Ο υπεύθυνος δωσιλογισμός και ο «ανεύθυνος» πρύτανης Πελεγρίνης...

ΤΟΥ ΚΙΜΩΝΑ ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΥ*, απο την Αυγη...
Ενώ οι συνυπεύθυνοι υπουργοί κ. Αρβανιτόπουλος και Μητσοτάκης έχουν αναλάβει, τοις τρόικας ρήμασι πειθόμενοι, να στείλουν στον κάδο της ανεργίας τους διοικητικούς υπαλλήλους των πανεπιστημίων, ο «ανεύθυνος» πρύτανης του Καποδιστριακού Πελεγρίνης παίζει θέατρο στο Παρίσι. Αυτή είναι η είδηση όπως έχει παραχθεί από την αγία οικογένεια των Μνημονίων και αναπαράγεται από όλες τις ζώνες του τηλεοπτικού λυκόφωτος. Από τη μια πλευρά οι νοικοκυραίοι του δωσιλογισμού και από την άλλη ένας άνθρωπος που αποφάσισε να μην εξανδραποδιστεί πειθαρχώντας στα κελεύσματα διάλυσης του δημόσιου πανεπιστημίου. Ο πρύτανης Θεοδόσης Πελεγρίνης, ως γνωστόν, αρνείται να συνεργήσει στην απόλυση εκατοντάδων διοικητικών υπαλλήλων του ιδρύματος, αρνείται δηλαδή να προσυπογράψει τον φυσικό θάνατο του πανεπιστημίου. Για τούτο εγκαλείται και διασύρεται από το βαθιά άμουσο πολιτικό προσωπικό που έχει αναλάβει ως υπεργολαβία των δανειστών να εγκαθιδρύσει το εργασιακό καθεστώς της απόλυτης βαρβαρότητας.
Ένας άνθρωπος που «θεατρίζεται» είναι ένας επικίνδυνος άνθρωπος. Ένας άνθρωπος που αντλεί την παιδεία του από τα μεσημερινάδικα της τηλεόρασης είναι ένας κανονικός άνθρωπος. Τόσο κανονικός, που δεν μπορεί να ανεχθεί ένας κοτζάμ πρύτανης να παίζει θέατρο τη στιγμή που μία σοβαρή κυβέρνηση έχει αναλάβει το θεάρεστο έργο κατεδάφισης της χώρας.
«Μετεβλήθη εντός μου ο ρυθμός του κόσμου», έγραψε ο Βιζυηνός. Στον δικό μας κόσμο, αυτόν που θα υπερασπιζόμαστε μέχρι την τελευταία ικμάδα ψυχής και σώματος, το θέατρο είναι το πρώτο και έσχατο σχολειό. Αυτό που μπορεί να διασαλεύσει ακόμα τη ναρκωμένη σκέψη, να παρακινήσει με την ευγένειά του στην ευγένεια όσους αρνούνται να παραδοθούν στην επιβαλλόμενη αφασική βαρβαρότητα. Αυτές είναι οι δικές μας σταθερές στις κατευθυνόμενες μεταβολές του κόσμου, οι δικές μας αξίες. Οι λοχίες της τρόικας ποιες αξίες υπερασπίζονται;
* Ο Κίμων Ρηγόπουλος είναι ηθοποιός-συγγραφέας

Το χρονικό μιας προαναγγελθείσης δίωξης...

