Δημοσιογραφικά λαμόγια και πολιτικοί παπατζήδες...

Γιωργος Ανανδρανιστάκης, απο την Αυγη...

Ξέρετε τι είναι το λαμόγιο; Περπατάτε στην Αιόλου και βλέπετε έναν παπατζή, εδώ παπάς, εκεί παπάς, πού είναι ο παπάς, και έναν κύριο που φωνάζει ενθουσιασμένος «κέρδισα πενήντα ευρώ, κέρδισα πενήντα ευρώ!». Γιατί αυτός και όχι κι εγώ, σκέφτεστε, ακουμπάτε το πενηντάρικο στον παπατζή και σε ένα λεπτό το έχετε αποχαιρετήσει σαν την Αλεξάνδρεια που έχασε ο καβαφικός Αντώνιος. Ε, λοιπόν, το λαμόγιο είναι αυτός που φώναζε ότι κέρδισε το πενηντάρικο, ο κύριος που έστρωσε το χαλί στον παπατζή, για να επιτελέσει το λειτούργημά του.
Το λειτούργημα του παπατζή βρίσκεται εδώ και χρόνια σε κρίση, με αποτέλεσμα πλήθος λαμογίων να έχει μετακομίσει στη δημοσιογραφία, ακόμη και σε εφημερίδες σοβαρές, που εσχάτως έχουν μεταβληθεί σε εύφορα θερμοκήπια ανθέων. Στα "Νέα", για παράδειγμα, ανθεί το επιφανές λαμόγιο που επί ΠΑΣΟΚ είχε εφτά αργομισθίες, μία για κάθε ψυχή του Κινήματος, και που προσφάτως αναπαρήγαγε δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας WirtschaftsWoche, σύμφωνα με το οποίο η συμμετοχή του Τσίπρα στο πανεπιστήμιο Κολούμπια είχε χρηματοδοτηθεί από τον Τζωρτζ Σόρος. Πρόκειται για κλασική λαμογιά: Ρίχνουμε στην αγορά μια φήμη, δίχως να ψάξουμε το θέμα, δίχως να ρωτήσουμε καν εκείνους τους οποίους αφορά, και περιμένουμε να έρθει ο παπατζής να αποτελειώσει τη δουλειά.
Ο παπατζής, ο οποίος τυγχάνει και αρχηγός κόμματος, τρομάρα του, πήρε την πάσα από το λαμόγιο με τις εφτά αργομισθίες και κατηγόρησε από το βήμα της Βουλής τον Τσίπρα ότι διαπλέκεται με τον Σόρος, δίχως βέβαια να προσκομίσει κανένα αποδεικτικό στοιχείο. Και τι στοιχείο να προσκομίσει ο δυστυχής, αφού βγήκε επισήμως το ίδρυμα του Σόρος και δήλωσε ότι είχε χρηματοδοτήσει τη συμμετοχή ενός δικού του στελέχους στο συνέδριο του Κολούμπια και όχι το ίδιο το συνέδριο και ότι φυσικά ουδεμία σχέση έχει με τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Τσίπρα. Έχουν περάσει δύο μέρες από την επίσημη διάψευση και το λαμόγιο με τον παπατζή σιωπούν αιδημόνως. Γιατί να μιλήσουν άλλωστε; Το τσίμπησαν το πενηντάρικο, δεν το τσίμπησαν;
Αυτή είναι η δουλειά των λαμόγιων και των παπατζήδων, να στήνουν απάτες και να μαζεύουν πενηντάρικα. Φωνάζει το λαμόγιο ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι τεμπέληδες και επίορκοι, τσουπ κάνει 25.000 απολύσεις ο παπατζής. Φωνάζει το λαμόγιο ότι σε αυτήν τη χώρα δεν γίνονται επενδύσεις, επειδή είμαστε σοβιετική δημοκρατία, τσουπ πουλάει παραλίες, νησιά και δάση ο παπατζής. Φωνάζει το λαμόγιο ότι έχουμε γεμίσει ανάπηρους μαϊμούδες, τσουπ πετσοκόβει επιδόματα τυφλών και νεφροπαθών ο παπατζής. Φωνάζει το λαμόγιο ότι αφελληνίζονται οι τράπεζες, τσουπ δίνει 98 μύρια στο Μega ο παπατζής.
Ηθικόν δίδαγμα: Πίσω από κάθε καλοντυμένο δημοσιογραφικό λαμόγιο κρύβεται ένας επιτήδειος παπατζής που θέλει να σας αρπάξει το πενηντάρικο.

