Το κόμα της ελλάδος είναι το σινφέρον (δύο γράμματα του Ζορμπά στον Καζαντζάκη)...

Γελωτοποιος...

 

Ο Μιγκέλ ντε Ουναμούνο υποστήριζε ότι μέσα σε κάθε Ισπανό υπάρχει ένας Κιχώτης και ένας Πάντσα. Ένας παθιασμένος ονειροπόλος -ένας τρελός ιδαλγός,
και ένας κουτοπόνηρος χωρικός, που έχει το νου του μόνο στο εύκολο κέρδος.
Όταν ήμουν νέος και ανόητος (τώρα μεγάλωσα, αλλά παρέμεινα ανόητος), βαυκαλιζόμουν πιστεύοντας ότι μέσα σε κάθε Έλληνα -και σε μένα βεβαίως, υπάρχει ένας Ζορμπάς και ένας Καζαντζάκης.
Ένας ηδονιστής, ένας άνθρωπος-σώμα, και ένας διανοούμενος, ένας άνθρωπος-μυαλό.
Ευσεβείς πόθοι, ενός ανόητου νέου που δεν ήθελε να αντικρίσει την πραγματικότητα: Ότι δεν υπάρχουν «άνθρωποι-ιδέες» κρυμμένοι μέσα στους ανθρώπους με «σάρκα και οστά» (όπως μας αποκαλούσε ο Ουναμούνο).

Ο άνθρωπος είναι ένα θεριό. Αν πας να το εγκλωβίσεις θα σε κατασπαράξει.
Αλλά του αρέσει να μπαίνει μόνος του σε κλουβιά, κλουβιά που νομίζει ότι τα επέλεξε και καθόλου ως τέτοια δεν τα βλέπει, ακόμα κι αν χρειάζεται lexotanil, ψευδαισθήσεις, γκατζετάκια και ιδεολογίες, για να αντέξει τον εκούσιο εγκλωβισμό του.
Ο άνθρωπος (κάθε άνθρωπος, Ισπανός, Έλληνας και Ουρουγουανός), είναι ένα άθυρμα στα χέρια των αιώνων και των καταστάσεων. Σπανίως υψώνει το κεφάλι έξω από το βούρκο για να κοιτάξει τα αστέρια -και νομίζει ότι οι σκιές στα τοιχώματα της σπηλιάς είναι τα αληθινά αστέρια.
Πως θα μπορούσε να αντέξει ο νους το κατάφωτο κενό; Μόνο χτίζοντας τις δικές του προσωπικές φυλακές.
Εμείς είμαστε οι δεσμώτες, εμείς και οι φύλακες.

Σμαραγδένιος ανηφορίζων...

του Νικου Σαραντακου...
Το σμαράγδι είναι πολύτιμος λίθος με βαθυπράσινο χρώμα. Στα ελληνικά η λέξη υπάρχει από την ελληνιστική εποχή (σμαράγδιον) και, παρά τις διάφορες θεωρίες των Βυζαντινών λογίων, που ήθελαν να ετυμολογείται από άλλες ελληνικές λέξεις (π.χ. από το σμαραγή = πάταγος), φαίνεται ότι προέρχεται από το σανσκρ. marakatam, άλλωστε υπάρχει και ο τύπος “μάραγδος”. Η ελληνική λέξη πέρασε στα λατινικά (smaragdus), και από εκεί στις λατινογενείς γλώσσες, όπου άλλαξε όχι λίγο -ας πούμε στα γαλλικά είναι émeraude, στα αγγλικά emerald. αν και στα γερμανικά έχει μείνει Smaragd. Στα ισπανικά είναι esmeralda, γένους θηλυκού, και από εκεί το όνομα Εσμεράλδα, ενώ και στα ελληνικά έχουμε όνομα γυναικείο Σμαράγδα ή Σμαραγδή, απ’ όπου πρέπει να είναι και το χαϊδευτικό Σμαρώ.
Το επώνυμο Σμαραγδής ανήκει στην όχι πολύ πολυμελή ομάδα επωνύμων που έχουν σχηματιστεί από ονόματα γυναικών, που λέγονται μητρωνυμικά, όπως είναι ο Γαρουφαλιάς, ο Ελένης, ο Αφέντρας, αλλά και ο Θανάσαινας ή ο Γιαννάκαινας (αρχικά, γιος της Θανάσαινας, της γυναίκας του Θανάση, κτλ.) Έτσι και ο Σμαραγδής προήλθε από κάποιον γιο κάποιας Σμαραγδής. Κι έτσι φτάσαμε στο κυρίως θέμα της ανάρτησης, διότι σήμερα δεν θα λεξιλογήσουμε για το σμαράγδι, παρόλο που και οι πολύτιμοι λίθοι έχουν μεγάλο ετυμολογικό και γενικά γλωσσικό ενδιαφέρον, αλλά θα αναφερθώ, σύντομα, σε δύο πράγματα που ειπώθηκαν προχτές όταν ο πρωθυπουργός τίμησε τον σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή.
Το άρθρο θα είναι σύντομο επειδή δεν έχω πολλά να πω και επειδή σε ένα τουλάχιστον σημείο θέλω να μου λύσετε εσείς μιαν απορία, είναι κάτι που εγώ δεν το ξέρω.
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Ο μισελληνισμός των «Ελληναράδων»...

απο τον Ιο, στην Εφημεριδα των Συντακτων...
Η Ελλάδα, όπως την «αγάπησαν» οι ναζί κατακτητές...
Πίσω από τη φανατική προσκόλληση σε φράσεις αρχαίων συγγραφέων και τη χρήση γραμματικών τύπων της καθαρεύουσας, οι θιασώτες της ρατσιστικής βίας κρύβουν τη βαθιά τους απέχθεια σε κάθε τι πραγματικά ελληνικό.
 Μετά από αρκετούς μήνες στην πρώτη γραμμή της δημοσιότητας, η Χρυσή Αυγή κατορθώνει να διατηρεί ή να διευρύνει τις δημοσκοπικές της επιδόσεις, χωρίς να κάνει ούτε βήμα πίσω στα φανατικά ναζιστικά της πιστεύω. Επιμένει βέβαια στην ευφημιστική μετωνυμία «εθνικισμός» για να εκφράσει τον εθνικοσοσιαλιστικό πυρήνα της πολιτικής της σκέψης, αλλά δεν παύει να στέλνει διαρκώς κωδικοποιημένα μηνύματα προς τους «μυημένους», προκειμένου να τους καθησυχάσει ότι δεν έχει αλλάξει απόψεις.

Αναγνωρίζοντας ότι δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς οι ναζιστικές απόψεις, η Χρυσή Αυγή καναλιζάρει τη δημόσια προπαγάνδα της σε αυτό που η ίδια θεωρεί ευνοϊκότερο πεδίο: την «ελληνολατρία». Υποτίθεται ότι όσα η ίδια πρεσβεύει για τη σημερινή ελληνική κοινωνία δεν είναι τίποτα άλλο παρά συνεπής εφαρμογή των απόψεων που μας κληροδότησε η κλασική ελληνική αρχαιότητα. Μάλιστα, η οργάνωση επιδίδεται σε μια συστηματική αλίευση αρχαίων «ρητών» ή «αποφθεγμάτων», προκειμένου να στηρίξει τον ρατσισμό, την ξενοφοβία και τη μισαλλοδοξία στους «αρχαίους ημών προγόνους».

Μ’ αυτόν τον τρόπο, βέβαια, το μόνο αποτέλεσμα είναι να αποδίδονται στους αρχαίους Ελληνες οι πιο σκοτεινές, βίαιες και απάνθρωπες πρακτικές που εφαρμόστηκαν στα μέσα του περασμένου αιώνα από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα της Ευρώπης και κυρίως την εθνικοσοσιαλιστική Γερμανία, με αποκορύφωμα το ίδιο το Ολοκαύτωμα.

