Η αυτονόητη ελληνικότητα των βαρβάρων...

Γελωτοποιος...

Ο Καραμήτρος ήταν οδοκαθαριστής. Στο στρατό είχε μπει με βίσμα σε μια υπηρεσία όπου όλοι της σειράς του ήταν πτυχιούχοι. Σε κάποια πρωινή αναφορά, ο λοχαγός τους ρωτούσε έναν-έναν τι δουλειά έκαναν “έξω”.

“Εσύ, Καραμήτρο, τι έκανες έξω;” τον ρωτάει κι εκείνον κάποια στιγμή.

Το σκέφτεται λίγο ο Καραμήτρος και τελικά φωνάζει:

“Ο αδελφός μου είναι γιατρός!”

-

Αυτό το σύμπλεγμα κατωτερότητας έχουν και οι σύγχρονοι Ούγκοι. Καμώνονται τους καμπόσους και τους “ξέρεις-ποιος-είμαι-γω” και μόλις βρεθούν στα δύσκολα, μόλις έρθει η στιγμή να δείξουν ποιοι στ” αλήθεια είναι φωνάζουν: “Οι πρόγονοι μου έχτιζαν Παρθενώνες”.

-

Ουσιαστικά είναι σύνδρομο κατωτερότητας με ψευδαισθήσεις μεγαλείου.

-

Και αναρωτιέμαι: Υπάρχει κάποιος λογικός άνθρωπος που όταν αντικρίζει έναν σύγχρονο Αιγύπτιο σκέφτεται ότι οι πρόγονοι του έχτισαν τις Πυραμίδες;

Που όταν βλέπει έναν Μογγόλο θυμάται ότι ο Τζέκινγκς Χαν κατέκτησε σχεδόν ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσμο;

Που όταν παρακολουθεί έναν Ούγκο να χαιρετάει ναζιστικά πιστεύει ότι είναι συνεχιστής του Λεωνίδα;

Η αιώνια λιακάδα ενός καθαρού Έλληνα...

Γελωτοποιος...

Όσοι άνθρωποι και λαοί δεν έχουν παρόν πασχίζουν να εφεύρουν ένα ένδοξο παρελθόν -ή έναν καταχθόνιο εχθρό.

Δεν χρειάζεται να πάτε μακριά για να το διαπιστώσετε. Αρκεί να δείτε πως σκέφτεται η πλειονότητα των Γραικών, των Ρωμιών, των Νεοελλήνων.

-

Η σύγχρονη Ελλάδα δεν είναι παρά ένα τραγελαφικό μόρφωμα, το οποίο από συστάσεως χορεύει τσιφτετέλι στην Αγορά της Ευρώπης, για να βγάλει πενταροδεκάρες.

Αναζητά φιλλέληνες-προστάτες, χρίζει ηγέτες ανθρώπους ανέντιμους και άχρηστους (εικόνα σου είμαι, κοινωνία, και σου μοιάζω), φιλάει τις κατουρημένες ποδιές των ιεραρχών και οδηγεί τα παιδιά της στο μαρασμό ή στη μετανάστευση.

Αδιαφορεί για τις τέχνες και την επιστήμη και μόλις κάποιος τολμήσει να της θυμίσει ότι λαός χωρίς ζωντανό πολιτισμό είναι εξ ορισμού νεκρός, διαρρηγνύει τα ιμάτια της και κραυγάζει για το μεγαλείο των “αρχαίων ημών προγόνων”.

Παστίτσιο με διπλοπερασμένο Σακκά...

Γελωτοποιός...

Μια απλή και νόστιμη συνταγή για παστίτσιο, που θα σας κοστίσει μόνο 5 εκατομμύρια ευρώ -και κάτι ψιλά:

Παίρνετε έξι νεοναζί και τους βάζετε στο ψυγείο. Έτσι θα διατηρηθούν φρέσκοι για να τους χρησιμοποιήσετε όποτε τους χρειαστείτε.

Έπειτα μαζεύετε μερικούς μεγαλοαπατεώνες από τον κήπο σας, τον κήπο που με τόση φροντίδα στήσατε.

Τους παρουσιάζετε στους πελάτες σας, ξανά και ξανά, μέχρι να χορτάσουν αίμα και δικαιοσύνη, και μετά τους μεταφυτεύετε στον κήπο με εγγύηση.

Η κρίση και η κρησάρα...

Γελωτοποιος...

 

κρησάρα (η) ουσ. [<αρχ. κρησέρα] λεπτό κόσκινο

-

Θυμάμαι τη γιαγιά μου να φτιάχνει ψωμί. Είναι μια ανάμνηση σχεδόν μυθική. Περνούσε το αλεύρι από την κρησάρα. Τους σβόλους που έμεναν τους θρυμμάτιζε για να χωρέσουν. Τα σκουπίδια και όλα τα “ξένα σώματα” τα πετούσε. Μετά έβγαζε το προζύμι που είχε φυλαγμένο από παλιότερα ψωμιά.

Αυτό το προζύμι ίσως και να ήταν προαιώνιο, ίσως να προερχόταν από τους αρχαίους.

-

Για να φτιάξεις προζύμι ανακατεύεις τα πιο απλά υλικά: Λίγο νερό με λίγο αλεύρι. Τα ζυμώνεις, τα αφήνεις μια μέρα και μετά προσθέτεις λίγο ακόμα αλεύρι. Τα ζυμώνεις ξανά. Άλλη μια μέρα. Και πάλι τα ίδια.

Στην τρίτη μέρα το ζυμάρι μουχλιάζει. Το καταλαβαίνεις από τη μυρωδιά του και από την όψη του.

Τότε το βάζεις στην υπόλοιπη ζύμη, το ζυμώνεις, και το αφήνεις να “ξεκουραστεί” ένα εικοσιτετράωρο. Την επομένη ξεχωρίζεις ένα κομμάτι ζύμης (αυτό θα είναι το προζύμι), για να το χρησιμοποιήσεις την επόμενη φορά.

Το ψήνεις στο φούρνο της αυλής, με ξύλα που μαζεύουν τα εγγόνια σου.

-

Μια ελληνική «Χριστουγεννιάτικη ιστορία»...

Γελωτοποιος... 

Παραμονή Χριστουγέννων.
Ο Ε.Σ. (καμία σχέση με τον Εμπενέζερ Σκρουτζ, Ελευθέριος Στρατάκης λέγεται), είναι σκυμμένος πάνω από το γραφείο του και κοιτάει τους λογαριασμούς ξεφυσώντας.
Κάποια στιγμή σηκώνεται με το λογαριασμό της ΔΕΗ στο χέρι και πηγαίνει στο καθιστικό, όπου η γυναίκα του βλέπει τηλεόραση.
«Δεν είναι δυνατόν», της λέει. «560 ευρώ; Που θα τα βρούμε να τα πληρώσουμε;»
Εκείνη δεν απαντάει ούτε καν τον κοιτάει.
«Δε μιλάς;»
Εκείνη ούτε καν τον κοιτάει.
Ο Ε.Σ. τη διαολοστέλνει και αφού πετάει το λογαριασμό μαζί με τους υπόλοιπους πάει στην τουαλέτα και βγάζει τη μασέλα του.
Προτού ξαπλώσει ανοίγει την πόρτα του παιδικού δωματίου. Ο γιος του είναι εκεί, 35 χρονών πλέον, και κοιτάει με προσήλωση την οθόνη του υπολογιστή. Δε δίνει καμία σημασία στην πόρτα που άνοιξε.

Άβε Καίσαρ, οι μικροαστοί σε χαιρετούν....

Γελωτοποιος...         

Θα ζήσεις μια ζωή χωρίς εξάρσεις, χωρίς εξεγέρσεις. Στα καμαρίνια της ιστορίας.

Η καθαγιασμένη μετριότητα μιας ζωής ριγμένης κάπου εκεί, κάπου εκεί ανάμεσα σε όλα αυτά που ήθελες να κάνεις και σε όλα αυτά που κάνεις.

-

Κοιμάσαι τις νύχτες και ξυπνάς τα πρωινά. Ενδιάμεσα στην αφύπνιση και την κατάκλιση, υποτίθεται ότι προλαβαίνεις να ζεις.

Όμως όταν κοιμάσαι δεν είσαι πια ο εαυτός σου, ονειρεύεσαι.

Και όταν ξυπνάς δεν είσαι πια ο εαυτός σου.

-

Ήσουν μεγάλος μέχρι να μεγαλώσεις, μετά συρρικνώθηκες και χώρεσες σε ένα κουστούμι νάνου.

-

Η μέρα σου αρχίζει με βλαστήμιες ή μπορεί μονάχα μ” έναν αναστεναγμό κι ένα πικρό βήχα που βγάζει από τα πνευμόνια σου πίσσα, τσιμέντο και ανία.

Από μηχανής προβοκάτορας...

Γελωτοποιος...

Όχι! Οι χρεοκοπημένες κυβερνήσεις δεν πέφτουν.

Δεν πέφτουν από μόνες τους όταν ωριμάσουν οι συνθήκες, δεν πέφτουν όπως τα ώριμα σύκα τον Αύγουστο, δεν πέφτουν με προσευχές και λιτανείες, δεν πέφτουν με απεργίες συγκαταβατικές και με διαδηλώσεις ατροφικές.

Τα ρούχα μας μπορεί να πέσουν, τα δόντια μας μπορεί να πέσουν, εμείς μπορεί να πέσουμε, αλλά οι χρεοκοπημένες κυβερνήσεις δεν πέφτουν.

-

Τις χρεοκοπημένες κυβερνήσεις τις διαχειρίζονται άνθρωποι με χρεοκοπημένες συνειδήσεις.

Αυτοί οι χρεοκοπημένοι άνθρωποι δεν πρόκειται να σταματήσουν.

Είναι αδίστακτοι, είναι ψυχροί επαγγελματίες, είναι πληρωμένοι δολοφόνοι.

Είναι ιδεολόγοι, με την πιο βρώμικη ιδεολογία, εκείνη των ελεύθερων αγορών, εκείνη της διαπόμπευσης του ατόμου για την ευημερία των αριθμών.

Δεν υπάρχει όριο στην εγκληματική τους δράση.

Τα όρια τα βάζουν οι λαοί, μόνο αυτοί.

Δεν είναι δικτατορία, μάτια μου...

Γελωτοποιος...

 

Ξέχνα τον Κάφκα. Ο Γιόζεφ Κ. είσαι εσύ και η Δίκη σου έχει ξεκινήσει.

Θα έρθουμε από το σπίτι σου να σε πάρουμε, χωρίς καν να σου απαγγείλουμε κατηγορίες. Δεν τις χρειάζεσαι.

Αφού είσαι ένοχος, το είπαν στις ειδήσεις, είσαι ένοχος, το έγραψαν οι εφημερίδες, είσαι ένοχος, το διέταξε ο πρωθυπουργός, είσαι ένοχος, το λέει και η ΕΥΠ, είσαι ένοχος, το ξέρει η αστυνομία και η γειτόνισσα που προσπαθεί να διαφυλάξει την αθωότητα της, ότι πολυτιμότερο έχει.

Είσαι ένοχος, γιατί τολμάς να αντιτίθεσαι στα σχέδια ανάπτυξης και να διασπείρεις ψευδείς ειδήσεις, ότι τάχα κάποιοι διασπείρουν αρσενικό, στα χώματα και στα ύδατα.

Είσαι ένοχος, κύριε Παρατηρητή Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων, και το ξέρουμε καλά αυτό, γιατί παρακολουθούσαμε τα τηλεφωνήματα σου, διαβάζαμε τις συνεντεύξεις σου και καταχωρούσαμε τις αναρτήσεις σου.

Οποία ομοιότης με πρόσωπα και καταστάσεις του παρόντος είναι συμπτωματική...

Γελωτοποιος...

Στις 22 Μαΐου του 1963, κάποιος Ζ μιλάει σε μια αίθουσα της Ουδετερούπολης. Έξω τα παρακρατικά φασιστικά στοιχεία και αστυνομικοί ντυμένοι με πολιτικά πετάνε πέτρες, προπηλακίζουν τους εισερχόμενους και ζητάνε να πεθάνει ο «Βούλγαρος» Ζ. Η αστυνομία παρακολουθεί και δεν κάνει τίποτα για να απωθήσει τους τραμπούκους.
Οποία ομοιότης με πρόσωπα και καταστάσεις του παρόντος είναι συμπτωματική.