Της Πέπης Ρηγοπούλου, απο την Εφημεριδα των Συντακτων..
Η οθόνη, ακόμα και των πιο μνημονιακών και κυβερνητικών καναλιών στέλνει σημαδιακές εικόνες. Οι ολιγάριθμοι σχολικοί φύλακες συλλαμβάνονται ή στέλνονται στο νοσοκομείο με τη φροντίδα των αρμόδιων ματ που σχεδόν τους ξεπερνούν σε αριθμό. Το προ λίγου καιρού κλείσιμο της ΕΡΤ μέσα σε μια νύχτα, πανευρωπαϊκή πρωτιά, με την πραγματική αλλά και βαθιά συμβολική του σημασία, το ακολούθησε μια άλλη πρωτιά στην νεοελληνική ιστορία: Η πειθαρχική δίωξη εναντίον του πρύτανη κ. Θεοδόση Πελεγρίνη, που κρίθηκε από τον συνάδελφό του ένοχος διότι σέβεται ό,τι απέμεινε από τις δημοκρατικές διαδικασίες και δεν καλεί την Αστυνομία εναντίον των 1.300 περίπου απεργών διοικητικών του Εθνικού Καποδιστριακού, που διεκδικούν τα αυτονόητα γι΄ αυτούς και για το σύνολο του Πανεπιστημίου. Του πρύτανη που, σύμφωνα με τις ενορχηστρωμένες επιθέσεις κάποιων υπουργών και των Μίντια, έχει ένα ακόμα τιμωρητέο χαρακτηριστικό: του αρέσει το θέατρο.

Ντρέπομαι για τους συμπατριώτες μας που έχουν καταπιεί και αυτήν την προπαγάνδα ερεθιζόμενοι και μόνο από τη λέξη θέατρο, ξυπνώντας μνήμες από βάρβαρες εποχές που η θεατρική δραστηριότητα εξασφάλιζε για γυναίκες και άντρες ηθοποιούς ένα εισιτήριο για την Κόλαση. Οποιος παίζει θέατρο είναι λοιπόν αυτομάτως ένοχος, μη σοβαρός, άξιος προπηλακισμού, ενώ, προφανώς, οι πολιτικοί, οι εντολοδόχοι τους και οι θεράποντές τους μας οδηγούν με θανατερή σοβαρότητα στον γκρεμό.

Η φαμφάρα και το χάος...

Sotosblog...

Από τον κυνισμό, το δούλεμα, την ωμότητα και τα άλλα όλα που συνθέτουν τη συμπεριφορά της κυβέρνησης, δεν θα μπορούσε να απουσιάζει και η φαμφάρα. Φαμφάρα στην κυριολεξία· με πραγματικά ταρατατζούμ, τρομπέτες, τρομπόνια, φιλαρμονικές, πολύχρωμες στολές, φτερά στα καπέλα, απ’ όλα!
Χθες (επαν)εγκαινιάσθηκε το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Τάχα ως επιτακτικό αίτημα των δημοτών. Πόσο επιτακτικό; Τρία τετράγωνα παρακάτω, στριμώχνονται, για να μην πω σκοτώνονται, για το ποιος θα πρωτοκαπαρώσει θέση στον ξενώνα των αστέγων. Το ρουσφέτι για ένα κρεββάτι πάει σύννεφο. Πίσω και στο πλάι του ξενώνα κοιμούνται κατάχαμα όσοι δεν έχουν βύσμα, παρέα με άλλους που ούτε που το διανοούνται να το ψάξουν. Τόσο επιτακτικό.
Ξαφνικά, λοιπόν, η περιοχή γέμισε απαστράπτουσες λιμουζίνες. Πρόεδροι της Δημοκρατίας, Πρωθυπουργοί, Δήμαρχοι, τοπικοί παραγοντίσκοι, γριές και νεογέννητες αυτοδιοικητικές βδέλλες διάφορες, μπάντες να παιανίζουν και δεν συμμαζεύεται. Να μην χάσουν οι κύριοι και κυρίες της πειραϊκής κοινωνίας το πουλμούρ και το μπαλντανφάν των εκατομμυρίων που δαπανήθηκε, για να αναστηλωθεί ένα θέατρο πλάι σε ερειπωμένα οικοδομικά μεγαθήρια, γιαπιά-τέρατα που ρημάζουν στο μεταξύ ακριβώς εκεί δίπλα επί μισό αιώνα! Αποτέλεσμα, ένα συνολικό τερατούργημα χωρίς προηγούμενο.
Εξαγγέλθηκαν μάλιστα και μεγαλόπνοα προγράμματα για το «νέο στολίδι». Πού αυτά; Πότε; Στην Ελλάδα του 2013, όπου μπαίνει μέσα με τα μπούνια το Μέγαρο Μουσικής, και χρηματοδοτείται με επιχορηγήσεις επί κρατικών εγγυήσεων και κρατικές εγγυήσεις επί επιχορηγήσεων σκανδαλωδώς, για να παίζουν εκεί ο Νταλάρας και ο Σαλαμπάσης, μπας και ρεφάρει! Ποιο; Το Μέγαρο! Και θα φτουρίσει το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά… Μέγας είσαι Κύριε, και θαυμαστά τα έργα σου!