Πρόκειται για μια συστηματική διαστρέβλωση της ελληνικής παράδοσης και του περιεχομένου της αρχαίας ελληνικής γραμματείας που έχει γονιμοποιήσει τις αρχές του σύγχρονου ουμανισμού. Αλλά όλα αυτά είναι απορριπτέα από την ακροδεξιά προπαγάνδα. Οχι. Για τους σύγχρονους «Ελληναράδες» από την αρχαιότητα πρέπει να πάρουμε μόνο τον «Καιάδα», την «Κρυπτεία» και το πολύπαθο «Πας μη Ελλην Βάρβαρος». Πίσω, δηλαδή από τους επιφανειακούς ύμνους για τους «προγόνους» κρύβεται ένα βαθύ μίσος για κάθε τι ελληνικό.

Στην πλάτη του Ισοκράτη

Η ιδεολογική χρήση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας δεν είναι βέβαια κάτι καινούργιο. Και η ανιστόρητη μεταφορά αρχαίων παραθεμάτων για να δικαιολογηθούν ο σύγχρονος εθνικισμός και η αντιμεταναστευτική υστερία ή να τεκμηριωθεί η «μοναδικότητα» του ελληνικού λαού «διά μέσου των αιώνων» δεν περιορίζεται ασφαλώς στη Χρυσή Αυγή.

Το πιο χαρακτηριστικό σχετικό παράδειγμα είναι το γνωστό απόσπασμα από τον «Πανηγυρικό» του Ισοκράτη, σχετικά με τον προσδιορισμό των Ελλήνων ως εκείνων που «μετέχουν» της ελληνικής παιδείας. Από τις αρχές της περασμένης δεκαετίας και με αφορμή τη διαμάχη για το αν πρέπει να κρατούν οι άριστοι μαθητές την ελληνική σημαία, ανεξάρτητα από το αν είναι γόνοι μεταναστών, το απόσπασμα αυτό βρέθηκε στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Και πολλοί «αλβανοφάγοι» έσπευσαν να δώσουν τη δική τους ερμηνεία, επιμένοντας ότι ο αρχαίος ρήτορας δεν εννοούσε κάτι παρόμοιο και ότι αντιθέτως επέμενε στη «φυλετική» ανωτερότητα των Ελλήνων (Ιός, 1.11.2003).

Το ΛΑΟΣ και η Χρυσή Αυγή πρωτοστάτησαν βέβαια στην «αποκατάσταση» του «φυλετισμού» του Ισοκράτη. Κάθε λίγο και λιγάκι η ναζιστική εφημερίδα επανέρχεται στο ζήτημα με κείμενα όπως «Ο φυλετιστής Ισοκράτης και οι “αντιρατσιστές” διαστρεβλωτές της αλήθειας» (15.2.2002), «Ο ρατσιστής Ισοκράτης» (1.3.2002), «Ο φυλετιστής Ισοκράτης» (30.10.2003), «Ο ρατσιστής Ισοκράτης» (20.11.2003), «Ο Ισοκράτης, ο Σωκράτης, οι αντιρατσιστές και ο Τσενάι» (27.10.2004), «Μια φράση και η διαστρέβλωση της αλήθειας» (24.6.2009).

Αυτό που έμεινε έξω από τη συζήτηση είναι η ουσία του ζητήματος. Οτι δηλαδή η σύγκριση της σημερινής κοινωνίας με την αρχαία «πόλη-κράτος» είναι ανιστόρητη και αδιέξοδη, ενώ είναι δεδομένο ότι η συγκρότηση των σύγχρονων εθνικών κρατών, και μάλιστα στα Βαλκάνια, στηρίχτηκε σε μεγάλο βαθμό στον εκπαιδευτικό μηχανισμό. Τα σχολεία, δηλαδή, υπήρξαν τα κέντρα στα οποία σμιλεύτηκε η εθνική συνείδηση των λαών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δίνοντας στη φράση του Ισοκράτη το σύγχρονο νόημά της.

Αυτά βέβαια είναι ψιλά γράμματα για τους θαυμαστές του «ρατσιστή» Ισοκράτη, οι οποίοι θεωρούν «παιδεία» το «παίδεμα» των άλλων. Υπάρχουν πάντως και χειρότερα. Είναι τα σημεία που οι κήρυκες του εθνικισμού δεν διστάζουν να διαστρεβλώσουν τα αρχαία κείμενα προκειμένου να τα εντάξουν στην προπαγάνδα τους. Προτού αναλάβει καθήκοντα στο υπουργείο Υγείας, ο Αδωνις Γεωργιάδης παρουσίαζε στην εκπομπή τηλεπωλήσεων που διατηρεί σε πολλά κανάλια με τον αδελφό του την επανέκδοση του «Λεξικού των ελληνικών και ρωμαϊκών αρχαιοτήτων» του Σμιθ, το οποίο είχε κυκλοφορήσει το 1890. Σε όλη την εκπομπή του, ο πρώην γραμματέας του ΛΑΟΣ, επανερχόταν στο λήμμα «Ξενία» του λεξικού, θεωρώντας ότι είχε ξετρυπώσει λαβράκι, με το οποίο θα κατατρόπωνε τους «κουλτουριαραίους», οι οποίοι τολμούν να συνδέουν την οφειλόμενη στάση απέναντι στους πρόσφυγες και τους μετανάστες με την ιερή ελληνική παράδοση της φιλοξενίας, η οποία έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα και τη λατρεία του Ξενίου Διός.

Κάθε λίγο και λιγάκι διάβαζε μια φράση από το λήμμα αυτό: «Παρά τοις αρχαίοις ο μη Ελλην ξένος εθεωρείτο ως εχθρός και βάρβαρος». Αυτή τη φράση ο κ. Γεωργιάδης την ερμήνευε ως εξής: «Δηλαδή, η έννοια του Ξενίου Διός ήταν μόνο μεταξύ των Ελλήνων. Δεν έχει να κάνει με τους αλλοδαπούς, να πείτε στους διάφορους θολοκουλτουριαραίους».

Μόνο που το Λεξικό λέει το ακριβώς αντίθετο. Ακριβώς μετά τη φράση που επαναλάμβανε μονότονα ο κ. Γεωργιάδης, αναγράφονται τα ακόλουθα:

«Ο ερχόμενος δε εις χώραν τινά ουχί επί εχθρικώ τινι σκοπώ, φαινομένως τουλάχιστον, ενομίζετο ως ου μόνον προστασίας δεόμενος, αλλά και ως ικέτης. Ο Ζευς δε ην η προστάτειρα των ξένων και των ικετών θεότης. Οθεν εκαλείτο Ζευς Ξένιος και Ικετήσιος. [...] Αμα αφικομένου ξένου, οιασδήποτε τάξεως και γένους, εδέχοντο αυτόν ευμενώς και παρείχον αυτώ πάντα τα προς ανάπαυσιν και θεραπείαν των αμέσων αυτού αναγκών επιτήδεια. Ο ξενούμενος αυτόν δεν ηρώτα τις ήτο ούτος, ή δια τι ήλθεν εις την οικίαν αυτού πριν ή εκτελέση τα της ξενίας καθήκοντα. Εν όσω δε διέμενε παρ’ αυτώ, εθεώρει ως ιερώτατον καθήκον το προστατεύειν αυτόν από πάσης καταδιώξεως, και εάν έτι ανήκεν εις πολιτικώς εχθράν φυλήν».

Από κοντά στον Γεωργιάδη και η Χρυσή Αυγή που κάθε τόσο υπενθυμίζει ότι «εκτός από την αρχαία ελληνική λέξη φιλοξενία υπήρχε και η ξενηλασία» (11.11.2009).