Ο Γιάγκος έπαιρνε χαρτζιλίκι από την παρακρατική φασιστική οργάνωση για να δέρνει τους κομμουνιστές. Τον ειδοποιούν και τον στέλνουν για να «κανονίσει» τον Ζ. Του υπόσχονται ότι θα του δώσουν την άδεια για το τρίκυκλο, που τόσο καιρό ζητούσε για να δουλεύει.
Οποία ομοιότης με πρόσωπα και καταστάσεις του παρόντος είναι συμπτωματική.

Το τρίκυκλο του Γιάγκου πέφτει πάνω στον Ζ και του συνθλίβουν το κρανίο με ένα σίδερο. Οι αστυνομικοί κοιτάνε το ολόγιομο φεγγάρι. Το τρίκυκλο φεύγει χωρίς κανείς να το καταδιώξει.
Οποία ομοιότης με πρόσωπα και καταστάσεις του παρόντος είναι συμπτωματική.
Αν δεν υπήρχε ο «Τίγρης», του οποίου το όνομα οφείλουμε να αναφέρουμε, Μανόλης Χατζηαποστόλου, αν δεν υπήρχε αυτός να ορμήξει πάνω στο τρίκυκλο και να παλέψει με τους δολοφόνους, τότε η όλη υπόθεση θα έμενε έτσι όπως την ήθελε η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, η κυβέρνηση που υπέθαλπε τους φασίστες παρακρατικούς και προωθούσε την αντικομμουνιστική μανία.

Το κόμα της ελλάδος είναι το σινφέρον (δύο γράμματα του Ζορμπά στον Καζαντζάκη)...

Γελωτοποιος...

 

Ο Μιγκέλ ντε Ουναμούνο υποστήριζε ότι μέσα σε κάθε Ισπανό υπάρχει ένας Κιχώτης και ένας Πάντσα. Ένας παθιασμένος ονειροπόλος -ένας τρελός ιδαλγός,
και ένας κουτοπόνηρος χωρικός, που έχει το νου του μόνο στο εύκολο κέρδος.
Όταν ήμουν νέος και ανόητος (τώρα μεγάλωσα, αλλά παρέμεινα ανόητος), βαυκαλιζόμουν πιστεύοντας ότι μέσα σε κάθε Έλληνα -και σε μένα βεβαίως, υπάρχει ένας Ζορμπάς και ένας Καζαντζάκης.
Ένας ηδονιστής, ένας άνθρωπος-σώμα, και ένας διανοούμενος, ένας άνθρωπος-μυαλό.
Ευσεβείς πόθοι, ενός ανόητου νέου που δεν ήθελε να αντικρίσει την πραγματικότητα: Ότι δεν υπάρχουν «άνθρωποι-ιδέες» κρυμμένοι μέσα στους ανθρώπους με «σάρκα και οστά» (όπως μας αποκαλούσε ο Ουναμούνο).

Ο άνθρωπος είναι ένα θεριό. Αν πας να το εγκλωβίσεις θα σε κατασπαράξει.
Αλλά του αρέσει να μπαίνει μόνος του σε κλουβιά, κλουβιά που νομίζει ότι τα επέλεξε και καθόλου ως τέτοια δεν τα βλέπει, ακόμα κι αν χρειάζεται lexotanil, ψευδαισθήσεις, γκατζετάκια και ιδεολογίες, για να αντέξει τον εκούσιο εγκλωβισμό του.
Ο άνθρωπος (κάθε άνθρωπος, Ισπανός, Έλληνας και Ουρουγουανός), είναι ένα άθυρμα στα χέρια των αιώνων και των καταστάσεων. Σπανίως υψώνει το κεφάλι έξω από το βούρκο για να κοιτάξει τα αστέρια -και νομίζει ότι οι σκιές στα τοιχώματα της σπηλιάς είναι τα αληθινά αστέρια.
Πως θα μπορούσε να αντέξει ο νους το κατάφωτο κενό; Μόνο χτίζοντας τις δικές του προσωπικές φυλακές.
Εμείς είμαστε οι δεσμώτες, εμείς και οι φύλακες.

Το παράδοξο του Ζήνωνα και το γοργοπόδαρο χρέος...

Γελωτοποιος...

 Από τα σαράντα παράδοξα του Ζήνωνα του Ελεάτη το πιο γνωστό είναι εκείνο με τον Αχιλλέα και τη χελώνα.
Βλέπετε η χελώνα, αφού νίκησε τον λαγό, πίστεψε ότι είναι η πιο γρήγορη δρομέας του αρχαίου κόσμου. Και προκάλεσε τον γοργοπόδαρο Αχιλλέα για έναν αγώνα δρόμου στο στάδιο της Αρχαίας Ολυμπίας.
Εκείνος, που ως ήρωας ήταν και αγαθός, της παραχώρησε ένα προβάδισμα εννέα μέτρων, νομίζοντας ότι με την εύνοια των θεών πολύ εύκολα θα μπορούσε να το καλύψει.
Ο αγώνας ξεκίνησε. Ο Αχιλλέας πολύ γρήγορα κάλυψε τα εννιά μέτρα. Μέχρι όμως να το κάνει αυτό η χελώνα είχε προχωρήσει 90 εκατοστά.
Αυτήν την απόσταση ο Αχιλλέας την κάλυψε με μια δρασκελιά. Αλλά σε αυτόν τον χρόνο η χελώνα είχε προχωρήσει άλλα 2,5 εκατοστά.
Αστεία υπόθεση για τον ταχύτερο των ηρώων αυτά τα 2,5 εκατοστά. Αλλά μέχρι να τα καλύψει η χελώνα είχε προχωρήσει λίγο ακόμα.
Τότε ο Αχιλλέας αντιλήφθηκε ότι είχε μπλέξει σε έναν Καφκικό εφιάλτη. Όσο και να προχωρούσε η χελώνα ήταν λίγο πιο μπροστά, απειροελάχιστα πιο μπροστά, εις τους αιώνες των αιώνων, αμήν.

Συνάντησα το Θεό! Ήταν στο τρένο των 5:15!

Γελωτοποιος...
«Για όσα δεν μπορεί να μιλάει κανείς, γι’ αυτά θα πρέπει να σωπαίνει»
Λούντβιχ Βιτγκενστάιν – Tractatus Logico-Philoshophicus
Ένας Ινδός σοφός είχε πει: «Ο μόνος τρόπος να εξηγήσεις το Θεό είναι η σιωπή».
Και ο Πρωταγόρας εξορίστηκε από την Αθήνα το 415 π.Κ.Ε. επειδή έγραψε την πρώτη αγνωστικιστική πραγματεία.
«Για τους θεούς», άρχιζε, «δεν μπορώ με βεβαιότητα να γνωρίζω ούτε ότι υπάρχουν ούτε ότι δεν υπάρχουν ούτε ποια γνωρίσματα έχουν. Γιατί υπάρχουν πολλά που εμποδίζουν τη γνώση γι’ αυτούς –και η απουσία σαφών δεδομένων και η συντομία της ανθρώπινης ζωής.»
Ο Νίτσε, ο μανιακός φιλόσοφος-ποιητής, δεν ήταν τόσο ευγενικός.
«Ο Θεός πέθανε!» έγραφε στο Τάδε Έφη Ζαρατούστρα, στο τέλος του 19^ου αιώνα, ορίζοντας με αυτόν τον τρόπο την αποθέωση του ανθρώπου και τη σφαγή του, όπως αυτή πραγματώθηκε τον 20^ο αιώνα –και μετά.
Ο άνθρωπος πέθανε στο Άουσβιτς, ο άνθρωπος πέθανε στη Δρέσδη, ο άνθρωπος πέθανε στη Χιροσίμα, ο άνθρωπος πέθανε στην Μπιάφρα, ο άνθρωπος πέθανε λίγα τετράγωνα πιο πέρα από το σπίτι μου -επειδή δεν πρέπει να πεθάνουν οι τράπεζες.

Ξεκινάω μιλώντας για όσα δεν πρέπει να μιλώ, για όσα θα έπρεπε να σωπαίνω. Για το Θεό, για τον άνθρωπο, για το τραπεζικό σύστημα.
Το μυαλό μου είναι λίγο μπερδεμένο, ίσως από τις αναθυμιάσεις στην ψησταριά, ίσως και από τις αναθυμιάσεις στα social media.
Μιλάμε για όλα τώρα πια, μιλάμε όλοι και συνήθως αυτά που λέμε είναι σαν κουνούπια που βγαίνουν μέσα από λιμνάζοντα νερά. Κανείς δεν είναι πλέον δράστης, κανείς δεν δρα, μόνο καυτηριάζουμε-κατακεραυνώνουμε-σιχτιρίζουμε, και η πλησμονή της γλώσσας αντικαθιστά την ένδεια των πράξεων.

Θα συγκεντρωθώ, θα σταματήσω να πλατειάζω, θα γίνω άνθρωπος κι εγώ τα σκάρτα μου να κάψω, όπως λέει ο τραγουδοποιός. Μπορώ;

«Ο Θεός απέθανε, ζήτω ο Θεός».
Οι άνθρωποι δεν μπορούν να επιβιώσουν χωρίς κάποιο θεό, χωρίς κάποιο δόγμα. Και αν σκότωσαν τη θρησκεία την αντικαστήσανε με άλλους πήλινους θεούς, με δόγματα ακόμα πιο επίπλαστα από εκείνον τον γενειοφόρο κύριο που στοίχειωνε τη σκέψη των παιδιών και των υπέργηρων.

Οι ψείρες του Μπρέιβικ...

Γελωτοποιος...

 

Όταν ήμασταν παιδιά πολύ συχνά κολλούσαμε ψείρες. Ειδικά όταν πηγαίναμε στο χωριό, όπου το αγαπημένο μας μέρος για εξερεύνηση ήταν το κοτέτσι.
Μόλις η γιαγιά μας, η στρογγυλοπρόσωπη (υπήρχε και η άλλη, η σκληροτράχηλη Αρβανίτισσα), καταλάβαινε ότι το κεφάλι μας είχε γίνει ενδιαίτημα παρασίτων αναλάμβανε δράση.
Μας έπαιρνε μπροστά στο τζάκι ή έξω στην αυλή και έχοντας μόνο ένα μπουκάλι ξύδι και ένα χτένι προχωρούσε στην εξολόθρευση.
Το χειμώνα πετούσε τις ψείρες στη φωτιά κι εκείνες έσκαγαν, σαν μικροσκοπικά αρθρόποδα μπαλόνια. Το καλοκαίρι τις έσπαγε με τα νύχια της, βγάζοντας επιφωνήματα ηδονής ή λέγοντας ‘τους παράδοξα πράγματα, όπως: «Να, μωρή, που θα πιεις το αίμα του παιδιού μου!»
Η μυρωδιά του ξυδιού ανασύρει πάντα εκείνες τις αναμνήσεις ξεψειρίσματος, σαν μια χωριάτικη εκδοχή της μαντλέν του Προυστ.

Ο καιρός πέρασε και οι γιαγιάδες δεν ξεψειρίζουν τα εγγόνια τους με ξύδι. Ο κόσμος προόδευσε, Πόπη.

Αυτή την πρόοδο την παρατηρώ στις διαδικτυακές μου περιπλανήσεις. Έχω αυτή τη διαστροφή –σε συνδυασμό με πολύ ελεύθερο χρόνο, να μπαίνω σε εντελώς ετερόκλιτα μπλοκ, σάιτ και ηλεκτρονικές εκδόσεις εφημερίδων.
Αν κάποιος πράκτορας της NSA με παρακολουθούσε θα πίστευε ότι είμαι σχιζοφρενής. Μέσα σε μια ώρα μπορεί να μπω στο indymedia, στη Χρυσή Αυγή, στο left.gr, στο Πρώτο Θέμα, στο Κουτί της Πανδώρας, στο Athens’ Voice και στην Αυγή.
Ο πλουραλισμός της κοινοτοπίας σε όλο του το μεγαλείο.

