Σταθερότητα στη φτώχεια ή περιπέτεια στην αλλαγή;

Του Γιάννη Α. Μυλόπουλου*, απο την Εφημεριδα των Συντακτων...    

Η Ν.Δ. φαίνεται να επιλέγει ως κεντρικό προεκλογικό της σύνθημα για τις επικείμενες ευρωεκλογές το δίλημμα: «Σταθερότητα με τη Ν.Δ. ή περιπέτεια με τον ΣΥΡΙΖΑ;» Αντιπαρερχόμενοι την παντελή απουσία ευρωπαϊκής διάστασης στη μάλλον επαρχιώτικη πολιτικά συνθηματολογία της Ν.Δ., δεν μπορούμε να μην παρατηρήσουμε ότι η Δεξιά, αν μη τι άλλο,
είναι συνεπής στις αρχές και τις μεθόδους της. Ανέκαθεν εκπροσωπούσε τη συντήρηση, υποστήριζε την άρχουσα τάξη και διεκδικούσε τη σταθερότητα, τη διαφύλαξη των κεκτημένων και την ασφάλεια των βολεμένων.
Αυτά όμως συνέβαιναν τις παλιές καλές εποχές της ανάπτυξης και της ευημερίας, που η σταθερότητα σε μια ζωή ανεκτή είχε ακόμη νόημα και ενδιαφέρον για όσους δεν οραματίζονταν κοινωνικές αλλαγές. Οι περιπέτειες δεν γοητεύουν τους ανασφαλείς μικρομεσαίους και η Δεξιά πάντοτε καλλιεργούσε εντέχνως αισθήματα ανασφάλειας προκειμένου να δρέπει την κατάλληλη στιγμή τους καρπούς της ανάδειξής της στον κατ’ εξοχήν πόλο σταθερότητας.
Ως εδώ τα πράγματα έχουν καλώς, υπό τη βασική προϋπόθεση βεβαίως ότι υπάρχει ακόμη σήμερα μία ισχυρή μεσαία τάξη που επιδιώκει τη διατήρηση του status quo, της υπάρχουσας δηλαδή ισορροπίας των δυνάμεων. Ομως πόσο τα πράγματα σήμερα, στην εποχή της λιτότητας, της φτώχειας και της ανασφάλειας για τους πολλούς, είναι έτσι; Βλέπει δηλαδή κανείς κάποια κοινωνική ομάδα τόσο βολεμένη που να επιδιώκει, μέσα από την πολιτική σταθερότητα, τη διατήρηση των κεκτημένων της;
Τα νούμερα και οι στατιστικές τόσο στην Ευρώπη όσο και διεθνώς δίνουν για τη χώρα μας την εικόνα μιας κοινωνίας καταρρακωμένης και μιας οικονομίας σε παρατεταμένη ύφεση και παρακμή. Με μηδενική ανάπτυξη και με ένα χρέος που, παρ’ όλη την αιματηρή λιτότητα εδώ και τέσσερα χρόνια, εξακολουθεί να διογκώνεται, η ελληνική οικονομία δεν δείχνει το παραμικρό ίχνος ανάκαμψης. Οσο για το πολυδιαφημισμένο πρωτογενές πλεόνασμα, γελούν μαζί μας ακόμη και στο Βερολίνο.

Και για το σχολείο η λύση είναι αριστερά...

Του Χρηστου Λασκου, απο το Red NoteBook...

Αφορμή για όσα ακολουθούν μου έδωσε το άρθρο του πρύτανη του ΑΠΘ Γ. Μυλόπουλου στην Εφ. Συν. της Παρασκευής (6 Σεπτεμβρίου), στο οποίο διαπίστωνε την αναμφισβήτητη ύπαρξη «θετικών» στο νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας για το Λύκειο με ασύγγνωστη, κατά τη γνώμη μου, ελαφρότητα. Εξηγούμαι, αμέσως.

Αν θέλαμε να κάνουμε το τοπ τεν των διαφόρων εκδοχών ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που είχαμε στη χώρα μας μετά τη χούντα, δεν υπάρχει αμφιβολία πως η χειρότερη με διαφορά υπήρξε αυτή της αντιμεταρρύθμισης Αρσένη το 1998. Και ο κύριος λόγος γι’ αυτήν της την κατάταξη είναι το γεγονός πως επρόκειτο για ένα σύστημα ανηλεούς εξεταστικού βασανισμού των μαθητών και, επομένως, εκμηδενισμού κάθε δυνατότητας για μια αυτόνομη μορφωτική λειτουργία του Λυκείου. Σκεφτείτε: πανελλαδικές εξετάσεις σε 14 μαθήματα στη Β΄ και Γ΄ τάξη.  Εξόντωση των παιδιών, διάλυση του Λυκείου, πάρτι για τα φροντιστήρια. Μόνο ένα στοιχείο φθάνει, για να φανεί το μέγεθος της καταστροφής: ο αριθμός των απορριπτόμενων επταπλασιάστηκε (!) άμα τη εφαρμογή του «εκσυγχρονισμένου» συστήματος.

