Τραπεζοκρατία: Από τη Δημοκρατία της Βενετίας στον MarioDraghi και στη GoldmanSachs...

του Ερίκ Τουσέν (EricToussaint)^[1]Απο το Ιστολογιο Χωρις χρεος χωρις ευρω...

 Από τον 12^ο αιώνα έως τις αρχές του 14^ου, το Τάγμα των Ναϊτών Ιπποτών, παρόν σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, μετατράπηκε σε τραπεζίτη των ισχυρών και συμμετείχε στη χρηματοδότηση ορισμένων σταυροφοριών.
Στις αρχές του 14 ^ου αιώνα, έγινε ο μεγαλύτερος πιστωτής του βασιλιά της Γαλλίας, Φιλίππου Δ’ του Ωραίου(PhilippeleBel).
Αντιμέτωπος με το βάρος ενός χρέους που επιβάρυνε τα οικονομικά του, ο Φίλλιπος ο Ωραίος ξεφορτώθηκε τους πιστωτές και το χρέος του δαιμονοποιώντας το Τάγμα των Ναΐτών Ιπποτών, κατηγορώντας το για πολλαπλά εγκλήματα[2] . Το Τάγμα απαγορεύτηκε, δημεύτηκε η περιουσία του και οι ηγέτες του εκτελεστήκαν.
Έλειπε ένα κράτος και μια γη στο Τάγμα των Ναΐτών Ιπποτών για να αντιμετωπίσει τον βασιλιά της Γαλλίας. Ο στρατός (δεκαπέντε χιλιάδες άνδρες εκ των οποίων 1.500 Ιππότες), η περιουσία και οι πιστώσεις που είχε χορηγήσει το Τάγμα δεν το προστάτεψαν από την ισχύ ενός Κράτους που είχε αποφασίσει να αφανίσει τον κυριότερο πιστωτή του.
 Την ίδια εποχή (11 ^ος – 14 ^ος αιώνας), οι Ενετοί τραπεζίτες χρηματοδοτούν επίσης τις Σταυροφορίες και δανείζουν χρήματα στους ισχυρούς της Ευρώπης, αλλά ελίσσονται πολύ πιο επιδέξια από το Τάγμα των Ναΐτών Ιπποτών. Στη Βενετία, παίρνουν το κεφάλι του κράτους, δίνοντάς του τη μορφή μιας δημοκρατίας. Χρηματοδοτούν το μετασχηματισμό της Βενετίας, μια πόλη-κράτος, σε μια αληθινή αυτοκρατορία που περιλαμβάνει τη Κύπρο, την Εύβοια ( Νεγκροπόντε) και την Κρήτη.
Υιοθετούν μια ακαταμάχητη στρατηγική για να πλουτίσουν σταθερά και να εξασφαλίσουν την αποπληρωμή των πιστώσεων τους: αποφασίζουν οι ίδιοι να χρεώσουν το Ενετικό Κράτος στις τράπεζες που κατέχουν. Οι όροι των δανειακών συμβάσεων ορίζονται από τους ίδιους, καθώς είναι ταυτόχρονα ιδιοκτήτες των τραπεζών και αρχηγοί του Κράτους.
 Ενώ ο Φίλλιπος ο Ωραίος είχε συμφέρον να απαλλαγεί από τους πιστωτές του για να απελευθερωθεί από το βάρος του χρέους, το Ενετικό Κράτος επέστρεφε στο ακέραιο το χρέος στους τραπεζίτες, οι οποίοι είχαν εξάλλου και την ιδέα να δημιουργήσουν τίτλους του δημόσιου χρέους που μπορούσαν να κινηθούν από τη μία τράπεζα στην άλλη. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές είχαν αρχίσει να εδραιώνονται[3] . Αυτός ο τύπος δανείου είναι ο προάγγελος της κυριότερης μορφής του δημόσιου χρέους, όπως το γνωρίζουμε το 21^ο αιώνα.

Η εξόντωση των Ταχυδρομείων...

Cynical...

Οι κυβερνήσεις που επιδίδονται μετά μανίας στο σπορ των ιδιωτικοποιήσεων έχουν πάντα έτοιμα επιχειρήματα στο μανίκι τους. Όταν η δημόσια επιχείρηση δεν πάει καλά και έχει ζημιές, τότε τι άλλο μένει παρά να πουληθεί για να γλιτώσουν οι καημένοι οι φορολογούμενοι από τα επιπλέον βάρη που ξεσπάνε στους μισθούς και τις τσέπες τους. Όταν πάλι πάει καλά και παρουσιάζει κέρδη, τότε θα ήταν έγκλημα να αφεθεί μια τέτοια ευκαιρία να γλιστρήσει και να χαθεί, μιας και το δίχως άλλο υψηλό τίμημα θα βελτίωνε τα δημόσια ελλείμματα και θα ελάφρυνε τους καημένους τους φορολογούμενους από τα βάρη των φόρων, των τελών και των ποικίλων χαρατσίων. Για τα κέρδη που θα εισέπραττε το δημόσιο αν η επιχείρηση παρέμενε στα χέρια του, ούτε λόγος.

Έτσι πάει λίγο–πολύ το παραμύθι και έτσι κουτσά-στραβά αποσπάται η συναίνεση των πολλών στα ξεπουλήματα στα οποία επιδίδονται χωρίς αναστολές αρκετές κυβερνήσεις στην Ευρώπη και Αμερική.

Αυτές τις μέρες έχει ανάψει η συζήτηση και οι διαμαρτυρίες στη Μ. Βρετανία για την επικείμενη ιδιωτικοποίηση του Royal Mail (των αντίστοιχων βρετανικών ΕΛΤΑ), του παλαιότερου κρατικού οργανισμού, χρονολογούμενου από το 1516, την εποχή των Τυδώρ. Σύμφωνα με νομοθεσία του 2011, λύνονται πλέον τα χέρια της κυβέρνησης να κάνει αυτό που δεν τόλμησε να κάνει ούτε και η Θάτσερ, να ιδιωτικοποιήσει δηλαδή το 90% των μετοχών της επιχείρησης, αφήνοντας ένα υπόλοιπο10% στους εργαζόμενους, ελπίζοντας έτσι να τους κλείσει το στόμα, λίγο πριν τους κλείσει τις δουλειές. Η πρώτη πώληση των μετοχών έχει προγραμματιστεί για το τέλος του 2013, με όριο τις αρχές του 2014 με το τίμημα να υπολογίζεται ανάμεσα στα £2 και £3 δις, πολύ χαμηλότερο από ότι θα έπιανε σε καλύτερους καιρούς.