Αλλά για ποιο λόγο επιχειρούν να αναζητήσουν στην αρχαιότητα τη δικαιολογία για τον δικό τους ρατσισμό και την ξενοφοβία οι προπαγανδιστές της ελληνικής Ακροδεξιάς; Το εξηγεί στο πρόσφατο βιβλίο της η Αννα Φραγκουδάκη. Στην πραγματικότητα, πίσω από την υποτιθέμενη «περήφανη ελληνοκεντρική» τους στάση, κρύβεται η υιοθέτηση του κλασικού «κεντροευρωπαϊκού» ρατσισμού. Το ρατσιστικό αυτό σχήμα που ενδημεί στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ελίτ εξυμνεί την ελληνική αρχαιότητα, αλλά ταυτόχρονα υποτιμά τη σύγχρονη «υπανάπτυκτη» και «ανατολίτικη» εικόνα της Ελλάδας. Οι εγχώριοι απολογητές αυτού του σχήματος συγκρίνουν τα σημερινά «χάλια» με το αρχαίο «κλέος» και αναζητούν τρόπους να «αναστηθεί το γένος» και να αναπαραχθεί το παρελθόν, αποδίδοντας στους «προγόνους» όσα εκείνοι υποστηρίζουν σήμερα. Τα πρώτα σπέρματα αυτής της προβληματικής αναζητούνται στον διαταραγμένο πρώιμο εθνικοσοσιαλισμό του Περικλή Γιαννόπουλου.

«Ο λόγος αυτός», γράφει η Φραγκουδάκη, «παρά τον αντιευρωπαϊσμό του, απευθύνεται στην ολιγαρχική τάση της Ευρώπης και ζητάει, για εκείνους τους Ελληνες που καταγγέλλουν τους Ελληνες για κατωτερότητα, μερίδιο στην ευρωκεντρική “ανωτερότητα”, στο όνομα της κλασικής αρχαιότητας και της ορθόδοξης μεγαλοσύνης του ελληνισμού. Προσφέρουν στην ολιγαρχική τάση της Ευρώπης τη νομιμοφροσύνη στην αποδοχή της υποτιθέμενης ανωτερότητάς της, ώστε να τους δώσει ως αντάλλαγμα θέση ισότιμη στο βασίλειο των “ευγενών” εθνών».

Με τα μάτια του Αδόλφου

Αυτά όλα θα ήταν απλώς γραφικά, αν δεν ήταν ταυτόχρονα και εξαιρετικά επικίνδυνα. Γιατί επιχειρούν να προσδώσουν μια «εθνοπρεπή» δικαιολογία στα φαινόμενα ρατσιστικής βίας που πολλαπλασιάζονται, ενώ την ίδια στιγμή σπέρνουν την απελπισία σε όσους τα υιοθετούν (εφόσον αποδεικνύονται ανήμποροι να μετρηθούν με τους «προγόνους», ανάξιοι συνεχιστές μιας λαμπρής παράδοσης).

Αυτό ισχύει ειδικά για τη ναζιστική οργάνωση που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη σημερινή πολιτική ατζέντα. Δεν μπορεί κανείς να προσεγγίσει την ιδιότυπη «ελληνολατρία» της Χρυσής Αυγής αν δεν λάβει υπόψη του το γεγονός ότι οι απόψεις της οργάνωσης για την Αρχαία Ελλάδα είναι απολύτως διαμεσολαβημένες.

Στην πραγματικότητα, ο στενός ηγετικός πυρήνας της Χρυσής Αυγής δεν ταυτίζεται με ό,τι θεωρείται σήμερα ελληνικό, αλλά με όσα επιχείρησαν να περιγράψουν ως «αρχαιοελληνικό» οι θεωρητικοί του Τρίτου Ράιχ και ειδικά ο ίδιος ο Χίτλερ, ο Αλφρεντ Ρόζενμπεργκ και ο Χάινριχ Χίμλερ.

Τα μέλη αυτού του στενού πυρήνα θεωρούν τους εαυτούς τους «βορείους», «Ινδογερμανούς» και δεν χάνουν καμιά ευκαιρία να το υποδηλώσουν. Κάθε Χριστούγεννα γιορτάζουν το «χειμερινό ηλιοστάσιο», με παραπομπές όχι στην ελληνική παράδοση, αλλά στη Σκανδιναβία! Επιλέγουν τον τίτλο «Βόρειον Σέλας» για το περιοδικό που εκδίδουν στη Βόρεια Ελλάδα. Και με κάθε λογής σύμβολα παραπέμπουν στη «βόρεια» καταγωγή τους.

Για την περίπτωσή τους ισχύει η ρήση του Λιακόπουλου ότι «ζουν ανάμεσά μας», αλλά εκείνοι νομίζουν ότι ζουν στη μυθική Θούλη, την αρχέγονη πατρίδα του βόρειου «Αριου» ανθρώπου. Δεν διστάζουν να ποζάρουν έχοντας στις μαύρες μπλούζες τους το σήμα των περιβόητων SA, των χιτλερικών παραστρατιωτικών Ταγμάτων Εφόδου, όπως έκανε ο γνωστός «θεωρητικός» τους, Γιώργος Μάστορας. Πρόκειται για το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Γιώργου Μισιάκα, διορισμένου στο γραφείο του Μιχαλολιάκου στη Βουλή (ΦΕΚ 390/14.8.2012).

Ο ίδιος εμφανίστηκε πριν από λίγες μέρες και με τη στάμπα «Nordland» («Βόρεια χώρα»). Είναι το όνομα μιας ταξιαρχίας των Waffen SS, στην οποία ανήκαν ξένοι εθελοντές. Ακόμα και ο ύμνος της Χρυσής Αυγής που «παιάνιζε» την ώρα του ρατσιστικού «συσσιτίου» την περασμένη Τετάρτη έξω από τα γραφεία της δεν ήταν άλλος από το εμβατήριο των SA, το Horst Wessel Lied, απαγορευμένο βέβαια στη Γερμανία. Το εμβατήριο αυτό ξεκινά με τον στίχο «Die Fahne hoch» (Ψηλά η σημαία), το οποίο μεταφράζεται από τη Χρυσή Αυγή σε «Ορθό το λάβαρο» και αποτελεί μόνιμο σύνθημα και τίτλο στα κείμενά της.

Πεισμένοι ότι είναι συνεχιστές αυτής της «βόρειας» φυλής, οι χρυσαυγίτες διαβάζουν την Αρχαία Ελλάδα με τα μάτια των ναζί. Και στα χέρια τους η Αρχαία Ελλάδα (και ειδικά η Σπάρτη) κακοπαθαίνει όσο κακόπαθε και στα χέρια των αυθεντικών ναζί.

Αυτός είναι ο λόγος που σε όλα τα ιδεολογικά τους άρθρα για την Ελλάδα, τον Ελληνισμό και τη Φυλή οι χρυσαυγίτες επιλέγουν εικονογράφηση από την τέχνη του Τρίτου Ράιχ. Αποφεύγουν αγάλματα και ανάγλυφα αρχαιοελληνικά. Προτιμούν τα έργα του Αρνο Μπρέκερ και του Γιόζεφ Τόρακ, των δύο αγαπημένων γλυπτών του Χίτλερ. Και δίπλα στην ελληνική σημαία δεν παραλείπουν να μοστράρουν είτε τον «αγκυλωτό» μαίανδρο είτε τον «κέλτικο» σταυρό, σύμβολο κι αυτό του «βόρειου» ανθρώπου.

Η ταύτιση με τον χιτλερισμό φτάνει σε σημεία παράνοιας. Και όχι μόνο «αποδεικνύουν» ότι ο Χριστός ήταν Ελληνας, αλλά για να αποτινάξουν από το ίνδαλμά τους, τον Χίτλερ, την υποψία που υποστηρίχτηκε από κάποιους ότι είχε εβραϊκές και αφρικανικές ρίζες, οι χρυσαυγίτες πάνε ένα βήμα παραπάνω: «Η επιστημονική απάντηση: ελληνικής καταγωγής εξ αρρενογονίας κατά το μάλλον ο Χίτλερ» (8.9.2010).

Από τον Νίτσε στον Παλαμά

Δεν κακοπαθαίνουν μόνο οι αρχαίοι συγγραφείς στα έντυπα και τους λόγους των μεταμοντέρνων εθνικοσοσιαλιστών της πλατείας Αττικής. Την ίδια τύχη έχουν οι νεότεροι μελετητές της Αρχαίας Ελλάδας, τους οποίους διαστρεβλώνει η οργάνωση κατά βούληση, προκειμένου να εξυπηρετηθεί ο απώτερος προπαγανδιστικός της σκοπός.

