O ανθέλληνας και οι… φιλέλληνες

Της Αντας Ψαρρά, απο την Εφημεριδα των Συντακτων...
Ο τρόπος που έκαναν τα δισεκατομμύρια οι εφοπλιστές πριν και μετά τον πόλεμο, την ώρα που οι Ελληνες πολεμούσαν τους ναζί, έχει καταγραφεί με στοιχεία και με ονοματεπώνυμα. Σήμερα, όμως, ο πρωθυπουργός παρακαλεί σχεδόν αυτούς τους κυρίους για 140 εκατ. τον χρόνο, ενώ η Ελλάδα στενάζει κάτω και από τη δική τους μπότα των υπερκερδών και της φοροδιαφυγής.

Δύο σημαντικά ραντεβού είχε την περασμένη Πέμπτη ο Ελληνας πρωθυπουργός, από τα οποία αποκόμισε «στα λόγια» γύρω στα 240 εκατομμύρια ευρώ. Το πρώτο ήταν με τον «μισητό» Γερμανό υπουργό Εξωτερικών, «τον ανθέλληνα, που πίνει το αίμα του λαού μας χειρότερα κι από την εποχή της οθωμανικής αυτοκρατορίας», όπως σημείωσαν ακόμα και φανατικοί υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα.

Από το ραντεβού αυτό αποκόμισε η Ελλάδα περίπου 100 εκατομμύρια, αόριστες υποσχέσεις και 10 ώρες με κλειστή την Αθήνα από πάνοπλους αστυνομικούς. Το δεύτερο ραντεβού ήταν με την ηγεσία των… φιλελλήνων Ελλήνων εφοπλιστών, που εθελοντικά και απολύτως ανεξέλεγκτοι φορολογικά συμμετέχουν κι αυτοί στην κοινή προσπάθεια του λαού μας.

Αφού οι εφοπλιστές πέτυχαν την επανασύσταση του υπουργείου Ναυτιλίας και αφού χάρη στη διαμεσολάβηση Ελλήνων πρωθυπουργών πέτυχαν και πολύ καλές τιμές στα ναυπηγεία της Απω Ανατολής, την ώρα που τα ελληνικά ναυπηγεία ρημάζουν με απλήρωτους και απολυμένους εργαζόμενους, «θα προσφέρουν» κι αυτοί με τη σειρά τους ένα αντίστοιχο ποσό για την Ελλάδα, ρε γαμώτο!

Την προηγούμενη της συνάντησης ημέρα και ενώ τα δημοσιεύματα αναδείκνυαν την ανθελληνική συμπεριφορά της γερμανικής κυβέρνησης των Μνημονίων δημοσιεύτηκε η «τρομοκρατική» είδηση της μείωσης του αριθμού των υπό ελληνική σημαία πλοίων των Ελλήνων εφοπλιστών («Εφ.Συν.» 18.7.2013).

Το ερώτημα είναι: Ε και; Τι διαφορετικό άραγε θα προκύψει για τους πολίτες αλλά και για τους Ελληνες ναυτικούς με τη μείωση αυτή, όταν ήδη έχουν εξαντληθεί όλα τα όρια απασχόλησης Ελλήνων στα καράβια, όλα τα όρια συνθηκών εργασίας στις γαλέρες των εφοπλιστών και κυρίως όταν έχει συμβεί η απόλυτη αφαίμαξη Ταμείων και συντάξεων των ναυτικών; Η κερδοφορία των εφοπλιστών παραμένει αφορολόγητη και μέσα σε μια δεκαετία με μέτριες εκτιμήσεις ξεπερνάει τα 200 δισ. σε κέρδη.

Μπορεί το ναυτιλιακό συνάλλαγμα να μειώθηκε με την κρίση περίπου κατά 5 δισ. από τα 19 δισ., αλλά σ’ αυτό περιέχονται και οι φόροι των ναυτικών – και μάλιστα παραμένει ασαφές ποιο είναι το μεγαλύτερο ποσοστό συμβολής στον κρατικό προϋπολογισμό, μια και από τα στοιχεία προκύπτει ότι δεν ξεπερνούν τα 14 εκατ. ευρώ τον χρόνο τα ποσά που εισφέρουν οι εφοπλιστές στον προϋπολογισμό και οι οποίοι στα κυβερνητικά παρακάλια «υπόσχονται» να ανεβάσουν εθελοντικά το ποσό στα 140 εκατ. Οταν η χούντα το 1968 με το άρθρο 107 του «Συντάγματος» καταργούσε τη φορολογία στα κέρδη των φιλελλήνων εφοπλιστών με το αζημίωτο (την πολιτική της στήριξη και τις αβάντες), κανείς δεν φανταζόταν ότι η δημοκρατία θα κρατούσε αλώβητα αυτά τα προνόμια και μάλιστα θα τα διεύρυνε κιόλας.

Την ώρα που ο «μισητός» υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας διέσχιζε την Κατεχάκη, έβλεπε έξω από τα γραφεία των ναζιστών πανό που τον καλούσε να φύγει από την Ελλάδα, ενώ οι αντισυστημικοί χρυσαυγίτες, πολλοί από τους οποίους πρώην ή και νυν μπράβοι Ελλήνων εφοπλιστών (και ειδικά όσων ασχολούνται με τις ΠΑΕ ή με real estate ή και με μαγαζιά «υγειονομικού» ενδιαφέροντος), καμάρωναν για το πανό τους πλάι στα φασιστικά τους σύμβολα και στην ελληνική σημαία. Τα πολυτελή γραφεία της Χ.Α. δεν βγαίνουν από τις βουλευτικές αποζημιώσεις, που όπως «κατήγγειλε» ο Κασιδιάρης έχουν απαράδεκτη φοροαπαλλαγή. Τα πολυτελή γραφεία και τα διάφορα έντυπα όπως και οι μαύρες φάλαγγες δεν φαίνεται ούτε από πού ούτε και πώς χρηματοδοτούνται.

Τρόπος που έκαναν τα δισεκατομμύρια οι εφοπλιστές πριν και μετά τον πόλεμο, την ώρα που οι Ελληνες πολεμούσαν τους ναζί, έχει καταγραφεί με στοιχεία και με ονοματεπώνυμα. Σήμερα, όμως, ο πρωθυπουργός παρακαλεί σχεδόν αυτούς τους κυρίους για 140 εκατ. τον χρόνο, ενώ η Ελλάδα στενάζει κάτω και από τη δική τους μπότα των υπερκερδών και της φοροδιαφυγής.

Εδώ όμως οι Κασιδιάρηδες δεν έχουν κάτι να πουν στους «αντισυστημικούς» ψηφοφόρους τους που ακούνε για τσαμπουκά και τρέχουν να ψηφίσουν μέσα στην απελπισία τους. Αρκεί να έχει μια ελληνική σημαία επάνω το καράβι κι ας κουβαλάει λαθραία τσιγάρα, λαθραίο πετρέλαιο ή ακόμα και όπλα. Πολύ περισσότερο όταν το φορτίο είναι απολύτως νόμιμο και πάντα αφορολόγητο. Είναι γνωστό ότι δεν συμφέρει τους Ελληνες εφοπλιστές να χάσουν την πρωτιά της ελληνικής σημαίας, διότι θα χάσουν πολλά προνόμια και κυρίως το να έχουν τον πρώτο λόγο σε ζητήματα νομοθεσιών για ναυάγια, ρυπάνσεις κ.λπ.

Γι’ αυτό κυρίως διατηρούν την ελληνική σημαία, εκτός από τη φορολογική ασυλία, με την πολιτική στήριξη όχι μόνο των νεοφιλελεύθερων αλλά και των όψιμων αντισυστημικών «εθνικιστών». Ακόμη διατηρούν τη σημαία γιατί έτσι πείθουν εύκολα τους πρωθυπουργούς να συνάπτουν συμφωνίες που κάνουν φτηνότερο το χτίσιμο των καραβιών τους, εξαγοράζουν τις ΠΑΕ με τους στρατούς των οπαδών για να ορκίζονται στο όνομά τους (πάντα με τη φροντίδα των «αυτόκλητων» μπράβων), προμηθεύονται συχνότητες για την απρόσκοπτη προπαγάνδα, αλλά αγοράζουν και την όμορφη, φτηνή ελληνική γη για τις τουριστικές επιχειρήσεις τους.