Λέγεται ότι η Θάτσερ, αυτή που δεν δίστασε να ξεπουλήσει κάθε τι δημόσιο που έπιανε χώρο στη γη και τον ουρανό της Βρετανίας, έκανε πίσω στην πώληση των Ταχυδρομείων, διότι δεν θα άντεχε να βλέπει το σεπτό κεφάλι της βασίλισσας, το οποίο κοσμεί τα γραμματόσημα, ιδιωτικοποιημένο. Όπως και να το κάνουμε, η Θάτσερ διατηρούσε ακόμα κάποιες αξίες!

Ο λόγος δε που ο κυβερνητικός συνασπισμός επικαλείται για να επιβάλει την τιμωρία της ιδιωτικοποίησης είναι ότι το Βασιλικό Ταχυδρομείο έκανε το λάθος να είναι κερδοφόρο. Τα κέρδη του σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος σχεδόν τετραπλασιάστηκαν, από τα £105 εκατ. στα £403 εκατ. ενώ το συνταξιοδοτικό του ταμείο εμφανίζει πλεόνασμα £825 εκατ.

Έτσι λοιπόν, το κερδοφόρο Royal Mail ιδιωτικοποιείται, ενώ οι χρεοκοπημένες τράπεζες (για παράδειγμα οι HBOS, Royal Bank of Scotland και Lloyds ΤSB), κρατικοποιούνται με την ανάληψη των ζημιών, γύρω στα £40 δις, από τους φορολογούμενους. Και να ‘ταν μόνο αυτό! Οι τράπεζες, στις οποίες έχει ανατεθεί η διεκπεραίωση της ιδιωτικοποίησης δεν είναι άλλες από τις αμαρτωλές Goldman Sachs, UBS, Barclays και Bank of America-Merrill Lynch, που εκτός των άλλων είχαν πρωτοστατήσει τα προηγούμενα χρόνια στην κατά συρροή λαθροχειρία του libor από την οποία ζημιώθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες. Το δωράκι των τραπεζών στην περίπτωση αυτή θα είναι γύρω στα £30 εκατ., ενώ το δωράκι των πελατών του ταχυδρομείου θα είναι οι λειψές υπηρεσίες και οι υψηλότερες τιμές.

Κάτι, λοιπόν, δεν πάει καλά στο βασίλειο.

Τόσο τα συνδικάτα, όσο και η κοινή γνώμη, ακόμα και των συντηρητικών (το κεφάλι της βασίλισσας γαρ!), είναι ενάντια στην πώληση. Την ίδια στάση κρατούν και οι Εργατικοί, ενώ είναι σίγουρο ότι οι συντηρητικοί θα χάσουν αρκετές έδρες στην αγροτική περιφέρεια, όπου το Royal Mail εκτός από ταχυδρομικές υπηρεσίες και διανομή πακέτων, εκτελεί και τραπεζικές εργασίες, όπως ακριβώς και τα δικά μας ΕΛΤΑ. Ταυτόχρονα έχει στηθεί εκστρατεία ενάντια στην ιδιωτικοποίηση με το όνομα Save The Royal Mail.

Ίδιες διαθέσεις εκδηλώνονται και στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, με το αμερικάνικο ταχυδρομείο (US Postal Service) να βρίσκεται κάτω από συνεχείς επιθέσεις, με στόχο την εξόντωση των συνδικάτων και την ιδιωτικοποίηση της επιχείρησης, η οποία διαθέτει περί τα 32,000 καταστήματα. Δούρειο Ίππο αποτέλεσε Νομοθέτημα του 2006 σύμφωνα με το οποίο το USPS θα πρέπει να έχει εφ εξής εξασφαλισμένο το 100% της ιατρικής περίθαλψης και των συντάξεων όχι μόνο των εν ενεργεία υπαλλήλων, αλλά και των μελλοντικών, κι αυτών που δεν γεννήθηκαν ακόμα. Η απαίτηση αυτή, που δεν έχει εφαρμοστεί σε κανέναν άλλο δημόσιο οργανισμό, έχει συντελέσει στη δημιουργία τρύπας $9 περίπου δις, ποσό το οποίο παρέχει το άλλοθι στους συντηρητικούς να προωθήσουν την ιδιωτικοποίησή του. Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε ότι το εν λόγω νομοθέτημα αποτέλεσε προϊόν ανελέητου lobbying από ισχυρούς, ενδιαφερόμενους να οικειοποιηθούν την αντίστοιχη αγορά.

Τώρα, στα καθ’ ημάς, τα ΕΛΤΑ μπαίνουν κι αυτά όπου να ‘ναι στον προθάλαμο της τελικής εξόντωσης. Ας μην τα’ αφήσουμε να πάνε άπατα.

Η σκουριά της Σιδηράς Κυρίας...

Του Θωμά Τσαλαπάτη, απο την Εφημεριδα των Συντακτων...

«Και στο μεταξύ, αυτοί κάθονται σπίτι τους και χοντραίνουν με ό,τι αποκομίζουν, κι εμείς είμαστε εδώ. Οι επιχειρήσεις μας πέφτουν έξω, οι δουλειές μας πάνε κατά διαόλου, η ύπαιθρός μας ασφυκτιά, τα νοσοκομεία μας καταρρέουν, τα σπίτια μας κατάσχονται, τα κορμιά μας δηλητηριάζονται, τα μυαλά μας φρακάρουν, όλο το πνεύμα αυτής της χώρας έχει συνθλιβεί και δεν μπορεί να πάρει ανάσα. Τους μισώ τους Γουίνσο, Φιόνα. Κοίτα τι μας έχουν κάνει. Κοίτα τι σου έχουν κάνει».


