Η τραπεζοκρατία, ο Β. Ζιν και τα 20 χρόνια απελπισίας…

Γιάννης Κιμπουρόπουλος, απο τον Δρομο της Αριστερας...

«Restructuring Greece within the Euro is illusory» (η ανάταξη της Ελλάδας εντός του ευρώ είναι μια ψευδαίσθηση). Η φράση ανήκει στον επικεφαλής του γερμανικού ινστιτούτου Ifo, Βέρνερ Ζιν. Την επανέλαβε την Πέμπτη στην Αθήνα, σε συνέδριο που διοργάνωσε η KPMG.
Την ίδια μέρα, σε ημερίδα που έγινε στο Μέγαρο Μουσικής, οι συνήθεις ύποπτοι της ελληνικής «ιντελιγκέντσιας» (Στουρνάρας, Παπαδήμος κ.ά.) επιχειρηματολογούσαν υπέρ της πάση θυσία παραμονής στο ευρώ. Το έκαναν δε με τον υπερβάλλοντα ζήλο που επέβαλε το γεγονός ότι ένας «δικός τους», ο νέος πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων Χριστόδουλος Στεφανάδης, «συνελήφθη κλέπτων οπώρας». O… δυστυχής τεχνοκράτης είχε περιλάβει σε άρθρο του προ τριετίας το σενάριο επιστροφής στο εθνικό νόμισμα. «Οικονομολόγο της δραχμής» έσπευσαν να τον χαρακτηρίσουν τα μνημονιακά ΜΜΕ.
Ούτε ο Χ. Στεφανάδης είναι «οικονομολόγος της δραχμής», ούτε ο Β. Ζιν ο τυπικός «ευρωσκεπτικιστής» που παρουσιάζουν τα ΜΜΕ. Ιδιαίτερα ο Γερμανός τεχνοκράτης επισημαίνει από τη σκοπιά της επιχειρηματικής ελίτ τα «κατασκευαστικά» προβλήματα του ευρώ που δημιούργησαν πληθωριστική πιστωτική φούσκα στις χώρες του Νότου. Το σκάσιμο αυτής της φούσκας, κατά τον Β. Ζιν, ώθησε την ΕΚΤ να αντικαταστήσει τη βίαια συρρικνούμενη τραπεζική πίστη, μαζεύοντας αφειδώς ομόλογα. Αλλά ταυτόχρονα μετέτρεψε κυβερνήσεις και εθνικά κοινοβούλια σε «εντολοδόχους του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, στρεβλώνοντας ταυτόχρονα και τις αγορές και τη δημοκρατία». Και στο δια ταύτα; Ο κ. Ζιν υποστηρίζει ότι η προσπάθεια της Ελλάδας να επιτύχει τη βελτίωση της «ανταγωνιστικότητας» εντός ευρώ σημαίνει ότι «θα περάσει τα επόμενα 20 χρόνια στην απελπισία».

Ευρώ: Ο ρυθμιστής του διαλόγου για την εξουσία...

του Κωστα Λαπαβιτσα...

Την εβδομάδα που πέρασε φάνηκε ότι ή συζήτηση για το ευρώ παραμένει κυρίαρχη στην ελληνική πολιτική ζωή και στο δημόσιο λόγο.

Από τη μια, ο νέος Υπουργός Οικονομικών, κ. Γ. Χαρδούβελης, διόρισε ως επικεφαλής του Σώματος Οικονομικών Εμπειρογνώμων τον κ. Χ. Στεφανάδη του Πανεπιστημίου Πειραιώς, ο οποίος προτιμήθηκε αντί του κ. Ε. Μαματζάκη του Πανεπιστημίου του Σάσεξ.
Μέχρις εδώ πρόκειται απλώς για μια ακόμη περίπτωση συντηρητικών οικονομολόγων από σχετικά γνωστά πανεπιστήμια, οι οποίοι μοιράζονται θέσεις ευθύνης στην κρατική μηχανή. Διέρρευσε όμως ότι ο κ. Στεφανάδης είχε γράψει άρθρο στην Καθημερινή το Δεκέμβριο του 2011 λέγοντας ότι - άκουσον, άκουσον - η πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης, αν και προτιμότερη, ήταν εξαιρετικά επισφαλής και άρα η χώρα θα έπρεπε να εξετάσει και τη συντεταγμένη επιστροφή στη δραχμή.

Ο κ. Στεφανάδης είχε διατυπώσει με μετριοπάθεια θέσεις που δεκάδες άλλοι οικονομολόγοι, συμπεριλαμβανομένου του γράφοντος, είχαν τεκμηριώσει.  Οι μετρημένες του φράσεις του 2011 όμως, προσέκρουσαν στο ταμπού του ευρώ του 2014, σηκώθηκε μέγας πολιτικός θόρυβος και ο ίδιος αναγκάστηκε να πει δημόσια ήμαρτον.

Από την άλλη, εντάθηκε η μετεκλογική συζήτηση στο ΣΥΡΙΖΑ, πρωταγωνιστικό ρόλο στην οποία παίζει ο Ν. Παππάς, άνθρωπος-κλειδί τα τελευταία χρόνια. Σε άρθρο του στην Εφημερίδα των Συντακτών ισχυρίστηκε ότι η νίκη στις ευρωεκλογές είναι η δικαίωση της μεσομακροπρόθεσμης πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ που έχει τρεις πτυχές. Η πρώτη είναι η επιδίωξη συνεργασιών με δυνάμεις της Αριστεράς, αλλά και με δυνάμεις που 'αποδεσμεύονται' από τα Μνημόνια. Η δεύτερη είναι η αντίληψη ότι η κρίση είναι ευρωπαϊκή και όχι απλώς ελληνική, άρα το πεδίο των ταξικών και πολιτικών συγκρούσεων είναι η Ευρώπη. Η τρίτη είναι η ενεργός συμμετοχή στα κινήματα των τελευταίων χρόνων.

Το ανυπόστατο νόμισμα μιας ανυπόστατης πατρίδας...