Ολα αυτά οι φιλέλληνες εφοπλιστές του αφορολόγητου, που ακόμα και τα ψώνια από τον μπακάλη τα γράφουν στις προμήθειες για τα καράβια ώστε να γλιτώνουν τον ΦΠΑ. Πράγματι, πολύ ανθέλληνας ο Σόιμπλε!

Ο κλεμμένος πλούτος των offshore δραστηριοτήτων. Στην καρδιά, όχι στα όρια του συστήματος...

του Θάνου Ανδρίτσου, απο τη Λεσχη...

Οι φορολογικοί παράδεισοι είναι στην καρδιά, όχι στα όρια του συστήματος

O Μπάρακ Ομπάμα και ο Ντέιβιντ κάμερον στη σύνοδο του Λοχ Ερν

 Η διαρκής επικαιρότητα της φοροδιαφυγής και η υποκρισία της εξουσίας.

Στις 18 και 19 του Ιούνη, σε ένα καταπράσινο θέρετρο στις λίμνες Λοχ Έρν της Βόρειας Ιρλανδίας συναντήθηκαν οι ηγέτες των G8, οι ισχυρότεροι πολιτικοί στον κόσμο. Την πρώτη μέρα εξέδωσαν την διακήρυξη της Λοχ Έρν. Πρόκειται για ένα δεκάλογο μέτρων που στόχο έχουν, σύμφωνα με τον προεδρεύοντα για τη φετινή χρονιά, πρωθυπουργό της Αγγλίας, Ντέιβιντ Κάμερον να χτυπήσουν τη «μάστιγα της φοροδιαφυγής».

Βέβαια, η εισαγωγική πρόταση της διακήρυξης, ξεκαθαρίζει πόσο αποφασισμένοι είναι όταν πλέκει το εγκώμιο στις ιδιωτικές επιχειρήσεις που οδηγούν στην ανάπτυξη, μειώνουν τη φτώχεια και δημιουργούν θέσεις εργασίας. Θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει ότι, παρότι μπορεί να μη μοιράζονται την ίδια καχυποψία για το ατομικό κέρδος και το κεφάλαιο οι πρωθυπουργοί των ισχυρότερων κρατών, ίσως τουλάχιστον να επιδιώκουν να περιορίσουν κάπως τις ανεξέλεγκτες πολυεθνικές εταιρείες που κυβερνούν τον κόσμο.

Θα ήταν έτσι, αν ο, λάβρος κατά των φορολογικών παραδείσων, προεδρεύων της σύσκεψης, δεν ήταν ταυτόχρονα και ο ηγέτης της χώρας που συνδέεται περισσότερο με το διεθνές δίκτυο των offshore δραστηριοτήτων και αν το Σίτι του Λονδίνου δεν ήταν το ίδιο κέντρο των φορολογικών παραδείσων όλου του κόσμου. Αλλά και ο συνοδοιπόρος του στον αγώνα, Μπάρακ Ομπάμα, επιτίθεται συχνά στους ανεύθυνους αμερικάνους εκατομμυριούχους, στους δόλιους τραπεζίτες και στις εξωτικές παραλίες των νησιών Καϊμάν, ξεχνώντας προφανώς ότι οι φοροδιαφεύγοντες μπορούν να βρουν ένα πρώτης τάξης καταφύγιο όχι κάπου στον ωκεανό, αλλά λιγότερο από δύο ώρες μακριά από την κατοικία του, στην πολιτεία του Ντέλαγουερ.

Το ζήτημα της φοροδιαφυγής βρίσκεται καθημερινά στην επικαιρότητα σε παγκόσμια κλίμακα. Πώς θα μπορούσε να γίνει αλλιώς όταν τη στιγμή που οι κυβερνήσεις έχουν κηρύξει έναν ανελέητο πόλεμο λιτότητας στους πολίτες, γίνεται γνωστό ότι η Apple, με κέρδη άνω των 70 δισεκατομμυρίων δολαρίων την τελευταία τριετία, δεν πλήρωσε για το ίδιο διάστημα ούτε ένα από αυτά για φόρο σε οποιαδήποτε χώρα;

Πώς η Apple δεν πλήρωσε ούτε ένα Eυρώ για φόρους

Στην Ελλάδα, η κρισιμότητα και επικαιρότητα του ζητήματος της φοροδιαφυγής μέσω υπεράκτιων (offshore) δραστηριοτήτων είναι ακόμα μεγαλύτερη. Το θέμα έφερε πριν λίγες μέρες στη Βουλή, ο ΣΥΡΙΖΑ με επίκαιρη ερώτηση που αναδεικνύει ότι η κυβέρνηση που καταδικάζει το λαό στην εξαθλίωση δεν κάνει τίποτα για τα δισεκατομμύρια που φυλάνε καλά Έλληνες σε υπεράκτιες επιχειρήσεις και λογαριασμούς στην Ελβετία. Πράγματι μόνο οργή προκαλεί που οι λωποδύτες της λίστας Λανγκάρντ κάνουν κοσμική ζωή ελεύθεροι, ενώ ένα παλικάρι 29 ετών πάλευε ρισκάροντας τη ζωή του μετά από δυόμισι χρόνια στη φυλακή, χωρίς δίκη.

Ο κλεμμένος πλούτος των offshore δραστηριοτήτων

Την Τετάρτη 26 Ιούνη, ένας ηλικιωμένος κύριος 87 ετών, δήλωσε ότι μετά από 40 χρόνια θα επιτρέψει στην πατρίδα του, θα εγκατασταθεί σε μια μικρή φάρμα και θα είναι κοντά στην οικογένεια και τους παλιούς του φίλους. Θα ήταν μια ευχάριστη ιστορία, αν δεν επρόκειτο για τον Ίνφαρ Κάμπραντ, ιδρυτή της πολυεθνικής ΙΚΕΑ, που λίγους μήνες πριν απέλυσε από κατάστημά της στην Αθήνα όσους εργαζόμενους δε δέχτηκαν ατομική σύμβαση εργασίας με μείωση μισθού. Ο εν λόγω κύριος, είχε φύγει από τη Σουηδία μεταφέροντας και την έδρα της επιχείρησης στην Ελβετία, διαμαρτυρόμενος για την υψηλή φορολόγηση.

Έναν αιώνα πριν, τα αδέρφια Βέστεϊ ξεκινούσαν τον πολυεθνικό κολοσσό τους στη βιομηχανία κρέατος. Ενώ όλα πήγαιναν καλά, κατά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, η κυβέρνηση της Αγγλίας αύξησε τους φόρους για να χρηματοδοτήσει την πολεμική προσπάθεια. Έτσι τα αδέρφια πήραν τις επιχειρήσεις τους και πήγαν στην Αργεντινή, όμως μετά τον πόλεμο θέλησαν να επιστρέψουν, απαιτώντας φοροελαφρύνσεις. Η κατάθεση του ενός αδερφού είναι μνημείο καπιταλιστικής λογικής καθώς υποστηρίζει ότι αυτός έχει το χρήμα, αυτός φέρνει δουλειές στη χώρα και άρα δικαιούται να μην πληρώνει τίποτα.

Οι δεύτεροι ήταν πρωτοπόροι στη φοροδιαφυγή, ενώ ο πρώτος δεν έκανε κάτι πρωτοφανές. Αντιθέτως, δεν υπάρχει ούτε μια μεγάλη επιχείρηση παγκόσμια που να μην αξιοποιεί με κάποιο τρόπο υπεράκτιες δραστηριότητες και φορολογικούς παραδείσους. Σε μια έρευνα του 2009, βρέθηκε ότι οι 99 από τις 100 μεγαλύτερες επιχειρήσεις στην Ευρώπη χρησιμοποιούσαν υπεράκτιες θυγατρικές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το ποσό που κατέχουν τέτοιες επιχειρήσεις ξεπερνά τα 32 τρισεκατομμύρια δολάρια. Συνολικά, τα 2/3 του παγκόσμιου πλούτου λιμνάζουν σε λογαριασμούς φυσικών και νομικών προσώπων σε φορολογικά καταφύγια φυλαγμένα από πολύπλοκα δίκτυα λογιστών και δικηγόρων και συμφωνίες απόλυτης εχεμύθειας.