Και πρώτα απ’ όλους ο Νίτσε, τον οποίο ακολουθεί μια παράδοση διαστρέβλωσης από τους ναζιστές θεωρητικούς. Οι χρυσαυγίτες προσπαθούν να φορέσουν στον Νίτσε ένα εθνικιστικό και φυλετικό κουστούμι. Γιατί αν η προσέγγιση γινόταν μέσα από μια ελληνική/ευρωπαϊκή ματιά (δηλαδή την οπτική του ίδιου του Νίτσε, ή έστω του Παλαμά και του Καζαντζάκη, των δύο επιφανέστερων Ελλήνων νιτσεϊκών), τότε θα γινόταν φανερό ότι για τον Νίτσε το μεγαλείο των αρχαίων Ελλήνων δεν οφείλεται στο ότι ήταν φυλετικά καθαροί αλλά στο ακριβώς αντίθετο. Το μεγαλείο της Αρχαίας Ελλάδας έγκειται στην επιμειξία, στην ανάμιξη και τη διασταύρωση των φυλών και των πιο ετερόκλητων στοιχείων και όχι στη φυλετική αγνότητα και καθαρότητα. Ο Νίτσε αρνείται κατηγορηματικά ότι υπάρχουν «καθαρόαιμοι» και «αυτόχθονες Ελληνες».

«Η χριστιανική διδασκαλία ήταν το αντίθετο της διονυσιακής διδασκαλίας· ν’ ανακαλύπτεις ξανά τον Νότο μέσα σου και ν’ απλώνεις πάνω σου έναν φωτεινό, λαμπρό, μυστηριώδη ουρανό του Νότου· να ξαναποκτάς νότια υγεία και κρυφή δυναμικότητα της ψυχής· βήμα βήμα να γίνεσαι πιο περιεκτικός, πιο υπερ-εθνικός, πιο ευρωπαϊκός, πιο υπερ-ευρωπαϊκός, πιο εγγύς ανατολίτης, τελικά πιο ελληνικός -γιατί το ελληνικό ήταν η πρώτη μεγάλη ένωση και σύνθεση καθετί εγγύς ανατολικού, και απ’ αυτήν την άποψη η έναρξη της ευρωπαϊκής ψυχής, η ανακάλυψη του “νέου κόσμου” μας» («Η θέληση για Δύναμη», παρ. 1.051, μτφρ. Ζήσης Σαρίκας, εκδ. Νησίδες, 2001).

Ποιοι είναι όμως για τον Νίτσε οι «αρχέγονοι κάτοικοι της ελληνικής γης», της χώρας που ο ίδιος αγάπησε όσο τίποτε άλλο; «Μογγολική καταγωγή με τη λατρεία του δέντρου και του όφεως. Οι ακτές στολισμένες από μία Σημιτική λωρίδα. Εδώ και εκεί Θράκες. Οι Ελληνες πήραν όλα αυτά τα στοιχεία μέσα στο αίμα τους, συμπεριλαμβανομένων όλων των θεών και των μύθων (στους θρύλους του Οδυσσέα, κάποιοι είναι μογγολικοί) […] Τι είναι αυτοί οι “καθαρόαιμοι Ελληνες”; Δεν είναι αρκετό να δεχθούμε ότι Ιταλικά, Θρακικά και Σημιτικά στοιχεία διασταυρώθηκαν και αναμείχθηκαν σε Ελληνες;» (Friedrich Nietzsche, Nachgelassene Fragmente 1875-1879, 5[198], εκδ. Walter de Gruyter, Βερολίνο/Νέα Υόρκη 1967, σ. 96).

Οσο για τις συχνές αναφορές της Χρυσής Αυγής στον Καζαντζάκη, δεν περιλαμβάνουν βέβαια τις απόψεις του για τον εβραϊκό λαό. «Γενικά οι Εβραίοι, από ιστορικές κυρίως αιτίες, που ενεργούν απάνω τους τώρα και τόσους αιώνες, απόχτησαν μία εντελώς ιδιαίτερη ανάμεσα στις υπόλοιπες φυλές, ψυχοσύνθεση», γράφει στο «Τι είδα στη Ρουσία» ο Καζαντζάκης. «Το Κράτος γι’ αυτούς ήταν η οργανωμένη αδικία· γιατί αληθινά κανένας λαός όσο ο ιουδαϊκός δε δοκίμασε τόσο απάνθρωπα την τυραννία, την απληστία και την αδικία του δυνατού. Για να σωθούν, κι επειδή αδυνατούσαν να καταφύγουν στις σωματικές τους δυνάμεις, καλλιεργούσαν στο έπακρο τις πνευματικές τους ικανότητες. Αλλο όπλο από το Πνεύμα δεν είχαν».

«Πώς μπορεί κανείς να νιώσει τη ράτσα των Εβραίων χωρίς να περάσει και να ζήσει τη φοβερή αυτήν έρημο;» λέει αλλού («Ταξιδεύοντας, Σινά») ο Καζαντζάκης. «Εγώ που αγαπώ την ανήλεη αυτή ράτσα χαιρόμουν να θωρώ τις φοβερές πέτρες, όπου γεννήθηκαν οι αρετές τους. Η θέληση, το πείσμα η αντοχή – κι απάνω απ’ όλα ένας Θεός σάρκα από τη σάρκα τους που του φώναζαν: “Δώσε μας να φάμε! Σκότωσε τους εχθρούς μας! Δώσε μας τη Γη της Επαγγελίας” και τον ανάγκαζαν με τη βία να υπακούσει. Χάρη στην έρημο αυτή οι Εβραίοι ζουν ακόμα και κυριαρχούν με τις αρετές τους τον κόσμο. Σήμερα -μεταβατική περίοδος οργής, εκδίκησης και βίας- οι Εβραίοι είναι αναγκαστικά και πάλι ο εκλεκτός λαός του φοβερού Θεού της Εξόδου»…

Οσο για τον Παλαμά, τον οποίο αναδεικνύει στα άρθρα του ο ίδιος ο αρχηγός της οργάνωσης, είναι εκείνος που μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία είχε κατακεραυνώσει τους συγχρόνους του για τη ροπή στον αντισημιτισμό. Με άρθρο του σε αθηναϊκή εφημερίδα ο Παλαμάς υμνούσε τον Στέφαν Τσβάιχ και κατηγορούσε τον Θέμο Αθανασιάδη Νόβα που φλέρταρε με τον ναζισμό. Ο Αθανασιάδης Νόβας είχε κατακρίνει το ανέβασμα του έργου «Του φτωχού τ’ αρνί» του Τσβάιχ από το Εθνικό Θέατρο με ένα πολύ γνώριμο επιχείρημα: «Ο Τσβάιχ είναι Εβραίος και η κριτική μασονία που τον επέβαλε επίσης εβραϊκή» (εφημ. «Νέος Κόσμος», 8.11.1934). Ο Παλαμάς απάντησε με μια καταπληκτική φράση: «Ο Τσβάιχ είναι στα χρόνια μας αριστοτέχνης, είν’ ένας συγγραφέας από τους ονομαστούς και τους έξοχους […] Εβραίος ή Αθηναίος» (10.11.1934). Αλλά ο Αθανασιάδης Νόβας επέμεινε: «Οχι διδάσκαλε, δεν κάνει το ίδιο…» (15.11.1934).

Αν λοιπόν ψάχνουν για ομοϊδεάτη τους οι χρυσαυγίτες στους ποιητές του Μεσοπολέμου, ας αφήσουν τον Παλαμά ήσυχο. Και ας στηριχτούν στον Αθανασιάδη (αδελφό του γνωστού «αποστάτη»), ο οποίος έγραφε: «Μου είπαν πως ο Τσβάιχ το έγραψε για να χτυπήσει τον Χίτλερ. Αλλά τότε τόσο το χειρότερο για το Εθνικό που έσπευσε να υιοθετήσει ένα έργο της χονδροειδέστερης εβραϊκής βαγαποντιάς».