του Νικου Τσαγκρη, απο την Εποχη...
Ο  Ευγένιος Ιονέσκο ήταν εξαιρετικά… παράλογος με τους πολιτικούς. Πίστευε ότι είναι ένα «τρίτο είδος» ανθρώπων (μετά τους καλλιτέχνες και τους επιστήμονες), χωρίς καμιά συμμετοχή στην κουλτούρα:

«Οι πολιτικοί είναι πραγματικά απαραίτητοι μόνο για εργασίες τρίτης κατηγορίας, τις λιγότερο σημαντικές, για μάγειρες της κοινωνίας. Πρέπει να είναι απλώς οι διανομείς της άνεσης»!
Λάθος. Οι σημερινοί πολιτικοί, οι ευρωπαίοι πολιτικοί ηγέτες – ιμάντες της καθεστηκυίας τάξεως,  δεν μαγειρεύουν απλώς την κοινωνία. Την καταβροχθίζουν! Και διανομείς της άνεσης; Όχι δα! Ειδικά στις μέρες μας, ανεργία, φτώχεια και δυστυχία μοιράζουν. Στο δε περιβάλλον των ευρωεκλογών, το μόνο που διανέμουν είναι  υποσχέσεις εθνικών διεκδικήσεων από την Κομισιόν: «Ψηφίστε μας για να διεκδικήσουμε πολιτικές που υπηρετούν τον πολίτη» Δεν είναι χιούμορ, αλλά το κεντρικό σύνθημα στις προεκλογικές καμπάνιας των περισσότερων συστημικών ευρωπαϊκών κομμάτων. Και εκφράζει σαφώς την αγωνιώδη προσπάθειά τους να εμφανιστούν αποστασιοποιημένοι από την... «κακή» Κομισιόν. Το alter ego τους, δηλαδή. 

Ο φαύλος κύκλος του αποπληθωρισμού...

Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΡΓΟΠΟΥΛΟΥ, απο την Ελευθεροτυπια...

Εν όψει των επικείμενων πολλαπλών εκλογών, κυβερνητική οδηγία καλεί τους πολίτες να αφήσουν την κατάθλιψη και να χαίρονται, επισείοντας την απειλή, σε αντίθετη περίπτωση, να χαρακτηρίζονται «αντεθνικοί». Οπως περίπου, τηρουμένων των αναλογιών, στη Βόρεια Κορέα, η ποσότητα δακρύων τη στιγμή του θανάτου του ιστορικού ηγέτη Κιμ Γιονγκ Ιλ το 2011, συνιστούσε τεκμήριο εθνικοφροσύνης, με την απειλή κυρώσεων στην αντίθετη περίπτωση.

«Εχουμε γυρίσει το καράβι της οικονομίας και εφέτος αρχίζει η ανάκαμψη», διαβεβαιώνει ο πρωθυπουργός... «Είμαστε σε μόνιμη σύγκρουση με το λαϊκισμό, εμείς δεν μιλάμε μικροκομματικά. Βγάζουμε την Ελλάδα από την κρίση, ανοίγουμε δρόμο για στέρεη και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη... Αποτρέψαμε την έξοδο από το ευρώ, βγάλαμε πλεόνασμα, βγήκαμε στις αγορές, μειώνουμε την ανεργία, εξασφαλίζουμε τη βιωσιμότητα του χρέους... Οσοι μας αμφισβητούν και αντιτίθενται στις επιλογές μας, οδηγούν τη χώρα σε περιπέτειες».
Παρά τους πανηγυρισμούς για εσωτερική κατανάλωση και τα διεθνή συγχαρητήρια, μέχρι σήμερα ουδείς έλαβε στα σοβαρά τις κατηγορηματικές διαβεβαιώσεις. Ακόμη και αν τα επικαλούμενα στοιχεία θεωρηθούν πραγματικά, ουδείς από τους διαβεβαιούμενους στόχους εξασφαλίζεται. Ακόμη και αν υποτεθεί ότι αποκαθίσταται η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας από τις αγορές, αυτό δεν σημαίνει διόλου ότι έτσι εξασφαλίζεται η βιωσιμότητα είτε της χώρας είτε του χρέους. Ενόσω για την αναχρηματοδότησή του η χώρα αναλαμβάνει κόστος δανεισμού 2,5 φορές υψηλότερο από εκείνο του ήδη συσσωρευμένου χρέους, η βιωσιμότητά του όχι μόνον δεν εξασφαλίζεται, αλλά αντίθετα επιδεινώνεται. Κι ακόμη, ενόσω το επιτόκιο δανεισμού παραμένει πολλαπλάσια υπέρτερο του ρυθμού μεταβολής του εθνικού εισοδήματος, αυτό συνεπάγεται πρόσθετες θυσίες και περικοπές του βιοτικού επιπέδου της χώρας, προκειμένου να καλύπτονται μελλοντικές «μαύρες τρύπες».

Γιατί δανειστήκαμε;

Tου Κυριάκου Αγγελάκου, απο ToPortal...

Η Ελλάδα δανείστηκε από τις αγορές όταν οι τελευταίες ήταν απολύτως βέβαιες ότι έχουν μόνο να κερδίσουν. Και μάλιστα πολλά. Γιατί οι αγορές δεν κάνουν φιλανθρωπίες. Ελάχιστα τις ενδιαφέρουν οι πανηγυρισμοί του Βενιζέλου και του Σαμαρά, το τραγικό αδιέξοδο 1,5 εκατ. ανέργων, η αγωνία επιβίωσης της διαλυμένης μεσαίας τάξης, οι μισθοί εξαθλίωσης, οι μαζικές απολύσεις και η συρρίκνωση των εισοδημάτων. Δανείζουν 3 δις ευρω στην Ελλάδα και θα εισπράξουν σε μια πενταετία 742,5 εκατ. από τόκους.