Νεα-ναζιστικές επιθέσεις...

Θανάσης Καρτερός, απο την Αυγη...

Αγκαλιά με τον Μιχαλολιάκο βρέθηκε ο δυστυχής Σκουρλέτης στα χτεσινή απογευματινή του Συγκροτήματος. Ένα τεράστιο σκίτσο των δύο να κραδαίνουν αγριεμένοι την εφημερίδα, υπό τον τίτλο Μαυροκόκκινη επίθεση κατά των "Νέων" είναι όλα τα κιλά - της δεοντολογίας. Και όλα τα λεφτά - του ΔΟΛ. Α, υπάρχει και θέμα από κάτω. Περιληπτικώς: Ο Μιχαλολιάκος επιτέθηκε στην εφημερίδα επειδή αποκάλυψε τη σύγχρονη Διάπλαση των Παίδων από τον Κασιδιάρη. Ο Σκουρλέτης την κατήγγειλε για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρεί να συνδέσει τον Τσίπρα με τον Σόρος. Και οι δύο, συνεπώς, τη "στοχοποίησαν" (πάρτε και λίγο από Δένδια) και άρα ιδού το μαυροκόκκινο.
Ωραία λογική. Θυμίζει το παλιό ο αστυφύλακας είναι όργανο, το μπουζούκι είναι επίσης όργανο, άρα ο αστυφύλακας είναι μπουζούκι. Σύγχρονες εκδοχές του: Τα “Νέα” είναι στην πρωτοπορία της πολεμικής κατά της Αριστεράς, οι ναζί επίσης. Άρα τον έχουμε τον έξυπνο τίτλο: Νεα-ναζιστικές επιθέσεις στην Αριστερά. Θέλετε τα ακόμα καλύτερα; Μπείτε όσοι αντέχετε στο site της Χρυσής Αυγής. Και θα δείτε σε πόσα άθλια σχόλια για τον Τσίπρα επικαλούνται οι ναζί τα “Νέα” για να τον χαρακτηρίσουν άνθρωπο του Σόρος και άλλα χαριτωμένα. Με την επεξήγηση μάλιστα στην αρχή-αρχή: Αντιγράφουμε τα συστημικά “Νέα”. Έτσι ακριβώς! Αναφέρει δηλαδή την πηγή ο Παναγιώταρος, μη θεωρηθεί ότι κλέβει τον Παπαχρήστο!
Όλα καλά κι όλα ωραία - δική τους είναι η εφημερίδα, δική τους η γραμμή, δική τους η εμπάθεια για την Αριστερά, δική τους και η ξεφτίλα όταν γράφουν τέτοιες αηδίες. Δικός τους και ο Γιωργάκης, που κάποτε τον επισκέπτονταν από την πίσω πόρτα του Μαξίμου και τώρα τον κάνουν ρόμπα. Δικός τους και ο Σαμαράς, που αν μαζέψεις όσα του έχουν σούρει, θα απορήσεις πώς δεν έπαθε κανείς τους λουμπάγκο από την κωλοτούμπα. Δικός τους και ο Αντρέας, για να πάμε λίγο πίσω, που τον ύμνησαν ως Θεό και τον έστειλαν στο ειδικό δικαστήριο ως διάβολο μόλις αμφισβήτησε την παντοδυναμία τους.
Τίποτε το νέο στα “Νέα”-έτσι είναι αυτό το μαγαζί αρχαιόθεν. Παντού θα βρεις χωμένη τη μύτη του - και όχι πάντα με ανεπίληπτους τρόπους. Ας συνεχίσουν λοιπόν τη δουλειά που ξέρουν. Αλλά μια παράκληση: φτάνουν τα μαθήματα δεοντολογίας και ήθους, βρε παιδιά - καταντήσαμε μαυροκόκκινοι από τα γέλια...