Στο πρώτο υπόγειο του Κουν...

Γελωτοποιος...

(Το δευτερο μερος του αφιερωματος στον Ιακωβο Καμπανελλη)

“Human kind cannot bear very much reality”
Four Quartets, T.S. Eliot
Η ελαττωματικότητα του ανθρώπινου είδους μπορεί να συνοψιστεί σε μια αμφιβόλου εγκυρότητας φράση: «Ο άνθρωπος απέκτησε πιο μεγάλη νοημοσύνη απ’ ό,τι χρειαζόταν, αλλά όχι αρκετά μεγάλη όσο χρειάζεται».
Και ένα παράδειγμα: Ο άνθρωπος έχει τόσο μεγάλη νοημοσύνη ώστε να μπορεί να φτιάξει πυρηνικά όπλα, αλλά όχι αρκετά μεγάλη για να μην τα φτιάξει.
Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα ζώα ο άνθρωπος μπορεί να κατανοεί πολύ περισσότερα απ’ τα τέσσερα Fs (feeding, fleeing, fighting, fucking).
Δυστυχώς όμως η γνώση του για τον εξωτερικό κόσμο και τα φαινόμενα του εξελίχτηκε πολύ πιο ραγδαία από τη γνώση του για τον εσωτερικό κόσμο και τα φαντάσματα του. Για να αντισταθμίσει την αβάσταχτη ελαφρότητα της πραγματικότητας –και τις φρικαλέες εκφάνσεις της- ο ανθρώπινος εγκέφαλος ανέπτυξε μια ιδιαίτερη ικανότητα, ένα πέμπτο f: Τη φαντασία (f, for fantasy) ή αλλιώς την απάτη (f, for fake).
Και ήταν η μέγιστη απάτη, η Απάτη της Τέχνης, που έσωσε τον Καμπανέλλη από την πραγματικότητα.

Ο Καμπανέλλης επέστρεψε από το Μαουτχάουζεν σε μια Αθήνα η οποία βρισκόταν πλέον υπό αγγλική/αμερικανική κατοχή. Η ελευθερία του ήταν πλασματική (όπως και της χώρας του), αφού η μνήμη του τον κρατούσε ακόμα, αποστεωμένο και μελλοθάνατο, πίσω στο στρατόπεδο συγκέντρωσης.
Είχε δει πάρα πολλά για να συνεχίσει να πιστεύει στον άνθρωπο και τα έργα του. Κουβαλούσε στην πλάτη σαν ταφόπλακα την επίγνωση ότι ο άνθρωπος μπορεί να είναι το χείριστο των θηρίων. Η πραγματικότητά του και ο ύπνος του ήταν γεμάτα κρεματόρια και σβάστικες.
Η πρώτη απόπειρα για να λυτρωθεί ήταν ο έρωτας. Ερωτεύτηκε μια όμορφη κοπέλα, την Νίκη –και τότε δεν γνώριζε ότι θα έμενε μαζί της μέχρι το τέλος.
Όμως ο έρωτας δεν αρκούσε για να διώξει αυτά τα περιβόητα –και τόσο κοινότοπα στη λογοτεχνία- «φαντάσματα του παρελθόντος».
Πως μπορούσε να αγαπήσει όταν ήξερε ότι κάποια μέρα μπορεί να έπαιρναν την αγάπη του, όσο όμορφη και να ήταν; Πως μπορούσε να κάνει παιδιά όταν είχε δει να τα χωρίζουν από τους γονείς τους για να τα αποτεφρώσουν;


Δεν μπορούσε καν να μείνει στο σπίτι. Μέσα εκεί αισθανόταν πάλι φυλακισμένος και έβγαινε για να περπατήσει με τις ώρες στους δρόμους της Αθήνας, χωρίς στόχο και προορισμό, σαν να προσπαθούσε να βεβαιωθεί για την ελευθερία του. Αυτοί οι ατέρμονοι περίπατοι τον οδήγησαν τελικά στη λύτρωση.