Φυσικά οι όροι του δανεισμού ορίζονται από το αγγλικό δίκαιο, το οποίο διαμορφώθηκε ώστε να ρυθμίζει τις οικονομικές σχέσεις της μητρόπολης με τις αποικίες. Γι' αυτό και μια από τις βασικές ενέργειες του πρώτου μνημονίου ήταν οι δανειακές συμβάσεις του ελληνικού κράτους να μην ορίζονται πλέον από το εθνικό δίκαιο αλλά από το αγγλικό, ώστε να διασφαλισθούν πλήρως τα συμφέροντα των δανειστών σε βάρος των δανειοληπτών.
Το κυριότερο όμως είναι, ότι μετά από 4 χρόνια κρίσης και μνημονίων, πείσθηκαν ότι τα λεφτά τους είναι εξασφαλισμένα. Η Ελλάδα δεν πρόκειται να βγει από την ΕΕ, δεν θα βγει από το ευρω, δεν πρόκειται ν' αφεθεί να χρεοκοπήσει. Όχι εξαιτίας της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, αλλά γιατί η Μέρκελ δεν πήρε το ρίσκο της ελληνικής εξόδου από την ευρωζώνη επειδή κανείς δεν μπορούσε να την διασφαλίσει για τις συνέπειες. Επιπλέον οι Κινέζοι απαίτησαν σταθερότητα στην ευρωζώνη αφού έχουν επενδύσει τρισεκατομμύρια σε ομόλογα και άλλες οικονομικές δραστηριότητες. Γι' αυτό ο συνήθως ατάραχος και δεσποτικός Σόϊμπλε διαβεβαίωσε ταραγμένος τους ασιάτες επενδυτές στη Σιγκαπούρη σε άψογα γερμανοαγγλικά: Bankrott will not happen - χρεωκοπία δε θα γίνει.

Το πουλόβερ που ξηλώνεται...

Techie Chan...

Δεν θέλω να σας χαλάσω τη φαντασίωση της μοναδικότητάς σας, αλλά το 2008 δεν ήταν η μοναδική φορά που ο φιλελευθερισμός τα σκατώνει δραματικά. Κι όπως συμβαίνει κάθε φορά που μια θρησκεία τα σκατώνει δραματικά, το πουλόβερ που έπλεκε τόσα χρόνια ξηλώνεται.

Δεν θα ήταν μεγάλη υπερβολή να πούμε ότι δύσκολα μπορούμε να βρούμε πιο δραματικό ξήλωμα από αυτό της ελλάδας, από το 2008 και μετά. Αυτό που το κάνει τόσο δραματικό δεν είναι μόνο η σφοδρότητα αυτού του ξηλώματος, αλλά και το σημείο εκκίνησης. Διότι η ελλάδα του 2008 ήταν βουτηγμένη στην επιτυχία του πλεγμένου πουλόβερ, μεθυσμένη από το αθάνατο κρασί του πλουτισμού, των ολυμπιακών, του γιούρο και γενικά των επιτυχιών. Στα βαλκάνια συμπεριφερόταν σαν μια μικρή αμερική, αλλά αυτή η συμπεριφορά επεκτεινόταν και στο εσωτερικό της ισχυρής ελλάδας, που μετά το 1990 έγινε τόπος υποδοχής αρκετών μεταναστών από την ανατολική ευρώπη. Οπότε το χρήμα (και δη το ευρώ) απέκτησε ακόμα μεγαλύτερη ισχύ στις ζωές μας, καθώς μια μεγάλη στρατιά από “πεινασμένους” ήταν διατεθειμένη να κάνει τα πάντα με ένα μικρό για εμάς αντίτιμο. Δεν χρειάζεται (αν και βοηθά) να είναι ο παππούς σου ταγματασφαλίτης για να καταλάβεις ότι υπάρχει πράγματι μια κατηγορία υπανθρώπων. Πόσο μάλλον όταν αυτοί οι υπάνθρωποι είναι ξανθοί, ψηλοί και με γαλάζια μάτια.

Η ισχυρή ελλάδα λοιπόν, η χώρα που είχε το μεγαλύτερο ποσοστό ευρωαγάπης σε όλες τις στατιστικές (κι όχι άδικα), μέσα σε 5 χρόνια δραματικών αλλαγών έχει γίνει μια άκρως ευρωσκεπτικιστική χώρα.

Γράμμα στο γιο της «άτυχης Ρουμάνας»....

Του Χαράλαμπου Ρωσσίδη, απο το TVXS...

Άκουσα στες ειδήσεις για τη μάνα σου. Εν θέλω να σε θωρώ στεναχωρημένο τζιαι να κλαίεις. (Η Ρουμάνα μετανάστρια πέθανε από ανημπόρια και φτώχεια σε ένα διαμέρισμα στη Λάρνακα μπροστά στα μάτια του παιδιού της. Περισσότερα εδώ). 

Μεν χάνεις τες ελπίδες σου. Η κατάσταση σταθεροποιείται. Λλίην υπομονή τζιαι η χώρα μας ανακτά σιγά-σιγά τη χαμένη της ανταγωνιστικότητα. Επήαμεν τα περίφημα στις πρώτες αξιολογήσεις της Τρόικας. Οι Οίκοι Αξιολόγησης εφκάλαν μας που την κατηγορία «σκουπίθκια». Όταν θα έχουμε επιστρέψει στις αγορές και τη μέρα που θα μπορούμε ξανά να κάμουμε δάνεια, εννα με θυμηθείς.

Ειλικρινά λυπούμαι... αλλά εν υπήρχεν άλλη επιλογή. Το επίδομά της έπρεπε να κοπεί. Έπρεπε να κόψουμε το λίπος του σπάταλου κράτους. Έφαεν τον αγλέοραν τζιαι ήταν ένας που τους βασικούς λόγους που εκατέρρευσεν η οικονομία μας. Μαζί με τους δημόσιους υπαλλήλους. Ήρτεν η ώρα να νοικοτζυρευτούμεν, τζιαι να κάμουμεν θυσίες. Για να σώσουμεν το τραπεζικό μας σύστημα τζιαι το Ευρώ. Διότι χωρίς τράπεζες εν υπάρχει οικονομία. Όταν θα έχουμε αναζωογονήσει την αγορά, θα σταθεροποιήσουμε τζιαι την Ευρωζώνη. Μεν κλαίεις τζιαι το 2015 ξεκινά η ανάκαμψη.

Ξανά-μανά διλήμματα...