Φυσικά οι χρυσαυγίτες δεν πολυασχολούνται μ’ αυτές τις λεπτομέρειες. Οπως ομολογούν, «ο Ελληνισμός είναι πάνω απ’ όλα Αίμα και με αυτή την οπτική βλέπουμε τον Αρχαίο Ελληνισμό. […] Η αναφορά στην Αρχαία Ελλάδα για τη Χρυσή Αυγή δεν έχει φιλοσοφικό ή φιλολογικό ενδιαφέρον, δεν αποτελεί απλά και μόνο ένα αντικείμενο γνώσεως. Είναι κάτι πολύ βαθύτερο, γιατί για εμάς ο Ελληνισμός είναι ένα Αιμάτινο Ποτάμι στον Χρόνο, που η συνέχειά του πιστεύουμε ότι είναι οι σύγχρονοι Ελληνες» (1.3.2002).

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Οι «νεοναζί» και οι αποζημιώσεις των… ναζί

Ο γερμανόφιλος εθνικισμός της Χρυσής Αυγής δεν είναι ανέφελος. Πολλές φορές η οργάνωση βρίσκεται υποχρεωμένη να απολογείται για τη δράση των Γερμανών ομοϊδεατών της που στρέφεται εναντίον του ελληνικού λαού. Ζήσαμε από κοντά την… απελπισία της ηγεσίας της οργάνωσης, όταν τον Απρίλιο του 2010 πληροφορήθηκε ότι οι σύντροφοί της του NPD διαδηλώνουν έξω από το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Ντίσελντορφ, με κεντρικό σύνθημα «Γερμανικό χρήμα μόνο για γερμανικά συμφέροντα – καμιά οικονομική βοήθεια για την Ελλάδα». Η οδύνη των χρυσαυγιτών έγινε μεγαλύτερη όταν έμαθαν ότι υπήρξε και αντισυγκέντρωση από υποστηρικτές της Ελλάδας, στους οποίους μετείχαν μέλη του κόμματος της Αριστεράς, των Πρασίνων και του SPD, με πλακάτ «Είμαστε όλοι Ελληνες» και «Σταματήστε το NPD».

Η Χρυσή Αυγή επιχείρησε να θολώσει τα νερά. Αποστασιοποιήθηκε με ανακοίνωσή της από το αδελφό κόμμα και το κατηγόρησε για «επιπολαιότητα, λαϊκισμό και χωρίς γεωστρατηγική σκέψη να σταθεί στο πλευρό των παγκόσμιων κερδοσκόπων της Νέας Υόρκης». Αυτά βέβαια δεν εμπόδισαν τις δυο οργανώσεις να συνεργάζονται στενά μέχρι σήμερα, ενώ οι Γερμανοί του NPD μετείχαν προσκεκλημένοι και στη φετινή φιέστα της Χρυσής Αυγής στην Αθήνα.

Υπάρχουν όμως και χειρότερα. Η Χρυσή Αυγή εμφανίστηκε –μετά βέβαια από κάποιες αμφιταλαντεύσεις- να υποστηρίζει το παλιό αίτημα της ελληνικής Αριστεράς για την αποπληρωμή του κατοχικού δανείου και των πολεμικών αποζημιώσεων εκ μέρους του γερμανικού κράτους. Μόνο που η θέση αυτή αντιφάσκει απολύτως με την άρνηση του Ολοκαυτώματος, την οποία διακήρυξε επισήμως από τα έδρανα της Βουλής ο εκπρόσωπος Τύπου της οργάνωσης, καθώς και με την υιοθέτηση της λεγόμενης «αναθεώρησης» της Ιστορίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, την οποία έχει κάνει σημαία του ο Νίκος Μιχαλολιάκος εδώ και δεκαετίες.

Γιατί δεν είναι η Μέρκελ και ο Σόιμπλε αυτοί που αμφισβητούν τα ελληνικά δίκαια, αλλά ο γκουρού της ευρωπαϊκής αναθεωρητικής σχολής και εξέχων αρνητής του Ολοκαυτώματος, ο Ρομπέρ Φορισόν. Η Χρυσή Αυγή έχει βέβαια προβάλει όπως μπορεί τις θέσεις του Φορισόν και έχει δημοσιεύσει κείμενά του στις επίσημες εκδόσεις της.

Ε, λοιπόν, ο Φορισόν έχει δημόσια υποστηρίξει ότι η Γερμανία δεν χρωστάει τίποτα στην Ελλάδα. «Η αλήθεια είναι ότι, παρά τον ανταρτοπόλεμο και τον αποκλεισμό που εφάρμοσε η Βρετανία, η Γερμανία έστειλε στην Ελλάδα σημαντικές ποσότητες χρυσού, προκειμένου να περιοριστεί ο καταστροφικός πληθωρισμός και να σταθεροποιηθεί με επιτυχία το ελληνικό νόμισμα. Εστειλε επίσης στην Ελλάδα προϊόντα διατροφής για να καταπολεμήσει το λιμό, καθώς και εξαγωγικά γερμανικά προϊόντα, και αυτά παρά τις ελλείψεις από τις οποίες είχε ήδη αρχίσει να υποφέρει ο γερμανικός λαός». Το προκλητικό αυτό κείμενο φέρει τον εξίσου προκλητικό τίτλο «Το Τρίτο Ράιχ βοηθάει την Ελλάδα» και δημοσιεύτηκε στο ανεπίσημο ιστολόγιο του Φορισόν (8.10.2011).

Αυτή είναι, λοιπόν, η κρυφή πεποίθηση της Χρυσής Αυγής. Το Τρίτο Ράιχ, κατά την άποψή της, όχι μόνο δεν εκμεταλλεύτηκε και κατέστρεψε οικονομικά την Ελλάδα, αλλά την έσωσε! Κι όσοι δεν το καταλαβαίνουν, ή -ακόμα χειρότερα- πιστεύουν τα υποκριτικά ρητορικά σχήματα της οργάνωσης απλά είναι αφελείς. Στην καλύτερη περίπτωση.

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Διαβάστε
● Johann Chapoutot «Ο Εθνικοσοσιαλισμός και η Αρχαιότητα» (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2012)
Η «ανακάλυψη» από τους θεωρητικούς του ναζισμού της «βόρειας» καταγωγής του ελληνισμού. Αυτή την ελληνική «γερμανικότητα» αναμασά η Χρυσή Αυγή, στηριγμένη στα γραπτά του Χίτλερ και του Ρόζενμπεργκ.
● Αννα Φραγκουδάκη «Ο Εθνικισμός και η άνοδος της Ακροδεξιάς» (εκδ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2013)

Ανάλυση για την ανάδυση των ακροδεξιών μορφωμάτων του ΛΑΟΣ και της Χρυσής Αυγής, στηριγμένη στην εξέλιξη της επίσημης εθνικής ιδεολογίας. Η υιοθέτηση από τους εγχώριους εθνικιστές του ρατσιστικού προτύπου της κεντροευρωπαϊκής ελίτ.
● Κ.Π. «Ενα επεισόδιο από την ιδεολογική προετοιμασία της 4ης Αυγούστου. Του φτωχού τ’ αρνί». (περ. «Επιθεώρηση Τέχνης», τχ. 141, Σεπτέμβρης 1966)
Η απάντηση του Παλαμά σε αντισημιτική κριτική του Θέμου Αθανασιάδη Νόβα, με αφορμή το έργο του (Εβραίου) Στέφαν Τσβάιχ.
Δείτε
● «300» (του Zack Snyder, 2007)
Στηριγμένο στο κόμικς του Frank Miller, η σύγχρονη αυτή καρικατούρα της μάχης των Θερμοπυλών ικανοποιεί τις δοξασίες των σύγχρονων κατά φαντασία μιμητών της Σπάρτης. Οι εχθροί είναι ζωόμορφα τέρατα και ο αρχηγός τους θηλυπρεπής, ενώ this is Sparta.


ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΙΟΥ: Τάσος Κωστόπουλος, Αντα Ψαρρά, Δημήτρης Ψαρράς   

  ios@efsyn.gr

Να αγαπήσουμε επιτέλους την ευθύνη...

του Μαζεστιξ απο το Ιστολογιο Τοιχο - Τοιχο...