Με αυτές τις κουβέντες ο Μάικλ Οουεν, πρωταγωνιστής στο «Τι ωραίο πλιάτσικο!» του Τζόναθαν Κόου, αποχαιρετά τη φίλη του, Φιόνα, τσακισμένη από ένα παράλογο σύστημα που χτίστηκε στην Αγγλία της Θάτσερ. Η οικογένεια των Γουίνσο καθ’ όλη την έκταση του βιβλίου θα υπηρετήσει και θα επωφεληθεί από τον θατσερισμό, στελεχώνοντας κάθε κομβική θέση: υψηλά κλιμάκια της κυβέρνησης και του συστήματος υγείας, θέσεις-κλειδιά στο εμπόριο όπλων και στο εμπόριο τέχνης, δημιουργοί αποτρόπαιων σφαγείων ζώων και σκανδαλοθηρικών ταμπλόιντ εξωφύλλων. Η οικογένεια θα ενσαρκώσει το συλλογικό έγκλημα που συνέβη στην Αγγλία κατά τη δεκαετία του 1980 με την βοήθεια και τις ευλογίες της Σιδηράς Κυρίας, μια συλλογική κυνική συμπεριφορά των ανθρώπων της εξουσίας. Σε μια στιγμή βίαιης κάθαρσης, ο συγγραφέας θα εκτελέσει στο τέλος του βιβλίου αηδιασμένος, έναν προς έναν τους υπαίτιους της σημερινής Αγγλίας. Και μαζί θα ξορκίσει την κληρονομιά του θατσερισμού όπως αυτή απλώνεται στο μέλλον της χώρας.

Φυσικά αυτή δεν ήταν η πρώτη οργισμένη απεικόνιση, ούτε της Θάτσερ ούτε του θατσερισμού. Μια ολόκληρη σειρά από κείμενα, τραγούδια και σατιρικά κομμάτια θα εμφανιστούν ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, διαμορφώνοντας ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στη βρετανική κουλτούρα. Η Μάγκι θα πρωταγωνιστήσει σε τραγούδια από τους Exploited μέχρι τους Pink Floyd. O Morissey θα τραγουδήσει πως: «Οι καλοί άνθρωποι έχουν ένα όνειρο: Τη Μάργκαρετ Θάτσερ στην γκιλοτίνα», ενώ ο Elvis Costello θα συνεχίσει άτυπα στο ίδιο κλίμα: «Οταν θα σε βάλουν τελικά στο χώμα, θα σταθώ πάνω από τον τάφο σου και θα πατήσω τη βρομιά», ενώ σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κομμάτια της περιόδου οι Crass θα τη ρωτήσουν «Πώς νιώθεις που είσαι η μητέρα χιλιάδων νεκρών;»

Η Θάτσερ, η πολιτική της και ο νεοβικτοριανός συντηρητισμός τον οποίο αντιπροσώπευε στην ηθική σφαίρα στάθηκαν πραγματικό χρυσωρυχείο για τη σάτιρα της εποχής και συνέβαλαν καθοριστικά στην έκρηξη της βρετανικής κωμωδίας στη δεκαετία του 1980. Κωμικοί όπως ο Ben Elton ή ο Alexei Sayle καυτηρίαζαν μονίμως τη «Maggie» σε μια σειρά μονολόγων που κράτησαν κοντά δέκα χρόνια. Στην τηλεοπτική εκπομπή Spitting image, μια σειρά από μαριονέτες παραμορφωμένες στα όρια της καρικατούρας θα ενσαρκώσουν τη σάτιρα απέναντι στην τρέχουσα πολιτική κατάσταση. Σαφής πρωταγωνίστρια της εκπομπής, η Μάργκαρετ Θάτσερ άλλοτε παρουσιαζόταν ως βασίλισσα της Αγγλίας, άλλοτε χτύπαγε τους υπουργούς της με έναν χάρακα και άλλοτε έπαιρνε πολιτικές συμβουλές από τον Αδόλφο Χίτλερ, γείτονά της στην Ντάουνινγκ Στριτ. Στο ίδιο μήκος κύματος με τις εκπομπές αυτές βρίσκονταν μια σειρά από πρόσφατες δηλώσεις σε σχέση με τον θάνατο ή το κόστος της κηδείας της Θάτσερ: «Με τρία εκατομμύρια που θα κοστίσει η κηδεία θα μπορούσαμε εξίσου εύκολα να αγοράσουμε ένα φτυάρι για κάθε Σκοτσέζο. Και θα σκάβαμε μια τρύπα τόσο βαθιά που θα μπορούσαμε να παραδώσουμε την κυρία Θάτσερ στα χέρια του σατανά αυτοπροσώπως», σχολίασε ο Σκοτσέζος κωμικός Frankie Boyle. Iσως, λοιπόν, τόσο οι εορτασμοί που ακολούθησαν την κηδεία όσο και η κλίμακα που έλαβαν να μην αποτελούν ούτε έκπληξη (πολλοί από αυτούς είχαν αναγγελθεί δεκαετίες πριν από τον θάνατό της), ούτε κάτι ξένο. Αλλωστε ο κυνισμός υπήρξε μία από τις βασικές κληρονομιές του θατσερισμού.