του Παντελη Μπουκαλα, απο την Καθημερινη...
Νόμισμα με μία όψη ή με τρεις και τέσσερις δεν νοείται. Ολα δύο έχουν. Είτε για τα σημερινά αβαρή πρόκειται είτε για τα υπέρβαρα σιδερένια που έκοψε ο Λυκούργος στη Σπάρτη αντί των χρυσών και των ασημένιων, για να αποθαρρύνει την πλεονεξία· σκέφτηκε, σωστά όπως φάνηκε, πως αν χρειάζεσαι ένα ζευγάρι ζώα για να το φορτώσεις σίδερο και να βγεις για ψώνια, θα σου κοπεί η όρεξη για χλιδή. Στη μία πλευρά του ευρωπαϊκού μας νομίσματος, λοιπόν, είναι χαραγμένο το ερώτημα πόσο Ευρωπαίοι νιώθουμε. Πόσο νιώθαμε προ κρίσεως και πόσο τώρα, ζώντας σε μια χώρα που, όπως αναγνώρισε ο πρωθυπουργός της (με τη λαθεμένη ιδέα ότι έτσι μας παρηγορεί), το βιοτικό της επίπεδο μειώθηκε όσο καμίας άλλης μεταπολεμικά.
Η άλλη όψη σφραγίζεται από το ερώτημα πόσο Ευρωπαίους μάς μετρούν οι εταίροι μας. Οι «Γνήσιοι Ευρωπαίοι» δηλαδή. Οσοι δεν βρίσκονται τόσο κοντά στη «νωχελική» Ανατολή, και κυρίως δεν σκλαβώθηκαν επί αιώνες από την αυτοκρατορία της Ανατολής, την Οθωμανική. Τα λόγια τους βέβαια, ειδικά σε τελετές όπως αυτή για την ανάληψη της ευρωπαϊκής προεδρίας, είναι πάντοτε θερμά. Λόγια ευγνωμοσύνης: «Είστε η πατρίδα της δημοκρατίας, σας ευχαριστούμε» κτλ.
Οι έπαινοί τους όμως δεν μεταφράζονται σε ανεπιφύλακτη αποδοχή της ευρωπαϊκότητάς μας. Δεν τη θεωρούν δεδομένη, αυτονόητη, και μάλιστα πολιτισμικά και πολιτικά αυτονόητη, όχι γεωγραφικά. Εξακολουθούν να μας αντιμετωπίζουν σαν «ειδική περίπτωση», περίπου σαν έναν ασθενή ή διαταραγμένο, που έχει μονίμως ανάγκη τα φάρμακά του, τον νοσοκόμο αλλά και τον παιδονόμο του.

Με ευρώ ή χωρίς ευρώ....

του Ν. Λαμπροπουλου, απο την Αυγη...

Δυο "κυρίαρχες αντιλήψεις" υπάρχουν αυτή τη στιγμή σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο:
- Επαναθεμελίωση της Ευρώπης με παραμονή στο ευρώ.
- Έξοδος από το ευρώ.
Πρόκειται για αντιλήψεις μείζονος σημασίας, με πολύπλευρες οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις, που "δυστυχώς" δεν έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς, αφού τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται και στις δυο περιπτώσεις (επαναθεμελίωση, έξοδος) σε ένα μεγάλο μέρος τους είναι "επιδερμικά" και "γενικόλογα", με αποτέλεσμα να δημιουργούν σύγχυση σε ένα μεγάλο μέρος αριστερών πολιτών και όχι μόνο.
Η σύγχυση είναι ιδιαίτερα εμφανής στα κόμματα της Αριστεράς που δρουν σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, αφού μέχρι αυτήν την ώρα δεν έχουν επιλέξει κατάλληλη και τεκμηριωμένη μεθοδολογία που να απαντά με σαφήνεια και πειστικότητα για τα υπέρ της επαναθεμελίωσης ή της εξόδου από το ευρώ.

Νέο έτος, παλιά προβλήματα...

Του Κωστα Βεργοπουλου, απο την Ελευθεροτυπια...

Στον απολογισμό της ευρωπαϊκής πορείας για το 2013, η εφημερίδα της Γουόλ Στριτ θεωρεί σημαντικότερα όσα αρνητικά ενδεχόμενα αποφεύχθηκαν από όσα θετικά επιτεύγματα πραγματοποιήθηκαν. Γιατί όχι; Στο σημείο που βρίσκεται η Ευρώπη, δικαιούται να θεωρεί επιτυχία της όποιο δεινό απωθεί στο μέλλον. Ωστόσο, εάν κάτι, παρά πάσα περί του αντιθέτου προσδοκία, αποδείχθηκε «ανθετικό» κατά το λήξαν έτος, αυτό δεν είναι τόσο η Ευρωζώνη όσο κυρίως το κοινό νόμισμά της, το ευρώ. Και αυτό δεν οφείλεται στη «σώφρονα» και «αποτελεσματική» πολιτική της Γερμανίας, αλλά στις επιλογές του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, σε σφοδρή αντιπαράθεση με τον Γερμανό αντιπρόεδρο Γεόργκ Ασμουσεν, όπως και με τον πρόεδρο της Μπούντεσμπανκ, Γενς Βάιντμαν.

Ο πρώτος δεν δίστασε να προσφύγει σε «αντισυμβατικές» επιλογές, υπό την καταιγιστική καταγγελία των άλλων δύο και υπό το αφοπλιστικό επιχείρημα ότι με τις επιλογές του ο πρόεδρος της ΕΚΤ παραβιάζει τις ευρωπαϊκές Συνθήκες, όπως βέβαια και υπό την απειλή ακυρωτικής παρέμβασης από το Ανώτατο Γερμανικό Δικαστήριο.
Πέραν τούτου, η εφημερίδα του Χρηματιστηρίου μνημονεύει ως επιτυχία ότι η επιβολή απωλειών στους καταθέτες της Κύπρου δεν οδήγησε σε κατάρρευση τραπεζών ούτε σε μεταδοτικό κλίμα πανικού στην υπόλοιπη Ευρωζώνη.

Οι Μύθοι του Ευρώ...

Του ΜΩΥΣΗ ΛΙΤΣΗ...

Η συζήτηση για την παραμονή ή όχι της χώρας μας στο ευρώ, έχει για τα καλά ανοίξει αν και δεν λείπουν ακόμη οι μανιχαϊστικές προσεγγίσεις στο ζήτημα ή η προβοκατόρικη διάθεση απέναντι στο ΣΥΡΙΖΑ, που ως ενδεχόμενη νέα κυβέρνηση, θα βρεθεί είτε το θέλει, είτε όχι μπροστά στο δίλημμα.

 Το θέμα άλλωστε της παραμονής ή όχι στο ευρώ έχει πάψει να είναι ταμπού και σχετική συζήτηση έχει αρχίσει ακόμη και στη Γαλλία. Προ ημερών ο Κύπριος οικονομολόγος νομπελίστας Χρήστος Πισσαρίδης, θερμός μέχρι προ τίνος οπαδός του ευρώ, ζήτησε την εγκατάλειψη του εγχειρήματος, προειδοποιώντας για μία χαμένη γενιά.