Το ευρώ ως μαύρη τρύπα...

ΚΙΜΠΙ...

(Επενδυτής, 9/6/2012)

Ο Σόρος αποκάλεσε το ευρώ φούσκα. Του έδωσε και τρεις μήνες ζωής, μήπως εν τω μεταξύ η ευρωκρατία αφυπνιστεί από τον νεοφιλελεύθερο δογματισμό της κι η γερμανική ηγεσία αποφασίσει ότι δεν τη συμφέρει και τόσο να μετατρέψει την Ευρωζώνη σε οικονομικό στρατόπεδο συγκέντρωσης. Εγώ, που δεν είμαι άξιος ούτε τα κορδόνια του Σόρος να δέσω (αν το έκανα, πάντως, θα τα έδενα μεταξύ τους και θα περίμενα να δω πόσο μακριά θα πάει…), θα αποκαλούσα το ευρώ, πέρα από φούσκα, μαύρη τρύπα. Μια μαύρη τρύπα της παγκόσμιας οικονομίας. Δεν είναι η μόνη, βεβαίως, αλλά με δεδομένο ότι η Ευρωζώνη είναι η μόνη μεγάλη νομισματική ένωση του καπιταλιστικού σύμπαντος και το ευρώ παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, είναι η σημαντικότερη μαύρη τρύπα. Αυτή που μπορεί να καταπιεί σε ένα χάος υφεσιακής αντιύλης τους πάντες. Τους δύστυχους κατοίκους του Νίγηρα, που τόσο συμπονά η Λαγκάρντ, και τους κατά φαντασίαν ασφαλείς Γερμανούς, που τόσο σκέφτεται η Μέρκελ.

Ο Σόρος έχει δίκιο. Βεβαίως, μπορεί να είναι ένα δίκιο εντελώς ιδιοτελές και κερδοσκοπικό, αφού μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι συνεχίζει το αγαπημένο του σπορ της κερδοσκοπίας πάνω στις ισοτιμίες των νομισμάτων, όπως έκανε κάποτε με τη στερλίνα. Αλλά έχει διπλά δίκιο ακριβώς γι’ αυτό. Εκπροσωπώντας το πιο επιθετικό τμήμα του λεγόμενου «έξυπνου χρήματος», δεν ασχολείται παρά μόνο με αυτό: εντοπίζει εγκαίρως τις φούσκες από τις οποίες μπορεί να απορροφήσει όσο το δυνατόν περισσότερο «αέρα υπεραξιών», πριν αυτές σκάσουν και τον αποβάλουν καταστροφικά.

