ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί στη διάρκεια του καλοκαιριού, αποτελεί την κατεπείγουσα κοινωνική προτεραιότητα αλλά και την πρώτη πολιτική δέσμευση του εκπαιδευτικού κινήματος. Αυτή η θεμελιακή παραδοχή πρέπει άμεσα να καταγραφεί και στις πολιτικές αποφάσεις των ΟΛΜΕ και ΔΟΕ, αλλά και στις προτάσεις των εκπαιδευτικών ομοσπονδιών προς τους συναδέλφους.
Ο «εκπαιδευτικός πατριωτισμός» των συναδέλφων στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση κατάφερε φέτος, την πιο δύσκολη χρονιά μετά τον πόλεμο, σε πείσμα των Μνημονίων και των serial killers της Παιδείας, της Υγείας και των κοινωνικών δικαιωμάτων, ένα μικρό θαύμα: κράτησε τα παιδιά μέσα στα σχολεία, τη στιγμή που οι οικογένειές τους δοκιμάζονταν άγρια από την κρίση. Αυτό θα πρέπει να τους το αναγνωρίσει ακόμη και το εθελόδουλο σινάφι των μεγαλοδημοσιογράφων, το οποίο για «ίδιον όφελος» τους κατασυκοφαντεί ανελέητα εδώ και καιρό ενώ πριμοδοτεί τον ρατσισμό και την καταστροφή της κοινωνίας. Οφείλει όμως το εκπαιδευτικό κίνημα να στραφεί άμεσα στις «αναδυόμενες» περιοχές, στις βαθιές πτυχές της πόλης και να επεξεργαστεί τα κατάλληλα πολιτικά μέσα και τα παιδαγωγικά εργαλεία για να παρέμβει εκεί. Προς αυτή την κατεύθυνση, η εμπειρία των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας, τα οποία «ξεφορτώνεται» μεταφέροντάς τα μακριά από το υπουργείο Παιδείας, τον φυσικό τους χώρο, η νέα κυβέρνηση με τις ευλογίες και του αριστερού της «αμορτισέρ», είναι πολύτιμη.
Εάν, αντίθετα από τους φασίστες, είμαστε πρόθυμοι να δεχθούμε ότι κάτι ριζικά νέο και δυνητικά δημιουργικό λαμβάνει χώρα σε αυτές τις νέες βαθιές πτυχές του αστικού τοπίου, στα αυλάκια και τους θυλάκους της πόλης και με στόχο να αρθεί η καταστροφική διάκριση μεταξύ εδραίων και νομάδων, παλιών και νέων προσφύγων, ανέργων και εργαζόμενων, αυτή η παραδοχή ορίζει τις νέες εκπαιδευτικές ανάγκες αλλά και τις προτεραιότητες του εκπαιδευτικού κινήματος.

* Ο Τρ. Τρανός είναι εκπαιδευτικός, πρόεδρος Γ' ΕΛΜΕ-Θ.

Ένας κόσμος ανάποδα...

Η Αυγή online...