 Αντί να αντιμετωπίζεται το ευρώ με όρους «παράδεισου-κόλασης» ας δούμε κατά τη γνώμη μου ορισμένους μύθους που συνόδευσαν τη δημιουργία του ευρωπαϊκού κοινού νομίσματος και την ελληνική ένταξη σε αυτό το 2001.

 Μύθος Πρώτος: Παραμονές της εισόδου της χώρας μας στο ευρώ, ένα από τα κυριότερα επιχειρήματα για τα οφέλη που θα έφερνε η νέα εποχή, ήταν η…μείωση του δημόσιου χρέους. Ή σωστότερα η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, του εξωτερικού δημόσιου χρέους, το οποίο μέχρι τότε ήταν κυρίως σε δολάρια και άλλα ξένα νομίσματα και επηρεαζόταν άμεσα από τις συνεχείς υποτιμήσεις της δραχμής. Χρειαζόντουσαν δηλαδή όλο και περισσότερες δραχμές για να αγοραστούν τα δολάρια για την εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους και με δεδομένη τη συνεχή διολίσθηση του εθνικού νομίσματος, η επιβάρυνση γινόταν όλο και μεγαλύτερη.

Κι αν έχει δίκιο ο Λαφαζάνης;

Του Χρήστου Λάσκου, απο το AlterThess...

Ο τίτλος του άρθρου είναι η ερωτηματική μετάθεση του τίτλου ενός άλλου άρθρου. Αυτού που δημοσίευσε το «Πρώτο Θέμα» (!) με την υπογραφή του Σπύρου Γκουτζάνη και το οποίο με παρρησία υποστηρίζει: ΦΥΣΙΚΑ ΚΑΙ ΕΧΕΙ ΔΙΚΙΟ Ο ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ.
Από το «Πρώτο Θέμα», λοιπόν, μαθαίνουμε για το φυσικό δίκιο του Λαφαζάνη. Το εκπληκτικό, ωστόσο, δεν είναι αυτό. Το εκπληκτικό είναι πως πληροφορηθήκαμε το γεγονός από την Ίσκρα, η οποία αναδημοσίευσε το κείμενο του «Πρώτου Θέματος» ως εάν αποτελούσε ενίσχυση της άποψης που η ίδια η Ίσκρα υποστηρίζει. Ως εάν, δηλαδή, ένα δημοσίευμα στη φυλλάδα του Αναστασιάδη βοηθούσε τον αγώνα τον καλό των συντρόφων που στρατεύονται στη μειοψηφία του ΣΥΡΙΖΑ.
Άβυσσος η ψυχή της ιστοσελίδας!
Τέλος πάντων. Θεωρώντας πως το άρθρο δεν γράφτηκε στη φυλλάδα και αναγκασμένος να αποδεχτώ πως, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, το περιεχόμενό του εκφράζει κάτι ουσιώδες για τους διαχειριστές της ιστοσελίδας, θα επιχειρήσω να αντιμετωπίσω το ερώτημα που έθεσα στον τίτλο.
Μήπως έχει δίκιο ο Λαφαζάνης; Σε τι, όμως; Μα, στο ζήτημα, όπως γράφει ο Γκουτζάνης, πως ο ΣΥΡΙΖΑ «είναι υποχρεωμένος να προετοιμαστεί για την ρήξη [όσο κι αν] φυσικά και θέλει και θα προσπαθήσει να μείνει η χώρα στην ΕΕ».
Μόνο που αυτό δεν το λέει ο Λαφαζάνης, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ ολούθε. Πάμπολλες φορές τα επίσημα κείμενα του ΣΥΡΙΖΑ –συνεδρίων, συνδιασκέψεων και οργάνων- έχουν με το σαφέστερο τρόπο τοποθετηθεί σχετικά. Ακριβώς επειδή η ρήξη και η ριζική ανατροπή σε τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο είναι αυτό που επιδιώκει η ριζοσπαστική Αριστερά, άλλωστε, σε κάθε ευκαιρία σημειώνεται πως «δεσμευόμαστε πως θα αντιμετωπίσουμε το ενδεχόμενο […]

Κρίση του ευρωπαϊσμού...

Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΡΓΟΠΟΥΛΟΥ, απο την Ελευθεροτυπια...

Για τη ριζοσπαστική σκέψη δεν υπάρχουν «ταμπού», και όταν υπάρχουν, απομυθοποιούνται. Ωστόσο, η εμμονική αναγωγή κάθε διαφορετικής άποψης σε «ταμπού» διαμορφώνει επίσης «ταμπού» από την ανάποδη. Δεν υπάρχουν «ιεροσυλίες» για κανένα ζήτημα, αλλά και η απομυθοποίησή τους δεν έχει νόημα, όταν περιορίζεται σε αυτό και δεν διεισδύει στην ουσία.

Ο λόγος περί ευρώ και ευρωπαϊσμού. Πολλοί σήμερα στην Ευρώπη διαπιστώνουν ανησυχητική άνοδο του ευρω-σκεπτικισμού του αντι-ευρωπαϊσμού. Ο ευρωπαϊσμός βρίσκεται σε κρίση. Ωστόσο, περισσότερο από αυτόν βρίσκονται σε κρίση το κοινό νόμισμα και η ευρωπαϊκή, υπό γερμανική επιτήρηση, διαχείρισή του με άξονα τις πολιτικές λιτότητος, ύφεσης, μαζικής ανεργίας.
Στις δημοσκοπήσεις σημειώνεται το «παράδοξο» ότι οι ευρωπαϊκοί λαοί, ενώ αμφιβάλλουν για το ευρώ με τη σημερινή μορφή του, δεν ζητούν την εγκατάλειψη ούτε τη διάλυσή του. Ακόμη λιγότερο, δεν ζητούν την εγκατάλειψη του εγχειρήματος της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Αυτό που ζητούν περισσότερο είναι την ουσιαστική ολοκλήρωση της Ευρώπης, τη σταθεροποίηση του κοινού νομίσματος, με τα μέσα που επιβάλλονται για τη λειτουργία ενός ομοσπονδιακού νομίσματος, όπως συμβαίνει σε κάθε νομισματική περιοχή του πλανήτη.
Σε σύστημα εθνικών νομισμάτων, όταν οι περιφερειακές ανισορροπίες υπονομεύουν τη σταθερότητα του συνόλου, αντιμετωπίζονται, μεταξύ άλλων, με νομισματικές ανατιμήσεις στις πλεονασματικές περιοχές και υποτιμήσεις στις ελλειμματικές. Ωστόσο, όταν το νόμισμα είναι κοινό, η διατήρηση συνοχής και σταθερότητος του συνόλου επιβάλλει σταθεροποιητικές μεταβιβάσεις πόρων από τις πλεονασματικες περιοχές προς τις ελλειμματικές.