Η βασική λειτουργία ενός φορολογικού παραδείσου είναι αρκετά απλή, αν και αξιοποιούνται άπειρα πολυσύνθετα χρηματοπιστωτικά εργαλεία και λογιστικές απάτες. Τα κέρδη μιας επιχείρησης και το εισόδημα ενός ατόμου υπό κανονικές συνθήκες φορολογούνται. Η λογική των φόρων δεν είναι βεβαίως κάτι το τρομερά ριζοσπαστικό, αντιθέτως ακόμα και σύμφωνα με την κυρίαρχη λογική, οι φόροι είναι το μερίδιο που οφείλει ο καθένας να καταβάλει για να αξιοποιήσει αυτά που του παρέχει το κράτος. Μια επιχείρηση που εγκαθίσταται σε έναν τόπο, αξιοποιεί τις φυσικές και τεχνικές του υποδομές, το μορφωμένο εργατικό προσωπικό ενώ οι πολίτες της περιοχής είναι αυτοί που θα αγοράσουν το προϊόν της. Σαν αντιστάθμισμα για τα κέρδη της οφείλει να καταβάλει φόρους. Αν όμως μπορεί να μεταφέρει την έδρα της σε μια άλλη περιοχή, ή αν δημιουργήσει διαφορετικές θυγατρικές και παρουσιάσει τα κέρδη της σε μια από αυτές που βρίσκεται κάπου που υφίσταται χαμηλή ή και καθόλου φορολόγηση και το κόστος της σε μια άλλη που έχει υψηλότερη φορολογία, τότε μπορεί πολύ εύκολα και συχνά νόμιμα να αποφύγει την καταβολή των φόρων. Οι τεράστιες πολυεθνικές που μοιράζονται το συντριπτικά μεγαλύτερο κομμάτι της παγκόσμιας αγοράς, αποτελούνται από πολυάριθμες θυγατρικές, διασπαρμένες σε όλα τα μήκη του κόσμου μεταξύ των οποίων γίνονται οι περισσότερες συναλλαγές, σχεδόν τα δύο τρία των διασυνοριακών εμπορικών συναλλαγών. Το πιο κλασικό παράδειγμα είναι μια επιχείρηση να έχει μια χώρα εξαγωγής και μια χώρα εισαγωγής. Ανάλογα με τις διευκολύνσεις που παρέχονται, η επιχείρηση αυτή υποστηρίζοντας ότι αποφεύγει τη διπλή φορολόγηση, στην πράξη δεν πληρώνει πουθενά τίποτα. Στα φυσικά πρόσωπα, το πράγμα είναι ακόμα πιο απλό, καθώς με μια μόνο μεταφορά της περιουσίας σου σε ένα μυστικό λογαριασμό της Ελβετίας, αποφεύγεις για πάντα τη φορολόγηση στη χώρα που ζεις.

Σήμερα, υπάρχουν πάνω από 60 περιοχές που μπορούν να χαρακτηριστούν ως φορολογικοί παράδεισοι. Η γεωγραφική τους κατανομή αλλά και η ιστορική τους διαδρομή έχει τεράστια σημασία. Χωρίζονται σε τρείς βασικές κατηγορίες, πέραν μεμονωμένων κρατών όπως η Ουρουγουάη.

Ένας χάρτης με τους περισσότερους φορολογικούς παραδείσους στον κόσμο

Η πρώτη αποτελείται από χώρες της Ευρώπης, όπως το Λουξεμβούργο, το Λιχτενστάιν, αλλά και η Ολλανδία, η Αυστρία, πιο πρόσφατα η Μάλτα κ.α. Σημαντικότερη είναι η Ελβετία με ένα πανίσχυρο τραπεζικό  σύστημα, που από το 17^ο αιώνα αποτελεί θησαυροφυλάκιο των Ευρωπαϊκών Ελίτ. Εκτινάσσεται κατά τον 19^ο και 20^ο αιώνα, και ειδικά εντός των πολεμικών συρράξεων μεταξύ των γειτονικών της κρατών. Με θεσμικά κατοχυρωμένη την ουδετερότητα και καθοριστική τη γεωγραφική της θέση, είναι η πρώτη χώρα που κατοχυρώνει το τραπεζικό απόρρητο. Πρόκειται για τους κλεπταποδόχους του κόσμου, που ακόμα στα υπόγεια των τραπεζών τους υπάρχει χρυσάφι βγαλμένο από τα δόντια Εβραίων, από τότε που ο Χίτλερ αξιοποιούσε τους τραπεζίτες της «ουδέτερης» Ελβετίας για να ξεπλένει χρήμα.

Η δεύτερη περιλαμβάνει το βρετανικό δίκτυο, στο οποίο βρίσκεται πάνω από το 60% των φορολογικών παραδείσων. Πρόκειται για ένα τεράστιο δίκτυο, με κέντρο το Σίτι του Λονδίνου, το οποίο δρα αυτοτελώς και το ίδιο σαν καταφύγιο. Μέχρι τη δεκαετία του 70, σε αντιπαράθεση με το κράτος – κατά την περίοδο των περιορισμών του κευνσιανισμού- και από τότε και μετά σε συνεργασία, οι τράπεζες του Σίτι συγκρότησαν το δίκτυο (που ξεκίνησε από τη δεκαετία του 50 με την αγορά των ευρωδολλαρίων) που ουσιαστικά κατοχύρωσε το νέο ρόλο του Λονδίνου στην μετααποικιακή εποχή. Επεκτείνεται σε τρεις άξονες. Στον πρώτο περιλαμβάνονται τα κοντινά νησιά των Εξαρτημένων Εδαφών του Στέμματος, το Τζέρσεϊ, το Γκέρνσεϊ και η Νήσος του Μαν. Στο δεύτερο, τα υπερπόντια εδάφη της Βρετανίας, όπως τα Νησιά Καϊμάν. Πρόκειται για μικρά νησιωτικά κράτη, πλήρως ελεγχόμενα από την Αγγλία αλλά με τυπική πολιτική ανεξαρτησία. Στον τρίτο άξονα, είναι εδάφη που έχουν ιστορικές σχέσεις με τη Βρετανία αλλά πλέον είναι έξω από την άμεση επιρροή της, όπως το Χονγκ Κόνγκ, η Σιγκαπούρη και η γειτονική μας Κύπρος.

Τρίτον, υπάρχουν τα εδάφη αμερικάνικης επιρροής. Το δίκτυο δορυφόρων των ΗΠΑ έχει ιστορία και πριν τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, με πιο χαρακτηριστικό τον Παναμά. Ωστόσο, στα μεταπολεμικά χρόνια, η πολιτική του αμερικάνικου κράτους ήταν πιο ισχυρή απέναντι στους φορολογικούς παραδείσους. Όταν εισήλθε ενεργά στις offshore δραστηριότητες, έκανε μια σημαντική επιλογή. Να εσωτερικοποιήσει τη διαδικασία εντός της, μέσα από ρυθμίσεις για συγκεκριμένες πολιτείες. Έτσι, μερικοί από τους σημαντικότερους φορολογικούς παραδείσους του κόσμου, βρίσκονται σήμερα στο έδαφος των ΗΠΑ, στις πολιτείες του Ντέλαγουερ, του Γουαϊόμινγκ, της Νεβάδα, της Φλόριντα κ.α. Υπάρχουν και υπεράκτια εδάφη, όπως οι Αμερικάνικες Παρθένοι νήσοι, οι νήσοι Μάρσαλ, και παραμένουν σημαντικά τα κέντρα της Λιβερίας και κυρίως του Παναμά.

Τα δίκτυα αυτά αλληλοσυνδέονται και ανταγωνίζονται. Όταν η Κύπρος κατέρρευσε, εμφανίστηκαν αμέσως χώρες σαν την Μάλτα για να διεκδικήσουν το καυτό χρήμα. Άλλωστε συχνά υπάρχουν διαφορετικοί ρόλοι. Η Ολλανδία για παράδειγμα λειτουργεί κυρίως ως αγωγός προς αλλού. Η Ελβετία, ξεκίνησε με τα χρήματα των Γερμανών, των Γάλλων, των Ιταλών που συνορεύουν και μιλούν τις διαφορετικές διαλέκτους της. Ο Μαυρίκιος εξυπηρετεί την Ινδία και την Αφρική, ενώ το Χονγκ Κόνγκ και η Σιγκαπούρη την Κίνα. Τα Καϊμάν, εκτινάχτηκαν από όταν οι αντάρτες του Κάστρο μπήκαν στην Αβάνα και ανάγκασαν σε φυγή τους μαφιόζους και έμπορους ναρκωτικών των ΗΠΑ. Τo Ντέλαγουερ βρίσκεται δίπλα στο Μανχάταν.