Ένας λαός που έχει απεμπολήσει εδώ και 38 χρόνια το δικαίωμα στη λήψη αποφάσεων, δηλαδή στη Δημοκρατία, έχει διαμορφώσει χαρακτήρα μικρού παιδιού.
Αφού δε συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων, έχει απωλέσει την έννοια της ευθύνης.
Από το 1974 έχει να γίνει δημοψήφισμα, ώστε να αποφασίσει απευθείας ο λαός για κάποιο ζήτημα.
Έτσι, του αρέσει να κλαίγεται πάντα κατόπιν εορτής, να παρουσιάζεται ως αιώνιο θύμα, να υποδύεται την Κοκκινοσκουφίτσα που την πάτησε απ' τον μετεμφιεσμένο κακό λύκο.

Ε όχι λοιπόν!
Ας αναλάβουμε επιτέλους τις ευθύνες μας!
Ο λύκος αυτή τη φορά ήταν πιο ειλικρινής από ποτέ.
Κι αν φόρεσε και παπιγιόν, δεν έκρυψε τα δόντια του και μας κοιτούσε ξερογλείφοντας.
Και όταν μάλιστα μας μιλούσε με τα μαχαιροπήρουνα στα χέρια και την πετσέτα δεμένη στο λαιμό του, έτοιμος για το δείπνο του.
Κι αν είπε πως μ' αυτά τα δόντια δε θέλει να μας δαγκώσει, τα δόντια του τα βλέπαμε.
Κι όταν μάλιστα ο ίδιος λύκος μας είχε ξαναδαγκώσει μόλις πριν λίγο με τα ίδια ακριβώς δόντια.
Το ότι υποσχέθηκε πως την επόμενη φορά θα χρησιμοποιήσει τα κοφτερά του δόντια για να ανοίγει μπύρες δε σημαίνει πως δε βλέπαμε ξεκάθαρα τα δόντια του.
Κι όταν μάλιστα είχε ξεκαθαρίσει πως αν δεν υπάρξει άλλη διέξοδος, έστω και με "βαριά καρδιά", θα χρησιμοποιήσει τα δόντια του για να μας δαγκώσει, "για να μη βγούμε απ' το ευρώ".

Ε λοιπόν δεν μπορούμε να το παίζουμε ανήξεροι.
Ξέραμε.
Και επιλέξαμε.
Επιλέξαμε το λύκο.
Επιβεβαιώσαμε την εκδοχή του μύθου της Κοκκινοσκουφίτσας που θέλει τη συμπαθή νεαρά να είναι ψιλοπουτανίτσα και να τριγυρίζει κι αυτή το λύκο.
Ε τώρα ας μην κάνουμε τις παρθένες!



Κακά τα ψέματα, -μεταξύ μας, δε θα το πω στον Στουρνάρα- δεν υπάρχει πολίτης που ψήφισε ΠΑΣΟΚ ή ΝΔ και να μην ήξερε πολύ καλά ότι θα ψηφιστεί και νέο Μνημόνιο και θα ληφθούν και νέα μέτρα.
Δεν αισθάνομαι πως κορόιδεψαν κανέναν ούτε ο Σαμαράς ούτε ο Βενιζέλος.
Οι ίδιοι που τον Φλεβάρη ψήφισαν το Δεύτερο Μνημόνιο με τη Δανειακή Σύμβασή του, τώρα ψηφίζουν και την εξειδίκευση των μέτρων τους.
Πού είναι το περίεργο;
Ποιος εκπλήσσεται και για ποιο λόγο;
Ποιος εξαπατήθηκε;

Αν ψήφισε κάποιος το κόμμα της Ντόρας, του Άδωνι, του Βορίδη, του Βαρβιτσιώτη, του Ντινόπουλου, του Ψυχάρη και του Χατζηδάκη πιστεύοντα ότι δε θα πάρουν μέτρα περαιτέρω λιτότητας, ας έρθει να μου παρουσιαστεί για να σκίσω τα πτυχία μου.
Όπως επίσης και το κόμμα του Βενιζέλου, του Λοβέρδου, του Παπακωνσταντίνου κλπ.

Ας αναλάβουμε επιτέλους τις ευθύνες των πράξεών μας.
Όπως δεν έχω βρει ακόμα κανέναν να παραδέχεται πως ψήφισε ΠΑΣΟΚ το 2009, όπως δεν υπήρχε ούτε ένας που να παραδέχεται ότι πίστεψε στο "λεφτά υπάρχουν" του Παπανδρέου και τον ψήφισε με χέρια και πόδια, έτσι και σήμερα δε βρίσκω ούτε έναν που να υποστηρίζει το Μνημόνιο, αν και 3-4 μήνες πριν το ψήφισε με τα δυο χέρια και δαγκωτό.

Θυμίζω ότι τον Ιούνη που μας πέρασε το 44% των πολιτών ψήφισε ξεκάθαρα Μνημόνιο (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, Δημιουργία Ξανά, ΛάΟΣ), το 7% ψήφισε "πάση θυσία παραμονή στο ευρώ" και μισόλογα για το Μνημόνιο (ΔΗΜΑΡ, Οικολόγοι), το 7% ψήφισε τους Ναζί ενώ το 38% ψήφισε ξεκάθαρα ενάντια σ' αυτήν την πολιτική των Μνημονίων (ΣΥΡΙΖΑ, Αν.Ελ., ΚΚΕ).



Ας αναλάβουμε τις ευθύνες μας λοιπόν ως λαός και ας πάψουμε να θαυμαζόμαστε στον καθρέφτη ως τα αιώνια θύματα.
Οι μισοί (και κάτι) Έλληνες ψήφισαν το Μνημόνιο, ενώ οι μισοί (πλην κάτι) Έλληνες καταψήφισαν το Μνημόνιο.
Εμείς αυτό που έχουμε να κάνουμε είναι να πείσουμε κάποιους απ' την άλλη πλευρά για το δίκιο μας και να τους φέρουμε από τη δική μας.
Στόχος είναι να γίνει καθαρά πλειοψηφική η τάση των Ελλήνων πολιτών ενάντια στο Μνημόνιο και κυρίως να συμμετάσχουμε όλοι σε δυναμικές και επίμονες κινητοποιήσεις με σκοπό την ανατροπή του από το λαό.
Στόχος είναι να καταστήσουμε κάθε Έλληνα πολίτη υπεύθυνο των πράξεών του, να χειραφετηθεί και να πάρει τη μοίρα του εαυτού του και της χώρας του στα χέρια του.
Αν δε γίνει αυτό, σωτηρία δε θα 'ρθει ποτέ, ακόμη κι αν αναστήσουμε τον Τσε Γκεβάρα για να 'ρθει να καθαρίσει.
Λαός που κάνει τη ματσολιά του και μετά κρύβεται κάτω απ' το τραπέζι, είναι ένας λαός άξιος της μοίρας του.

Να πάψουμε να παραπονιόμαστε γιατί κάποιος δε μας σώζει.
Να πάψουμε να παραπονιόμαστε γιατί οι ξένοι δε μας σκέφτονται.
Να πάψουμε να παραπονιόμαστε επειδή δε μας κατεβάζει κάποιος στο δρόμο.
Να πάψουμε να παραπονιόμαστε για τα μέτρα που ψηφίζουν αυτοί που τους ψηφίσαμε για να ψηφίζουν μέτρα.
Να πάψουμε να παραπονιόμαστε στο μπάτσο που μας βαράει γιατί παίρνει κι αυτός 600 ευρώ.
Να πάψουμε να παραπονιόμαστε στο βουλευτή γιατί δε δείχνει ανθρωπιά.
Να πάψουμε να κρυβόμαστε πίσω από άλλους.
Να βγούμε μπροστά.
Να αγαπήσουμε επιτέλους την ευθύνη, όπως έλεγε κι ο Καζαντζάκης.

Ο Χριστός ξανασταυρώθηκε...

η Λέσχη...