ΤΟΥ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΤΡΑΝΟΥ*
Στο βιβλίο του Ένας κόσμος ανάποδα, ο Εντουάρντο Γκαλεάνο -που είχε βρεθεί πρόσφατα στις πλατείες των Ισπανών Αγανακτισμένων- σκιαγραφεί ένα σχολείο που αποκαλύπτει με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες και καυστικό χιούμορ την ανεστραμμένη πραγματικότητα του σύγχρονου κόσμου. Αγανακτισμένος από την κατάφωρη κοινωνική αδικία καταγγέλλει τους διεθνείς οργανισμούς και τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, καταδικάζει την εκμετάλλευση και την αδικία, υψώνει φωνή διαμαρτυρίας και καλεί τον καθένα μας σε εγρήγορση και δράση. Εν τω μεταξύ στον τόπο μας ορθές εκπαιδευτικές πρακτικές, που αλλού γνώρισαν καλύτερες μέρες, κακοποιούνται και παραμορφώνονται στο αντίθετό τους στα χέρια των αλχημιστών του υπουργείου Παιδείας.
Η “Μέθοδος Project”, για παράδειγμα, όταν πρωτοεφαρμόστηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία, σχεδόν εκατό χρόνια πριν, χαιρετίστηκε ως απελευθερωτική πράξη. Οι πρωτοπόροι της μεθόδου ανέδειξαν την έντονη πολιτική διάσταση που χρειάζεται να χαρακτηρίζει τον κριτικό στοχασμό επάνω στα κοινωνικά φαινόμενα, επισημαίνοντας ότι έχει καταλυτική σημασία η αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο τα κυρίαρχα ιδεολογικά συστήματα συσκοτίζουν, νομιμοποιούν και αναπαράγουν, σε βάρος των πολιτών, τις σχέσεις οικονομικής και πολιτικής ανισότητας με τις οποίες είναι εμποτισμένη η καθημερινή ζωή. Η μέθοδος συνδέθηκε με τις προσδοκίες για κοινωνική δικαιοσύνη και μόρφωση σε περιβάλλοντα τόσο διαφορετικά όσο ήταν η Οκτωβριανή επανάσταση, η Αμερική της κρίσης του '30 και οι τυφλωμένες από τον σκοταδισμό χώρες της Λατινικής Αμερικής τη μεταπολεμική περίοδο.
Τώρα, στο «Νέο Σχολείο» της κυρίας Διαμαντοπούλου, οι εκπαιδευτικές αλλαγές που προωθούνται στηρίζονται στην αντίθετη λογική, της παροχής ουδέτερων αποσπασματικών γνώσεων και δεξιοτήτων, στην εδραίωση των “αξιών” του “σχολείου της αγοράς” και πρόσφατα στην ύπουλη προσπάθεια να αφυδατωθούν από την πολιτική τους σημασία και να απαξιωθούν στη συνείδηση των μαθητών και των εκπαιδευτικών κορυφαία γεγονότα της σύγχρονης ιστορίας, όπως είναι ο Αντιφασιστικός αγώνας και ο ξεσηκωμός του Πολυτεχνείου. Καθόλου τυχαία, οι εμπνευστές αυτών των αλλαγών συνυπάρχουν αρμονικά με τους ακροδεξιούς στην δήθεν ουδέτερη κυβέρνηση Παπαδήμου. Στις κρίσιμες στιγμές που ζούμε για την εκπαίδευση και την κοινωνία, η νέα κυβέρνηση της οικονομικής φρίκης θυσιάζει οριστικά την κοινωνική πλειοψηφία, τις ανάγκες και τα δικαιώματά της.
Σε έναν χώρο όπου θα έπρεπε να κυριαρχούν οι ποιοτικοί δείκτες, η υποβάθμιση της εκπαίδευσης, οι συνενώσεις σχολείων, οι συμπτύξεις τμημάτων, η αύξηση αριθμού μαθητών ανά τμήμα, η αύξηση του ωραρίου των εκπαιδευτικών, η κατάργηση κάθε μορφής αντισταθμιστικής αγωγής και εκπαίδευσης προς τους αδύνατους αποτελούν τους αναγνωρίσιμους δείκτες της κυρίαρχης ποσοτικής-λογιστικής οπτικής - τα plus της κυρίας Διαμαντοπούλου.
Αντίστροφα, οι μόνοι δείκτες που σημειώνουν πραγματική αύξηση, από τη στιγμή που παγιδευτήκαμε στο "σπιράλ του θανάτου" αυτής της πολιτικής, είναι οι δείκτες που αποτυπώνουν την εγκληματικότητα. Γινόμαστε Αργεντινή ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, μοιάζουμε όλο και περισσότερο σε κάθε χώρα από την οποία πέρασαν το ΔΝΤ και η άγρια νεοφιλελεύθερη λαίλαπα κατάργησης του κοινωνικού κράτους, της ανεργίας και της απελπισίας. Και όπως συνέβη σε κάθε χώρα που χτυπήθηκε με το Δόγμα του Σοκ και των πρακτικών του, είναι πολύ πιθανό -αφού θα έχουν εξασφαλιστεί τα συμφέροντα των δανειστών μας- να ανακοινωθεί και επισήμως η οριστική αποτυχία των μέτρων, είτε με τη μορφή της ελεγχόμενης χρεωκοπίας, σαν κι αυτή που έχει μετατρέψει σε ζούγκλα την κοινωνία του Μεξικού, είτε με αυτή της ολοκληρωτικής χρεωκοπίας, όπως στην Αργεντινή, όπου η κυβέρνηση, πριν φύγει με το ελικόπτερο, άφησε αδέκαρη την κοινωνία. Ο ύπνος της λογικής γεννάει τέρατα.
* Ο Τρ. Τρανός είναι εκπαιδευτικός, πρόεδρος Γ' ΕΛΜΕ-Θ