Η Ε.Ε. και στη συνέχεια η Ευρωζώνη κτίστηκαν πάνω στη φιλοδοξία μιας μικρής ομάδας πολιτικών να καταστήσουν τη Γηραιά Ήπειρο τη δυναμικότερη οικονομία του κόσμου. Επένδυσαν πάνω στον αναπόφευκτο ανταγωνισμό της Ε.Ε. με τις λοιπές οικονομικές υπερδυνάμεις, που ωστόσο αποτελούσαν συμπαγείς κρατικές οντότητες. Η Ε.Ε. και η Ευρωζώνη ήταν και συνεχίζουν να είναι ασύνδετα σχήματα. Η ενοποίηση μεταξύ των 27 και των 17, αντίστοιχα, κρατών των δυο ομόκεντρων ενώσεων προχωρούσε πάντα αλά κάρτ, με βάση τον πολιτικό βολονταρισμό ενός πυρήνα ηγετών (αρχικά λίγο φεντεραλιστών, αργότερα δογματικά νεοφιλελεύθερων και απόλυτα αφοσιωμένων στις αγορές), αλλά και με βάση εθνικές στοχεύσεις και εγωισμούς χωρών με ηγεμονικές βλέψεις ή ρόλο. Είναι πασίγνωστο, για παράδειγμα, ότι το πιο τολμηρό βήμα ενοποίησης, που εγκαινιάστηκε στο Μάαστριχτ το 1992 και ολοκληρώθηκε με την φυσική κυκλοφορία του ευρώ το 2002, βασικό του στόχο είχε να αποτελέσει την υλική βάση ενοποίησης των δύο Γερμανιών. Όπερ και εγένετο, με τις γνωστές αντίστροφες συνέπειες στις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας που επιχείρησαν να ακολουθήσουν με επίπλαστη ανάπτυξη -βασισμένη στην κατανάλωση, τον υπερδανεισμό και την τερατώδη μεγέθυνση του τριτογενή τομέα- τη διόγκωση της ευρω-φούσκας.

Το ευρώ, στην ουσία, υπήρξε και παραμένει ένα ξένο νόμισμα για την πλειοψηφία των περίπου 300 εκατομμυρίων χρηστών του στην Ευρωζώνη. Ακόμη και των Γερμανών, οι οποίοι πληρώνουν εδώ και μια δεκαετία με τη συμπίεση των μισθών τους την απατηλή λάμψη του κοινού νομίσματος που γίνεται όχημα για τις γερμανικές εξαγωγές και τις γερμανικές επενδύσεις στην Κίνα και γενικώς οπουδήποτε αλλού πλην Ευρωζώνης (αργά ξύπνησε η Μέρκελ κι αποφάσισε να λατρέψει τις αυξήσεις μισθών). Το νόμισμα μιας χώρας ή μιας ομοσπονδίας χωρών δεν είναι απλά ένα κομμάτι άψυχο μέταλλο ή χαρτί. Ενσωματώνει ένα σύνολο σχέσεων- παραγωγικών, κοινωνικών, διακρατικών, διεθνών, σχέσεων κυριαρχίας. Ενσωματώνει το ειδικό βάρος μιας χώρας στην παγκόσμια οικονομία και τις σχέσεις κηδεμονίας ή εξάρτησης που μπορεί να έχει αυτή με άλλες χώρες. Αντανακλά ακόμη και τις κοινωνικές σχέσεις εντός της ίδιας χώρας. Τι από όλα αυτά συμπυκνώνει το ευρώ; Τίποτα. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει ένα ευρώ, αλλά 17, όσα και τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης. Για τη Γερμανία μπορεί το ευρώ να αντανακλά κάποια σχετική επιτυχία στην ενοποίηση με το ανατολικό τμήμα της, στην εξαγωγική της απογείωση, στην πολιτική ηγεμονία που επέβαλε στους θεσμούς της Ε.Ε. Για την περιφέρεια της ευρωπαϊκής ενδοχώρας, όμως, το ευρώ ενσωματώνει ακριβώς αντίθετα πράγματα: ρήγματα στην κοινωνική τους συνοχή, παραγωγική παρακμή, μετατροπή τους σε σούπερ μάρκετ των εξαγωγικών χωρών, εκχώρηση όλο και μεγαλύτερου μέρους της κυριαρχίας τους στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Τι πιο χειροπιαστό αλλά και συμβολικό ταυτόχρονα από την αντανάκλαση της νομισματικής υπόστασης κάθε χώρας του ευρώ στα περίφημα spreads των κρατικών ομολόγων; Όλες μετριούνται με την ταχύτητα απομάκρυνσής τους και το μέγεθος της απόκλισής τους από τη χώρα που κατέχει τη νομισματική κυριαρχία στην Ευρωζώνη, τη Γερμανία.