Σε ένα από τα μπλογκ τύπου «δεν-είμαστε-χρυσαυγίτες-αλλά», βρήκα κάποιον σχολιαστή να παρομοιάζει τους μετανάστες με ψείρες, τις οποίες πρέπει να εξοντώσουμε γιατί μας πίνουν το αίμα.
Αμέσως «είδα» μια εικόνα:
Ένας άνθρωπος μισοπεθαμένος και ωχρός στο κρεβάτι. Ένας βρικόλακας του ρουφάει το αίμα με το καλαμάκι, λίτρα αίματος, ενώ μερικοί ακόμα περιμένουν τη σειρά τους για να τραφούν.
Και ο ετοιμοθάνατος κυνηγάει τα παράσιτα λέγοντας: «Με πεθάνανε οι ψείρες».

Οι ψείρες είναι εύκολος στόχος. Οι πολιτικάντηδες το ξέρουν και στρέφουν την προσοχή, την οργή, την απόγνωση των θυμάτων σε εκείνες, ενώ υποκλίνονται στους βρικόλακες υμνώντας ‘τους: «Yes, master!»
Οι βρικόλακες είναι ιεροί και τους παρουσιάζουν ως ανίκητους.
«Βρικόλακας ή τανκς», λένε από τους διαδικτυακούς θώκους τους.
«Οι μετανάστες σας πίνουν το αίμα», λένε από τους τηλεοπτικούς θώκους τους. «Αυτές οι ψείρες.»
Όταν, όμως, μαθαίνουμε να αντιμετωπίζουμε οποιονδήποτε άνθρωπο ως ψείρα, τότε –αναπόφευκτα- κάποια στιγμή κάθε άνθρωπος θα έχει την αξία μιας ψείρας.

Πριν δύο χρόνια, στις 22 Ιουλίου 2011, ο ακροδεξιός Μπρέιβικ, ντυμένος αστυνομικός, μπήκε στο νησί Ουτόγια και εκτέλεσε 69 παιδιά, 69 λευκούς Νορβηγούς.
Για εκείνον οι συμπολίτες του δεν ήταν τίποτα παραπάνω από ψείρες, αφού είχε συνηθίσει να βλέπει ως ψείρες τους μετανάστες.
Η μετάβαση δεν είναι δύσκολη.
Αν συνηθίσεις να σκοτώνεις μαύρους σκύλους, δε θα σου φανεί καθόλου δύσκολο να σκοτώσεις και λευκούς.

Θυμάμαι ότι εκείνο το καλοκαίρι δούλευα στην Νάξο. Τη μέρα της επίθεσης οι Νορβηγοί τουρίστες, αλλά και οι υπόλοιποι Σκανδιναβοί, είχαν μαζευτεί γύρω από τις τηλεοράσεις.
Όλοι ταραγμένοι, κάποιοι έκλαιγαν, κάποιοι περίμεναν να ακούσουν τα ονόματα των θυμάτων, ελπίζοντας να μην είναι κάποιο γνωστό τους παιδί ανάμεσα στα δολοφονημένα.
Το βλέμμα τους έλεγε:
«Πως μπορεί να συνέβη κάτι τέτοιο στη χώρα μας; Στο Αφγανιστάν ναι, στην Παλαιστίνη, στην Αφρική, άντε και στις ΗΠΑ… Αλλά στη χώρα μας; Στον παράδεισο μας;»

Δύο χρόνια μετά έχω φίλους που μετανάστευσαν στην Νορβηγία και μαθαίνω ότι, παρά την ευμάρεια-τάξη-ασφάλεια, μόνο παράδεισος δεν είναι.
Και εκεί οι μετανάστες, όπως και σε οποιαδήποτε χώρα, οι φτωχοί και άσημοι μετανάστες, όχι οι μπασκετμπολίστες του NBA, είναι πάντα παράσιτα στα μάτια των ιθαγενών.
Άνθρωποι σαν τον Μπρέιβικ και πράξεις σαν τη σφαγή της Ουτόγια, δεν δημιουργούνται εκ του μηδενός.
Είναι απαραίτητο το ρατσιστικό υπόβαθρο, η απαξίωση της ανθρώπινης ύπαρξης, η αποδοχή –έστω συγκαλυμμένη- ότι κάποιοι είναι πιο «ίσοι» από τους ίσους, ενώ άλλοι είναι υπάνθρωποι.

Όμως αν έστω και ένας άνθρωπος θεωρηθεί ψείρα, τότε σύντομα ως ψείρες θα αντιμετωπιστούν όλοι.
Αν το θεωρήσεις φυσιολογικό να σκοτώσεις έναν μετανάστη, έναν αναρχικό, έναν νεοναζί, έναν αστυνομικό, έναν πολιτικό, έναν ξένο, έναν διαφορετικό από εσένα, τότε δεν είναι μακριά η στιγμή που δεν θα υπάρχει τίποτα άλλο από θρηνώντες και μακαρίτες.
Και χορτάτους βρικόλακες.

Υπερασπίσου το παιδί...

Γελωτοποιος...

Τελείωσα ένα προηγούμενο κείμενο (Το σύμπλεγμα της Μέδουσας στην ελληνική κοινωνία) με τη φράση «μετά θα έρθει η σφαγή των παιδιών».
Κάποιος φίλος με μάλωσε για αυτήν τη «σφαγή», λέγοντας μου ότι είμαι υπερβολικός και ότι «προσπαθώ να παρασύρω τους αναγνώστες σε συναισθηματικούς δρόμους», όπως οι εφημερίδες που δημοσιεύουν φωτογραφίες από νεκρά παιδιά στη Συρία, για να πουλήσουν περισσότερα φύλλα, λες και ο πόλεμος από μόνος του δεν είναι φρικιαστικός.

Δεν μπόρεσα να του απαντήσω, γιατί δεν είμαι ετοιμόλογος (μάλλον προς το αργόστροφος τείνω).
Το ίδιο βράδυ, καθώς σκεφτόμουν όσα μου είπε, μου ήρθε στο μυαλό μια φράση κάποιου Έλληνα (από τους αρχαίους).
«Ο πόλεμος είναι το χείριστο των κακών, γιατί σε αυτόν οι γονείς θάβουν τα παιδιά τους.»
Και μετά, καθώς έπινα λίγο κρασί και συνέχιζα να σκέφτομαι (Τι κακό κι αυτό; Η σκέψη, εννοώ…) κατάλαβα ότι πράγματι είχα κάνει ένα λάθος σε εκείνο το κείμενο.

Η σφαγή των παιδιών δεν θα έρθει μετά. Η σφαγή –μεταφορική, αλλά και κυριολεκτική- έχει αρχίσει.

200 σχολεία θα κλείσουν φέτος, 9.000 λιγότεροι εκπαιδευτικοί θα διδάξουν. Οι τάξεις θα απαρτίζονται από 25+ μαθητές.
Αυτά τα παιδιά, τα «παιδιά του λαού», αν τελειώσουν το σχολείο κάποτε, θα βρεθούν σε πανεπιστήμια μόνο κατ’ όνομα. Αν υπάρχουν, γιατί αρκεί μια πράξη νομοθετικού περιεχομένου και ξαφνικά καταλαβαίνεις ότι το παιδί σου δεν μπορεί να σπουδάσει.
 Αν δεν σπουδάσουν –ή ακόμα κι αν τα καταφέρουν- θα μάθουν ότι η εργασία τους αξίζει 400 ευρώ το μήνα. Χρήματα που δεν θα τους φτάνουν, όχι μόνο για να ζήσουν αξιοπρεπώς, αλλά ούτε για να επιβιώσουν.
Θα είναι άνθρωποι χωρίς μέλλον, χωρίς παρόν, υποχείρια της «πολιτικής αστάθειας» και της «οικονομικής κρίσης».


Η πνευματική σφαγή των παιδιών έχει αρχίσει.
Παιδιά αυτόχειρων που αναρωτιούνται γιατί ο μπαμπάς πήδηξε από το μπαλκόνι.
Παιδιά ανέργων που αναρωτιούνται γιατί η μαμά δεν τα καλοπιάνει.
Παιδιά μεταναστών (Ελλήνων μεταναστών, ηλίθιε χρυσαυγίτη) που περιμένουν το καλοκαίρι στις υπερβόρειες χώρες –αλλά εκείνο ποτέ δεν έρχεται.

Η πνευματική σφαγή των παιδιών έχει αρχίσει.
Παιδιά που δεν θα ακούσουν ποτέ στο ραδιόφωνο κλασική ή ελληνική μουσική, μόνο κορεάτικη ραπ και εγχώρια τσιφτελοπόπ.
Παιδιά που θα νομίζουν ότι η ελληνική κουλτούρα είναι τα Jumbo και η Στανίση.
Παιδιά που δεν θα δουν ντοκιμαντέρ, παρά μόνο τούρκικα σίριαλ.
Παιδιά χωρίς κρατικά ωδεία, αλλά με άφθονα talent show και reality games, όπου θα αλληλοσπαράσσονται για να μεγιστοποιήσουν την τηλεθέαση.
Παιδιά κλειδωμένα μέσα στο σπίτι για να αποφύγουν τον τρόμο που περιγράφουν οι φυλλάδες στα πρωτοθέματα τους.

Αυτή η σφαγή κάποιους δεν τους πειράζει.
Γιατί ποτέ δεν άκουσαν κάτι άλλο από σκυλάδικα, ποτέ δεν είδαν κάτι άλλο από σίριαλ, ποτέ δεν πήγαν στα ωδεία ούτε έμαθαν να μιλάνε τη γλώσσα που τους έδωσαν.
«Και τι πάθαμε;» ρωτάνε, γιατί η αυτοπεποίθηση συχνά συνάδει με την αποκτήνωση.
Αλλά η άλλη σφαγή θα τους πειράξει, γιατί η άλλη δεν θα είναι μεταφορική.

Όλοι αυτοί που αποδέχονται το ναζισμό και τον νεοφιλελευθερισμό (σχέση εντός εκτός και επί τα αυτά), όλοι αυτοί που κλείνουν τα μάτια τους, σιωπούν και συνεχίζουν να πιστεύουν ότι η «ευτυχία είναι επιλογή», τι θα κάνουν όταν θα μαχαιρώσουν τα παιδιά τους οι νεοναζί (τύπου Μπρέιβικ) ή όταν μια αστυνομική σφαίρα (τύπου Κορκονέα) θα εποστρακιστεί «τυχαία» στο στέρνο του παιδιού τους;

Τι θα κάνουν όταν το παιδί τους ή το εγγόνι τους, θα δολοφονηθεί επειδή ήταν πιο μελαψό απ’ ό,τι είθισται;
Όταν θα ξυλοκοπηθεί επειδή ήταν πιο θηλυπρεπές –παρότι αγόρι- απ’ ό,τι είθισται;
Όταν θα το βιάσουν επειδή τόλμησε να διαπράξει την ύβρη της διαφυλετικής σχέσης;
Όταν θα στειρωθεί ή θα περιθωριοποιηθεί επειδή ήταν πιο αυτιστικό απ’ ό,τι είθισται;
Όταν θα δολοφονηθεί επειδή ήταν πιο αναρχοαυτόνομο απ’ ό,τι επιτρέπεται;
Όταν θα γίνει πόρνη –αρσενική ή θηλυκή- για να εξασφαλίσει τον άρτον ημών τον επιούσιο;


Θα πουν τότε, ο παππούς και η γιαγιά που ψήφιζαν για να σώσουν τις συντάξεις και το «μέλλον» τους, θα πουν τότε, ο πατέρας και η μητέρα που ψήφιζαν για να ξεβρωμίσει ο τόπος ή κάθονταν στα σπίτια τους περιμένοντας να τους λυπηθούν οι τραπεζίτες και οι πρωθυπουργοί, θα πουν «καλά να πάθουν τα παιδιά μας»;
Καλά να πάθουν, επειδή ήταν πούστηδες, επειδή ήταν αναρχικοί, επειδή ήταν μαυριδεροί, επειδή έγιναν πουτάνες, επειδή ήταν φτωχοί;

Δεν το πιστεύω. Όσο πορωμένοι κι αν είναι θα κλάψουν μπροστά στο νεκρό κορμί του παιδιού τους, του εγγονού τους, και θα ζητήσουν από το Θεό να λυπηθεί την ψυχή του, την ψυχή τους.
Όμως ο Θεός δεν ψηφίζει, ο Θεός δεν κατεβαίνει σε διαμαρτυρίες, ο Θεός δεν διαδηλώνει.
Μια φορά έκανε το λάθος να στείλει τον γιο του να μιλήσει για αγάπη και τον σταυρώσανε.
(Κι αυτό μπορείτε να το δείτε ως πραγματικότητα οι ένθεοι, ως αλληγορία οι άθεοι. Ούτως ή άλλως φανερώνει πολλά για τους ανθρώπους.)