Για μια σειρά από λόγους, η βαρβαρότητα του πράγματος λειάνθηκε κάπως προϊόντος του χρόνου, χωρίς ποτέ, ωστόσο, το Λύκειο να βρει κάποιον ουσιώδη αυτόνομο ρόλο ως εκπαιδευτική βαθμίδα. Κι έρχεται τώρα, το νέο σχέδιο, στο όνομα, μάλιστα, όπως σημειώνεται στο εισηγητικό του, της «καταπολέμησης της μαθητικής οκνηρίας», να επαναφέρει τα πράγματα εις την τάξιν. Να σκληρύνει, δηλαδή, επιπλέον, τις διαδικασίες ελέγχου και προαγωγής, ώστε να διευκολύνει τη μαθητική απόρριψη και, συνεπώς, και τη μαθητική διαρροή. Και, μάλιστα, ενώ τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται απόκλιση από τον ευρωπαϊκό στόχο του 85% απόφοιτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε κάθε γενιά μαθητών –ενώ είχαμε προσεγγίσει το 82%, μετά από το 2009 εμφανίζεται μια σαφής υποχώρηση στο επίπεδο του 79% και η πτώση συνεχίζεται. Προφανώς, τις ευρωπαϊκές οδηγίες τις ακολουθούμε όταν ευνοούν τους ισχυρούς και πλούσιους. Οι κατώτερες κοινωνικές τάξεις, που αποτελούν τα κατεξοχήν υποκείμενα της μαθητικής διαρροής, σφαγιάζονται στο οικονομικό επίπεδο –γιατί δεν θα έπρεπε να τους συμβαίνει το ίδιο και στο εκπαιδευτικό. Άλλωστε, γι’ αυτούς τους οκνηρούς η εκπαίδευση πάντοτε πολυτέλεια ήταν.

Η κρίση και η ευκαιρία...

Του Γιάννη Α. Μυλόπουλου*, απο την Εφημεριδα των Συντακτων...

Λένε ότι η κρίση μπορεί να γίνει ευκαιρία. Πώς όμως και κυρίως για ποιους μπορεί να επέλθει η υπαινισσόμενη σ’ αυτό το στερεότυπο ανατροπή;
Στην περίπτωση της οικονομικής κρίσης που μαστίζει τη χώρα μας για παράδειγμα, η αρχική εντύπωση που εδόθη, και όχι τυχαία, ήταν ότι πρόκειται για μια κρίση καθαρά ελληνική. Μια κρίση που οφείλεται αποκλειστικά στους κακομαθημένους Ελληνες, οι οποίοι έμαθαν να ζουν με δανεικά σε βάρος των Γερμανών και των άλλων Βορειοευρωπαίων, οι οποίοι χύνουν τον τίμιο ιδρώτα τους για να χρηματοδοτούν τους εγχώριους κηφήνες. Η άποψη αυτή εμπεδώθηκε από διεθνή και ελληνικά ΜΜΕ και υποστηρίχθηκε από κορυφαίους εγχώριους πολιτικούς παράγοντες, οι οποίοι μετά μανίας δυσφημούσανν την Ελλάδα ως τη χώρα της διαφθοράς και της ασυδοσίας.

Κι ύστερα ήρθαν τα μνημόνια… Τα οποία υπό την καθοδήγηση των παγκοσμιοποιημένων δανειστών μας και μέσα από ένα αυστηρό πρόγραμμα εξορθολογισμού των δημόσιων οικονομικών, πάταξης της διαφθοράς και δραστικού περιορισμού του αδηφάγου δημόσιου τομέα, εκτός που θα αντιμετώπιζαν τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό, θα μας εκπαίδευαν προκειμένου να μετατραπούμε σε λαό υπεύθυνο, πειθαρχημένο και παραγωγικό. «Να κάνουμε την κρίση ευκαιρία», μας είπαν και ξεκίνησαν την επιχείρηση αναγέννησης της Ελλάδας.