Στην Αγγλία της Θάτσερ η πολιτική σκληρότητα και ο κοινωνικός κυνισμός απενοχοποιήθηκαν. Ο φτωχός δεν ήταν απλά κάποιος που δεν είχε χρήματα, αλλά ταυτόχρονα και κάποιος που ευθυνόταν για την κατάστασή στην οποία βρίσκεται. Η φτώχεια έγινε ταυτόχρονα και ενοχή. Κάθε τι που κάποτε περιγραφόταν ως ανηθικότητα έγινε ξαφνικά αρετή: η πλεονεξία, ο ατομισμός, η αδιαφορία για τον αδύναμο. Αυτό άλλωστε αποκρυσταλλώνεται και σε μια σειρά από περίφημες δηλώσεις της ίδιας της Θάτσερ: «Δεν υπάρχουν κοινωνίες μόνο άτομα και οικογένειες», οι ανθρακωρύχοι χαρακτηρίστηκαν «εσωτερικός εχθρός», οι ροπαλοφόροι αστυνομικοί «προστάτες της δημοκρατίας». «Ηταν ένας καταδικασμένος εγκληματίας. Διάλεξε μόνος του τον τρόπο θανάτου του» θα δηλώσει για τον θάνατο του Μπόμπι Σαντς ύστερα από 66 μέρες απεργίας πείνας στις φυλακές. Και δεν μοιάζει περίεργο το γεγονός πως η ίδια η σιδηρά κυρία διώχτηκε από τη θέση της πρωθυπουργού μέσα σε λίγες μόνο μέρες από τους ίδιους τους πολιτικούς της συμμάχους, οι οποίοι μόλις πρόσφατα την εκθείαζαν. Με τον νομιμοποιημένο κυνισμό ενός πισώπλατου μαχαιρώματος.

Παρ’ όλα τα στοιχεία του μισανθρωπισμού, του γηπεδικού χουλιγκανισμού ή της εκδικητικής μανίας, οι γιορτές για τον θάνατο της Θάτσερ αποτελούν έναν ανεστραμμένο θρήνο και μια καρναβαλικά διατυπωμένη κάθαρση, για ό,τι σήμαινε η πολιτική της τη δεκαετία του 1980 και για ό,τι σημαίνει η πολιτική της σήμερα. Και στο σημείο αυτό βρίσκεται μάλλον η πιο σημαντική ένσταση για τη διεξαγωγή τους. Κάποιος γιορτάζει όταν κερδίζει κάτι και αν δούμε την πολιτική κατάσταση σήμερα καταλαβαίνουμε πως δεν υπάρχει κανένας λόγος για πανηγυρισμούς. Γιατί αντίθετα με όσα είπε ο Ντέιβιντ Κάμερον σήμερα δεν είμαστε όλοι θατσεριστές. Οχι. Στην Ευρώπη της κρίσης είμαστε όλοι ανθρακωρύχοι.

http://tsalapatis.blogspot.gr/

Ντινγκ-ντονγκ: το παραμύθι τελείωσε...

του Κωστα Βεργοπουλου, απο την Ελευθεροτυπια...

Γιατί χαίρεται ο κόσμος και χαμογελά, πατέρα; Οχι βέβαια επειδή η εφιαλτική Βρετανίδα «μάγισσα» επιστρέφει, αλλά βασικά επειδή αποδημεί ανεπιστρεπτί. Οπως με σκανδαλώδη τρόπο αναδείχθηκε στο ύπατο αξίωμα της Βρετανίας και με σκανδαλώδη τρόπο το άσκησε, με εξ ίσου σκανδαλώδη τρόπο αποχωρεί, προεξοφλώντας την αφέλεια και παθητικότητα των υπηκόων της.