Η σφαγή των παιδιών, η κυριολεκτική, έχει αρχίσει.
Κάνω μια αναφορά σε αυτήν, έτσι όπως την άκουσα, στο «Παιδικό πάρτι στην Ουγκάντα».
Αλλά ίσως κάποιοι να νομίσουν ότι αυτές είναι ονειροφαντασίες ενός ανθρώπου που δεν φημίζεται για τη σχέση του με την πραγματικότητα.
Ας το δούμε κι αλλιώς.
Οι Έλληνες Γιατροί του Κόσμου ανακοίνωσαν ότι αποσύρουν όλες τις αποστολές τους από τις τριτοκοσμικές χώρες για να αφοσιωθούν στην τριτοκοσμική Ελλάδα.
Έφυγαν από την Ουγκάντα για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στα παιδιά του Πειραιά. Που δεν είναι ένα και δύο και τρία, αλλά χίλια δεκατρία. Χιλιάδες παιδιά χωρίς ιατρική περίθαλψη, χωρίς φάρμακα, χωρίς παρόν.
Και η σφαγή συνεχίζεται:
Πέντε νοσοκομεία θα κλείσουν μέσα στον Ιούλιο. Τα υπόλοιπα υπολειτουργούν –μέχρι να κλείσουν κι αυτά, θυσία για ούριους ανέμους στην ελληνική οικονομία, την αναπτυγμένη ελληνική οικονομία, την νεοφιλελεύθερη ελληνική οικονομία, που καλπάζει προς την ανάπτυξη.
Αυτό, βεβαίως, ενδιαφέρει μόνο όσους έχουν ακόμα ιατρική ασφάλιση (και σύντομα θα έχουν πολύ λιγότεροι -ή και κανείς, αφού ο ΕΟΠΥΥ είναι η πιο βολική «Ιφιγένεια»).
Και θέλω να σε δω, φίλτατε συμπολίτη, που βλέπεις μόνο τη θετική πλευρά της ζωής και συνεχίζεις να πιστεύεις ότι η ευτυχία είναι ένα φρούτο που σου προσφέρουν επειδή συνεχίζεις να χαμογελάς και να υπακούς, τι θα κάνεις όταν το παιδί σου θα χρειαστεί να εγχειριστεί ή να κάνει μια μεταμόσχευση, και θα βρεις τα νοσοκομεία κλειστά.

Δεν στο εύχομαι, από τα βάθη της ψυχής μου το απεύχομαι, όχι για σένα, γιατί εσύ παίρνεις ότι σου αξίζει, αλλά για εκείνο το άτυχο παιδί σου, που δεν διάλεξε ποιοι γονείς θα το μεγαλώσουν ούτε σε ποια χώρα θα μεγαλώσει, που δεν ξέρει καν τι είναι το ΔΝΤ και τι ο πρωθυπουργός.

Γιατί εκείνο το παιδί δεν αξίζει να πεθάνει επειδή εσύ είσαι φασίστας ή/και κοντόφθαλμος, επειδή επιλέγεις ως καταλληλότερο τον μονόφθαλμο, επειδή σε νοιάζει να σωθούν μόνο τα δικά σου, τα «γαλάζια» παιδιά.
Δεν υπάρχουν «γαλάζια», «πράσινα» και «κόκκινα» παιδιά. Τα παιδιά ξέρουν ότι γαλάζιο είναι το χρώμα του ουρανού, πράσινο είναι το χορτάρι και κόκκινες είναι οι παπαρούνες.
Τα παιδιά είναι αθώα. Κανείς άλλος δεν είναι. Κανείς άλλος δεν είναι άμοιρος ευθυνών.

Το αίμα των παιδιών μας θα πέσει στα κεφάλια μας, και τότε θα είναι πολύ αργά για να κάτσουμε
και να κλάψουμε επί των ποταμών Βαβυλώνος.
Πάνω από τις ιδεολογίες και τα δόγματα, πάνω από τις θρησκείες και τις καταβολές, πάνω από τα έθνη και τις φυλές, πάνω από τα χρήματα και τη δόξα, βρίσκονται μόνο τα παιδιά.


Μόνο γι’ αυτά αξίζει να πεθάνει κανείς. Γιατί αν γλιτώσει το παιδί… Υπάρχει ελπίδα.

Το «σύμπλεγμα της Μέδουσας» στην ελληνική κοινωνία...

Γελωτοποιος...

 

Φανταστείτε ένα κοπάδι αντιλόπες που βόσκουν στη σαβάνα. Το χορταράκι είναι τρυφερό, πριν λίγες μέρες σταμάτησε η βροχή. Οι αντιλόπες μασουλάνε, μηρυκάζουν και κουτσομπολεύουν.
Τότε ξαφνικά ο άνεμος αλλάζει και στα ρουθούνια τους φτάνει μυρωδιά από… Κίνδυνος!
Μέχρι να συνειδητοποιήσουν τι συμβαίνει ένα τσιτάχ πετάγεται από τα ψηλά χόρτα και τους επιτίθεται. Το τσιτάχ πιάνει τα 100 χιλιόμετρα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Όλες αρχίζουν να τρέχουν, αλλά μία, που παράφαγε, αργεί ένα δευτερόλεπτο. Το τσιτάχ τη καταδιώκει, τη φτάνει, πηδάει πάνω της και… Η αντιλόπη πέφτει. Δεν είναι νεκρή, αλλά δεν νιώθει τίποτα πια, έχει «παγώσει».
Αυτή την κατάσταση οι ηθολόγοι την ονομάζουν «αντίδραση ακινησίας».
Στη χώρα μας, όπου δεν υπάρχουν αντιλόπες και τσιτάχ, ίσως να το έχετε παρατηρήσει όταν οδηγάτε σε κάποιον επαρχιακό δρόμο. Ένας λαγός που θα βρεθεί μπροστά στο αυτοκίνητο σας θα «παγώσει», σαν να περιμένει το θάνατο.
Μπροστά στον κίνδυνο όλα τα ζώα, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου, αντιδρούν συνήθως με φυγή ή πάλη. Αν νομίζουν ότι μπορούν να κερδίσουν επιτίθενται. Αν νομίζουν ότι δεν μπορούν να κερδίσουν τρέπονται σε φυγή.
Η τρίτη περίπτωση, του παγώματος, συμβαίνει όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν πολύ πιο ισχυρό αντίπαλο και αντιλαμβάνονται ότι δεν μπορούν να φύγουν.
Η αντίδραση ακινησίας εξυπηρετεί δύο σκοπούς:
Αν ο θύτης δεν σιγουρευτεί πως το θύμα είναι νεκρό (πράγμα που σπάνια ξεχνάνε να κάνουν τα τσιτάχ), τότε καθώς θα το κουβαλάει σε κάποιο ήσυχο μέρος για να γευματίσει ή καθώς θα κοιτάει τριγύρω μήπως έρθει κάποιο άλλο αρπακτικό, ισχυρότερο, το θύμα έχει την ευκαιρία να επιχειρήσει μια απόδραση.
Ακόμα, όμως, κι αν το τσιτάχ αρχίζει να κατασπαράζει αμέσως την αντιλόπη, το πάγωμα της προσφέρει έναν ανώδυνο θάνατο, αφού οι μηχανισμοί πόνου βρίσκονται υπό καταστολή.
Αυτή η ψυχική αποσύνδεση έχει περιγραφεί και από έναν άνθρωπο που έγινε βορά λιονταριού.
Ο γνωστός εξερευνητής της μαύρης ηπείρου David Livingstone βρέθηκε κάποτε αντιμέτωπος με τον βασιλιά της ζούγκλας (όχι τον Ταρζάν).
Το αιλουροειδές του επιτέθηκε ξαφνικά, τον άρπαξε από τον ώμο και ξεκίνησε να τον τινάζει «όπως ένα σκυλί τεριέ τινάζει έναν ποντικό».
Και συνεχίζει:
«Το σοκ μου προκάλεσε κατάπληξη. Ήταν κάτι σαν όνειρο, στο οποίο δεν υπήρχε αίσθηση πόνου ούτε συναίσθημα τρόμου, αν και είχα απόλυτη συναίσθηση των όσων συνέβαιναν.»
Ο Livingstone επέζησε για να μπορέσει να μας περιγράψει αυτή την εμπειρία αποπροσωποίησης. Ενώ, όμως, λίγοι άνθρωποι έχουν επιβιώσει από επίθεση λιονταριού, έχουμε πολλές παρόμοιες μαρτυρίες από βετεράνους πολέμου.
Οι στρατιώτες που έχασαν κάποιο μέλος τους ή είχαν διαμπερές τραύμα από βλήμα/θραύσμα αναφέρουν μια κατάσταση αποπροσωποποίησης, όπως αυτή του εξερευνητή.
Λέει ο βετεράνος του Βιετνάμ Τζον Κ:
«Άκουσα την έκρηξη του ολμού και πετάχτηκα στο έδαφος. Ευτυχώς, σκέφτηκα, δεν χτυπήθηκα. Είδα, σαν να ήμουν σε ταινία, τον νοσοκόμο να τρέχει πάνω μου. Άρχισε να ασχολείται με τα πόδια μου και τον είδα να γίνεται όλος κόκκινος, από το αίμα. Μου φάνηκε παράξενο και κοίταξα κάτω… Και είδα ότι δεν είχα πόδια… Αλλά δεν ένιωθα πόνο, δεν ένιωθα καν να είμαι εγώ.»
Τελευταίες έρευνες έδειξαν ότι αυτή η έλλειψη πόνου οφείλεται στην ενδορφίνη β, μια ορμόνη που εκκρίνει ο εγκέφαλος και είναι πενήντα φορές πιο ισχυρή από τη μορφίνη.
Ο Peter Levine, γιατρός, βιολόγος και ψυχολόγος, με ειδικότητα στη διαταραχή μετατραυματικού άγχους (ΔΜΤΑ) αποκαλεί αυτήν την κατάσταση το «σύμπλεγμα της Μέδουσας».
Όπως όποιος αντίκριζε καταπρόσωπο τη μυθολογική Μέδουσα γινόταν άγαλμα, έτσι και το ζώο (ή άνθρωπος), όταν βιώσει μια αναπάντεχη και συντριπτική εμπειρία, «παγώνει».
Αν επιχειρήσουμε έναν ζωομορφισμό της ελληνικής κοινωνίας μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το «σύμπλεγμα της Μέδουσας» για να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε την αντίδραση της στην συντριπτική εμπειρία της οικονομικής κατάρρευσης.
Η Ελλάδα, ως αντιλόπη, μηρύκαζε αμέριμνη τα φρέσκα χορταράκια που της είχαν προσφέρει οι βροχές της ένταξης στο ευρώ.
Όταν της επιτέθηκε το τσιτάχ του νεοφιλελευθερισμού ήταν πολύ χοντρή και ανόητη για να τρέξει, ήταν πολύ αργά για να ξεφύγει.
Αν στεκόταν, μαζί με τις υπόλοιπες αντιλόπες και τα γκνου, να αντιμετωπίσει το σαρκοφάγο, εκείνο θα αποθαρρυνόταν και θα έφευγε. Όμως τα φυτοφάγα σπάνια το κάνουν αυτό (ίσως μόνο όταν κινδυνεύουν τα μικρά τους).
Άλλωστε την είχαν πείσει ότι κάθε αντίδραση, κάθε αντίσταση, είναι περιττή και μάταιη. Και ίσως να μην είχαν άδικο, αφού η αντιλόπη μόνη της δεν μπορεί να νικήσει ένα αιλουροειδές, όπως και ένα μικρό κράτος βρίσκεται σε μειονεκτική θέση όταν αντιμετωπίζει την ξαφνική επίθεση κρατών και οργανισμών πολύ πιο ισχυρών από αυτό.
Μετά το σοκ της επίθεσης και την επίκτητη (με τη βοήθεια των media) ανημποριά, το αιχμαλωτισμένο ζώο πάγωσε.
Με αυτήν την αντίδραση πετυχαίνει δύο πράγματα:
Είτε θα φαγωθεί χωρίς πόνο είτε θα περιμένει την κατάλληλη ευκαιρία για να δραπετεύσει.
Η ελληνική κοινωνία ποντάρει πολλά σε αυτό το πάγωμα, που συνήθως συνοδεύεται από φράσεις του τύπου «think positive», «keep calm», «τη δουλειά μου να κοιτάω» κλπ.
Έχει μείνει αδρανής, ελπίζοντας πως θα μπορέσει να ξεφύγει, μόλις το αρπακτικό στρέψει αλλού την προσοχή του (και προσεύχεται για έναν πόλεμο κάπου μακριά).
Δεν πολεμάει, δεν αντιδράει. Ουσιαστικά ζει μια κατάσταση αποπροσωποίησης, λες και ό,τι βιώνει συμβαίνει σε κάποιον άλλον, λες και όλα είναι ένα άσχημο όνειρο, που σύντομα θα περάσει και η ανάπτυξη θα επανέλθει ως δια μαγείας, φέρνοντας πίσω όλο το φρέσκο χορταράκι για να συνεχίσουν τη νομή.
Από τη μεριά του αρπακτικού, το δόγμα του σοκ που αναφέρει και η Ναόμι… Κάμπελ, είναι ακριβώς η σωστή τακτική εξουδετέρωσης του θύματος.
Δεν του αφήνει χρόνο να σκεφτεί, να αντιδράσει, να συνασπιστεί. Είναι βέβαιο ότι το θήραμα θα αφεθεί να κατασπαραχτεί, ελπίζοντας μάταια στο έλεος του κυνηγού.
Μπορούμε επίσης να φανταστούμε κάθε αντιλόπη όχι ως κράτος, αλλά ως μεμονωμένο άτομο, και το κοπάδι ως την ελληνική κοινωνία.
Όταν το αιλουροειδές επιτέθηκε, οι αντιλόπες δεν συνασπίστηκαν για να το διώξουν, αλλά τράπηκαν σε φυγή αφήνοντας πίσω τους πιο αδύναμους.
Αυτό το μοντέλο της «επιβίωσης του ισχυρότερου» προωθούν και οι ίδιοι οι νεοφιλελεύθεροι, αυτό είναι το σλόγκαν κάθε σαρκοφάγου.
Κάποιοι θα φαγωθούν για να ζήσουν οι άλλοι.
Αλλά υπάρχει μια βασική διαφορά ανάμεσα στα τσιτάχ και στον νεοφιλελευθερισμό: Ο δεύτερος είναι αδηφάγος. Δεν χορταίνει με έναν.
4.000 αυτόχειρες, 1.500.000 άνεργοι και περισσότερα εκατομμύρια κάτω από το όριο της φτώχιας δεν αρκούν.
Το τσιτάχ θέλει μόνο να τραφεί. Ο άνθρωπος θέλει να κυριαρχήσει.
Και η κυριαρχία επιτυγχάνεται μέσω του γενικού τρόμου, της κοινωνικής αποσάθρωσης, της εμφύλιας σύγκρουσης και της γενικευμένης αναταραχής.
Στην αναμπουμπούλα το τσιτάχ χαίρεται.