Τα νεοφιλελεύθερα δόγματα, ενίσχυσαν τη φοροδιαφυγή και κυρίως η αποθέωση της ελεύθερης αγοράς, η άρση όλων των οικονομικών κανονισμών, σε συνδυασμό με την μεγαλύτερη από ποτέ παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου, έδωσε το πράσινο φως για την αχαλίνωτη συσσώρευση πλούτου, με νόμιμες ή λιγότερο νόμιμες δραστηριότητες. Οι πολιτικοί ηγέτες στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ δεν μπορούν να διατείνονται ότι παλεύουν για τον περιορισμό του φαινομένου.

Καταρχήν οι ίδιοι το αξιοποιούν. Στις τράπεζες της Ζυρίχης ή στις ωραίες βίλες της λίμνης Λεμάν, στο κτίριο στην οδό North Orange 1209 στο Γουίλμινγκτον του Ντελαγουέρ – έδρα 230.000 εταιρειών- ή στο κτίριο Ugland στα νησιά Καϊμάν – 19000 εταιρειών-, συναντιούνται οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ όλου του κόσμου. Έμποροι ναρκωτικών, με τον ταμία της προεκλογικής εκστατείας του Ολάντ, ο νόμιμος και ηθικός Βουλγαράκης με τους απογόνους του Σαλαζάρ και του Μομπούτου. Κατά κύριο λόγο, όμως, γιατί η πολιτική που υποστηρίζουν είναι υποταγμένη στα συμφέροντα του κεφαλαίου. Υπό αυτό το πρίσμα, ακόμα και πρόσκαιρες προσπάθειες για σχετικό περιορισμό της φοροδιαφυγής, είναι καταδικασμένες σε αποτυχία, σε ένα καθεστώς που θέτει σαν πρωταρχικό καθήκον την κερδοφορία των επιχειρήσεων. Εδώ και δεκαετίες, το κεφάλαιο απαλλασσόταν όχι μόνο από τις εργατικές κατακτήσεις του παρελθόντος, αλλά και από τη φορολογία, έτσι που ο μεγαλοεπενδυτής Γουόρεν Μπάφετ να αναφωνήσει ότι έχει το μικρότερο φορολογικό συντελεστή από όλους του εργαζόμενους του.

Το χαμηλό αυτό κτίριο, στον αριθμό 1209 της οδού North Orange, στο Γουίλμινγκτον του Ντελαγουέρ είναι η έδρα περίπου 230.000 εταιρειών, μεταξύ των οποίων της Coca Cola, της Ford, της General Motors, της KFC, της Intel, της Google…

Το κτίριο Ugland στα νησιά Καϊμάν, που στεγάζει κοντά στις 19000 εταιρείες. Για αυτό έκανε ο λόγο ο πρόεδρος Ομπάμα λέγοντας ότι «είτε πρόκειται για το μεγαλύτερο κτίριο στον κόσμο, είτε για τη μεγαλύτερη απάτη στα χρονικά», ξεχνώντας βέβαια το κτίριο της οδού North Orange.

Η έδρα της Itunes, της Apple, στην Ευρώπη, μια θυρίδα στο νούμερο 8 της οδού Heinrich Heine, στο Λουξεμβούργο

Στο έδαφος της κρίσης, μάλιστα, αντί να αναγνωριστεί η φοροδιαφυγή ως παράγοντας των προβλημάτων και να αναζητηθεί έστω ένα ψίχουλο από τα λιμνάζοντας τρις, έγινε ακριβώς το αντίθετο. Ενισχύθηκε η κούρσα του ανταγωνισμού για το ποιος θα δώσει τα περισσότερα στις πολυεθνικές και τις τράπεζες. Φορολογικές ελαφρύνσεις, εργοδοτική ασυδοσία, ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, τα πάντα.

Χώρες που χάνουν από τις offshore δραστηριότητες

Φτώχεια και αυταρχισμός για τους κάτω. Πλούτη και ελευθερία για τους πάνω

Η φοροδιαφυγή δεν είναι μόνο ένα τέχνασμα των ισχυρών της οικονομίας που έχουν πάντοτε τον τρόπο να ξεγλιστρούν από τους αδύναμους εισπρακτικούς μηχανισμούς των κρατών. Είναι βασική πλευρά του σύγχρονου καπιταλισμού, ενδεικτική της ταξικότητας και της αδικίας του εκμεταλλευτικού συστήματος.

Πριν λίγες μέρες, κόντεψε να χάσει το σπίτι του ένας άνεργος μεταλλεργάτης στην Ελλάδα για οφειλές 1500 ευρώ. Την ίδια στιγμή καταδικασμένοι εγκληματίες απολαμβάνουν τα αφορολόγητα πλούτη τους σε σαλέ στις Άλπεις ή κάτω από ένα φοίνικα στις Μπαχάμες. Το φορολογικό σύστημα, όπως και η δικαιοσύνη, είναι πάντοτε σκληρό και αποτελεσματικό στους φτωχούς και χαλαρό και αναποτελεσματικό στους πλούσιους.

Οι φορολογικοί παράδεισοι δεν είναι μόνο εδάφη στα οποία το κεφάλαιο διαφεύγει από φόρους. Είναι περιοχές στις οποίες, η εξουσία των επιχειρήσεων είναι απεριόριστη και ανεμπόδιστη. Είναι περιοχές που αναιρείται κάθε, έστω τυπική, έννοια δημοκρατίας λαϊκής και εθνικής ανεξαρτησίας.

Στην Ελβετία, την παλαιότερη δημοκρατία του κόσμου, ένα πολιτικό σύστημα με ενεργές αρχές άμεση δημοκρατίας, με συχνά δημοψηφίσματα, είναι σε ισχύ. Το μόνο κακό: ότι όλα μπορούν να συζητηθούν και να αμφισβητηθούν, εκτός από το σημαντικότερο. Tην απόλυτη ελευθερία των επιχειρήσεων, το τραπεζικό απόρρητο που έχει μετατραπεί σε χαρακτηριστικό της εθνικής συγκρότησης. Τα κόμματα που αναγκαστικά συμμετέχουν εναλλάξ στην κυβέρνηση στα πλαίσια μιας ισότητας μεταξύ των καντονιών, δεν έχουν ούτε καν την τυπική εξουσία να αμφισβητήσουν αυτές τις «ανώτερες αρχές». Κάθε φορά που φτάνει στη δικαιοσύνη κάποιο μεγάλο σκάνδαλο, όπως η μεταφορά στις μεγάλες ελβετικές τράπεζες πλούτου που έχει κλαπεί από τις φτωχότερες χώρες σε λογαριασμούς των δικτατόρων τους, πάντοτε κουκουλώνεται. Οι βουλευτές δεν έχουν καν ασυμβίβαστο. Έτσι όλοι οι εκπρόσωποι είναι και μέλη εκατοντάδων Δ.Σ. επιχειρήσεων και τραπεζών. Στους νησιωτικούς παραδείσους, η ηγέτιδα δύναμη, συνήθως η ίδια η βασίλισσα της Αγγλίας, ορίζει τους άρχοντες που είναι υπεύθυνοι για τις σημαντικές αποφάσεις. Ωστόσο, υπάρχει μια τυπική πολιτική ανεξαρτησία, καθώς δημιουργούνται πολιτικά σώματα με αυτόχθονες που προσποιούνται ότι κατέχουν την πολιτική εξουσία.

Η ύπαρξη των επικρατειών εχεμύθειας έχει αρνητικά οφέλη για τους λαούς, τόσο στις φτωχότερες όσο και στις πλουσιότερες χώρες. Πολυεθνικές κατακλέβουν για δεκαετίες τους φυσικούς πόρους στην Ασία, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική, καταδικάζουν στην πείνα δισεκατομμύρια και δεν αφήνουν τίποτα στις χώρες. Αλλά και στη Δύση, οι εργαζόμενοι υποβάλλονται σε συνεχείς επιθέσεις για να γίνουν πιο «ανταγωνιστικοί», μένουν άνεργοι και καλούνται επιπροσθέτως να πληρώνουν όλο και περισσότερους φόρους τη στιγμή που οι πλούσιοι «συμπατριώτες» τους δεν αφήνουν ούτε δεκάρα.