Η υπέρμαχος των ιδιωτικοποιήσεων κηδεύεται με δημόσια δαπάνη πολλών εκατομμυρίων, τη στιγμή που ομοβροντίες περικοπών επιβάλλονται στις δαπάνες για συσσίτια και κοινωνική περίθαλψη απόρων και ανέργων. Η θυγατέρα παντοπώλη, με σπουδές στη Χημεία, όπως η σημερινή Γερμανίδα ομόλογός της στη Φυσική, παντελώς άσχετη και ανίδεη με τα οικονομικά, μολονότι απολύτως προσηλωμένη στην εξυπηρέτηση του μεγάλου κεφαλαίου, έπεισε την κοινή γνώμη ότι εγκαινίασε κάποια νέα εποχή, όπως και τη βασίλισσα της χώρας να της απονείμει το σχετικό τίτλο ευγενείας για την «προσφορά» της.
Ωστόσο, το βαθύ οικονομικό αδιέξοδο της εποχής μας αποτελεί κατ' ευθείαν συνέπεια των «μεταρρυθμίσεων» και απορρυθμίσεών της. Εάν η ιδια είχε σταθεροποιήσει οικονομικό σύστημα αποτελεσματικότερο από το προηγούμενο, τότε θα εδικαιούτο κάποιας τιμής. Δυστυχώς, ακόμη και στην περίπτωση που το προηγούμενο είχε πιθανώς εξαντλήσει τα όριά του, το δικό της τα υπερέβη ήδη εξ υπαρχής, προτού καν σταθεροποιηθεί. Η ίδια επέδειξε κυρίως μισαλλοδοξία έναντι των προκατόχων της, παρά πνεύμα διευθέτησης των συγκεκριμένων προβλημάτων που συσσωρεύονταν. Διέβαλε ως «απατηλή» την έννοια της «κοινωνίας», απευθυνόμενη κατ' ευθείαν στο άτομο και στην οικογένεια.
Εν τούτοις, οι «μεταρρυθμίσεις» της δεν αφύπνισαν ούτε άτομα ούτε οικογένειες, αλλά βασίστηκαν καθ' ολοκληρίαν στον κρατικό αυταρχισμό και στο δημόσιο χρήμα. Ιδιωτικοποιήσεις με κρατικές επιδοτήσεις, με χρήμα των φορολογουμένων. Αντι-αναδιανομή και μεταφορά πλούτου από τα κατώτερα και μεσαία στρώματα προς τα ανώτερα. Εποχή θριάμβου και διαφθοράς για το μεγάλο χρήμα, για τη μαύρη οικονομία και τις νόμιμες φοροαπαλλαγές, με καταλυτική σύμπραξη του κράτους, με δυσβάσταχτο και εξοντωτικό κόστος για τον κόσμο της εργασίας και οπωσδήποτε όχι βελτίωση της οικονομίας, αλλά καταποντισμό σε βαθύτερο αδιέξοδο.
Κατά την περίοδο 1979-1989, ο φορολογικός συντελεστής για τα ανώτατα εισοδήματα μειώθηκε από 83% σε 37%, ενώ παράλληλα αυξήθηκαν οι έμμεσοι φόροι, που πλήττουν όλες τις εισοδηματικές κατηγορίες εξ ίσου. Το δημόσιο έλλειμμα καλύφθηκε, αλλά με μοιραίο τίμημα την εκτίναξη ελλειμμάτων και χρέους του ιδιωτικού τομέα και των νοικοκυριών. Η λειτουργία της βρετανικής οικονομίας δεν βελτιώθηκε, αλλά επιδεινώθηκε, η χημικός-πρωθυπουργός περιήλθε σε σύγκρουση με όλους τους οικονομικούς συμβούλους της, ακόμη και με τον Αλαν Ουόλτερς, διακεκριμένο υπερσυντηρητικό μονεταριστή της Σχολής του Σικάγου. Η παρουσία της στην ηγεσία της χώρας όχι μόνον δεν αφύπνισε τον περιβόητο δυναμισμό των ατόμων, αλλά και προκάλεσε την τελική αποβολή της από τον ίδιο το συντηρητικό πολιτικό χώρο, με την αδιαλλαξία της στην επιβολή «κεφαλικού φόρου», αδιακρίτως εισοδήματος. Παρά την ταπεινή καταγωγή της, πραγματικά «σιδηρά λαίδη»: ανελέητη μέχρι θανάτου για τους αδύναμους, αλλά και χωρίς δισταγμό στην υπηρεσία των ισχυρών του χρήματος.
Υπόδειγμα αδιαλλαξίας, άφησε για λόγους εξουσιαστικού γοήτρου να πεθάνουν στη φυλακή από απεργία πείνας 66 ημερών ο Μπόμπι Σαντς και 9 σύντροφοί του, από 23 μέχρι 27 ετών, απορρίπτοντας κάθε διαπραγμάτευση μαζί τους. Διέλυσε το βρετανικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και τα εργατικά σωματεία, ενοχοποίησε τους ανέργους για τη δυστυχία τους. Παρά την επαγγελία ανθρωπισμού, στην πράξη αφύπνισε κοινωνικά μίση και τα πιο αντιδραστικά αντικοινωνικά αντανακλαστικά.
Οσοι σήμερα θρηνούν για το χαμό της, αποθεώνοντας το «μοντέλο» της, παρασιωπούν τη σαρωτική αποβιομηχάνιση στην άλλοτε κραταιά βιομηχανική χώρα, όπως και το σημερινό αδιέξοδό του, με τη σύμπτυξή του στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Το δημοσιονομικό έλλειμμα υπερβαίνει πλέον το 10% του ΑΕΠ. Το συνολικό, δημόσιο και ιδιωτικό, χρέος της χώρας, ήδη 310% του ΑΕΠ το 2000 και 487% το 2008, ανέρχεται σήμερα σε 507%, με το χρέος των ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να φθάνει το 220% του ΑΕΠ. Το μοντέλο για το οποίο σήμερα σεμνύνονται η κυβέρνηση και η βασίλισσα, όπως και οι 2.300 επίσημοι προσκεκλημένοι τους, είναι αυτό που εν ονόματί του κάθε Βρετανός έχει χρεωθεί για 20.000 λίρες και κάθε φορολογούμενος για 33.000. Κατά περίεργο τρόπο, οι άλλοτε συνοδοιπόροι της εκλιπούσης, ή οι εκπρόσωποί τους, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, Νάνσι Ρίγκαν, Χέλμουτ Κολ, Τζορτζ Μπους Ι και ΙΙ, έσπευσαν να δηλώσουν αδυναμία παρουσίας στις τελετές του Αγίου Παύλου. Ισως αυτοί έχουν μεγαλύτερη επίγνωση του ότι δεν υπήρξε ποτέ καμία «νέα εποχή» άξια εορτασμών, αλλά και ότι ο μύθος της έχει πλέον τελειώσει οριστικά και αμετάκλητα.
kvergo@gmail.com

Χορεύοντας για ένα πτώμα...

της Μαριαννας Τζιαντζη...

Σε όλο τον κόσμο ταξίδεψαν οι εικόνες από τους αυθόρμητους λαϊκούς πανηγυρισμούς για το θάνατο της Μάργκαρετ Θάτσερ.

Με νταούλια και βιολιά εκατοντάδες άνθρωποι χόρεψαν νοερά στον τάφο της στο Μπρίξτον, στη Γλασκόβη και κυρίως στις πόλεις που υπέφεραν από την πολιτική της των ιδιωτικοποιήσεων. Ενώ γράφονται αυτές οι γραμμές, δεν γνωρίζουμε τι απήχηση θα έχει η πρόσκληση για το «death party», το μεγάλο μεταθανάτιο πάρτι που είχε προγραμματιστεί για το Σάββατο, στην πλατεία Τραφάλγκαρ του Λονδίνου.

Ας συγκρίνουμε αυτό το βρετανικό ξέσπασμα χαράς, με την αδιαφορία με την οποία υποδεχτήκαμε στην Ελλάδα το θάνατο λαομίσητων ανθρώπων, όπως, π.χ., του Παπαδόπουλου, του Ιωαννίδη, του Ντερτιλή. Η δική μας χαρά εκδηλώθηκε με την πολιτική τους πτώση, το καλοκαίρι του ’74, όχι με το βιολογικό τους θάνατο.

Εύκολο είναι να καταδικάσουμε τους χαρούμενους Εγγλέζους για λαϊκισμό, για έλλειψη ψυχραιμίας, για συναισθηματικά ξεσπάσματα που τάχα δεν ταιριάζουν στους πολιτικά ώριμους λαούς. Όμως ο θατσερισμός έφερε πάνω κάτω τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων, θέρισε δικαιώματα, ψυχές και ζωές και είναι κατανοητή η ανακούφιση και η ευφορία για το θάνατο της πολιτικού που ενσάρκωσε μια απάνθρωπη πολιτική.