Του Χρήστου Αβραμίδη

Ο Χριστός ξανασταυρώθηκε δώδεκα φορές. Ήταν μαύρος όπως ο πραγματικός, και άλλες δώδεκα και άλλες δώδεκα μέχρι που οι σφαίρες της αστυνομίας τελείωσαν. Ο αριθμός τον θυμάτων έφτασε τους 36 και η Αφρικάνικη χωροφυλακή τίμησε ξανά τις ρίζες τις που είχαν μείνει ανέπαφες, ακόμα και αν ο Μαντέλα βγήκε από την φυλακή με τιμές βασιλιά. Οι εργάτες έχασαν την μάχη με τον θάνατο. Για την ακρίβεια 12 εργάτες έχασαν την μάχη με το 12 τοις εκατό του παγκόσμιου χρυσού. Και στην συνέχεια μερικές ντουζίνες ακόμα μαύρων εργατών τραυματίστηκαν ή σκοτώθηκαν.

Μας μάθαιναν στο σχολείο τραγουδάκια σαβανωμένα, μούμιες που χωρίς να μας μιλούν για το πλαίσιο, είναι να τα λέμε στις γιορτές να χαίρεται το έθνος. Και είχαν αυτά τα τραγουδάκια κάπου χωμένους μέσα στις στροφές, στίχους όπως το “Και να’ταν σκοτωμένο στου αρχηγού το πλάι και μόνο από βόλι Εγγλέζου να’χε πάει. Κι από απεργία πείνας μέσα στην φυλακή, θα’ταν τιμή μου που’χασα το γελαστό παιδί”.

Δεν μας μάθαιναν όμως πως αυτά είναι η πραγματικότητα.
Ίσχυαν, ισχύουν και θα συνεχίσουν να ισχύουν αν δεν τα σταματήσουμε.

Αυτά τα μαθαίνεις από βιβλία καταρραμένα όπως το ο “Χριστός ξανασταυρώνεται” , συγγραφείς καταδικασμένους, όπως ο Λουντέμης, και ξυπόλητους γύφτους όπως οι μαθητές μου.

Αν πίστευα σε κάτι ανώτερο θα ένιωθα λίγο καλύτερα, διότι αυτοί οι άνθρωποι θα συνέχιζαν μια άλλη ζωή χωρίς αντιθέσεις και φτώχεια. Τώρα τι μπορεί να μας παρηγορήσει πέρα απ’την εκδίκηση.

“Άτιμος είναι ο κόσμος τούτος Αγά μου, άδικος τιποτένιος. Οι πιο καλοί πεινούν κι αδικιούνται, οι πιο κακοί τρων και πίνουν και κυβερνούν, χωρίς πίστη, χωρίς ντροπή, χωρίς αγάπη. Δεν μπορεί πια το άδικο να βαστάξει! Θα βγω στους γύρω δρόμους, θα σταθώ στις πλατείες, θανέβω στις στέγες και θα φωνάξω: Ελάτε όλοι οι πεινασμένοι κι οι αδικημένοι κι οι τίμοι να σμίξουμε, να βάλουμε φωτιά, να καθαρίσει η γης από δεσποτάδες κι αφεντάδες κι αγάδες.

…Θάθελα Αγά μου, νάχα τη δύναμη να σηκωθώ , να κηρύξω σε όλο τον κόσμο επανάσταση. Να ξεσηκώσω όλους τους ανθρώπους, άσπρους, μαύρους, κίτρινους, να γίνουμε ένας στρατός της πείνας παντοδύναμος και να μπούμε στις μεγάλες σαπισμένες πολιτείες και στα άτιμα παλάτια και στα ξετσίπωτα σεράγια της Πόλης και να βάλουμε φωτιά! “

Ν. Καζαντζάκης, “Ο Χριστός ξανασταυρώνεται”

Ο Ουναμούνο, ο Καζαντζάκης και ένας ανάπηρος φασιστής...

Γελωτοποιός...

«Μήτε φασιστής μήτε μπολσεβίκος... Είμαι μόνος.»

                              Ο Ουναμούνο στον Καζαντζάκη

Φανταστείτε ότι βρίσκεστε στην εποχή του μεσοπολέμου -στα 1930, ας πούμε. Αφού περάσατε λίγους μποέμικους μήνες στο Παρίσι, παρέα με τους σουρεαλιστές στα στενά της Μονμάρτης, και ήπιατε μερικά ποτά με τον Τζόις, το Στραβίνσκι και τον Πικάσο, αποφασίζετε να ακολουθήσετε τον καλύτερο σας φίλο, τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ, στην Ισπανία.

Ο Έρνεστ στη διαδρομή σας μιλάει για το «νέο μυθιστόρημα». Δωρικό, χωρίς επίθετα και καλλωπιστικά στοιχεία, στιβαρό κι απέριττο. Εσείς του λέτε ότι προτιμάτε την οργιώδη γραφή του Χένρι Μίλλερ, αλλά ο Γιάνκης φίλος σας στραβώνει τα μούτρα.

«Αυτό δεν είναι γραφή, είναι παραλήρημα», λέει περιφρονητικά.

Στη Μαδρίτη παρακολουθείτε με φρίκη μια ταυρομαχία. Ο Έρνεστ είναι ενθουσιασμένος με τους ταυρομάχους, αλλά εσείς δεν αντέχετε τις άνισες και άσκοπες μάχες. Τον αποχαιρετάτε, του λέτε ότι δε θα πάτε μαζί του στο Κιλιμάντζαρο, για σαφάρι, και περιπλανιέστε στην ενδοχώρα της Ιβηρικής χερσονήσου.

Κάποια μέρα βρίσκεστε στη Σαλαμάνκα και κάθεστε να πιείτε λίγο αψέντι σε ένα καφέ. Βγάζετε από το σακίδιο σας τα Προσωκρατικά Θραύσματα, για να διαβάσετε κάτι από το «σκοτεινό» Ηράκλειτο. Πριν το ανοίξετε βλέπετε να σας πλησιάζουν ένας ξερακιανός και ευθυτενής γέροντας, με φροϋδικό μουσάκι, μαζί με έναν σαραντάρη, που με το φαρδύ του μέτωπο και το μουστάκι του σας θυμίζει αναμφίβολα τον Νίτσε.

Ο γέροντας αρχίζει να μιλάει αρχαία ελληνικά και κάθεται δίπλα σας. Καταλαβαίνετε ότι ξέρει απ’ έξω όλα τα θραύσματα του Ηράκλειτου. Σας συστήνεται. Λέγεται Μιγκέλ ντε Ουναμούνο. Επάγγελμα; Ουμανιστής. Και γελάει.

Ο άλλος είναι Έλληνας. Λέγεται Νίκος Καζαντζάκης και είναι συγγραφέας.

«Ίσως έχετε διαβάσει κάποιο γραπτό μου με τα ψευδώνυμα μου: Κάρμας Νιρβαμής ή Πέτρος Ψηλορείτης», σας λέει.

Υποκρίνεστε ότι τον έχετε ακουστά για να μην τον πικράνετε. Μετά τον Τζόις και το Χέμινγουεϊ, σας φαίνεται πολύ αστείος αυτός ο Έλληνας που θέλει να παριστάνει το συγγραφέα.

Ο Ουναμούνο σας μιλάει αρκετή ώρα για τον Ηράκλειτο. Κάποια στιγμή σηκώνεται για να πάει στην τουαλέτα.

«Μόλις γύρισε από την εξορία», σας λέει ο Καζαντζάκης.

«Εξορία; Για ποιο λόγο;» ρωτάτε.

«Έκανε δηλώσεις ενάντια στον Πρίμο ντε Ριβέρα.»

Ο συγγραφέας σας εξηγεί ότι ο Ριβέρα ήταν δικτάτορας της Ισπανίας μέχρι πρότινος. Και σας μιλάει για την επιστροφή του εξόριστου.

Ο Ουναμούνο ήταν καθηγητής της αρχαίας ελληνικής γραμματείας και πρύτανης για δεκατρία χρόνια στο πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκας. Οι αντιχουντικές δηλώσεις του χάρισαν έξι χρόνια εξορίας άνευ αποδοχών. Τη μέρα που γύρισε οι εναπομείναντες καθηγητές και οι φοιτητές που ζούσαν με το θρύλο του αδάμαστου φιλόσοφου, καθηγητή και συγγραφέα είχαν οργανώσει μια διόλου σεμνή γιορτή. Περίμεναν να ακούσουν έναν από τους φλογερούς του λόγους, κάτι σαν την επιστολή που τον έστειλε στον Ατλαντικό.