Ο Σαμαράς επιστρέφει τη χώρα στη Δραχμή;

Του Γιώργου Κυρίτση, απο την Αυγη...
Καθώς οι δημοσκοπήσεις, η μία μετά την άλλη, αλλά και η ατμόσφαιρα στον δρόμο δείχνουν ότι οδεύουμε προς κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, αργά ή γρήγορα, με πιθανότερο το δεύτερο, επανέρχεται στο δημόσιο διάλογο και στα συστημικά ΜΜΕ, το ερώτημα "πού θα τα βρείτε τα λεφτά;", "τί θα κάνετε αν η εταίροι στυλώσουν τα πόδια, θα μας βγάλετε από το ευρώ;" Οι αγορητές του ΣΥΡΙΖΑ διεξήλθαν αναλυτικά τη σχετική θεματολογία στη συζήτηση για τον Προϋπολογισμό, η οποία μάλιστα, για κάποιον εξωτερικό παρατηρητή που δεν θα γνώριζε τα πρόσωπα, θα έμοιαζε με επίθεση της αντιπολίτευσης στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.
Τα ερωτήματα, ωστόσο, για το που θα βρει ο ΣΥΡΙΖΑ τα λεφτά και τι θα κάνει αν βρεθεί αντιμέτωπος με την αδιαλλαξία των εταίρων, συνεχίζουν να εξαπολύονται εναντίον των στελεχών του, όπου βρεθούν κι όπου σταθούν. Οι απαντήσεις δίνονται, αλλά οι ερωτήσεις αυτές δεν διατυπώνονται για να απαντηθούν, αλλά για να πείσουν για το άτοπο και κυρίως το μάταιο της προσπάθειας.
Πλην, όμως, σε αντίθεση με το παρελθόν, σήμερα βρισκόμαστε σε μία κατάσταση που η κυβέρνηση επισήμως, τουλάχιστον για τους φιλοκυβερνητικούς δημοσιογράφους και τα στελέχη των κυβερνώντων κομμάτων, διαπραγματεύεται στα σοβαρά και δεν είναι διατεθειμένη, πχ, να επιτρέψει κατασχέσεις πρώτης κατοικίας. Και η τρόικα υποτίθεται ότι έχει στυλώσει τα ποδάρια.
Κι όμως, το ερώτημα "που θα βρείτε τα λεφτά που δεν σας δίνει η τρόικα", που έχει στυλώσει τα ποδάρια, δεν διατυπώνεται ποτέ στους διαπραγματευόμενους κυβερνώντες. Συνεπώς, συμβαίνει ένα από τα δύο: Ή η κυβέρνηση αυτή ή πολλώ δε μάλλον η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ που δεν έχει σκελετούς στις ντουλάπες, είναι σε θέση να διαπραγματευτεί επιτυχώς , παρά τους εκβιασμούς και τις απειλές των εταίρων...

Oταν ο ΣΥΡΙΖΑ ρίχνει νερό στον μύλο του Aδωνη...

Του Σταυρου Λυγερου, απο το Real.gr...
Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ του υπουργού Υγείας με τον ΣΥΡΙΖΑ έχει μία σημασία που υπερβαίνει αυτό καθ’ αυτό το ζήτημα των φαρμάκων. Κατέδειξε τον άκρατο λαϊκισμό του Γεωργιάδη, αλλά κυρίως κατέδειξε τις ανεπάρκειες της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Χρειάζεται μεγάλη δόση πολιτικής απειρίας και τσαπατσουλιάς για να πέσεις σε μία τόσο χοντροκομμένη παγίδα. Κι όμως, η Κουμουνδούρου έπεσε.

Ο Τσίπρας απάντησε προσωπικά στην καταγέλαστη καταγγελία ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι διαπλεκόμενος, επειδή δόθηκε στο «Κόκκινο» διαφήμιση αξίας ελάχιστων χιλιάδων ευρώ από δύο φαρμακοβιομηχανίες! Με τον τρόπο αυτό ανέδειξε τον Γεωργιάδη σε αντίπαλο-συνομιλητή του, ενώ θα έπρεπε να τον αντιμετωπίσει σαν έναν κατά σύστημα πολιτικό προβοκάτορα, αλλά και σαν μία ταλαντούχα τηλεοπτική περσόνα. Ας αναλογισθούν οι αναγνώστες τις αξέχαστες στιγμές που ο γραφικός Αδωνις έχει χαρίσει με τα καμώματά του στο τηλεοπτικό κοινό.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τσίπρας αντιδρά κατά τρόπο που δεν συνάδει με το πολιτικό πρωτόκολλο. Στη συζήτηση για την πρόταση μομφής είχε πέσει στην ίδια παγίδα, αποδεχόμενος την πρόκληση του Βενιζέλου για μονομαχία στο σκάνδαλο των υποβρυχίων. Συνομιλητής-αντίπαλος του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι ο πρωθυπουργός, κι όχι όσοι κατά καιρούς με καραγκιοζιλίκια διεκδικούν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντι-ΣΥΡΙΖΑ εκστρατεία.

Το γαλλικό αδιέξοδο...

του Κωστα Λαπαβιτσα, απο το Ιστολογιο του...