Πρώτα ήρθε η μεγάλη μείωση των αμοιβών και των συντάξεων, κατ’ επίφαση ως μέσον για την επιστροφή των δανεικών, κατ’ ουσία όμως ως παιδαγωγική μέθοδος που θα μας εκπαίδευε να γίνουμε περισσότερο εργατικοί και αποδοτικοί. Το γεγονός ότι δεν εξηγήθηκε επαρκώς το πώς θα εκπαιδεύονταν, μέσω της λιτότητας, οι συνταξιούχοι κι οι απόμαχοι της ζωής, δεν θεωρήθηκε εξ αρχής σημαντικό και δεν απασχόλησε περαιτέρω. Η Ελλάδα άδραξε τη μεγάλη ευκαιρία που θα θεράπευε τις αμαρτίες της φυλής και μπήκε στο τούνελ της λιτότητας.

Στη συνέχεια ήρθε η συρρίκνωση του δημόσιου τομέα. Με πρώτα θύματα την Παιδεία και την Υγεία, οι οποίες είχαν αποκτήσει υπερτροφικές διαστάσεις, παρέχοντας επί χρόνια δωρεάν υπηρεσίες ακριβού κόστους για το κράτος, χαμηλής όμως ποιότητας για τους Ελληνες. Να η ευκαιρία, μας είπαν, να αναβαθμιστούν επιτέλους οι νευραλγικοί αυτοί τομείς. Το γεγονός ότι στην Ευρώπη, αλλά ακόμη και στις ΗΠΑ, τη μητρόπολη του καπιταλισμού, υπάρχουν εξαιρετικής ποιότητας δημόσια νοσοκομεία, σχολεία και πανεπιστήμια, τα οποία μάλιστα τυγχάνουν υψηλότατων δημόσιων επενδύσεων προκειμένου να παρέχουν τις αντίστοιχα υψηλών προδιαγραφών υπηρεσίες τους, δεν έκαμψε την ορμή των μεταρρυθμιστών.

Και τέλος, ήρθε η καταπολέμηση της ατιμωρησίας και της διαφθοράς. Αποκαλύφθηκαν κάτι παλιές υποθέσεις διαφθοράς και φυλακίστηκαν κάτι παλαίμαχοι -κατά σύμπτωση- πολιτικοί. Εγινε όμως, επιτέλους, η αρχή. Ταυτόχρονα άρχισε να εφαρμόζεται ειδικό πρόγραμμα… κινητικότητας στο Δημόσιο, το οποίο οδήγησε σε αποχώρηση χιλιάδων υπαλλήλων από υπηρεσίες που τους είχαν ανάγκη για την εύρυθμη λειτουργία τους, με τελικό προορισμό την οριστική απόλυση.

«Να φύγουν οι επίορκοι και οι κηφήνες», μας είπαν. Και ονόμασαν κηφήνες ανεξαιρέτως όλους τους δημοσίους υπαλλήλους. Και έριξαν τη μομφή του επίορκου εξίσου σε δίκαιους και άδικους, καταδικάζοντας χιλιάδες εργαζόμενους σε αργία με συνοπτικές διαδικασίες.

Με τούτα και με τα άλλα η χώρα βυθίστηκε στη φτώχεια και την ανεργία. Η μείωση των μισθών και των λογής απολαβών μηδένισε την αγοραστική ικανότητα, με αποτέλεσμα το πάγωμα της αγοράς. Καταστήματα κι επιχειρήσεις άρχισαν να κλείνουν και χιλιάδες εργαζόμενοι, του ιδιωτικού τομέα αυτή τη φορά, βρέθηκαν στον δρόμο. Στα δικαστήρια και τις φυλακές αντί να οδηγούνται οι υπεύθυνοι της κρίσης, άρχισαν να συνωστίζονται τα θύματά της.

Συγχρόνως το κοινωνικό κράτος υποχωρούσε κάτω από το βάρος της υποχρηματοδότησης, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο τη ζωή νεόπτωχων και απολυμένων. Η οικονομία κατέρρεε και η όποια συνοχή της κοινωνίας διαλυόταν. Με δυο λόγια, η κρίση βάθαινε κι η ευκαιρία δεν έλεγε να φανεί.

Εν τω μεταξύ όμως άρχισαν να μπαίνουν στο παιχνίδι της οικονομικής κρίσης και οι υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Ο μύθος της ελληνικής κρίσης άρχισε να αμφισβητείται, καθώς τα συμπτώματα της χρεοκοπίας εμφανίστηκαν σε χώρες που δεν παρουσίαζαν τις… ελληνικές ιδιαιτερότητες.