Ένα χειμωνιάτικο απόγευμα είχε ραντεβού με την Νίκη. Όμως είχε φύγει από το σπίτι πολλές ώρες νωρίτερα. Μην μπορώντας να αντέξει το κρύο αποφάσισε να μπει κάπου για να ζεσταθεί. Όλως τυχαίως βρέθηκε μπροστά στο Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν, στο οποίο παιζόταν ένα έργο του Τένεσι Ουίλιαμς.
Ο Καμπανέλλης δεν ήξερε τίποτα από θέατρο, πέρα από κάποιες ραδιοφωνικές προσαρμογές που ίσως να είχε ακούσει. Όμως αποφάσισε να κατέβει σε εκείνο το «πρώτο υπόγειο», για να ζεσταθεί και να περάσει η ώρα μέχρι το ραντεβού. Κι εκεί ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με την Απάτη του Θεάτρου.
Σε ένα απολύτως λιτό σκηνικό -ένα τραπέζι, δυο καρέκλες και μια γυάλινη προθήκη στο βάθος- τρεις άνθρωποι χωρίς φανταχτερά κουστούμια, με ρούχα καθημερινά, έπαιζαν μια σκηνή που θα μπορούσε να διαδραματίζεται στο διπλανό σπίτι του θεατή.
Χωρίς θεούς και ήρωες, χωρίς οιμωγές και απαγγελίες, τόσο φυσιολογικά, τόσο ανθρώπινα, που θα μπορούσες να ανέβεις κι εσύ στη σκηνή για να πάρεις μέρος στην παράσταση ή για να πιεις ένα ποτήρι νερό.
Δεν υπήρχε το χάσμα ανάμεσα στον υποκριτή και το θεατή, ανάμεσα στον Άμλετ ή τον Οιδίποδα και τον κοινό θνητό που παρακολουθούσε.

Εκεί πάνω, εκεί μπροστά σου, μπορούσες να δεις έναν άνθρωπο σαν κι εσένα που προσπαθούσε να ξεφύγει από τη πραγματικότητα ή συντριβόταν από το βάρος της. Μιλούσε σαν κι εσένα, κινιόταν σαν κι εσένα, αισθανόταν όπως κι εσύ, ήταν… εσύ.
Και όλοι γνώριζαν ότι επρόκειτο για παράσταση, ότι αυτοί που έβλεπαν ήταν ηθοποιοί, ήξεραν ότι ήταν μια απάτη, αλλά όσοι αφήνονταν να πιστέψουν στην απάτη έβγαιναν κερδισμένοι.