Γι’ αυτό το ευρώ εξελίχθηκε σε παγκόσμια φούσκα. Η λάμψη των ισοτιμιών του στις παγκόσμιες αγορές ανταποκρίνεται μόνο στο 1/4 της πραγματικής του ισχύος, που αντιστοιχεί στη Γερμανία και το «γερμανικό ευρώ». Το υπόλοιπο, τώρα που αποκαλύπτεται το σαθρό έδαφος στο οποίο στηριζόταν, ο αέρας που απέκρυπτε, είναι προορισμένο να εξαερωθεί.

Αυτό, όμως, έχει παγκόσμιες παρενέργειες. Ο τοξικός αέρας της φούσκας του ευρώ έχει διαχυθεί σ’ όλο τον κόσμο. Βρίσκεται στα συναλλαγματικά αποθέματα που διαθέτει κάθε οικονομική δύναμη του πλανήτη, όσο κι αν προσπαθεί να τα ξεφορτωθεί όπως όπως. Βρίσκεται στις ευρωπαϊκές επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού ή στην Ασία. Βρίσκεται στις βαλίτσες κάθε ανυποψίαστου Ευρωπαίου που ταξιδεύει ανατολικά ή δυτικά, σε κάθε εμπορευματοκιβώτιο που μεταφέρει ευρωπαϊκά προϊόντα, βρίσκεται σε κάθε made in China αγαθό που μπαίνει στο σπίτι ενός Ευρωπαίου, βρίσκεται ακόμη και πίσω από την ισχνή αμερικανική ανάπτυξη. Αυτή η παγκόσμια διάχυση του ευρώ ως αποθεματικού νομίσματος και ως οχήματος του τελευταίου κύματος παγκοσμιοποίησης το καθιστά κυριολεκτικά μια μαύρη τρύπα για την παγκόσμια οικονομία.

Επομένως, δεν υπάρχει τίποτα διπλωματικό, τυπικό, ρουτινιάρικο στην αγωνία που εκφράζουν ο Ομπάμα, οι Ρώσοι, οι Κινέζοι, οι αναπτυσσόμενες χώρες, η Διεθνής των τραπεζών. Η αγωνία τους για το ευρώ είναι γνήσια, ειλικρινέστατη. Αν και για εντελώς διαφορετικά, αντίθετα πράγματα από αυτά που εκφράζει η δική μας αγωνία, των ιθαγενών του ευρω-παρία Ελλάδα. Ο φόβος ο δικός τους αφορά τις ηγεμονίες τους, τα μερίδιά τους στην παγκόσμια αγορά, την κυριαρχία τους στα προτεκτοράτα τους, την οργή των ψηφοφόρων τους στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Ο φόβος ο δικός μας είναι μη μας καταπιεί κυριολεκτικά η μαύρη τρύπα του ευρώ, ακόμη και με την όψη της δραχμής, μη μας κόψει την ανάσα ο αέρας που βίαια, εκρηκτικά θα βγει από τη φούσκα του.

ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ

Ο ρόλος του νομίσματος είναι να περνά απαρατήρητο. Εκπληρώνει την αποστολή του όταν αποτιμά την αξία των αγαθών εξίσου αξιόπιστα με το μετρικό σύστημα και όταν χρησιμεύει αθόρυβα ως φορέας στις συναλλαγές ή ως εργαλείο στις τοποθετήσεις. Όταν αρχίσουμε να μιλάμε γι’ αυτό, σημαίνει ότι υπάρχει πρόβλημα, Όταν όλος ο κόσμος ασχολείται μ’ αυτό, σημαίνει ότι υπάρχει κίνδυνος, Ο Λένιν, που ήταν πολύ ικανός σ’ αυτά τα ζητήματα, φέρεται να έχει πει ότι ο καλύτερος τρόπος να καταστρέψεις τα θεμέλια μιας κοινωνίας είναι να υπονομεύσεις το νόμισμά της. Είτε αποδίδεται ορθώς σ’ εκείνον είτε όχι, η διατύπωση είναι σωστή. Από τη Γερμανία της Βαϊμάρης ως τη σύγχρονη Αργεντινή, η οικονομική ιστορία είναι γεμάτη κοινωνικούς κατακλυσμούς που προκλήθηκαν από λάθη στη νομισματική διαχείριση.