Τότε ήταν που άρχισε να γίνεται ορατή η ευκαιρία. Οχι όμως για τους αδύνατους του Νότου, αλλά για τους ισχυρούς του Βορρά, οι οποίοι είναι τελικά και οι μόνοι που επωφελούνται από την κρίση.
Δεν μας είπαν ψέματα. Δεν μας είπαν όμως κι όλη την αλήθεια. Και κρίση υπάρχει σή
μερα και ευκαιρίες. Απλώς η κρίση είναι για τους φτωχούς του ευρωπαϊκού Νότου, ενώ οι ευκαιρίες γι’ αυτούς που τις δημιούργησαν επιβάλλοντας τα μνημόνια, για τους πλούσιους δηλαδή του ευρωπαϊκού Βορρά…

…………………………………………………….

*Πρύτανης ΑΠΘ

Οι προϋποθέσεις της βάσης του 10...

Γιάννης Α. Μυλόπουλος, απο το Βημα...

Τι νόημα έχει να αποκλείεται ένας υποψήφιος από μια σχολή ΤΕΙ, για παράδειγμα αυτής των Μηχανικών Αυτοκινήτων ή εκείνης της Ανθοκομικής, επειδή έγραψε κάτω από τη βάση στο μάθημα των Μαθηματικών, στο οποίο εξετάζεται από κοινού και με ίδια ακριβώς θέματα με τους υποψήφιους των Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών της πολυτεχνικής σχολής; Και ποιο το νόημα του αποκλεισμού ενός υποψήφιου για μια σχολή Νοσηλευτικής π.χ., επειδή δεν έπιασε τη βάση στη Χημεία ή τη Φυσική της Ιατρικής;
Η βάση του 10, ως κριτήριο επιτυχίας ή αποκλεισμού από τις εξετάσεις, έχει νόημα μόνον όταν οι εξετάσεις είναι διαπιστωτικές της επάρκειας των γνώσεων των υποψηφίων. Και δεν έχει κανένα νόημα σε γενικούς διαγωνισμούς, με γενικά και όχι εξειδικευμένα ανά σχολή θέματα και με σταθερό και γνωστό εξ αρχής αριθμό εισακτέων. Για να ισχύσει η βάση του 10, πρέπει τα θέματα των εξετάσεων να είναι στοχευμένα ανά γνωστικό αντικείμενο, προκειμένου να αποδειχθεί η γνωστική επάρκεια των εξεταζόμενων τουλάχιστον στο 50% της υπό εξέταση ύλης.
Η περίφημη βάση του 10 δηλαδή, αντιστοιχεί σε επιβεβαίωση ότι ο εξεταζόμενος ανταποκρίνεται τουλάχιστον στο μισό του γνωστικού αντικειμένου που εχει διδαχθεί. Ο ορισμός του 50% αποτελεί ασφαλώς μια αυθαίρετη σύμβαση, καθώς υπάρχουν απαιτητικά προγράμματα σπουδών, (όπως π.χ. Μεταπτυχιακά προγράμματα), όπου η γνωστική επάρκεια ισοδυναμεί με βάση 6 ή και 7, που αντανακλά σε επιτυχία στο 60% ή και στο 70% των εξεταζόμενων θεμάτων. Στις περιπτώσεις αυτές βεβαίως, η ύπαρξη της βάσης δεν είναι συμβατή με την ύπαρξη κλειστού και δεδομένου εξ αρχής αριθμού επιτυχόντων, αφού η θεσμοθέτησή της αφήνει ανοικτή την επιτυχία σε όσους περάσουν το όριο. Μπορεί σε όλους, μπορεί όμως και σε κανένα.
Για να εισαχθεί συνεπώς η βάση του 10 στις εισαγωγικές εξετάσεις, θα πρέπει αυτές να αλλάξουν μορφή και από γενικός διαγωνισμός με γνωστό εκ των προτέρων αριθμό εισαγομένων, να γίνουν διαπιστωτικές της γνώσης των υποψηφίων. Που σημαίνει ξεχωριστές εξετάσεις με στοχευμένα θέματα ανά γνωστικό αντικείμενο και ανά σχολή. Που σημαίνει δηλαδή ότι οι εισαγωγικές εξετάσεις πρέπει να γίνονται από τα ίδια  τα πανεπιστήμια και όχι από το υπουργείο. Σε κάθε άλλη περίπτωση, είναι πιο τίμιο να μειωθεί ο αριθμός των εισακτέων στις χαμηλόβαθμες σχολές, παρά να ισχύουν αποκλεισμοί με τεχνητούς τρόπους, επειδή οι εξεταζόμενοι δεν ανταποκρίθηκαν σε θέματα άλλων, υψηλόβαθμων σχολών με άσχετη επιστημονική κατεύθυνση και αντικείμενο. Η επίτευξη της αξιοκρατίας είναι μια δύσκολη υπόθεση, που λειτουργεί υπό αυστηρούς κανόνες και προϋποθέσεις.