Ο θατσερισμός υπερβαίνει τη Θάτσερ, όπως και ο ριγκανισμός υπερβαίνει τον Ρίγκαν. Η Μάργκαρετ πέθανε, όμως η κληρονομιά της μεταλλάσσεται, ζει και βασιλεύει, ενώ την ελληνική της έκδοση γνωρίζουμε τα τελευταία χρόνια και στον τόπο μας. Η καρδιά του σκορπιού ΔΕΝ βασίλεψε, ίσως να έλεγε ο ποιητής, μόνο το σάρκινο ομοίωμά του έφυγε από τη σκηνή, ενώ «ο τύραννος μέσ’ από τον άνθρωπο» ΔΕΝ έχει φύγει.

Tα τελευταία χρόνια η Θάτσερ έπασχε από Αλτσχάιμερ, ήταν μια ξεμωραμένη αλλά όχι εξαθλιωμένη γραία που ζούσε στα πούπουλα σε μια αριστοκρατική έπαυλη στο Λονδίνο. Όμως εκατοντάδες χιλιάδες συμπατριώτες της, άνδρες και γυναίκες, ακροβατούν στα όρια της εξαθλίωσης εξαιτίας των νεοφιλελεύθερων, των νεοθεατσερικών πολιτικών τόσο του Μπλερ όσο και του Κάμερον. Πώς να δούμε αφ’ υψηλού όσους γιόρτασαν το θάνατο της «μάγισσας»;

Δυστυχώς, η μάγισσα πέθανε όμως τα μάγια της ακόμα κρατούν. Μάγια που δεν έχουν σχέση με τα παραμύθια, αλλά με πεζές οικονομικές και πολιτικές επιλογές.

(ΠΡΙΝ, «Το τέλος της αγοράς», 14.3.2013)

Έμαθε τους ανθρώπους να αναγνωρίζουν την τιμή κάθε πράγματος, αλλά την αξία κανενός...

της Γκλέντα Τζάκσον*,  απομαγνητοφώνηση και μετάφραση: Χαρά Κούκη, για τα Ενθεματα...

Όταν μίλησα για πρώτη φορά στο Κοινοβούλιο –πάνε σχεδόν δύο δεκαετίες από τότε– η Μάργκαρετ Θάτσερ είχε πια αποχωρήσει από αυτή την αίθουσα. Ωστόσο ο θατσερισμός συνέχιζε το διαλυτικό του έργο, έχοντας επιφέρει την πιο αποτρόπαιη κοινωνική, οικονομική και πνευματική καταστροφή που γνώρισε ποτέ αυτή η χώρα, η εκλογική μου περιφέρεια και όλοι όσοι με ψήφισαν.

Τα νοσοκομεία της περιοχής ήταν εγκαταλελειμμένα και άδεια. Οι ασθενείς σε φορεία και στους διαδρόμους. Τρέμω ακόμα και με τη σκέψη πόσοι συνταξιούχοι θα είχαν πεθάνει εκείνο τον χειμώνα, εάν αυτή η εκδοχή του θατσερισμού βρισκόταν ακόμα στην εξουσία. Τα σχολεία μας, οι γονείς, οι δάσκαλοι, η τοπική αυτοδιοίκηση, ακόμα και οι ίδιοι οι μαθητές ξόδευαν πάρα πολύ χρόνο προσπαθώντας να βρουν χρήματα για να αγοράσουν ακόμα και τα στοιχειώδη, όπως χαρτί και μολύβια. Οι σοβάδες δεν έπεφταν από τους τοίχους των σχολικών αιθουσών μόνο και μόνο γιατί τους συγκρατούσαν οι ζωγραφιές των παιδιών και κάμποσα χιλιόμετρα κολλητικής ταινίας. Οι σχολικές βιβλιοθήκες δεν ήταν παρά σειρές  άδεια ράφια, ενώ τα ελάχιστα βιβλία που υπήρχαν άντεχαν ακόμα γιατί οι καθηγητές τα έδεναν με κόλλα και κομμάτια από ταπετσαρία, ώστε  να μη γίνουν φύλλο και φτερό.

Αλλά την πιο δραματική και στυγερή απεικόνιση του θατσερισμού δεν την συνατούσες μόνο στο Λονδίνο, αλλά σε ολόκληρη την χώρα, σε όλες τις μητροπολιτικές συνοικίες, εκεί όπου κάθε βράδυ η είσοδος των μαγαζιών μετατρεπόταν σε υπνοδωμάτιο, καθιστικό και τουαλέτα για τους αστέγους που αυξάνονταν συνεχώς κατά χιλιάδες. Πολλοί από αυτούς είχαν πεταχτεί στον δρόμο όταν έκλεισαν βίαια οι ψυχιατρικές κλινικές μακροχρόνιας περίθαλψης. Μας είπαν μάλιστα ότι αυτή η πολιτική θα ονομαζόταν «Μέριμνα για την Κοινότητα»,  όπως και έγινε. Αλλά η ουσία της ήταν ακριβώς το αντίθετο: η έλλειψη οποιασδήποτε φροντίδας για κάθε κοινότητα.

Όπως είπε ένας φίλος, την περίοδο της Θάτσερ το Λονδίνο μετατράπηκε σε μια πόλη που θα μπορούσε εύκολα να αναγνωρίσει και να νιώσει οικεία ο Χόγκαρθ [1697 – 1764]. Και πραγματικά, έτσι ήταν.

Η πνευματική βάση πάνω στην οποία χτίστηκε ο θατσερισμός και η οποία θεωρώ πως οδήγησε τη χώρα σε αυτή την εξαιρετικά επικίνδυνη και λάθος πορεία, ήταν πως όλα όσα είχα διδαχθεί να αντιμετωπίζω ως ανήθικα –και εξακολουθώ να τα αντιμετωπίζω ως τέτοια– μετατράπηκαν σε αρετές, την περίοδο του θατσερισμού. Η απληστία, ο εγωκεντρισμός, η έλλειψη φροντίδας για τον αδύναμο, ο ύπουλος ανταγωνισμός, με αυτά μας είπαν ότι θα πάμε μπροστά στη ζωή μας.

