Του Στέφανου Δημητρίου*, απο την Εποχη...
Προς ένα ριζοσπαστικό κίνημα πολιτικής συμμετοχής

Ο όρος «πολιτικό σύστημα» είναι ασαφής. Προϋποθέτει την έννοια «πολίτευμα», χωρίς να ταυτίζεται με αυτήν. Αναφέρεται στην οργάνωση και την άσκηση της πολιτικής εξουσίας.
Ο όρος «πολιτικό σύστημα» είναι ασαφής. Προϋποθέτει την έννοια «πολίτευμα», χωρίς να ταυτίζεται με αυτήν. Αναφέρεται στην οργάνωση και την άσκηση της πολιτικής εξουσίας.
Το πολιτικό σύστημα είναι έννοια αφορώσα
την άσκηση και την κατανομή της πολιτικής εξουσίας σε σχέση και με άτυπα
κέντρα, όπως είναι κύκλοι συμφερόντων, π.χ. οι θύλακοι εξουσίας των
ΜΜΕ.
Το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να προσδιοριστεί χωρίς την αναζήτηση και την εξέταση του εκάστοτε πραγματικού κέντρου της πολιτικής εξουσίας. Η σπουδαιότητα της έννοιας έγκειται στο ότι και η έννοια «πολίτευμα» και η έννοια «κυβερνητικό σύστημα» προσδιορίζονται, ως προς τη λειτουργία τους, από την έννοια του πολιτικού συστήματος. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δύο πρώτες έννοιες χάνουν τη νοηματική τους αυτοτέλεια. Σημαίνει ότι ο συσχετισμός τους με το πολιτικό σύστημα επιτρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα τη λειτουργία του πολιτεύματος, ιδίως σε περιόδους κρίσης.
Πολιτική υποαντιπροσώπευση
Έχει καταφανεί η κατάργηση της αυτονομίας της πολιτικής απέναντι στα οικονομικά, επιχειρηματικά συμφέροντα. Είναι αποτέλεσμα της πολιτικής που άσκησαν η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ και των πελατειακών σχέσεων που δημιούργησαν, δημιουργώντας έτσι θυλάκους ασύδοτης διαφθοράς. Η κρίση του πολιτικού συστήματος έχει μετατραπεί και σε κρίση της αντιπροσώπευσης. Ακριβέστερα, αφορά την πολιτική υποαντιπροσώπευση. Αυτή η κρίση δεν είναι απλώς κρίση της πολιτικής, είναι κρίση της ίδιας της δημοκρατίας και της λαϊκής κυριαρχίας. Περιλαμβάνει και τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς και τους αμεσοδημοκρατικούς και αυτούς που αφορούν την πολιτική συμμετοχή. Περιλαμβάνει δηλαδή το κοινοβούλιο, την εκτελεστική εξουσία, το φαύλο κομματικό σύστημα, την αυτοδιοίκηση, τα χειραγωγούμενα συνδικάτα. Η κοινωνική εξαθλίωση οδηγεί στην πολιτική υποαντιπροσώπευση, σε συνδυασμό με την απαξίωση της πολιτικής ή, ακριβέστερα, την «αποπολιτικοποίησή της».
Το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να προσδιοριστεί χωρίς την αναζήτηση και την εξέταση του εκάστοτε πραγματικού κέντρου της πολιτικής εξουσίας. Η σπουδαιότητα της έννοιας έγκειται στο ότι και η έννοια «πολίτευμα» και η έννοια «κυβερνητικό σύστημα» προσδιορίζονται, ως προς τη λειτουργία τους, από την έννοια του πολιτικού συστήματος. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δύο πρώτες έννοιες χάνουν τη νοηματική τους αυτοτέλεια. Σημαίνει ότι ο συσχετισμός τους με το πολιτικό σύστημα επιτρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα τη λειτουργία του πολιτεύματος, ιδίως σε περιόδους κρίσης.
Πολιτική υποαντιπροσώπευση
Έχει καταφανεί η κατάργηση της αυτονομίας της πολιτικής απέναντι στα οικονομικά, επιχειρηματικά συμφέροντα. Είναι αποτέλεσμα της πολιτικής που άσκησαν η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ και των πελατειακών σχέσεων που δημιούργησαν, δημιουργώντας έτσι θυλάκους ασύδοτης διαφθοράς. Η κρίση του πολιτικού συστήματος έχει μετατραπεί και σε κρίση της αντιπροσώπευσης. Ακριβέστερα, αφορά την πολιτική υποαντιπροσώπευση. Αυτή η κρίση δεν είναι απλώς κρίση της πολιτικής, είναι κρίση της ίδιας της δημοκρατίας και της λαϊκής κυριαρχίας. Περιλαμβάνει και τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς και τους αμεσοδημοκρατικούς και αυτούς που αφορούν την πολιτική συμμετοχή. Περιλαμβάνει δηλαδή το κοινοβούλιο, την εκτελεστική εξουσία, το φαύλο κομματικό σύστημα, την αυτοδιοίκηση, τα χειραγωγούμενα συνδικάτα. Η κοινωνική εξαθλίωση οδηγεί στην πολιτική υποαντιπροσώπευση, σε συνδυασμό με την απαξίωση της πολιτικής ή, ακριβέστερα, την «αποπολιτικοποίησή της».