Και θα σας πω μια πιθανή διέξοδο από το «σύμπλεγμα της Μέδουσας» χρησιμοποιώντας μια αληθινή ιστορία:
Το 1976, στο Τσοντίλλα της Καλιφόρνια, 26 παιδιά απήχθησαν μέσα από το σχολικό τους λεωφορείο. Οι απαγωγείς τα πήγαν σε ένα λατομείο και τα φυλάκισαν σε μια «τρύπα», ένα τροχόσπιτο θαμμένο κάτω από τόνους χώματος.
Τα παιδιά έμειναν μια ολόκληρη μέρα εκεί μέσα, μέχρι που κατάφεραν να αποδράσουν, χωρίς κανένα να τραυματιστεί.
Σωματικά, γιατί ψυχικά όλα τραυματίστηκαν. Οι ψυχίατροι που τα παρακολούθησαν βρήκαν ότι όλα παρουσίαζαν «μακροπρόθεσμα σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχολογική, την ιατρική και την κοινωνική τους λειτουργικότητα.»
Όλα εκτός από ένα, τον δεκατετράχρονο Bob Barklay.
Τι είχε συμβεί; Γιατί ο Μπομπ δεν παρουσίασε ΔΜΤΑ;
Τα παιδιά, όπως είπαμε, είχαν φυλακιστεί κάτω από τόνους χώματος. Όταν κάποιο έγειρε πάνω σε έναν ξύλινο πάσαλο το «ταβάνι» υποχώρησε και το χώμα άρχισε να μπαίνει στην «τρύπα» τους, σαν μέσα σε μια κλεψύδρα.
Τα περισσότερα παιδιά έμειναν αποσβολωμένα, περιμένοντας το τέλος τους. Άλλα μόνο ούρλιαζαν.
Τότε ο Μπομπ ξεκίνησε να σκάβει. Κατάφερε να συνεφέρει ένα ακόμα παιδί για να τον βοηθήσει. Τελικά, χάρη στην πρωτοβουλία του Μπομπ, έφτιαξαν ένα μικρό τούνελ και κατάφεραν να βγουν πριν θαφτούν ζωντανοί.
Αυτό που απάλλαξε τον Μπομπ από το «σύμπλεγμα της Μέδουσας» και το επακόλουθο ΔΜΤΑ, ήταν ακριβώς η κινητοποίηση του. Δεν έμεινε απαθής, περιμένοντας το θάνατο. Αντέδρασε, προσπάθησε και χάρη στην κινητοποίηση του σώθηκαν όλοι.
«The andidote to despair is action», έλεγε η Joan Baez. Αυτή είναι και η μόνη σωτηρία για την αντιλόπη: Η δράση.
Σε διακρατικό επίπεδο είναι ο συνασπισμός όλων των φυτοφάγων, των αδύναμων κρίκων, των γουρουνιών, ενάντια στο αδηφάγο αρπακτικό.
Όσο ο καθένας νοιάζεται μόνο για το τομάρι του το αρπακτικό θα είναι πιο δυνατό. Το «σύμπλεγμα της Μέδουσας» ωφελεί συνήθως τους θύτες. Σπάνια τα θύματα.

Και ένας τελευταίος ζωομορφισμός: Τα αρπακτικά εξοντώνουν πρώτα τα γέρικα ζώα, μετά τα αδύναμα και τα άρρωστα, και μετά τα μικρά.
Μετά τους συνταξιούχους, τους άνεργους, τους ασθενείς και τους μαλάκες (κατά το «πάσα νόσο και πάσα μαλακία»), έρχεται η σφαγή των παιδιών.

Ελεγεία για το Τρίτο Πρόγραμμα και η Ωδή στη Χαρά...

Γελωτοποιος...

Δεν θρηνώ για την Έλλη Στάη. Σε λίγο καιρό θα φοράει τη φανέλα κάποιου ιδιωτικού καναλιού και θα έχει ξεχάσει τα κροκοδείλια δάκρυα της.
Θρηνώ για το όραμα του Χατζιδάκι, που πίστευε ότι οι Έλληνες χρειάζονται να ακούνε εκπομπές όπως του Χρίστου Παπαγεωργίου, με συγκριτικές εκτελέσεις των έργων του Σοπέν και κινηματογραφικές μουσικές που έμειναν στην ιστορία.

Θρηνώ για τον στρατηγό Μακρυγιάννη, του οποίου τα «Απομνημονεύματα» δεν πρόκειται ποτέ να ακουστούν από κάποιον ιδιωτικό σταθμό.
Θρηνώ για τους «ποιητές της εβδομάδας», που μας έμαθαν ότι η ποίηση είναι το άλλο πρόσωπο της υπερηφάνειας.

Θρηνώ για τις ραδιοφωνικές αποδόσεις θεατρικών έργων, σε μια χώρα όπου το θέατρο βρίσκεται υπό διωγμό.
Θρηνώ για τις εκπομπές λόγου, όπως τα «Στοιχεία για την αγορά χαλκού», όπου σε μισή ώρα σκεφτόσουν περισσότερο απ’ όσο σκέφτεσαι σε εκατό χιλιάδες πρωινάδικα.
Θρηνώ για τους λύκους που επανέρχονταν με την ανατριχιαστική φωνή της Ζατέλλη, για τους λύκους που σε έκαναν να πιστεύεις στο μεγαλείο της λογοτεχνίας.
Θρηνώ για την Κάλλας, την Ελληνίδα ντίβα, η οποία δεν είχε χώρο σε κανέναν άλλο σταθμό της Ελλάδας.
Θρηνώ για τον Μπαχ, τον Μπετόβεν, τον Τσαϊκόφσκι και τον Σοστακόβιτς, που τους έπαυσε μια πράξη νομοθετικού περιεχομένου.
Θρηνώ για τον Εθνικό Ύμνο, τον οποίο τον τραγουδούσαν παιδιά κάθε πρωί, όχι ναζί.
Θρηνώ για τον πολιτισμό, που ως άλλη Ιφιγένεια θυσιάστηκε στο βωμό της ανταγωνιστικότητας, της επιχειρηματικότητας, της ανάπτυξης.

Θρηνώ για το θρίαμβο της κακογουστιάς, για τη δικτατορία του ακαλαίσθητου και την επικράτηση της παραίτησης.
Θρηνώ για την Ελλάδα, που θα χορεύει μόνο τσιφτετέλια και ελαφρολαϊκά και θα μιλάει μόνο για κουτσομπολιά.
Θρηνώ για ένα κραυγαλέο κενό στο ραδιόφωνο, για ένα απύθμενο κενό στην ψυχή μας.
Αλλά, πρωτίστως, θρηνώ για τους Έλληνες.
Που όλοι ζουν μέσα στο αυγό τους και νομίζουν ότι είναι ασφαλείς. Από ‘κει μέσα κατηγορούν όλους τους άλλους και αδιαφορούν για ό,τι τους συμβαίνει, γιατί δεν ξέρουν ότι πρέπει να σπάσουν πολλά αυγά για να γίνει η νεοφιλελεύθερη ομελέτα.
Δεν ξέρουν ότι αυτή η «δικτατορία της ανταγωνιστικότητας» στηρίζεται πρώτα απ’ όλα στον σαρκοφάγο φυτό που καλλιέργησαν με επιμονή κάποιοι άριστοι γνώστες της μαζικής ψυχολογίας: Το φυτό του κανιβαλισμού και της απάθειας.
Και αν προβάλλονται ως ασύμφοροι οι «κηφήνες της κρατικής ραδιοτηλεόρασης» και όλοι συμφωνούν, μετά θα παρουσιαστούν ως ασύμφοροι και οι νεφροπαθείς, οι ψυχικά ασθενείς, οι συνταξιούχοι, οι δάσκαλοι, οι άνεργοι, ίσως και οι εργαζόμενοι.

Το Τρίτο Πρόγραμμα δεν υπάρχει πλέον, με τη δικαιολογία ότι δεν είναι αρκετά εμπορικό, όχι τόσο όσο οι ιδιωτικοί σταθμοί.
Όπως εμπορικός δεν είναι και ο Παπαδιαμάντης, σε σχέση με τη βασίλισσα των ευπώλητων, τη Λένα Μαντά.
Όπως και οι ανθρωπιστικές σπουδές δεν είναι τόσο εμπορικές όσο οι τεχνοκρατικές.
Όπως και ο «Εξάντας» δεν είναι, σε σχέση με τα τούρκικα σίριαλ.
Όπως και η αλληλεγγύη δεν είναι, σε σχέση με τον κανιβαλισμό.

Το Τρίτο Πρόγραμμα δεν υπάρχει πια, με τη δικαιολογία ότι ήταν διεφθαρμένο.
Σε αντίθεση με τα αδιάφθορα ιδιωτικά κανάλια, που δεν έχουν καμία σχέση με την επικράτηση της διαφθοράς και της διαπλοκής.
Το Τρίτο πρόγραμμα δεν υπάρχει πια, γιατί έπρεπε να το πληρώνουμε, 4 ευρώ το μήνα.
Πόσα όμως πληρώνουμε στις εταιρείες για να διαφημίζουν τα προϊόντα τους στις εκπομπές του Πρετεντέρη; Πόσα δάνεια δώσαμε στα κανάλια; Πόσα λεφτά χρωστάνε τα κανάλια για τις άδειες που ποτέ δεν αγοράσανε;

Δεν μπορώ να γράψω πολλά. Θα ανοίξω το ραδιόφωνο, στο 92 fm, και θα ακούσω το κενό, το τίποτα.
Η Ελλάδα είναι ο πολιτισμός της, δεν είναι τα σχέδια ανάπτυξης που ποτέ δεν έρχονται.
Ο πρωθυπούργος, ο πρώτος στην τάξη των κακούργων, δεν έπαυσε την ΕΡΤ, έπαυσε τον Χατζιδάκι.
Και σαν το σκέφτομαι αυτό χαμογελώ.
Αλήθεια νομίζεις, ανόητε, ότι μπορείς να νικήσεις τον Χατζιδάκι;
Ότι μπορείς να νικήσεις τον Σολωμό και τον Σουρή;
Ότι μπορείς να νικήσεις τον στρατηγό Μακρυγιάννη;
Ότι μπορείς να νικήσεις την Κάλλας;
Ότι μπορείς, ω ανθρωπάκο, να νικήσεις τον Μπετόβεν;
Έχεις ήδη ηττηθεί.