Εκείνος ανέβηκε στην εξέδρα και περίμενε υπομονετικά να σταματήσουν τα χειροκροτήματα, οι ζητωκραυγές και τα αντιφασιστικά συνθήματα. Μόλις έγινε ησυχία ήπιε λίγο νερό και ξεκίνησε λέγοντας:

«Ντεθίαμος αγέρ...» (Λέγαμε χθες...)

Και ξεκίνησε να μιλάει για τον Πλάτωνα και την αθανασία της ψυχής. Σαν να μην είχε περάσει μια μέρα από την τελευταία του παράδοση. Σαν να μην είχε περάσει έξι χρόνια στην εξορία.

Ο Ουναμούνο γυρνάει από την τουαλέτα εκστασιασμένος.

«Το είδα πάλι», λέει πριν καν να κάτσει. «Ο Κιχώτης και ο Πάντσα, είναι παντού.»

Και σας διηγείται μια κωμική σκηνή που διαδραματίστηκε έξω από τις τουαλέτες, με δύο Ισπανούς που έμοιαζαν να είναι μετεμψύχωση των ηρώων του Θερβάντες.

Ο Καζαντζάκης σας αναφέρει ότι το βιβλίο του Ουναμούνο, «Η ζωή του Δον Κιχώτη και του Σάντσο Πάντσα, κατά το Μιγκέλ Θερβάντες», θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της Ισπανικής σκέψης.

Συνεχίζετε τη συζήτηση ώσπου κάποια στιγμή ο Ουναμούνο λέει, χωρίς να
αστειεύεται: «Μην ανησυχείτε, εγώ θα υπάρχω για πάντα.»

«Εννοείτε το έργο σας;» τον ρωτάτε.

«Όχι. Εγώ. Ο Μιγκέλ ντε Ουναμούνο, ο Βάσκος γεννηθείς εν Μπιλμπάο, ο άνθρωπος με σάρκα και οστά.»

Από τη συζήτηση έχετε καταλάβει ότι ο Ουναμούνο δεν είναι φανατικός χριστιανός ούτε και βουδιστής. Πως θα υπάρχει για πάντα αν δεν πιστεύει στο θεό; Τον ρωτάτε.

«Θα υπάρχω επειδή το θέλω», σας απαντάει. «Η βούληση μου είναι ισχυρότερη από το θάνατο.»

Ο Ουναμούνο είναι σίγουρος γι’ αυτό που λέει. Ο Καζαντζάκης τον κοιτάζει με θαυμασμό. Εσείς βρίσκετε μια πρόφαση για να αποχωρήσετε.

Λίγα χρόνια μετά βρίσκεστε στην Αθήνα. Είναι τα χρόνια της Κατοχής. Την προηγούμενη μέρα ήταν η κηδεία του Παλαμά. Κλάψατε όταν μαζί με χιλιάδες άλλους Έλληνες τραγουδήσατε τον Εθνικό Ύμνο πάνω από τον τάφο, ενώ σας σημάδευαν τα σαστισμένα πολυβόλα των ναζήδων. Μοιράζεστε ένα πιάτο φαΐ με το Σικελιανό όταν σας αναφέρει τον Καζαντζάκη . Βρίσκεται στην Αίγινα και παλεύει με τον Όμηρο.

«Δεν ήρθε ούτε στην κηδεία του Ποιητή», σας λέει με πίκρα ο Σικελιανός.

Αποφασίζετε να πάτε στην Αίγινα για να τον συναντήσετε. Εκείνος σας υποδέχεται ψυχρά. Τον διακόπτετε από το έργο του και δεν κρύβει τη δυσαρέσκεια του. Παρ’ όλ’ αυτά ζητάει από τη γυναίκα του, την Ελένη, να φτιάξει δυο καφέδες. Κάποια στιγμή τον ρωτάτε για τον Ουναμούνο. Ο Καζαντζάκης ανάβει την πίπα του και ο καπνός σκοτεινιάζει για λίγο τα μάτια του.

Στις αρχές του Ισπανικού Εμφυλίου ο Ουναμούνο ήταν πάλι πρύτανης στο πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκας. Οι φαλαγγίτες του Φράνκο είχαν καταλάβει την πόλη και σύντομα θα καταστρέφανε όλη τη χώρα.

Ο εθνικιστής στρατηγός Millan Astray είχε αναγκάσει τους καθηγητές και τους φοιτητές να παρευρεθούν σε μια ομιλία του στο πανεπιστήμιο. Αγαπημένο σύνθημα του στρατηγού ήταν το «Viva la muerte» (Ζήτω ο θάνατος). Όταν τέλειωσε την ομιλία του οι φαλαγγίτες άρχισαν να φωνάζουν το προαναφερθέν σύνθημα, αλλά προς μεγάλη τους έκπληξη είδαν τον Ουναμούνο να παίρνει τη θέση του στο βάθρο για να μιλήσει.

«Μόλις τώρα άκουσα», ξεκίνησε να λέει ο γερο-πρύτανης, «μια νεκρόφιλη και δίχως νόημα κραυγή. Ας το πούμε απερίφραστα: Ο στρατηγός είναι ανάπηρος πολέμου. Το ίδιο ήταν και ο Θερβάντες... Δυστυχώς σήμερα στην Ισπανία υπάρχουν πολλοί ανάπηροι. Και σύντομα θα υπάρξουν περισσότεροι... Ένας ανάπηρος, χωρίς την πνευματική μεγαλοσύνη του Θερβάντες, είναι σίγουρο πως θα προσπαθήσει να βρει κακόβουλη ανακούφιση, προκαλώντας παντού γύρω του την παραμόρφωση.»

Τότε ο στρατηγός και οι φαλαγγίτες άρχισαν να φωνάζουν: “Abajo la inteligencia” (Κάτω η διανόηση). Ο Ουναμούνο συνέχισε απτόητος:

«Εδώ είναι ναός του πνεύματος κι εγώ είμαι αρχιερέας του. Εσείς είσαστε αυτοί που βεβηλώνουν τον ιερό τόπο... Θα κερδίσετε, γιατί έχετε μεγάλη και απάνθρωπη δύναμη. Δε θα πείσετε όμως. Γιατί για να πείσετε χρειάζεστε πειθώ. Και για να έχετε πειθώ πρέπει να έχετε και κάτι άλλο, που σας λείπει: Λογική και δίκιο... Είναι ανώφελο να σας παρακαλέσω να σκεφτείτε την Ισπανία... Τελείωσα.»

 

Ο Ουναμούνο κατέβηκε από το βάθρο ευθυτενής, όπως ήταν πάντα. Ο στρατηγός ούρλιαζε και οι φαλαγγίτες συνέλαβαν τον πρύτανη. Καθώς περνούσε ανάμεσα από τους καθηγητές και τους μαθητές του εκείνοι έκλαιγαν και έσκυβαν το κεφάλι προς ένδειξη σεβασμού. Τα χείλη τους ψιθύριζαν: «Άξιος» και «Δάσκαλε!».

Ο Ουναμούνο καταδικάστηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό. Λίγους μήνες μετά έσβησε...

«Πέθανε;» λέτε τότε εσείς στον Καζαντζάκη που σας διηγήθηκε την ιστορία.

«Δεν πεθαίνει το δίκιο», σας απαντάει αυτός και σας διώχνει για να συνεχίσει το δικό του αγώνα, να γράψει για κάποιον άλλο χορευτή της αθανασίας.

(Διαβάστε: Τα έργα του Ουναμούνο, δίνοντας προτεραιότητα στο «Τραγικό αίσθημα της ζωής».

Το «Ταξιδεύοντας: Ισπανία», του Καζαντζάκη όπου θα ανταμώσετε με τον Γκρέκο και τον Ουναμούνο.

Το «Η ανατομία της ανθρώπινης καταστροφικότητας», του Έριχ Φρομ, απ’ όπου ο Γελωτοποιός αντέγραψε την τελευταία ομιλία του Ουναμούνο.)