Ακούσαμε τόσα αυτές τις μέρες, και θα συνεχίσουμε να ακούμε και άλλα, για τα εμπόδια που κατάφερε να ξεπεράσει ο θατσερισμός, για το κατεστημένο που κατάφερε να σπάσει. Μας λένε ξανά και ξανά, ζαλιστήκαμε να το ακούμε, πως ο θατσερισμός δημιούργησε μια κοινωνία με φιλοδοξίες, μια κοινωνία που έμαθε να διεκδικεί και να κοιτάει μπροστά. Ένας πρώην  συντηρητικός πρωθυπουργός, όμως, ο Χάρολντ Μακμίλαν, έκανε λόγο για το ξεπούλημα εθνικής περιουσίας σε μια περίοδο κατά την οποία οι άνθρωποι έμαθαν να αναγνωρίζουν την τιμή κάθε πράγματος, αλλά να μην αντιλαμβάνονται την αξία κανενός.

Αν κάτι με ανησυχεί είναι ότι αντιλαμβάνομαι πως αρχίζουμε ξανά να απογυμνωνόμαστε από όλα όσα θεωρώ ότι στηρίζουν πνευματικά αυτήν εδώ τη χώρα, μια χώρα όπου νοιαζόμαστε για την κοινωνία,  πιστεύουμε στις κοινότητες των ανθρώπων, δεν εγκαταλείπουμε τους συνανθρώπους μας στην τύχη τους. Μπορεί αυτός ο διασυρμός να μη λαμβάνει χώρα εδώ την στιγμή· όμως, αν φέρουμε για λίγο στο νου μας το απόγειο του θατσερισμού θα δούμε να επαναλαμβάνεται ξανά η τραγική αυτή ανθρώπινη καταστροφή από την οποία υποφέραμε τόσο φριχτά ως έθνος,  και εξαιτίας της οποίας τόσες αξίες και αρετές πήγαν στράφι, μόνο και  μόνο γιατί τότε δεν ήμασταν ικανοί να αντιληφθούμε ότι κάθε άνθρωπος έχει την δική του μοναδική αξία.

Η αξιότιμη φίλη και βουλευτής Νταϊάν Άμποτ* δήλωσε πως, αν και οι πολιτικές που ακολουθεί διαφέρουν από αυτές που υιοθέτησε η κ. Θάτσερ παρ’ όλα αυτά αισθάνεται καθήκον της να αποτίσει φόρο τιμής στην πρώτη γυναίκα που εκλέχτηκε πρωθυπουργός αυτής της χώρας. Όσο για μένα, ανήκω σε μια γενιά που ανατράφηκε αποκλειστικά από γυναίκες, καθώς οι άντρες έλειπαν στον πόλεμο υπερασπιζόμενοι τις ελευθερίες όλων μας. Οι γυναίκες εκείνες δεν κουμάνταραν απλώς μια κυβέρνηση, ήταν υπεύθυνες για ολόκληρη τη χώρα. Οι γυναίκες που  γνώρισα, οι οποίες ανέθρεψαν εμένα και εκατομμύρια πολίτες σαν και μένα, που ανέλαβαν την λειτουργία των εργοστασίων και των μαγαζιών μας, που έσβηναν τις φωτιές από τους βομβαρδισμούς, αυτές οι γυναίκες δεν θα αναγνώριζαν στην εικόνα της Μάργκαρετ Θάτσερ τη δικιά τους αντίληψη για το τι σημαίνει να είσαι γυναίκα. Θα συμφωνούσα να τιμήσω την πρώτη πρωθυπουργό που έτυχε να ανήκει στο γυναικείο φύλο, αλλά να την τιμήσω ως γυναίκα; Αυτό είναι κάτι που πραγματικά δεν ταιριάζει στην δική μου αντίληψη των πραγμάτων.

* βουλευτής των Εργατικών, η πρώτη μαύρη βουλευτής στη Βρετανία.

Ευρωθατσερισμός...

Κιμπι...

Αν ζούσε η Θάτσερ, θα έφριττε. Ίσως να είχε ήδη φρίξει, κι ίσως το εγκεφαλικό που την έπληξε να οφειλόταν σε όσα είχε δει κι είχε ακούσει. Αυτό που τόσο μίσησε, αυτό που έθεσε ως σκοπό της ζωής της να αποδυναμώσει, να πετσοκόψει, να συντρίψει, να λεηλατήσει, αυτό το βδελυρό κατασκεύασμα, το κράτος, έχει επανέλθει στο προσκήνιο με μια τρομακτική πολιτική πυκνότητα, με μια πρωτοφανή ωμή δύναμη που καταπνίγει κάθε έννοια ατομικής πρωτοβουλίας και ευθύνης.

Μήπως τα λέω μπερδεμένα κι αντιφατικά; Μήπως κάτι δεν έχω καταλάβει; Αφού ό,τι κρατικό πωλείται, ότι δημόσιο ιδιωτικοποιείται, ό,τι συλλογικό κονιορτοποιείται, πού είδα το κράτος κραταιό και ακατανίκητο;

Ό,τι βλέπω εγώ ενδεχομένως να το είχε δει κι η Θάτσερ (να εξηγούμαι: μου είναι εξίσου απεχθές το ίχνος της στην ιστορία, όπως στην πλειοψηφία των ανθρώπων που έχουν υποφέρει από την πολιτική της κληρονομιά) σε όσα συντελούνται στην Ε.Ε. προκαλώντας αλλεργία στον συντηρητικό επίγονό της, τον Κάμερον. Στην Ε.Ε. και ιδιαίτερα στην Ευρωζώνη εξελίσσεται μια πρωτοφανής στην ιστορία συγκέντρωση κρατικής ισχύος ( έστω κι αν αυτό προϋποθέτει την κατάλυση της κρατικής ισχύος 27 άλλων χωρών). Μια συγκέντρωση ισχύος συγκρίσιμη ίσως μόνο με τη ρωμαϊκή ή τη βυζαντινή αυτοκρατορία.