Στο έδαφος της κρίσης, η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο δραματική. Κόσμος μένει άστεγος ή πεινάει, σχολεία και νοσοκομεία κλείνουν, εξαιτίας των προβλημάτων στα δημόσια οικονομικά. Μα ποιος φταίει για αυτά; Ο μισθωτός, ο άνεργος και ο συνταξιούχος ή βαθύπλουτος που διαφεύγει των φόρων ενώ εμφανίζεται σαν σωτήρας της ανάπτυξης;

Το ελαττωμένο ποσοστό κέρδους που εγγυώνται πολλές επενδύσεις εντός της παγκόσμιας ύφεσης, αφήνει τεράστια κεφάλαια να λιμνάζουν σε φορολογικούς παραδείσους σε όλο τον κόσμο.

Είναι ένας διπλά κλεμμένος πλούτος. Στην υπεραξία που κερδίζει ο κεφαλαιοκράτης από την ανθρώπινη εργασία, προστίθεται και η παλιά και δοκιμασμένη μέθοδος της πραγματικής κλοπής μέσω της αποφυγής των φόρων προς το κράτος, πράγμα που βαραίνει και πάλι την εργατική τάξη.

Η Cosco στον Πειραιά

Μνημονιακοί και φοροφυγάδες «φέρνουν την ανάπτυξη». Να τους σταματήσουμε

Στην Ελλάδα, το ζήτημα των offshore δραστηριοτήτων έχει τεράστια σημασία. Όλες οι κυβερνήσεις ορκίζονται ότι κάνουν τα πάντα για να βρουν όσους φοροδιαφεύγουν. Στην πράξη, η συζήτηση επιστρέφει με μέτρα ενάντια στους μικρούς και μεσαίους, τη στιγμή που σύμφωνα με τις πρόσφατες έρευνες, μόνο στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους εντοπίστηκαν 107 offshore εταιρίες ελληνικών συμφερόντων, εκ των οποίων μόνο 4 εμφανίζονται στους φορολογικούς καταλόγους.

Όλη η οικονομική και κοινωνική ελίτ κρατά τα λεφτά της στην Ελβετία, γράφει σε offshore ακίνητα στην Αθήνα ή το Λονδίνο, στήνει εταιρίες στο Τζέρσευ κ.α. Αλλά δεν είναι μόνο αυτά. Πλάι σε αυτές τις σκιώδεις δοσοληψίες, υπάρχει το μεγαλύτερο διαχρονικό σκάνδαλο της παντελούς φοροαποφυγής του φοβερού και τρομερού εφοπλιστικού κεφαλαίου. Μα και στις μεγάλες επενδύσεις που θα φέρουν, κατά τον πρωθυπουργό την ανάπτυξη, συμβαίνει τίποτα διαφορετικό; Η Cosco που πήρε το λιμάνι του Πειραιά και θέλει τη μισή Κρήτη, δεν άφησε τίποτα στον «κρατικό κορβανά» παρά τα τεράστια κέρδη της. Ή δεν ξέρουμε, μπορεί και να άφησε, όχι για το δημόσιο συμφέρον, αλλά για προσωπικούς και κομματικούς λογαριασμούς. Οι αυστηρές ποινές που επιβλήθηκαν σε όσους συμμετείχαν στο σκάνδαλο με τη Siemens σίγουρα θα τρόμαξαν όσους σκέφτονταν ξανά κάτι τέτοιο.

Η Αριστερά οφείλει να καταδεικνύει την προφανή αδικία του συστήματος, τη σήψη και τη διαφθορά του πολιτικού προσωπικού της κυβέρνησης και την υποκρισία των τροϊκανών που υποτίθεται θα έβαζαν σε τάξη τα δημόσια οικονομικά. Οι ίδιοι που φοροδιαφεύγουν, νομοθετούν και υποκρίνονται τα παραδείγματα ηθικής και ελπίδας.

Όμως, οι offshore δραστηριότητες, είναι το κατεξοχήν πλαίσιο στο οποίο αναδεικνύεται γλαφυρά, η φυσιογνωμία του σύγχρονου καπιταλισμού, η τεράστια δύναμη και εξουσία που έχει συγκεντρωθεί στα χέρια λίγων μεγαλοκαπιταλιστών και η συστράτευση με αυτούς όλων των διεθνών οργανισμών, όπως η ΕΕ, το ΔΝΤ, ο ΠΟΕ κ.α. Έτσι, η καταγγελία του γεγονότος και η κατάθεση θετικών προτάσεων στο στίγμα των παρελθουσών κευνσιανών ρυθμίσεων δεν αρκεί για να περιορίσει τους πανίσχυρους μηχανισμούς φοροδιαφυγής του κεφαλαίου. Αντιθέτως, μια πολιτική που αποδέχεται το πλαίσιο της ΕΕ και του Ευρώ, την ανάγκη επενδύσεων αλλά με άλλη φυσιογνωμία και με δημοκρατία και επιδιώκει να μπλοκάρει τη φοροδιαφυγή, είναι καταδικασμένη να χαθεί στις συμπληγάδες και τις ορέξεις του διεθνούς ανταγωνισμού. «Αν εσύ μου βάζεις φόρους, τότε εγώ φεύγω», θα πουν ειλικρινά πολλοί καπιταλιστές.

Η αποτελεσματική αναμέτρηση με τις offshore και τις onshore ταξικές πολιτικές, μπορεί να περνά και μέσα από άμεσες ρυθμίσεις, αλλά περιλαμβάνει ρήξη και αποδέσμευση από το ασφυκτικό πλαίσιο της Ε.Ε. που παρά τα λόγια ευνοεί τους φορολογικούς παραδείσους. Απαιτεί συντριπτικές ανατροπές στην εξουσία και την ιδιοκτησία του κεφαλαίου, εθνικοποιήσεις με εργατικό έλεγχο και αναμέτρηση με το ίδιο το οικονομικό μοντέλο. Συνδέεται εν τέλει με τη ίδια την αντικαπιταλιστική ανατροπή.

Κουλούρι δίχως απόδειξη...

Cogito ergo sum...

Καταλάβατε τι είναι αυτό που φταίει για τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας ή πρέπει να το ξαναπούμε; Φταίει η φοροδιαφυγή! Αυτή είναι η γάγγραινα που ταλαιπωρεί το ταλαίπωρο κορμί τής χώρας μας, τελεία και παύλα. Και δεν πρόκειται να δούμε άσπρη μέρα αν δεν συνειδητοποιήσουμε όλοι μας ότι πρέπει να ζητάμε πάντοτε απόδειξη για οποιαδήποτε αγορά κάνουμε και για οποιαδήποτε υπηρεσία λαμβάνουμε.

Το καταλάβατε, επί τέλους; Μην περιμένετε αύξηση στους μισθούς σας αν ο κυρ-Μήτσος ο φούρναρης δεν μάθει να κόβει απόδειξη ακόμη και για το τελευταίο κουλούρι Θεσσαλονίκης που πουλάει. Μην ελπίζετε ότι θα πάψουν να κατρακυλάνε οι συντάξεις σας αν η Βούλα η κομμώτρια δεν χτυπάει στην ταμειακή της μηχανή ακόμη και το τελευταίο χτένισμα που κάνει. Μην ονειρεύεστε ανάκαμψη στα οικονομικά σας αν επιμένετε να αναθέτετε τα ιδιαίτερα της κόρης σας στον κάθε τυχάρπαστο φοιτητάκο που δεν κόβει αποδείξεις. Και, βέβαια, παραδεχτείτε τις δικές σας ευθύνες για την κατάντια αυτού του τόπου, εφ' όσον προσπαθείτε να πετύχετε φτηνότερο νοίκι για την γκαρσονιέρα τού φοιτητή κανακάρη σας, προτείνοντας στον ιδιοκτήτη να μη σας κόβει αποδείξεις για τα νοίκια.

Το καταλάβατε τώρα το μέγεθος του προβλήματος της φοροδιαφυγής; Μπράβο! Και το πιστέψατε; Τρομάρα σας...

Ρε σεις, ποιος την γαμεί την φοροδιαφυγή όταν υπάρχει η νόμιμη φοροαποφυγή; Ψωνίσατε ποτέ από τον Βασιλόπουλο τον ΆλφαΒήτα δίχως απόδειξη; Όχι βέβαια. Άρα ο ΑλφαΒήτας πληρώνει τους φόρους του κανονικά, έτσι; Μάλιστα. Κανονικώτατα! Ο άνθρωπος είναι νομιμώτατος και πληρώνει μέχρι δεκάρας όσα προβλέπει ο νόμος να πληρώσει. Μόνο που ο νόμος προβλέπει για τον ΑλφαΒήτα λιγώτερα απ' όσα προβλέπει για την κοπέλλα που κάθεται στο ταμείο και κόβει τις αποδείξεις.