Jean Pisani- Ferry, «Η αφύπνιση των δαιμόνων: Η κρίση του ευρώ και πώς θα βγούμε από αυτήν»

Το ευρώ ως φούσκα, ο Σόρος, η ΝΔ και ο ΣΥΡΙΖΑ

Σοφοκλεους 10...

Μαριάννα Τόλια

Το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος που οι Έλληνες, και πρωτίστως τα ελληνικά ΜΜΕ, συζητούσαν, επιδοκίμαζαν, αποδοκίμαζαν ή και κορόιδευαν – για τις υποσχέσεις τους – τα  προεκλογικά προγράμματα των δύο υποψήφιων μονομάχων των εκλογών της 17ης Ιουνίου, της Νέας Δημοκρατίας και του ΣΥΡΙΖΑ, στον υπόλοιπο κόσμο έκανε θραύση μια εύστοχη αλλά και προκλητική ομιλία του Τζορτζ Σόρος για την ευρωπαϊκή κρίση.

Στην Ελλάδα, από όλα όσα περιλάμβανε αυτή η ομιλία, έγινε μια περιορισμένη αναφορά στην εκτίμηση του Τζορτζ Σόρος για το αποτέλεσμα των ελληνικών εκλογών, την πρόβλεψή του ότι η Ευρωζώνη έχει άλλους 3 μήνες στη διάθεσή της να σώσει το ευρώ και – βεβαίως, βεβαίως… – στην έκκλησή του προς τη Γερμανία να αλλάξει πολιτική.

«Κατά την γνώμη μου οι αρχές έχουν ένα παράθυρο τριών μηνών στην διάρκεια των οποίων θα μπορούσαν ακόμη να διορθώσουν τα σφάλματά τους και να αναστρέψουν τις τωρινές τάσεις. Λέγοντας αρχές, εννοώ κυρίως τη γερμανική κυβέρνηση και την Bundesbank, διότι σε μια κρίση οι πιστωτές έχουν την ισχύ και τίποτε δεν μπορεί να γίνει χωρίς την υποστήριξη της Γερμανίας», ανέφεραν για παράδειγμα τα σάιτ της Καθημερινής και του Βήματος από όσα είπε ο Σόρος. Και συνέχιζε η Καθημερινή: “Αναμένω ότι η ελληνική κοινή γνώμη θα φοβηθεί αρκετά από την προοπτική της εκδίωξής της από την Ευρωπαϊκή Ένωση ώστε να δώσει μια μικρή πλειοψηφία εδρών σε ένα κυβερνητικό συνασπισμό που είναι έτοιμος να εφαρμόσει τη σημερινή συμφωνία. Αλλά ουδεμία κυβέρνηση μπορεί να εκπληρώσει τους όρους αυτούς και η ελληνική κρίση είναι πιθανό να κορυφωθεί το φθινόπωρο. Ως τότε και η γερμανική οικονομία θα εξασθενεί, και θα είναι ακόμα πιο δύσκολο για τη Γερμανίδα καγκελάριο να πείσει την κοινή γνώμη στη Γερμανία να αναλάβει πρόσθετες ευρωπαϊκές ευθύνες. Αυτό δημιουργεί το παράθυρο των τριών μηνών».  

Αντιθέτως, στην υπόλοιπη Ευρώπη αλλά και εκτός αυτής, το κομμάτι της ομιλίας Σόρος που αναπαράχθηκε κι έκανε θραύση ήταν ο τολμηρός, προκλητικός – αλλά και σωστός κατ’ εμάς – χαρακτηρισμός του ευρώ αλλά και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως φούσκας.