Ο επαναστατημένος άνθρωπος...

Γελωτοποιος...

 

«…να αξιωθούμε μια μέρα να ζήσουμε σαν ελεύθεροι άνθρωποι, δηλαδή σαν άνθρωποι που αρνιούνται να ασκήσουν καθώς και να υποστούν τη φρίκη.»

                                                                                                                            Αλμπέρ Καμύ

Φανταστείτε τρεις ανθρώπους μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Ο πρώτος είναι ένας ξερακιανός γέρος που κοιτάει κατάματα τις προτεταμένες κάνες και φωνάζει: «Δεν σας φοβάμαι!»
Ο δεύτερος μοιάζει με λεμούριο. Με τα γουρλωμένα του μάτια αντικρίζει τα όπλα με τρόμο και προσμονή.
Ο τρίτος θα μπορούσε να είναι ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ. Γνωρίζει ότι τον σημαδεύουν και ότι από στιγμή σε στιγμή θα ακουστεί το πρόσταγμα. Αλλά έχει γυρισμένο το κεφάλι από την άλλη, καπνίζει και παρατηρεί τις τολύπες του καπνού, πως στροβιλίζονται χαοτικά πριν εκμηδενιστούν.

Αυτοί ήταν οι τρεις λογοτέχνες της πρώτης μου νεότητας.
Πρώτος ο Καζαντζάκης, που στοίχειωσε το νου πολλών εφήβων με εκείνα τα «φτάσε όπου δεν μπορείς» και «παρατέντωσε με, κι ας σπάσω». Τα βιβλία του λιονταρίσια τροφή, όπως του Νίτσε. Ο άνθρωπος που κοιτούσε το κενό κατάματα χωρίς να φοβάται και χωρίς να ελπίζει.
Τον δεύτερο μου τον σύστησε μια καθηγήτρια. «Έχεις διαβάσει Κάφκα;» με ρώτησε. Όταν της είπα ότι τον είχα μόνο ακουστά μου έδωσε χαμογελώντας τη «Δίκη». Γρήγορα κατάλαβα γιατί χαμογελούσε.
Βιβλία που έμοιαζαν να έχουν γραφτεί ανάμεσα στον ύπνο και την εγρήγορση, εφιαλτικά σχεδόν, αλλά χωρίς να θέλεις να ξυπνήσεις.
Κάποιες σκηνές από το ημιτελές «Αμερική» δεν μπορώ πλέον να θυμηθώ αν τις διάβασα ή αν τις ονειρεύτηκα.
Θαρραλέος κι αυτός μπροστά στο θάνατο και στη ζωή, αλλά με έναν δικό του τρόπο, κάτι σαν ψυχοπαθής κλόουν, που σε πετσοκόβει με μια ματσέτα ενώ γελάει –και πίσω ακούγεται μουσική τσίρκου.
Και μετά ήρθε ο Καμύ.
Ολιγόλογος, αλλά καίριος. Στοχαστικός, αλλά και παθιασμένος. Αρρενωπός, αλλά όχι χυδαίος. Και μόνος.
Πολλοί νομίζουν ότι ο Καμύ άνηκε στην κυρίαρχη λογοτεχνική/φιλοσοφική κλίκα της μεταπολεμικής Ευρώπης, τον υπαρξισμό. Αυτό είναι λάθος. Ο Καμύ εξαρχής βρέθηκε αντιμέτωπος με τους υπαρξιστές και ήρθε σε σύγκρουση με τον πάπα τους, τον Ζαν-Πολ Σαρτρ και την πάπισσα τους, την Μπωβουάρ.
Όπως ήρθε σε σύγκρουση και με τους κομμουνιστές (μια εποχή που δεν επιτρεπόταν να είσαι διανοούμενος και να μην είσαι μαρξιστής), με τους φασίστες, με τους ναζί, με τους κληρικούς, με τους σουρεαλιστές, με τους αποικιοκράτες Γάλλους και με τους φονταμενταλιστές Αλγερινούς.
«Κάθε ιδεολογία», έγραφε στον Επαναστατημένο Άνθρωπο, «αρνιέται όλες τις άλλες, υποχρεωτικά ξεπλανευτικές. Τότε είναι που αρχίζουμε να σκοτώνουμε.»
Και αλλού:
«Δεν έμαθα την ελευθερία από τον Μαρξ, την έμαθα στην αθλιότητα.»
Οι γονείς του Αλμπέρ αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν από την Αλσατία στην Αλγερία για να γλιτώσουν από το φάσμα της πείνας. Αλλά κι εκεί δεν τα κατάφεραν καλύτερα.
Ο πατέρας του, έξι μήνες μετά τη γέννηση του δεύτερου παιδιού του, σκοτώθηκε στο Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η Κατερίνα Καμύ μετακόμισε στο Αλγέρι, στη συνοικία των άπορων, το Μπελκούρ, όπου ζούσαν Άραβες, Εβραίοι, Ισπανοί, Μαλτέζοι, Ιταλοί, Έλληνες και Γάλλοι. Καθάριζε σπίτια και έκανε ότι άλλη δουλειά μπορούσε να βρει για να επιβιώσουν, αλλά ήταν φιλάσθενη, στο σώμα και στο νου.
Ο Αλμπέρ πήγαινε στο σχολείο όποτε το θυμόταν, μέχρι που συνάντησε τον άνθρωπο που τον έκανε τον Καμύ που γνωρίζουμε. Έναν δάσκαλο, τον Λουΐ Ζερμαίν, ο οποίος αφοσιώθηκε στο ορφανό με πατρική στοργή, δίνοντας ‘του δωρεάν μαθήματα έξω από τις ώρες του σχολείου και πείθοντας τη μητέρα του ότι ο μικρός έπρεπε να δώσει εξετάσεις για τις υποτροφίες του γυμνασίου.
Ο Καμύ αναγνώρισε αυτή την οφειλή στο δάσκαλο και όταν πήρε το νόμπελ του αφιέρωσε τους «Λόγους στη Σουηδία».
Κέρδισε μια υποτροφία για το γυμνάσιο, αλλά εκεί είχε να αντιμετωπίσει –ως άπορος- τους γιους των πλούσιων μεσοαστών.
«Αισθανόμουν μέσα μου απεριόριστες δυνατότητες, έπρεπε απλώς να βρω έναν τρόπο να τις πραγματοποιήσω. Δεν ήταν η φτώχια μου που έμπαινε εμπόδιο σ’ αυτό: στην Αφρική, η θάλασσα και ο ήλιος δεν κοστίζουν τίποτα. Εμπόδια ήταν μάλλον οι προκαταλήψεις και η ανοησία.»
Ο Καμύ αποφάσισε να επιβληθεί. Έγινε ο καλύτερος μαθητής του γυμνασίου –για να κερδίσει τους καθηγητές, και εξαιρετικός στα σπορ -για να κερδίσει τους συμμαθητές του.
Μέχρι να φύγει του είχαν βγάλει το παρατσούκλι «ο μικρός πρίγκιπας».
Ενώ ετοιμαζόταν για τις σπουδές –φιλοσοφίας- στο πανεπιστήμιο αρρώστησε για πρώτη φορά από φυματίωση, αρρώστια πολύ συνηθισμένη στη συνοικία του Μπελκούρ. Έμεινε έναν χρόνο στο νοσοκομείο και όταν βγήκε συνέχισε τις σπουδές από εκεί όπου τις είχε αφήσει.
Το 1933, με την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία και την έκδοση της «Ανθρώπινης Μοίρας» του Μαλρώ, ο εικοσάχρονος Καμύ ανακαλύπτει τη συγγραφή και τον κομμουνισμό. Την πρώτη θα την τιμούσε μέχρι το τέλος του, αλλά ως κομμουνιστής έζησε μόνο δυο χρόνια.
Του είχαν αναθέσει να οργανώσει ένα Κίνημα Διεκδικήσεων μεταξύ των Μουσουλμάνων, αλλά το 1935, έρχονται εντολές από τη Μόσχα να παρακολουθούνται οι επαναστατικές δραστηριότητες των ντόπιων στο Αλγέρι, για να μη ξεφεύγουν από τη γραμμή και το δόγμα του Στάλιν.
Ο Καμύ (ως άλλος Λώρενς) «αρνείται να ευθυγραμμιστεί με τις οπορτουνιστικές αυτές εντολές και καταλήγει να κόψει κάθε δεσμό με το κομμουνιστικό κόμμα».
«Εκεί όπου ευδοκιμεί το ψέμα», γράφει, «αναγγέλλεται και διαιωνίζεται η τυραννία.»
Τελειώνει το διδακτορικό του στη φιλοσοφία και ιδρύει έναν ανεξάρτητο θίασο, το «Ομαδικό Θέατρο». Ο Καμύ πάντα θεωρούσε το θέατρο ως την ύψιστη μορφή τέχνης.
Εργάζεται ως δημοσιογράφος, γράφει θεατρικά και ανεβάζει παραστάσεις, ξεκινάει τον «Ξένο».
Με την εισβολή του Χίτλερ στην Πολωνία, που «ξάφνιασε» πολλούς μετριοπαθείς, γράφει:
«Να ‘χεις ζήσει μέσα στο μίσος αυτού του θεριού, να το έχεις μπροστά σου και να μην ξέρεις να το αναγνωρίσεις. Τόσο λίγα πράγματα έχουν αλλάξει. Πιο ύστερα, χωρίς αμφιβολία, θα έρθουν η λάσπη, το αίμα, η πελώρια αηδία. Αλλά για σήμερα διαπιστώνουμε πως η αρχή των πολέμων είναι όμοια με την αρχή της ειρήνης: Ο κόσμος και η καρδιά την αγνοούν.»
Το 1941 τελειώνει το «Μύθο του Σίσυφου» και μπαίνει στη Γαλλική Αντίσταση.
«Κατάλαβα τότε πως απεχθανόμουν όχι τόσο τη βία όσο τη θεσμοθέτηση της βίας.»
Μετά την Απελευθέρωση (και άλλον έναν υποτροπιασμό της φυματίωσης) ο Γκαλιμάρ, ο εκδοτικός θρύλος της Γαλλίας, υποκύπτει στην πίεση του Μαλρώ και εκδίδει τον «Ξένο», πιστεύοντας ότι πρόκειται για ένα βιβλίο που δεν πρόκειται να πουλήσει πάνω από χίλια αντίτυπα. Έκανε λάθος.
Μαζί με το «Μύθο του Σίσυφου», που εκδίδεται τον επόμενο χρόνο, ο κόσμος ανακαλύπτει το αντίπαλο δέος του υπαρξισμού. Από τη μια είναι ένα ολόκληρο κίνημα, από την άλλη ένας μανιώδης καπνιστής, που ποτέ δεν θα παραδεχτεί ότι είναι φιλόσοφος.
Το 1948 η Ανατολική Ευρώπη γίνεται βορά της Σταλινικής δικτατορίας.
Ο Καμύ αντιδρά με μια σειρά από άρθρα:
«Όταν ένας άνθρωπος, κάπου στον κόσμο, υψώνει τη γυμνή γροθιά του μπροστά σε ένα τανκ και ουρλιάζει πως δεν είναι σκλάβος, τι χαρακτηρισμός μας ταιριάζει αν μένουμε αδιάφοροι;»
Όμως ενώ αντιτίθεται στον σταλινισμό, ένα χρόνο μετά δίνει στη δημοσιότητα μια έκκληση για τη ζωή των καταδικασμένων σε θάνατο Ελλήνων κομμουνιστών.
Το 1951 η έκδοση του «Επαναστατημένου Ανθρώπου» πέφτει σαν βόμβα. Ο Καμύ δέχεται επιθέσεις από δεξιά κι αριστερά (με πρωτοστάτη τον Σαρτρ), από κληρικούς και άθεους. Η «φιλοσοφία» του είναι μια φιλοσοφία ενάντια στο δογματισμό, πάσης φύσης, και υπέρ του ανθρώπου.
«Ο επαναστατημένος δε φυλάει τίποτα», γράφει, «τα παίζει όλα για όλα.»
Τι μπορεί να καταφέρει αυτός ο άνθρωπος ενάντια στο αδηφάγο σύστημα;
«Είναι κακή κατασκευή, αγαπημένε μου», γράφει στην Πανούκλα. «Όσο μακριά και να γυρίσω πίσω θυμάμαι πως άρκεσε πάντα ένας άνθρωπος που ξεπέρασε το φόβο του κι επαναστάτησε για να αρχίσει η μηχανή τους να τρίζει. Δε λέω δα και πως σταματά, θα απείχε πολύ. Πάντως όμως, τρίζει και μερικές φορές καταλήγει να χαλάσει στ’ αλήθεια.»
Συνεχίζει να γράφει, να κάνει παραστάσεις και να παρεμβαίνει πολιτικά όποτε χρειαζόταν.
Ακόμα και οι «εχθροί» του μαρτυρούν την ευγένεια και το σεβασμό που κυριαρχούσαν στη συμπεριφορά του προς τον άλλον. «Αγνοούσε τη δόξα του», γράφει η Μπωβουάρ και διατηρούσε στον άνθρωπο του λαού μια πίστη, που ορισμένοι έκριναν απλοϊκή.
Το 1956 εκδίδει το τελευταίο του μυθιστόρημα, την «Πτώση», όπου αναπτύσσει μια παλιότερη του σκέψη: «Το μόνο φιλοσοφικό ζήτημα είναι η αυτοκτονία».
Τρεις μήνες μετά του δίνουν το νόμπελ λογοτεχνίας και δύο χρόνια αργότερα σκοτώνεται σε αυτοκινητιστικό, τρέχοντας με μεγάλη ταχύτητα με το αυτοκίνητο του Γκαλιμάρ –σε παρόμοια ηλικία με τον Λώρενς.
«Αφελής» μέχρι το τέλος έγραφε:
«Αν είχα να γράψω ένα βιβλίο περί ηθικής θα είχε 100 σελίδες, οι 99 λευκές. Στην τελευταία θα έγραφα: Δεν γνωρίζω άλλο χρέος από την αγάπη.»