Ταξιδέψατε ποτέ με βαπόρι ή με αεροπλάνο δίχως να κόψετε νόμιμο εισιτήριο; Φυσικά και όχι. Άρα οι εφοπλιστές και οι αεροπλανάδες πληρώνουν τους φόρους τους κανονικά, ε; Καμμιά αντίρρηση. Μόνο που τα "κανονικά" τους είναι ψίχουλα μπροστά στα "κανονικά" των μούτσων τους ή των αεροσυνοδών τους.

Κι ακόμη, μήπως κάνατε ποτέ οποιοδήποτε αλισβερίσι με οποιαδήποτε τράπεζα δίχως να σας κόψουν χαρτί; Οπωσδήποτε όχι. Άρα οι τράπεζες δηλώνουν και την τελευταία τους δεκάρα και, συνεπώς, πληρώνουν τους φόρους τους κανονικά, έτσι; Χμμμ.. Λογικά, εδώ πρέπει να γελάσουμε αλλά η φάση δεν βγάζει γέλιο.

Να σας θυμίσω τον ντόρο που έγινε πρόσφατα με τα εισοδήματα που δήλωσαν κάποιοι καλλιτέχνες, π.χ. η Βίσση; Θυμάστε πόση φασαρία έγινε στα κανάλια επειδή η Αννούλα δήλωνε -λένε- πενταροδεκάρες; Ε, λοιπόν, η Αννούλα δεν έκανε καμμιά φοροδιαφυγή και ήταν απολύτως νόμιμη. Μόνο που δεν είναι μαλάκας, να τραγουδάει ως Αννούλα σκέτη. Όπως κι ο Πρετεντέρης δεν είναι μαλάκας να λέει τις παπαριές του ως Πρετεντέρης σκέτος. Έχουν στήσει από μια εταιρεία ο καθένας κι έτσι η μεν Αννούλα τραγουδάει ως Αννούλα ΟΕ ο δε Πρετεντέρης παπαρίζει ως Πρετεντέρης ΕΠΕ. Βλέπετε, ως εταιρείες φορολογούνταν με 20% ενώ σκέτοι θα φτάνανε 45%.

Πάντως, ο Στουρνάρας το έπιασε το κόλπο. Σου λέει, λοιπόν: αφού πάω τον φόρο των εμπόρων και των ελεύθερων επαγγελματιών στο 26% και στο 33%, κάτσε να πάω και τον φόρο των ομόρρυθμων και των ετερόρρυθμων εταιρειών στο ίδιο ύψος, να μάθουνε τα κωλόπαιδα να μη μου στήνουν εταιρείες. Σωστός ο Στουρνάρας. Μόνο που ομόρρυθμες κι ετερόρρυθμες εταιρείες στήνουν τα λιγούρια. Οι πιο ψαγμένοι στήνουν ΕΠΕ και οι αφράτοι στήνουν Ανώνυμες. Και ο φόρος των ανωνύμων μπορεί να πέσει ακόμη και στο 10%, την ώρα που ο φόρος του κάθε μαλάκα μισθωτού μπορεί να καβαντζάρει και το τετραπλάσιο...

Συνεπώς, όλο αυτό το νταβαντούρι περί φοροδιαφυγής δεν ακουμπάει καν εκείνους που κονομάνε χοντρά. Όλοι αυτοί κόβουν αποδείξεις κανονικά. Δεν είναι ηλίθιοι οι άνθρωποι. Αφού μπορούν να γλιτώσουν φόρους νόμιμα (και ηθικά, μη σου πω), γιατί να παρανομήσουν; Κι αν κάποια στιγμή θεωρήσουν ότι ακόμη κι έτσι πληρώνουν πολλά, στήνουνε και μια οφ-σορ και καθαρίζουνε. Νόμιμα πάντα!

Κι άιντε τώρα εσύ να με πείσεις ότι για τα χάλια μας φταίει το δίχως απόδειξη κουλούρι τού κυρ-Μήτσου...

Γερμανία, ωραίο μου πλυντήριο...

Cynical...

Η  κ. Λαγκάρντ με ύφος πριγκιπικό,  δεν παύει να επαναλαμβάνει ότι οι Έλληνες πρέπει επιτέλους να αρχίσουν να πληρώνουν τους φόρους τους. Από πίσω, και η κυρία με την αιμάσσουσα καρδιά, κ. Μέρκελ. Πολύ χρήσιμη, όντως, συμβουλή, μιας και κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι η καταβολή φόρων είναι το πρωταρχικό μέλημα κάθε πολίτη σε μια δίκαιη και ευνομούμενη πολιτεία, στην οποία οι φόροι που μπαίνουν από την μια πόρτα, οφείλουν πάραυτα να επιστρέφουν από την άλλη, ως δημόσια και κοινωνικά αγαθά.

Εδώ που τα λέμε, καμία χώρα δεν είναι τέλεια, διότι ακόμα κι αν με ειλικρινή ζήλο το επεδίωκε, θα υπάρχει πάντα ένα υπόλοιπο, καθόλου ευκαταφρόνητο, που θα τής διαφεύγει.  Σύμφωνα με μελέτη για το 2010 του καθηγητή Friedrich Schneider από το πανεπιστήμιο του Linz της Αυστρίας, (στην οποία αναφερθήκαμε πριν δυο χρόνια και κάτι ψιλά στο ποστ "τα καλά της παραοικονομίας"), η παραοικονομία καλά κρατεί ιδίως στις χώρες αυτές, που δεν χάνουν την ευκαιρία να μάς κουνάνε το δάχτυλο. Για παράδειγμα, μπορεί η Ελλάδα να είναι πρωταθλήτρια με 25% του ΑΕΠ, με την Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία κοντά στο 20%, να έπονται, αλλά και η Γερμανία δεν πάει πίσω, καθώς και η Γαλλία και η Βρετανία, με 15%, 12% και 11% αντιστοίχως. Στο σημείο αυτό, έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε ότι ο κ. καθηγητής αυτό που μετράει είναι η συνήθης παρα-οικονομία και φοροδιαφυγή των μικρών, καθ' ότι η μεγάλη είτε έχει αναβαπτιστεί και μετονομαστεί σε φορο-αποφυγή, είτε έχει καταστεί νόμιμη.

Το δε mega-εργαλείο νομιμοποίησης της φοροδιαφυγής ονομάζεται offshore, το οποίο και έχει φιλοτεχνηθεί για τις περιπτώσει εκείνες που ντρέπονται να καταταγούν στην ευτελή κατηγορία των “κατσικοκλεφτών” και “κλεφτοκοτάδων”. Το να ανοίξει κάποιος μια εταιρία, είτε ενεργή, είτε “σφραγίδα” σε υπεράκτιο τόπο,  είναι μια καθ' όλα νόμιμη πράξη, στο βαθμό που οι τόποι υποδοχής είναι κράτη καθ' όλα νόμιμα και αναγνωρισμένα από τον ΟΗΕ, με σημαία, κυβέρνηση, εθνικό ύμνο και όλα τα σχετικά διακριτικά που συνιστούν ένα κράτος. Η μόνη τους ιδιαιτερότητα είναι το ελκυστικό φορολογικό πλαίσιο και οι πάσης φύσεως χρηματοπιστωτικές διευκολύνσεις, υπεράνω δε όλων, η εχεμύθεια. Στο υπεράκτιο σύστημα αναφερθήκαμε πριν λίγες μέρες στο ποστ "Ο καπιταλισμός είναι ένα υπέροχο σύστημα... ", όπου και απαριθμήσαμε ανάλογα με το βαθμό εχεμύθειας, απαραίτητα προϋπόθεση για κάθε βρομοδουλειά, 70 και κάτι χώρες.