Όταν τέλειωσε η παράσταση ο Καμπανέλλης είχε ήδη λυτρωθεί, γιατί είχε καταλάβει ότι ο μόνος τρόπος να αποτινάξει το βάρος της πραγματικότητας ήταν να γίνει μέρος αυτής της τόσο ρεαλιστικής Απάτης.
Την επομένη κιόλας πήγε στο Εθνικό για να κάνει αίτηση, ώστε να γίνει ηθοποιός. Αλλά δεν τον δεχτήκανε. Του έλειπε το απολυτήριο του γυμνασίου. Όμως ο Καμπανέλλης δεν μπορούσε να σκεφτεί τίποτα άλλο. Αφού δεν μπορούσε να γίνει ηθοποιός… Θα γινόταν θεατρικός συγγραφέας!
Έγραψε το πρώτο του θεατρικό, το έστειλε στο Εθνικό Θέατρο και… Όχι, δεν είναι τόσο εύκολο να πάρεις μέρος στην Απάτη, κύριε Καμπανέλλη. Όσο και να το επιθυμείς, το άδειο και ψυχρό σύμπαν δεν συνωμοτεί υπέρ σου.
Όταν έλαβε την πρώτη απόρριψη αποθαρρύνθηκε. Για μια μέρα. Την επομένη ξεκίνησε να γράφει ένα καινούριο έργο, το οποίο είχε ακριβώς την ίδια τύχη. Αλλά συνέχισε…
«Ήμασταν τότε», μου είχε πει, «μια παρέα από νεαρούς, όλοι επίδοξοι θεατρικοί συγγραφείς, ποιητές και πεζογράφοι. Οι περισσότεροι είχαν πολύ μεγαλύτερο ταλέντο από εμένα. Όμως όλοι τους, μετά την πρώτη απόρριψη ή το πολύ τη δεύτερη, τα παρατούσαν.»
Ο Καμπανέλλης δεν τα παράτησε. Συνέχισε να γράφει –και να τον απορρίπτουν- για εφτά συνεχόμενα χρόνια.
«Και πως ζούσατε όλο αυτό τον καιρό;» τον είχα ρωτήσει.
«Έγραφα διαφημίσεις για οδοντόκρεμες», είχε απαντήσει ο Καμπανέλλης γελώντας. «Αλλά, ουσιαστικά, με ζούσε η Νίκη με το μικρό μισθό που έπαιρνε.»
Μετά τα εφτά χρόνια γρουσουζιάς κάποιο έργο του Καμπανέλλη έπεσε στα χέρια ενός θεατράνθρωπου που αναγνώρισε το ταλέντο του. Μετά ήταν η σειρά της «Στέλλας», της πιο τραγικής ηρωίδας του ελληνικού κινηματογράφου και του «Δράκου» του πιο τραγικού ανθρωπάκου. Αλλά ο θρίαμβος ήρθε όταν ο Κάρολος Κουν ανέβασε την «Αυλή των Θαυμάτων», με τη μουσική του Χατζιδάκι.
Τέλος οι διαφημίσεις οδοντόκρεμας, ξεκίνησε η πορεία που κάποτε θα οδηγούσε στο να τον αποκαλέσουν: «ο πατριάρχης του νεοελληνικού θεάτρου» (αν και ο ίδιος χαμογελούσε αμήχανα και προσπαθούσε να αλλάξει θέμα όταν άκουγε τέτοιους χαρακτηρισμούς).

Μια φίλη από την Νάξο μου είχε πει κάποτε ότι ο Καμπανέλλης είναι υπερεκτιμημένος, αφού δεν έκανε κάτι τόσο σπουδαίο όσο ο Τένεσι Ουίλιαμς ή ο Ιονέσκο. Αυτή, πιστεύω, είναι η απόρροια της νοοτροπίας: «Θέλω να γίνω σαν Αμερικάνος, θέλω να γίνω παγκόσμιος».
Ο Καμπανέλλης δεν ήταν ο Τένεσι Ουίλιαμς της Ελλάδας ούτε ο Λόρκα της Ελλάδας, ήταν –απλά- ο Καμπανέλλης της Ελλάδας, μικρός και μέγας, όσο μικρή και μεγάλη είναι η χώρα μας, χωρίς συγκρίσεις, χωρίς πλειστηριασμούς αξίας.

Θα τελειώσω αυτό το κείμενο με την απάντηση του Καμπανέλλη σε έναν νεαρό συγγραφίσκο (ο υποφαινόμενος) όταν εκείνος τον ρώτησε για ποιο λόγο γράφουμε και προσπαθούμε να κατανοήσουμε, να επικοινωνήσουμε, όταν οι άνθρωποι τριγύρω μας νοιάζονται μόνο για τα τζιπ και τις διακοπές τους (ήταν το 2005).
Είχε απαντήσει: «Γράφω, γιατί δεν μπορώ να κάνω αλλιώς» και «Απαισιοδοξία ούτε και στην κόλαση».
Και κάτι ήξερε εκείνος από κόλαση.