(Καθώς έγραφα αυτό το κείμενο είδα την αφίσα που κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο για την «εξαφάνιση» του Ορχάν Παμούκ. Δυστυχώς δεν αρκεί η εξαιρετική γραφή και τα νόμπελ. Όταν σωπαίνεις μπροστά στη σφαγή είσαι ίδιος με τους σφαγείς.
Πληροφορίες για τον Καμύ άντλησα από το βιβλίο του P. Ginestier, «Η ζωή και η σκέψη του Καμύ», εκδόσεις Άπειρον, μτφ Αλέξανδρος Βέλιος.)

Ένα παιδικό πάρτι στην Ουγκάντα (αληθινή ιστορία)...

Γελωτοποιος...

 

Όσα θα διαβάσετε σε αυτό το κείμενο δεν είναι, δυστυχώς, προϊόν μυθοπλασίας και συμβαίνουν, δις δυστυχώς, όχι σε κάποια μακρινή χώρα της μαύρης ηπείρου, αλλά στη δική μας, κοντινή Ουγκάντα.

Το μεσημέρι της Κυριακής η Ν πήγε σε ένα παιδικό πάρτι, το οποίο γινόταν -όπως συνηθίζεται τα τελευταία χρόνια- σε παιδότοπο. Όσοι έχετε παιδιά θα γνωρίζετε την απαξίωση της παιδικότητας που χαρακτηρίζει τους παιδότοπους. Δε θα επεκταθώ στο θέμα του πόσο καλύτερα είναι τα «σπιτικά παιδικά γενέθλια», γιατί άλλη είναι η πρόθεση αυτού του κειμένου.
Η Ν άφησε ανήσυχη το παιδί της στην πλαστική κατασκευή. Απέφευγε να το πηγαίνει πριν εκείνο βρεθεί στο σχολείο. Μετά τα πράγματα δυσκολεύουν, καθώς κανένα παιδί δεν θέλει να είναι ο γερο-παράξενος της τάξης που δεν πηγαίνει στα πάρτι των συμμαθητών του.
Έκατσε σε ένα τραπεζάκι με δύο μητέρες συμμαθητών που γνώριζε ελάχιστα. Η πρώτη, ας τη λέμε Α, είναι δασκάλα σε κάποιο δημοτικό της Αλεξάνδρειας (Ημαθίας). Η δεύτερη, η Β, είναι ειδικευόμενη γιατρός και η ειδίκευση της έχει να κάνει με τις μεταμοσχεύσεις.
Στο διπλανό τραπέζι τέσσερις μητέρες μιλούσαν για τα εξοχικά τους στη Χαλκιδική και για το πόσο καιρό θα κάνουν διακοπές και «τι ωραία που είναι τα μαλλιά σου σήμερα». Στο παραδίπλα δυο πατεράδες είχαν συζήτηση για το ποδόσφαιρο.
Η Ν με την Α και την Β ξεκίνησαν να μιλάνε για την κατάσταση της χώρας μας (ναι, αγαπητέ μου φαλλοκράτη, δεν ασχολούνται όλες οι γυναίκες με τα μαλλιά τους, όχι –τουλάχιστον- όλη την ώρα, και σίγουρα λιγότερη ώρα απ’ όσο οι άντρες ασχολούνται με το αυτοκίνητο τους).
Η Α, η δασκάλα, ξεκίνησε να τους λέει τις εμπειρίες της από το σχολείο. Πως πολλά παιδιά παραδέχονταν ότι στα σπίτια τους δεν είχαν θέρμανση αυτόν τον χειμώνα και πως ο πατέρας δεν είναι καλά, δε μιλάει πολύ ούτε παίζει μαζί τους από τότε που σταμάτησε να πηγαίνει στη δουλειά, πως οι γονείς τσακώνονται για τους λεφτά, πως δεν έχουν τόσα όσα είχαν πριν (αλλά δεν γνωρίζουν να πουν πριν από τι).
Η Α συνήθιζε όλη τη χρονιά να φτιάχνει στο σπίτι της κέικ και να τα πηγαίνει στο σχολείο για να κεράσει τα παιδάκια. Δεν προλάβαινε να ανοίξει το τάπερ και το κέικ εξαφανιζόταν –και αυτό δεν είχε να κάνει με τις ζαχαροπλαστικές ικανότητες της Α.
Στο τέλος της χρονιάς τα έβαλε να γράψουν για τις εντυπώσεις τους από το σχολείο, για τη χρονιά που πέρασε. Πολλά παιδιά θυμόντουσαν πάνω απ’ όλα τα «κέικ της κυρίας».
Μετά ήταν η σειρά της Β, της γιατρού, να μιλήσει -και εκεί τα πράγματα έγιναν πιο σοβαρά.
Σε ένα σχόλιο της Ν -ότι θα μας καταντήσουνε Ουγκάντα- η Β απάντησε ότι στα νοσοκομεία είναι ήδη Ουγκάντα, ίσως και χειρότερα -αν και ποτέ δεν έχει βρεθεί εκεί για να κρίνει.
Στα νοσοκομεία υπάρχουν βασικές ελλείψεις σε απαραίτητο ιατρικό εξοπλισμό και σε φάρμακα. Όσοι έχουν κάνει μεταμόσχευση δυσκολεύονται να βρουν τα φάρμακα που θα βοηθήσει το σώμα τους να μην απορρίψει το μόσχευμα. Όσοι χρειάζονται εγχείρηση επαφίενται στη θέληση του καλού Κυρίου, για να επιβιώσουν.
«Όταν μας στέλνουν υλικά», έλεγε η Β, «όταν, είναι της χείριστης ποιότητας. Καθετήρες που χρησιμοποιούμε στις εγχειρήσεις, κλεισμένοι σε ευτελή πλαστικά σακουλάκια, χωρίς καμία ένδειξη προέλευσης επάνω, λες και είναι ανταλλακτικά για ποδήλατα. Όχι σε αεροστεγή συσκευασία και αποστειρωμένοι, όπως είναι απαραίτητο, αλλά λες και τα έχει κλείσει κάποιος Κινέζος με το σάλιο του, σαν ταχυδρομικό φάκελο… Αλλά είναι τυχεροί οι ασθενείς όταν υπάρχουν κι αυτά.»
Οι γιατροί και οι νοσηλευτές πληρώνονται όταν υπάρχουν λεφτά και είναι πολύ λιγότεροι απ’ όσους θα έπρεπε να είναι για να ανταπεξέλθουν στο φόρτο εργασίας.
Τα μηχανήματα, όπως αυτό της αιμοκάθαρσης, έχουν σταματήσει να συντηρούνται και δεν είναι μακριά η στιγμή που οι νεφροπαθείς θα βρεθούν μπροστά σε ένα «δεν λειτουργεί, πηγαίνετε απ’ τις σκάλες» -για να βουτήξετε στο κενό.
Οι άνεργοι πρώην ελεύθεροι επαγγελματίες που δεν μπορούν να πληρώσουν τις οφειλές τους στο ΤΕΒΕ δεν δικαιούνται δωρεάν ιατρική περίθαλψη. Έτσι πολλοί μεσήλικες καρκινοπαθείς, που τόσα χρόνια πλήρωναν το κράτος, αλλά δεν πρόλαβαν να βγουν στη σύνταξη, όταν μαθαίνουν το κόστος της θεραπείας, αποδέχονται απλά ότι θα πεθάνουν και φεύγουν.
«Το μόνο που πρέπει να εύχεσαι τώρα», είπε η Β, «είναι να μη χρειαστεί να μπεις σε νοσοκομείο.»
«Και γιατί», τη ρώτησε η Ν, «δε βγαίνετε να πείτε τι συμβαίνει;»
«Σε ποιον να τα πούμε;» απάντησε η Β, σε θέση άμυνας.
«Στα κανάλια, στις εφημερίδες, στο ίντερνετ, στον κόσμο…»
«Ο ένας γιατρός το ρίχνει στον άλλο, αφήνει τον άλλον να το πει», είπε η Β. «Και μην νομίζεις ότι τα κανάλια και οι εφημερίδες ενδιαφέρονται για αυτά τα θέματα. Έχουν άλλα σπουδαιότερα.»
Εκείνη την ώρα (αυτό δεν έγινε, αλλά μπορώ να το φανταστώ) στο διπλανό τραπέζι θα μιλούσαν για τη Γιουροβίζιον.

Είπαν και άλλα πολλά για αυτή την ευρωπαϊκή χώρα που από τη στιγμή που έπεσε στα νύχια του ΔΝΤ έγινε τριτοκοσμική (όπως συμβαίνει σε όλες τις χώρες που έχουν την ίδια τύχη).