Έκπληξη προκάλεσε το γεγονός ότι ανάμεσα σ' αυτό το συρφετό, στην 9η θέση ανακαλύψαμε τη Γερμανία. Σε άρθρο του το 2009, το Spiegel (2/9/2009), με τίτλο “Germany Becomes Tax Haven for Firms and Wealthy” (“η Γερμανία μετατρέπεται σε φορολογικό καταφύγιο για εταιρίες και πλούσιους”) επισημαίνει τη θαλερότητα της εν λόγω βιομηχανίας, η οποία αναπτύσσεται πάνω στα “λάθη” και τις “αβλεψίες” της γερμανικής φορολογικής νομοθεσίας. Ενώ, συνεχίζει το άρθρο, οι κανονικοί εργαζόμενοι βρίσκονται στο έλεος των φορολογικών αρχών, οι εκατομμυριούχοι και οι εταιρίες χρησιμοποιούν επιθετικά φορολογικά μοντέλα ώστε να φαίνονται ότι μαστίζονται από τη φτώχεια.  Και αυτό με εντελώς νόμιμο τρόπο. Επιπλέον, η παρακολούθηση τέτοιου είδους σεμιναρίων εκπίπτει φορολογικά, καθώς χαρακτηρίζεται ως “επαγγελματική εκπαίδευση”.

Το Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικής Έρευνας (DIW), υπολόγισε ότι υπάρχει ένα κενό 100 δις ευρώ ανάμεσα στα πραγματικά και τα τελικώς φορολογούμενα κέρδη των μεγάλων επιχειρήσεων, οι οποίες σπέρνουν τις θυγατρικές τους με τέτοιο τρόπο ώστε να εμφανίζουν κέρδη σε χώρες με τον μικρότερο φορολογικό συντελεστή, και ζημίες σε αυτές με τον μεγαλύτερο. Για το δε 2008, από τα 561 δις ευρώ φορολογικά έσοδα του γερμανικού κράτους, μόνο το 2.8% αντιστοιχούσε σε φόρους μεγάλων επιχειρήσεων. Ως συνήθως το μεγαλύτερο μερίδιοτων φόρων το ανέλαβαν οι στρατιές των γερμανών μισθωτών.

Εταιρίες όπως Lufthansa, Puma, BASF, K+S, Fraport, BMW, αλλά και η Deutsche Bank διατηρούν πολυτελή γραφεία σε περίοπτη θέση στη Μάλτα, όπου ναι μεν τα εταιρικά κέρδη φορολογούνται  με 35%, από την άλλη όμως οι μέτοχοι μπορούν να ζητήσουν αυτά τα χρήματα πίσω στο ακέραιο  εκτός ενός ευτελούς 5%. Κι όλα αυτά χάρις στις ρυθμίσεις του Καγκελάριου Σρέντερ και των τότε εταίρων  του στην Κυβέρνηση, Πρασίνων. Παρεμπιπτόντως, θα ήταν μεγάλη παράλειψη να αγνοήσουμε την παρουσία στη Μάλτα και της δικής μας Εθνικής Τράπεζας.

Συμπερασματικά, οι υπεράκτιοι τόποι δεν αποτελούν στρέβλωση και παθογένεια, ή το κακό σπυρί στα οπίσθια του καπιταλισμού, αλλά τον ίδιο τον πυρήνα του στον καιρό της παγκοσμιοποίησης.

Υ.Γ. Για περαιτέρω μελέτη συστήνω τα βιβλία:

"Offshore: Τα νησιά των θησαυρών" του Nicholas Shaxson, εκδ. Παπαδόπουλος, 2011.

"The Offshore World, Sovereign Markets, Virtual Places, And Nomad Millionaires", by Ronen Palan, Cornell University Press,2006, αποσπάσματα του οποίου βρίσκονται στα google books εδώ.

Ο καπιταλισμός είναι ένα υπέροχο σύστημα...

...αρκεί να είσαι πλούσιος....   Cynical...

Πόσο πλούσιος; Κάποιοι θα έλεγαν όταν ανήκεις σ' αυτό το περίφημο 1%, αν και πάρα πολλοί θα ήταν ιδιαίτερα ευχαριστημένοι αν ανήκαν και στο 50%. Πλούσιος όμως πού; Στις ΗΠΑ ή στην Ανγκόλα; Καμία σημασία δεν έχει. Οι πολύ πλούσιοι της Ανγκόλας είναι εξ ίσου πλούσιοι με τους πολύ πλούσιους των ΗΠΑ, και μάλιστα εξ αιτίας αυτών των δεύτερων. Αν δεν φύτευαν κάποιους πολύ πλούσιους στον τρίτο κόσμο, ο πρώτος δεν θα μπορούσε να τον αρμέγει ανενόχλητος ή να τον χρησιμοποιεί για κερδοφόρες βρωμοδουλειές.

Ο καπιταλισμός είναι επίσης ένα πολύ ευέλικτο εργαλείο, με το οποίο, όσοι ξέρουν πώς να το χρησιμοποιούν μπορούν να γίνουν πολύ πλούσιοι. Μια μόνο προϋπόθεση υπάρχει. Οι τεχνικές χειρισμού να είναι γνωστές σε λίγους, σε ένα πολύ κλειστό κύκλο ανθρώπων, δηλαδή, και λειτουργώντας ενάντια στη θεωρία, που λέει ότι ο καπιταλισμός ανοίγει τα πανιά στο φουλ όταν η γνώση και πληροφορία είναι προσβάσιμες σε όλους τους παίχτες εξίσου. Είναι οι γνωστέ μπούρδες περί του έντιμου ανταγωνισμού, ο οποίος μεγιστοποιεί το κοινωνικό όφελος, και τα λοιπά και τα λοιπά.

Πρωτεύουσα τεχνική στο εγχειρίδιο του καλού καπιταλιστή είναι η φορο-απαλλαγή, και στην περίπτωση που δεν μπορέσει να την επιτύχει λόγω αδυναμίας επιβολής στο αντίπαλο lobby που την διεκδικεί για το δικό του σινάφι, η φορο-διαφυγή. Τόσο η φοροαπαλλαγή όσο και η φοροδιαφυγή αποτελούν σημαντικές πηγές συσσώρευσης κεφαλαίου και δια αυτού, εξασφάλισης πολιτικής πατρωνίας, δια της μεθόδου των χορηγιών και της μίζας.

Όσο η φοροδιαφυγή περιορίζεται σε ένα στενό κύκλο καπάτσων και “επιτυχημένων”, η πολιτική εξουσία έχει κάθε συμφέρον να κάνει τα στραβά μάτια και να την νομιμοποιεί, ως φορο-απαλλαγή. Οι φοροαπαλλαγές δεν είναι τίποτε άλλο παρά η θεσμοθέτηση της φοροδιαφυγής μιας κοινωνικής τάξης, η οποία με τερτίπια, τσιριμόνιες και εκβιασμούς κατορθώνει στο χρόνο, να κάτσει στο σβέρκο όλων των υπόλοιπων. Για να το φέρουμε στα μέτρα μας, είναι σαν να υπάρχει στο supermarket ένα ιδιαίτερο ταμείο απ' όπου όσοι προνομιούχοι περνάνε να πληρώνουν τα μισά, χρεώνοντας το υπόλοιπο στους μη-προνομιούχους πελάτες των διπλανών ταμείων, με τη δικαιολογία του supermarket-ατζή ότι αν δεν το επιτρέψει, οι προνομιούχοι θα φύγουν και θα πάνε σε άλλο μαγαζί.

Η φοροδιαφυγή όμως, μετατρέπεται σε κολάσιμη πράξη όταν το manual του καλού καπιταλιστή φτάσει στα χέρια και των μη-προνομιούχων και τους ανοίξει τα μάτια. Ο καπιταλισμός, με το να μετατρέπεται, λοιπόν, σε λαϊκό αρχίζει να μπάινει σε διάφορα κακοτράχαλα και επικίνδυνα για την ευζωΐα του μονοπάτια.

Επίσης, η παγκοσμιοποίηση χάνει το νόημά της αν τής στερήσει την ελευθερία στην κίνηση των κεφαλαίων. Αυτή είναι η ουσία και η πεμπτουσία της. Όσο στις διασυνοριακές και διατραπεζικές λεωφόρους κυκλοφορούν τα κεφάλαια των καπάτσων και των “επιτυχημένων”, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Το πρόβλημα παρουσιάζεται όταν στην κυκλοφορία προστίθενται και τα κεφάλαια της κ. Κικής από το Παγκράτι και του κυρ-Κώστα από το Μπραχάμι. Τότε, τόσο η κ. Κική, όσο και ο κυρ-Κώστας μπορεί και να κατηγορηθούν για παράνομη κυκλοφορία και να πάρουν κλήση. Τα 600 δις στις τράπεζες της Ελβετίας, κατά το Spiegel, δεν έφτασαν εκεί φυσικά εν μια νυκτί. Τουλάχιστον για μια δεκαετία, ταξίδευαν με πρώτη θέση Αθήνα-Ζυρίχη και ουδείς φαινότανε να ενοχλείται. Όταν όμως άρχισαν να φτάνουν με το ΚΤΕΛ και τα χιλιάρικα της κ. Κικής, τότε σήμανε συναγερμός και η κ. Κική στιγματίστηκε.