Ποιος θυμάται σήμερα τις ελπίδες που έτρεφαν τόσοι – και στην Ελλάδα – για την προεδρία Ολάντ; Η πραγματικότητα αποδείχθηκε τελείως αντίθετη, με τη δημοτικότητα του Ολάντ σε ελεύθερη πτώση, την εμφάνιση οργανωμένης λαϊκής δυσαρέσκειας και την εντυπωσιακή άνοδο του ακροδεξιού Εθνικού Μετώπου. Παράλληλα η Γαλλία έχει χάσει την ικανότητα να διαμορφώνει την πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Τα αίτια είναι οικονομικά στη ρίζα τους. Η γαλλική οικονομία παρουσιάζει αναιμικούς ρυθμούς μεγέθυνσης που ίσως φτάσουν το 1% του χρόνου. Η ανεργία ήδη βρίσκεται στο 11% και το δημόσιο χρέος ξεπέρασε το 95% του ΑΕΠ. Υπάρχει μεγάλη απώλεια ανταγωνιστικότητας και οι διεθνείς εμπορικές συναλλαγές έχουν γίνει ελλειμματικές. Η αξιοπιστία του δημοσίου έχει πληγεί από δύο διαδοχικές υποβαθμίσεις των οίκων αξιολόγησης. Η χώρα λιμνάζει οικονομικά, πράγμα που αντανακλάται κατά μήκος και πλάτος της κοινωνίας. 

Η κυβέρνηση Ολάντ δε φαίνεται δυστυχώς να κατανοεί τη φύση του προβλήματος, ή αν την καταλαβαίνει – που είναι και το πιθανότερο – δεν έχει το κουράγιο να κάνει αυτό που χρειάζεται. Η οικονομική δυστοκία της Γαλλίας πηγάζει από την απώλεια ανταγωνιστικότητας μέσα στο πλαίσιο της ΟΝΕ. Πρόκειται για το ίδιο φαινόμενο που οδήγησε στην καταστροφή της περιφέρειας το 2010-13 και το οποίο σταδιακά εμφανίζεται και στις χώρες του κέντρου. Η βαθύτερη πηγή του είναι φυσικά η Γερμανία.

Το Δίδαγμα των Καννών...

Του ΜΩΥΣΗ ΛΙΤΣΗ...

Τρία είναι κατά τη γνώμη μου τα σημεία που προκύπτουν από όσα αποκαλύπτει ο πρώην Ισπανός πρωθυπουργός Χοσέ Θαπατέρο στο επίμαχό βιβλίο του-«Το Δίλημμα»-για το παρασκήνιο της περίφημης συνόδου των Καννών,

όταν ο τότε Έλληνας πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου «απειλούσε» με τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το ευρώ- σε ανάλογες αποκαλύψεις είχε προβεί πρόσφατα  με την έκδοση βιβλίου και ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Φρανσουά Μπαρουάν.

Πρώτον: Τα όσα περιγράφει στο απόσπασμα το οποίο προδημοσίευσε το πρακτορείο «Ρόιτερ»,  στο οποίο φέρεται ο τότε Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί να πατά σε έξαλλη κατάσταση στην καρέκλα του και να είναι έτοιμος να ανέβει στο τραπέζι, φωνάζοντας στον Έλληνα πρωθυπουργό «You are a f…ing psycho-Είσαι ένας γ…μενος ψυχοπαθής», είναι η μεγαλύτερη ίσως απομυθοποίηση της σημερινής Ευρώπης(ή ΕΕ αν προτιμάτε).

 Πρωθυπουργός απευθύνεται σε πρωθυπουργό σε μία υποτίθεται ένωση «ισότιμων κρατών» και εκλεγμένων δημοκρατικά ηγετών, με γ...σταυρίδια, που θυμίζουν ελληνικό… καφενείο. Παράλληλα οι ηγέτες της «ισότιμης» κατά τα άλλα αυτής ένωσης, μαγειρεύουν το πώς θα ξεφορτωθούν τους ηγέτες της Ελλάδας και της Ιταλίας και θα φορέσουν τους «τεχνοκράτες» Παπαδήμο και Μόντι, οι οποίοι υποτίθεται ως άνθρωποι πάνω από τα πολιτικά πάθη θα συνέβαλλαν στην εκτόνωση της κρίσης-τι κρίμα που ο διορισμός Μόντι στην κυβέρνηση της Ιταλίας, γοήτευσε με τη «σύνεσή» του παλιούς ριζοσπάστες αρθρογράφους(βλέπε δεύτερο απεργιακό φύλλο των απεργών της Ελευθεροτυπίας «Οι Εργαζόμενοι»)*.

Κακά τα ψέματα…

του Γρηγόρη Ζαρωτιάδη, parallaximag.gr...

Η πραγματική στόχευση της ασκούμενης πολιτικής είναι πλέον ξεκάθαρη: «εσωτερική υποτίμηση», τουτέστιν απαξίωση της εργασίας και των εγχώριων πλουτοπαραγωγικών πηγών, εξασθένιση της κοινωνικής αντίστασης στο ξεπούλημά τους, στη μη-βιώσιμη εκμετάλλευσή τους και εν τέλει στην κερδοσκοπία εις βάρος του παρόντος και του μέλλοντος του ελληνικού λαού. Όχι, δεν είναι εμπάθεια – είναι απλώς η μόνη, διόλου πρωτότυπη, διέξοδος! Οι απολογητές το ονομάζουν «δυσβάσταχτη διόρθωση» και οι κριτικά σκεπτόμενοι «ανακουφιστική αυτοκαταστροφή»: η στιγμή που το σύστημα τρώει τις σάρκες του, που η μεγαλοαστική τάξη μαζεύει τον πλούτο που άφησε στα μεσαία στρώματα, που το κακομαθημένο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο ζητά πίσω τα «ασημικά» και μάλιστα σε καλή τιμή.

Δεν πρόκειται για τη δογματική εμμονή μιας «ενοχλητικά» αριστερής σκέψης – οι «58» την ονομάζουν «νεοκομμουνιστική» (;!) και μόνο αυτοί ξέρουν τι εννοούν – αλλά για την ψυχρή απόδοση της πραγματικότητας. Η εικόνα των κυβερνητικών ιπποτών που παλεύουν πάλι να ανατρέψουν τη διαφθορά, την αναποτελεσματικότητα και ταυτόχρονα τις ανομολόγητες εμμονές των κουτόφραγκων κούρασε. Το μόνο που μπορεί να προσφέρει είναι γέλιο – πράγματι, τόσο απαραίτητο στις μέρες μας… 

Κι όμως, η κοινωνία μπορεί να αποστρέφεται, μπορεί να καταδικάζει, αλλά δεν στρατεύεται, ακόμη, μαζικά, πλειοψηφικά, σε καμιά εναλλακτική, σε κανέναν σκοπό. Γιατί; Λείπει η διάθεση; Όχι, λείπει ο σκοπός! Το αισθητήριο της ελληνικής κοινωνίας είναι απολύτως σωστό: ο λόγος που κυριαρχεί στο αντινεοφιλελεύθερο φάσμα δεν έχει ωριμάσει. Σίγουρα είναι πρωτόγνωρες οι καταστάσεις που βιώνουμε αλλά υπάρχουν εναλλακτικές: ένα ολοκληρωμένο, προσαρμοσμένο πρόγραμμα παραγωγικής ανασυγκρότησης, δημοκρατικής επαναθεμελίωσης, κοινωνικής δικαιοσύνης και περιβαλλοντικής ισορροπίας για τη χώρα.