Όταν η Ν γύρισε σπίτι (γιατί τυγχάνει να είναι το έτερον ήμισυ του υποφαινόμενου) και μου διηγήθηκε όσα είχε ακούσει εξοργίστηκα –για άλλη μια φορά.
«Θα τα γράψω εγώ», είπα, έτοιμος για το Πούλιτζερ.
Μετά ξεφούσκωσα.
Δεν είμαι ο Νόαμ Τσόμσκι ούτε ο Βαξεβάνης ούτε καν ο Πιτσιρίκος. Διαβάζουν τις ονειροφαντασίες μου και τις «επιφοιτήσεις» μου εκατό, χίλιοι, άντε δέκα χιλιάδες άνθρωποι (όταν τυχαίνει μια παρεξήγηση όπως με τη «συνέντευξη του Μπαμπινιώτη»).
Αυτή είναι η «επιρροή» μου: Εκατό άνθρωποι.
Και το χειρότερο απ’ όλα, το μεγαλύτερο μειονέκτημα αυτής της επιρροής, είναι ότι όσοι διαβάζουν κείμενα σαν τα δικά μου, καθώς και όσοι διαβάζουν μπλοκ παραπλήσια, τα γνωρίζουν ήδη αυτά.
Είναι ένας πυρήνας «μυημένων» -ή μάλλον ανθρώπων που έχουν παρόμοιες ανησυχίες… Πόσων να πω; Εκατό χιλιάδων ανθρώπων; Ενός εκατομμυρίου (στην καλύτερη περίπτωση);
Η πλειονότητα των Ελλήνων συνεχίζει να ζει στην “think positive” κατάσταση και αυτή η θετική σκέψη έχει να κάνει μοναχά με τη προσωπική τους βόλεψη: «Εγώ είμαι νέος, δεν πρόκειται να πάθω καρκίνο, χτύπα ξύλο, πάμε να πιούμε έναν καφέ».
Και για αυτούς τους think-positive ανθρώπους οι καρκινοπαθείς συμπολίτες τους που αναγκάζονται σε ένα πρόωρο θάνατο λόγω ανεργίας έχουν πολύ μικρότερη σημασία από την Τζολί που επιλέγει μια πρόωρη μαστεκτομή.
Αυτή είναι η μια πλευρά του νομίσματος της αβελτηρίας, το «always look at the bright side of life».
Η άλλη είναι χειρότερη:
Είναι αυτοί οι άνθρωποι που μόλις ακούν για την εξαθλίωση της παιδείας ξεκινούν να κατηγορούν τους εκπαιδευτικούς που «κάθονται πέντε μήνες και μιλάνε από πάνω».
Που μόλις ακούν για την αποδόμηση της Υγείας ξεκινούν να κατηγορούν τους γιατρούς που «βολευτήκανε τόσα χρόνια με τα φακελάκια τους και τώρα τους κακοφαίνεται».
Που μόλις ακούνε για ναζισμό λένε «δεν είμαι Χρυσαυγίτης, αλλά…»

Με συγχωρείτε που θα γίνω επικριτικός (δεν το συνηθίζω γιατί δεν γνωρίζω πολλά), αλλά νομίζω ότι η Ελλάδα απαρτίζεται από αμαθείς, ημιμαθείς και παντογνώστες.
(Μην αρχίσετε, παρακαλώ, τα περί γενικεύσεων και πόσο άσχημο είναι να κάνεις γενικεύσεις.
Η γενίκευση είναι ουσιαστικά η υποθετικο-παραγωγική μέθοδος. Κάνεις μια υπόθεση, φαντάζεσαι, διαισθάνεσαι έναν γενικό κανόνα και μετά προχωρείς προς το ειδικό, για να δεις αν ισχύει η υπόθεση σου. Έτσι λειτουργεί η σκέψη -και οι σημαντικότερες ανακαλύψεις του ανθρώπινου πνεύματος ξεκίνησαν με μια γενίκευση.)

Συνεχίζω τη γενίκευση μου χωρίς να προσβλέπω σε κάποια σημαντική ανακάλυψη…
Οι αμαθείς είναι οι άνθρωποι που δεν γνωρίζουν τίποτα απ’ όσα συμβαίνουν στη χώρα τους και στον κόσμο. Αυτό δεν συμβαίνει επειδή δεν μπορούν, αλλά επειδή δεν θέλουν να ξέρουν. Είναι πολύ απασχολημένοι μέσα στο αυγό τους, με τον υπέροχο εαυτό τους, και νομίζουν όλα θα πάνε καλά ως δια μαγείας.
Οι παντογνώστες είναι εκείνοι που γνωρίζουν τα πάντα πολύ καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον. Θα τους βρείτε στα σχόλια κάθε διαδικτυακής εφημερίδας και μπλοκ, να χλευάζουν τις θέσεις και τις αντιθέσεις όλων των άλλων –και του αρθογράφου φυσικά.
Οι ημιμαθείς… Αυτοί, τυπικά, δεν υπάρχουν, γιατί κανείς δε θέλει να παραδεχτεί ότι είναι ημιμαθής, αφού έχει επικρατήσει η άποψη ότι η ημιμάθεια είναι χειρότερη από την αμάθεια.
Αυτή τη φράση θα την ακούσετε πολύ συχνά από το στόμα των παντογνωστών, γιατί εκείνοι είναι πολύ ανώτεροι και από τους ημιμαθείς και από τους αμαθείς.
Όμως (και αυτή είναι απλώς η φτωχή μου άποψη) δεν υπάρχει τίποτα άλλο από ημιμάθεια. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τα πάντα (ή έστω κάτι) με απόλυτη βεβαιότητα και κανείς δεν μπορεί να μην γνωρίζει τίποτα.

«Το χαρακτηριστικό κάθε δογματισμού είναι η απόλυτη βεβαιότητα –η βεβαιότητα για την πάλη των τάξεων, για την επιστημοσύνη ή για την κυριολεκτική ερμηνεία της Βίβλου. Η βεβαιότητα του ατόμου που βρήκε έναν στέρεο βράχο για να σταθεί πάνω του και που, αντίθετα με τους άλλους βράχους, είναι στέρεος από κάθε άποψη.
Ο δογματισμός όμως είναι μοιραίος για την ανθρώπινη συνείδηση, που με αυτόν παύει να αναπτύσσεται, αφού εξαλείφει την αμφιβολία και την αβεβαιότητα την οποία συνεπάγεται κάθε πραγματική ανάπτυξη», λέει ο Heinz Pagels στο βιβλίο του, «Τα όνειρα του λόγου» (στα ελληνικά από τις πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, απόδοση Κώστας Χατζηκυριάκος).

Το πόσα μαθαίνουμε είναι μοναχά θέμα βούλησης (στην εποχή του διαδικτύου).
Το πόσα νομίζουμε ότι γνωρίζουμε είναι θέμα αυτογνωσίας.
Το πόσα κάνουμε είναι θέμα…
Αυτό δεν το γνωρίζω.

Ρωτήστε τον εαυτό σας: «Γιατί δεν κάνω κάτι;»
(Και μη ρωτήσετε εμένα: «Τι;»)

Η Φραουλίτσα και ο Γαργαντούας...

Γελωτοποιος...

Ο Γαργαντούας είναι ο ήρωας ενός «μυθιστορήματος» του Ραμπελέ, εξόχως διασκεδαστικού και επίκαιρου –παρότι γράφτηκε πριν 500 χρόνια. Είναι ένας γίγαντας, ένας γιγάντιος γίγαντας, ένας αχόρταγος γίγαντας, ένας αδηφάγος γίγαντας.
Οι χωρικοί του φέρνουν ολόκληρα βόδια και γουρούνια, λαχανικά και φρούτα με το τσουβάλι, βαρέλια κρασί, τσουκάλια με φαΐ και ο Γαργαντούας τα καταβροχθίζει όλα, χωρίς ποτέ να χορταίνει.
Η Φραουλίτσα είναι η ηρωίδα ενός «κοριτσίστικου» κινούμενου σχεδίου. Είναι καλοκάγαθη και χαριτωμένη και ζει σε έναν γλυκό κόσμο φτιαγμένο από ζαχαρωτά. Τα μόνα προβλήματα που αντιμετωπίζει η γλυκιά Φραουλίτσα έχουν να κάνουν με τη μαρέγκα που δεν της πέτυχε ή με την τούρτα γενεθλίων του σκύλου της –«Ωχ, όχι! Μου τέλειωσε το παντεσπάνι!»
Στον κόσμο της Φραουλίτσας, όπως φάνηκε με το εγκληματικό περιστατικό στη Μανωλάδα, ζούνε και οι Έλληνες –καθώς και όλος ο δυτικός κόσμος, ας μην ιδιοποιούμαστε την υποκρισία.
Όλοι σοκαρίστηκαν και έσπευσαν να καταδικάσουν τους «δουλέμπορους του 21^ου αιώνα». Όλα τα κόμματα, όλες οι εφημερίδες –ημεδαπές και αλλοδαπές, όλοι οι φραουλένιοι πολίτες που άξαφνα συνειδητοποίησαν ότι υπάρχουν κακοί άνθρωποι που εκμεταλλεύονται τον λαθροσυνάνθρωπο τους.
«Μποϋκοτάζ στις φράουλες του αίματος», φωνάζουν διαδικτυακά τα φραουλόπαιδα.
«Δε θα ξαναφάω ποτέ φράουλες με σαντιγί», διακηρύττει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Και αναρωτιέμαι: Είμαστε ηλίθιοι ή υποκριτές;
Ποιοι έχουν φτιάξει τα ρούχα και τα παπούτσια που φοράμε; Ο δισεκατομμυριούχος Ζάρας με τα χεράκια του ή χιλιάδες εξαθλιωμένοι εργάτες, εκεί μακριά στην Ασία;
Και τα «σκυλάδικα» παιχνίδια που αγοράζουμε στα παιδιά μας μήπως τα κατασκευάζουν χαρούμενοι εργαζόμενοι που δουλεύουν οκτάωρο και το απόγευμα πηγαίνουν στη μεζονέτα τους –στα προάστια του Χονγκ Κονγκ;
Τον υπολογιστή μας και το τόσο έξυπνο κινητό μας που τα έχουν συναρμολογήσει; Στην Ελβετία ή στο Λουξεμβούργο;
Και τα έπιπλα που αγοράζουμε γιατί είναι φτηνά; Επειδή οι Σουηδοί ρίχνουν το κόστος βάζοντας αλογίσιο κρέας στα κεφτεδάκια τους;
Ο καφές, τα πορτοκάλια Αργεντινής, ο βακαλάος Ειρηνικού είναι προϊόντα fair trade;

Ο πολιτισμός έχει κτιστεί πάνω στα σώματα σκλάβων. Αλλά οι σκλάβοι του σήμερα ζούνε πολύ μακριά για να μη μας χαλάνε τη φραουλένια μας διάθεση όταν αγοράζουμε το νέο ipad.
Και σαν τους καλοφαγάδες που ζητάνε από τον εστιάτορα να διώξει το ζητιάνο από την τζαμαρία του εστιατορίου, γιατί τον λυπούνται και δεν μπορούν να φάνε, έτσι κι εμείς δε θέλουμε να ξέρουμε για τους σκλάβους.
Ας πάνε στο Μπαγλαντές να πεθάνουν, γιατί πρέπει να εξοντώνονται στη Μανωλάδα;

Η δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση μας, η οποία «καίγεται» για τα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα, καταδικάζει αυτού του είδους τις αποτρόπαιες εκδηλώσεις βίας, απ’ όπου κι αν προέρχονται, αρκεί βεβαίως να μην προέρχονται από τον Ελληνικό Χρυσό και την Ελντοράντο.
Ο Γαργαντούας, βλέπετε, πρέπει όχι μόνο να τραφεί, αλλά και να προστατευτεί από τα φραουλόπαιδα. Έτσι ρίχνουν πρώτο θέμα σε όλα τα κανάλια και τις εφημερίδες τα γαργαντουάκια και τα σκυλιά τους.
Και για πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού έθνους όλοι συμφωνούν.

Την ίδια στιγμή οι ξένες εφημερίδες «εκφράζουν τον αποτροπιασμό τους», λες και στις ΗΠΑ οι Μεξικάνοι λαθρομετανάστες ζούνε το αμερικανικό όνειρο.
Λες και στην Ευρώπη η ελαστική εργασία, η μερική εργασία, η παράνομη εργασία, η κακοπληρωμένη εργασία και η ανεργία δεν είναι ο κανόνας.
Λες και οι χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ και οι χώρες του νυν μεσογειακού μπλοκ δεν μετατρέπονται σε στρατόπεδα εργασίας.
Λες και όλα αυτά δεν γίνονται για να τραφεί ο Γαργαντούας.

Δε θυμάμαι το τέλος του Γαργαντούα. Νομίζω –ή θέλω να πιστεύω- ότι πεθαίνει από το πολύ φαγητό. Ή μπορεί οι χωρικοί να σταματάνε να τον ταΐζουν και να πεθαίνει από ασιτία.
Σίγουρα πάντως, ο Γαργαντούας δε θα πάθει τίποτα αν δεν έχει να φάει φτηνές φράουλες -κι αυτό το ξέρει καλά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

ΥΓ: Επειδή η ηλιθιότητα δεν είναι καθόλου σπάνια στις μέρες μας, θα πρέπει να κάνω τη διευκρίνιση ότι δεν αντιτίθεμαι στο μποϋκοτάζ.
Αν δεν έγινα σαφής με όσα έγραψα το λέω και με μια βιβλική φράση: Διυλίζουμε τις φράουλες και καταπίνουμε την κάμηλο.