Η εταιρία off-shore, όπως την γνωρίζουμε σήμερα, είναι ένα εξελιγμένο εργαλείο φοροδιαφυγής, που χρειάζεται κάτι παραπάνω από ένα λεωφορείο του ΚΤΕΛ και μια καλή βαλίτσα. Αν και οι off-shore τρίτης γενιάς είναι πολύ πιο απλές στη χρήση τους, τόσο απλές που και η κ. Κική μπορεί πλέον να απολαμβάνει τις ευεργετικές τους ιδιότητες, όπως εχεμύθεια και μηδενικός φόρος. Ολόκληρα δικηγορικά γραφεία, λογιστές, σύμβουλοι και παρα-σύμβουλοι, προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στη λιανική, για μερικά κατοστάρικα, δηλαδή, εκεί που κάποτε έπαιζαν στη χοντρική με λίγους αλλά πρώτης τάξεως πελάτες.

Μπορεί η off-shore να μπήκε στην καθημερινότητά μας πρόσφατα, και να μάς σκανδάλισε με τα κάλλη και τις υποσχέσεις της, αλλά είναι ένα παμπάλαιο εργαλείο στην υπηρεσία των ελίτ από τον Πρώτο ήδη Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς οι κυβερνήσεις προχωρούσαν σε μεγάλες αυξήσεις φόρων για να καλύψουν τα έξοδα που απαιτούσε η ταφή τόσων πτωμάτων.


Για κάποιο τρόπο, η off-shore έχει συνδεθεί με κάποιο νησί, μικρό και εξωτικό. Αυτό είναι λάθος, αλλά μόνο ως προς το δεύτερο σκέλος. Όντως οι μεγαλύτεροι υπεράκτιοι τόποι είναι νησιά, αλλά όχι εξωτικά. Ο ένας βρίσκεται στο νησί με το όνομα Ηνωμένο Βασίλειο και συγκεκριμένα στο City του Λονδίνου, και ο άλλος σε ένα αντικρινό του, με το όνομα Μανχάταν.

Ο πλανήτης φιλοξενεί περί τις 60 τέτοιες περιοχές, που μπορούν να συνταχθούν σε τρεις μεγάλες ομάδες. Πρώτα έχουμε τους ευρωπαϊκούς παραδείσους, με αντιπροσωπευτικά παραδείγματα το ακαταμάχητο Λουξεμβούργο του κ. Γιουνκέρ, την Ολλανδία, ναι την άτεγκτη Ολλανδία, απ' όπου μόνο το 2008 πέρασαν περί τα 18 τρισεκατομμύρια δολάρια μέσα από ολλανδικά υπεράκτια νομικά πρόσωπα, την Αυστρία, και κάποιες κουτσουλιές, όπως Ανδόρα, Μαδέρα, Λιχτενστάιν, Μονακό κλπ. Την ΕΛβετία δεν χρειάζεται να την αναφέρουμε, μιας και είναι εκ του μακρόθεν η πιο παλιά καραβάνα.

Η δεύτερη ομάδα υπεράκτιων κέντρων έχει κέντρο το City και εξαπλώνεται στα εξαρτημένα από το ΗΒ νησιά της Μάγχης, Τζέρσεϊ, Γκέρνσεϊ, Νήσος του Μαν κλπ, μετά πάει πιο πέρα ως το Χονγκ Κονγκ, Σιγκαπούρη, Ντουμπάι και Μπαχάμες, και τέλος, ακόμα πιο πέρα σε βέριταμπλ εξωτικούς προορισμούς, όπως τα γνωστά μας νησιά Κέιμαν, οι Παρθένοι Νήσοι, οι Βερμούδες κλπ. Για το 2008, με στοιχεία του ΔΝΤ, οι καταθέσεις μόνο στα νησιά Κέιμαν έφταναν τα 2,2 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Ο τρίτος πυλώνας υπεράκτιων χωρών πατά στις ΗΠΑ. Εδώ, με κέντρο το Μανχάταν απλώνεται στη Φλόριντα, Μαϊάμι, Ντέλαγουέρ, Νεβάδα στο εσωτερικό, χρησιμοποιώντας ως δέλεαρ τις φοροαπαλλαγές και το απόρρητο, και από κει στα νησιά Μάρσαλ, Παναμά, Λιβερία και πάει λέγοντας.

Ο παρακάτω πίνακας κατατάσσει 71 φορολογικούς παραδείσους ανάλογα με τις επιδόσεις τους στην εχεμύθεια, στη φορολόγηση και στο πλύσιμο, στύψιμο, ξέπλυμα χαρτονομισμάτων. Κάποιοι, τα σιδερώνουν κιόλας. Πρώτη, όπως είπαμε έρχεται η Ελβετία, ακολουθούν χωρίς καμιά έκπληξη τα Κέιμαν, τα οποία ακολουθούνται από το Λουξεμβούργο, και μετά στην πέμπτη θέση έρχονται οι ΗΠΑ.  Ψάχνουμε για το ΗΒ, αλλά πριν πέσουμε πάνω του, στη 13η θέση, πέφτουμε ως εκ θαύματος στην καλή και συνετή μας Γερμανία. Στην 9η θέση, ως προς  την εχεμύθεια, τη φορολόγηση και το πλύσιμο, στύψιμο, ξέπλυμα χαρτονομισμάτων. Η Κύπρος καμαρώνει στην 20η και μετά έχετε όλο το χρόνο στη διάθεσή σας για να χαζέψετε και τα υπόλοιπα καταφύγια. Όλως παραδόξως, η Ελλάδα δεν περιλαμβάνεται.

Αυτό όμως δεν είναι μεγάλο πρόβλημα. Με το ρυθμό εξάπλωσης των παραδείσων, πάντα θα υπάρχει κάποιος κοντά σου για να σ' εξυπηρετήσει.


Δείκτης οικονομικής εχεμύθειας χωρών (Financial Secrecy Index) που καταρτίστηκε για το 2011 από το Tax Justice Network

1 Switzerland 1879,2
2 Cayman Islands 1646,7
3 Luxembourg 1621,2
4 Hong Kong 1370,7
5 USA 1160,1
6 Singapore 1118,0
7 Jersey 750,1
8 Japan 693,6
9 Germany 669,8
10 Bahrain 660,3
11 British Virgin Islands 617,9
12 Bermuda 539,9
13 United Kingdom 516,5
14 Panama 471,5
15 Belgium 467,2
16 Marshall Islands 457,0
17 Austria 453,5
18 United Arab Emirates (Dubai) 439,6
19 Bahamas 431,1
20 Cyprus 406,5
21 Guernsey 402,3
22 Lebanon 397,3
23 Macao 389,8
24 Canada 366,2
25 India 344,0
26 Uruguay 331,0
27 Malaysia (Labuan) 319,3
28 Korea 317,2
29 Liberia 316,9
30 Barbados 266,6
31 Ireland 264,2
32 Mauritius 261,6
33 Philippines 253,9
34 Liechtenstein 239,2
35 Italy 231,2
36 Isle of Man 230,4
37 Israel 230,3
38 Turks & Caicos Islands 218,9
39 Netherlands 199,7
40 Belize 198,4
41 Costa Rica 177,2
42 Guatemala 174,8
43 Gibraltar 174,6
44 Ghana 146,8
45 Andorra 133,6
46 Netherlands Antilles 129,4
47 Aruba 124,9
48 Denmark 121,7
49 Botswana 121,3
50 Portugal (Madeira) 119,4
51 US Virgin Islands 104,2
52 St Vincent & Grenadines 100,9
53 Spain 98,8
54 Malta 98,6
55 Seychelles 95,0
56 Hungary 94,8
57 Latvia 88,9
58 Antigua & Barbuda 88,5
59 St Lucia 78,7
60 Maldives 78,5
61 Grenada 57,6
62 Montserrat 50,1
63 Brunei Darussalam 45,8
64 Monaco 37,7
65 Anguilla 36,0
66 St Kitts & Nevis 31,2
67 San Marino 30,9
68 Samoa 27,5
69 Vanuatu 14,3
70 Cook Islands 13,4
71 Dominica 12,5