Ας δούμε το χαρακτηριστικό απόσπασμα: «Υποστηρίζω πως η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση μοιάζει με φούσκα. Στα χρόνια της ανάπτυξης η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν αυτό που ο ψυχαναλυτής Ντέβιντ Τάκετ έχει αποκαλέσει ‘φανταστικό αντικείμενο’ – μη  πραγματικό άλλα άκρως ελκυστικό. Η ΕΕ ήταν η ενσάρκωση της ανοικτής κοινωνίας – μια ένωση εθνικών κρατών που βασίζονταν στις αρχές της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του σεβασμού της νομιμότητας στην οποία κανένα κράτος ή εθνότητα δεν είχε κυρίαρχη θέση έναντι των άλλων.

Η διαδικασία της ολοκλήρωσης αναλήφθηκε από μια μικρή ομάδα πολιτικών ηγετών που έβλεπαν μακριά, οι οποίοι έκαναν αυτό που ο Καρλ Πόπερ ονόμασε ‘αποσπασματική κοινωνική μηχανική’. Αναγνώριζαν ότι η τελειότητα είναι άπιαστη. Έτσι έθεσαν  περιορισμένους στόχους και αυστηρά χρονοδιαγράμματα και στη συνέχεια κινητοποίησαν την πολιτική βούληση για ένα μικρό βήμα, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι όποτε το επιτύγχαναν η ανεπάρκειά του θα καθίστατο προφανής και θα απαιτούσε ένα ακόμα βήμα. Η διαδικασία τροφοδότησε την ίδια της την επιτυχία, όπως συμβαίνει σε μια χρηματοπιστωτική φούσκα. Έτσι η Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα μετατράπηκε σταδιακά σε Ευρωπαϊκή Ένωση, βήμα - βήμα.

Η Γερμανία ήταν στην πρωτοκαθεδρία της προσπάθειας. Όταν άρχισε η αποδιάρθρωση της Σοβιετικής αυτοκρατορίας, οι ηγέτες της Γερμανίας συνειδητοποίησαν πως η επανένωση  ήταν δυνατή μόνο στο πλαίσιο μιας πιο ενωμένης Ευρώπης και ήταν πρόθυμοι να κάνουν τις απαραίτητες σημαντικές θυσίες για να το πετύχουν. Κι όταν έγιναν τα σχετικά παζάρια,  εμφανίστηκαν πρόθυμοι να δώσουν κάτι παραπάνω και να πάρουν κάτι λιγότερο από τους άλλους διευκολύνοντας έτσι τις συμφωνίες. Τα χρόνια εκείνα οι γερμανικές πολιτικές ηγεσίες διαβεβαίωναν ότι η Γερμανία δεν έχει ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, έχει μόνον ευρωπαϊκή.

Η διαδικασία αυτή κορυφώθηκε με τη συνθήκη του Μάαστριχ και την εισαγωγή του ευρώ. Ακολούθησε μια περίοδο στασιμότητας όπου μετά το κραχ του 2008 μετατράπηκε σε διαδικασία αποδιάρθρωσης. Το πρώτο βήμα έκανε η Γερμανία, όταν μετά τη χρεοκοπία των Lehman, η Αγγέλα Μέρκελ δήλωσε ότι οι εγγυήσεις που θα παρέχονταν στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα γίνονταν σε επίπεδο κάθε κράτους ξεχωριστά και όχι σε  ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές χρειάστηκαν ένα χρόνο για να συνειδητοποιήσουν τις συνέπειες αυτής της δήλωσης, δείχνοντας ότι δεν είναι καθόλου τέλειες».