Πού ΔΕΝ θα βρούμε τα λεφτά!....

Του Μακμάκ*, απο την Αυγη...
Μια ερώτηση φάντασμα πλανιέται πάνω από το πρόγραμμα της κυβέρνησης της αριστεράς! Το περίφημο ερώτημα «Και πού θα βρείτε τα λεφτά για να υλοποιήσετε αυτά που λέτε;» στοιχειώνει τον πολιτικό διάλογο -από τα κανάλια μέχρι τα καφενεία.
Το κείμενο αυτό επιχειρεί να εξηγήσει με τρόπο κατανοητό για τον απλό κόσμο, που δεν γνωρίζει και πολλά οικονομικά, το γιατί οι περισσότερες εύκολα προτεινόμενες λύσεις δεν ισχύουν, καθώς και το γιατί, αντί να χαϊδεύουμε αυτιά, πρέπει να κρατάμε όχι απλά "μικρό καλάθι" αλλά ένα δύο πράγματα στο χέρι, οπλίζοντας τον κόσμο με υπομονή.
Το ερώτημα, πού θα βρούμε τα λεφτά, δεν είναι λάθος!
Οι απαντήσεις που δίνονται είναι, συνήθως, λάθος...
Πολλοί πιστεύουν ότι το κούρεμα του χρέους δημιουργεί αυτομάτως περίσσευμα για την καταπολέμηση της φτώχειας και την ανάπτυξη. Αν, δηλαδή, αντί για 48 δισ. χρεωλύσια πάμε στα 24 δισ., δεν μας περισσεύουν 24 δισ.;
Δυστυχώς, όχι!
Το χρέος αποπληρώνεται όχι από τη χώρα, αλλά από μια τριγωνική λογιστική συναλλαγή, το περίφημο "σωληνάκι" της εντατικής. Χοντρικά, χρωστάμε 48 δισ., μας δανείζουν 50 δισ. (2 για το έλλειμμα) και μετά χρωστάμε για την άλλη χρονιά 55 δισ. Δηλαδή τα χρεωλύσια αποπληρώνονται λογιστικά από τους δανειστές και το συνολικό χρέος διογκώνεται. Μολονότι δεν πληρώνουμε, οι δανειστές μάς κρατάνε οικονομικά ζωντανούς τεχνητά, με απεχθείς όρους και έχοντας άλλες παράπλευρες ωφέλειες. Ανά πάσα στιγμή μπορούν να τραβήξουν την πρίζα.

Υπάρχει τελικά πρόβλημα με το χρέος;

Του ΣΤΑΘΗ ΚΟΥΒΕΛΑΚΗ*, απο την Ελευθεροτυπια...

Μπορεί να ακούγεται εξωφρενικό, αλλά στη χώρα όπου μετά τρία χρόνια μνημονιακής «θεραπείας» το δημόσιο χρέος έχει εκτοξευθεί στο 180% του ΑΕΠ καλλιεργείται η εντύπωση πως το πρόβλημα έχει περίπου τακτοποιηθεί! Αυτό ισχυρίζεται φυσικά η κυβέρνηση. Εφ' όσον η χρηματοδότηση της τρόικας τελειώνει το 2014, η Ελλάδα θα ξαναβγεί υπερήφανα στις αγορές επιδεικνύοντας το πρωτογενές της πλεόνασμα.

Ακόμη κι αν το δεχτούμε, παραμένει όμως το αγκάθι του «χρηματοδοτικού κενού», η κύρια πηγή του οποίου είναι η λήξη χρεολυσίων άνω των 40 δισ. τα επόμενα δύο χρόνια. Για να καλυφθεί πλήρως το ποσό αυτό, φαίνεται ότι θα χρειαστεί επιπλέον τροϊκανή χρηματοδότηση. Το ύψος της οποίας, αν και σαφώς μικρότερο από αυτό των δύο Μνημονίων, κάθε άλλο παρά αμελητέο προβλέπεται να είναι - και σίγουρα πάνω από 10 δισ. Σε κάθε περίπτωση, επιπλέον χρηματοδότηση σημαίνει νέα μέτρα, τα οποία στην ουσία έχουν ήδη δρομολογηθεί και μόνο καταστροφή μπορούν να προσθέσουν στο υπάρχον τοπίο ερειπίων.
Η ιδέα ότι η Ελλάδα με το συσσωρευμένο δημόσιο χρέος της μπορεί να αντλήσει ποσά αυτής της τάξεως στις αγορές στερείται σοβαρότητας. Το συμπέρασμα είναι απλό: πέρα από άδικο και ταξικό, το δημόσιο χρέος δεν είναι βιώσιμο.
Δυστυχώς όμως, ακόμη και δυνάμεις που συμφωνούν με αυτή τη διαπίστωση δείχνουν να υποτιμούν την έκταση του προβλήματος. Λέγεται, για παράδειγμα, ότι ναι μεν η επόμενη διετία θα είναι δύσκολη, αλλά ότι μετά το πέρας της η εξυπηρέτηση του χρέους θα κινηθεί σε ανεκτά επίπεδα, γύρω στα 8 δισ. το χρόνο. Αυτό το ποσό αφορά όμως μόνο τα χρεολύσια και όχι τους τόκους που αντιπροσωπεύουν μια επιβάρυνση παρόμοιας τάξης. Συνολικά λοιπόν η εξυπηρέτηση του χρέους θα κινείται ίσως και στα 15 δισ. το χρόνο, ήτοι 6% του ΑΕΠ. Πρωτογενή πλεονάσματα τέτοιου ύψους είναι ουτοπικά. Αρα παραμένει το πρόβλημα της αδυναμίας αναχρηματοδότησης στις αγορές μιας χώρας με δυσανάλογα υψηλό δημόσιο χρέος.