Η εύστοχη παρομοίωση του ευρώ με φούσκα που τόλμησε ο Τζορτζ Σόρος εξηγεί τα  διάφορα ‘θαύματα’ αλλά και τις ανακολουθίες του ευρωσυστήματος που όλοι συζητάμε  καιρό τώρα. Διότι ως γνωστό οι φούσκες μπορεί να μοιάζουν αδικαιολόγητες εκ των υστέρων, αλλά τον καιρό που χτίζονται έχουν συμπαγή εσωτερική λογική. Η λογική της  φούσκας του ευρώ, όπως την είδε ο Σόρος, ήταν η υπόθεση πως κάθε φορά που η υπάρχουσα δομή της Ευρωζώνης θα έφτανε σε αδιέξοδο, οι ηγέτες θα έλυναν το πρόβλημα. Έτσι ενώ πριν το ευρώ υπήρχαν μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στα επιτόκια δανεισμού των κρατών του ευρωπαϊκού Βορρά και του Νότου, από τη στιγμή που εισήχθη το ενιαίο νόμισμα και η βασική υπόθεση ήταν πως οι χώρες θα εξελίσσονταν – κάποτε… – προς την πλήρη πολιτική δημοσιονομική ένωση, ήταν πολύ λογικό η Γερμανία και η Ελλάδα  να θεωρούνται εξίσου απαλλαγμένες κινδύνων και δανείζονταν με τα ίδια επιτόκια. Και για τον ίδιο λόγο ήταν λογικό τα κρατικά ομόλογα όλων των κρατών μελών του ευρώ να θεωρούνται εξίσου απαλλαγμένα κινδύνων, άρα οι τράπεζες του ευρώ να μην υποχρεούνται να κρατούν γι’ αυτά κεφάλαια ασφαλείας και να φορτώνονται αστόχαστα με ολόκληρα βουνά κρατικού χρέους. Αλλά από τη στιγμή που η Μέρκελ έσπασε όλη αυτή τη λογική αποφασίζοντας ότι κάθε χώρα ήταν υπεύθυνη για τις τράπεζές της, ήρθε η αντίστροφη κίνηση. Κι εκεί πια καθώς πρώτη η Ελλάδα και στη συνέχεια η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και πλέον και η Ισπανία, ανακάλυψαν ότι εξαιτίας της φούσκας του κοινού νομίσματος ήταν πια δανεισμένες σε ξένο νόμισμα – σαν τις χώρες του Τρίτου Κόσμου – κι άρχισαν να σκάνε κρατικά χρέη και τράπεζες.

Από την πλευρά μας κρατάμε ως ενδιαφέροντα αυτά τα αρνητικά αντανακλαστικά των ελληνικών ΜΜΕ απέναντι στο εύστοχο επιχείρημα  Σόρος περί της ‘φούσκας του ευρώ’. Είναι λυπηρό αλλά αληθές: το ευρώ αποδιαρθρώνεται, διακρίνονται παντού άφθονα τα σημάδια της διάλυσής του – από την εκ νέου ‘εθνικοποίηση’ ενεργητικών και παθητικών των χρηματοπιστωτικών συστημάτων των κρατών μελών, την έξοδο των καταθέσεων από τον ευρωπαϊκό Νότο προς όφελος του Βορρά, τη δυσθεώρητη απόκλιση των σπρεντ Βορρά και Νότου κλπ – κι όμως τα ελληνικά πολιτικά κόμματα αρνούνται να τα δουν όλα αυτά. Κατά τη γνώμη μας, όποιος κι αν σχηματίσει κυβέρνηση μετά τις 17 Ιουνίου πρέπει να αρχίζει να φτιάχνει ένα σχέδιο Β. Κάθε κίνηση της Ελλάδας πρέπει να είναι προσεκτική, όμως δεν επιτρέπεται να μην υπάρχουν σχέδια Β όπως και δεν επιτρέπεται να αποδεχτούμε άλλες απώλειες όπως κάναμε με το PSI που αντάλλαξε ομολογιακό χρέος με ενυπόθηκο και δέχτηκε το αγγλικό δίκαιο στο όνομα της προσήλωσης της χώρας σε ένα νόμισμα που αύριο μπορεί να μην υπάρχει – τουλάχιστον όχι στην ευρωπαϊκή περιφέρεια.