Ακούγεται παράδοξο, αλλά φαίνεται ότι ο θατσερισμός πέφτει θύμα της ίδιας της ιστορικής του επιτυχίας ως προς τον κατεξοχήν διακηρυγμένο του στόχο. Η συρρίκνωση του κράτους στους κοινωφελείς και δημόσιου συμφέροντος τομείς, πέρα από τις παταγώδεις αποτυχίες που τη συνόδευσαν, απαίτησε ακόμη και στην ίδια τη θατσερική Βρετανία μια χωρίς προηγούμενο επιστράτευση του κράτους, ιδιαίτερα των κατασταλτικών, στρατιωτικών και νομοθετικών του βραχιόνων: χωρίς την Αστυνομία δεν θα συντρίβονταν τα συνδικάτα. Χωρίς τον στρατό, την αποικιοκρατική διπλωματία και τους πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς δεν θα απογειώνονταν οι παραγγελίες και η κερδοφορία των πολεμικών βιομηχανιών. Χωρίς τα σμήνη γραφειοκρατών νέου τύπου, τους νομοτέχνες, τους μάνατζερ που αποίκισαν κάθε πτυχή της κρατικής μηχανής δεν θα επιτυγχανόταν το ξήλωμα του κοινωνικού κράτους, η απορύθμιση κάθε νομοθετικού πλαισίου εποπτείας και προστασίας του δημόσιου συμφέροντος. Ουσιαστικά, η Θάτσερ δεν συρρίκνωσε πραγματικά το κράτος. Απλώς το ιδιωτικοποίησε σε κάθε κερδοφόρο τομέα του. Κι αυτό χωρίς επιτυχία πάντα, και κατά κανόνα με κόστος πολύ υψηλότερο από τις ίδιες τις κρατικές δαπάνες (συμπεριλαμβανομένης της μίζας).

Παρ’ ότι η Θάτσερ μίσησε το ευρώ και φθονούσε κάθε απόπειρα ενοποίησης και ομοσπονδιοποίησης της Ε.Ε., οι ίδιοι οι αρχιτέκτονες της Ε.Ε. και του ευρώ λάτρεψαν και τη Θάτσερ και τις ιδέες της. Δανειζόμενοι, όμως, το νεοφιλελεύθερο πείραμά της στο πεδίο της συρρίκνωσης του κράτους και της απόσυρσής του από τα δημόσια αγαθά, χρεώθηκαν και τους επαχθείς «τόκους» αυτού του πειράματος. Για να οργανωθεί η απορύθμιση της μεγάλης αγοράς των 500 εκατομμυρίων καταναλωτών, για να εξασφαλισθεί η μέγιστη δυνατή ομογενοποίηση της δημοσιονομικής συμπεριφοράς των κυβερνήσεων, για να είναι δυνατή η ακώλυτη και ταχεία κίνηση των κεφαλαίων και για επιτευχθεί ενοποίηση των νομισματικών πολιτικών- πρακτικά μέσω του ευρώ-, χρειάζεται να συγκροτηθεί ένα υπερκράτος με επίσημη έδρα της Βρυξέλλες, με συμπρωτεύουσα τη Φρανκφούρτη και με μια πολυάνθρωπη, πανάκριβη και πανίσχυρη γραφειοκρατία. Αν η Ευρωζώνη αντέξει τις ποικίλες εθνικές και κοινωνικές αντιθέσεις που προκαλεί το εγχείρημα και δεν αποσυντεθεί, θα εξελιχθεί σε ένα υπερκράτος με δύο εφαπτόμενους πόλους εξουσίας: ο ένας, με κέντρο αναφοράς την Κομισιόν, θα ασκεί τη διακυβέρνηση της ευρωπαϊκής ενδοχώρας, με τις εθνικές κυβερνήσεις σε ρόλους υφισταμένων διευθύνσεων που υποχρεούνται απλώς να αποδίδουν απολογισμό πεπραγμένων. Ο άλλος, με κέντρο την «ανεξάρτητη» Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, θα ελέγχει την πιο συμπυκνωμένη εκδοχή του πλούτου, το χρήμα, και μέσω της εποπτείας στις τράπεζες, τα περισσότερα υλικά και άυλα περιουσιακά στοιχεία της Γηραιάς Ηπείρου. Κι οι δυο πόλοι μαζί θα ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος του ενεργητικού της Ευρωζώνης, δημόσιου και ιδιωτικού.

Παρ’ ότι στο εγχείρημα του ευρώ έβαλε πλάτη ένα συνονθύλευμα ιδιωτικών συμφερόντων υπεράνω εθνικότητας που έβλεπε στο κοινό νόμισμα το κλειδί του παραδείσου της αειφόρου κερδοφορίας, η διατήρησή του συνεπάγεται «θυσίες». Στη νέα υπερεθνική δομή που διαμορφώνεται, είναι αδύνατο να διασωθούν όλα τα «εθνικά πλεονεκτήματα» των εγχώριων επιχειρηματικών και οικονομικών ελίτ, τα ιδιαίτερα προνόμια, τα φέουδα αποκλειστικής οικονομικής εκμετάλλευσης. Η καταστροφή κεφαλαίου που συνεπάγεται η διαχείριση της κρίσης του ευρώ για να επιτευχθεί μια «δημιουργική επανεκκίνηση» έχει τα θύματά της. Θα μείνουν λιγότερες τράπεζες να ελέγξουν τη ροή του χρήματος, λιγότερες επιχειρήσεις να ελέγξουν την παραγωγή και διανομή αγαθών, την παροχή προμηθειών και υπηρεσιών στο υπερκράτος. Αυτή η διαδικασία «δημιουργικής καταστροφής», εγγεγραμμένη στο DNA του καπιταλισμού από καταβολής του, στην αγορά των 27 και στη νομισματική ένωση των 17 δεν μπορεί παρά να περάσει από φίλτρα γεωπολιτικής ισχύος. Που σημαίνει ότι οι γερμανικοί επιχειρηματικοί κολοσσοί, μαζί με μερικούς ομοειδείς ομίλους από τις χώρες του σκληρού πυρήνα του ευρώ, θα έχουν τον πρώτο λόγο όχι μόνο στη συγκεντροποίηση κεφαλαίων και περιουσιακών στοιχείων, αλλά και στη διαμόρφωση των θεσμών του υπερκράτους. Το να οραματίζεται κανείς ότι η Ε.Ε. και η Ευρωζώνη θα μεταμορφωθούν σε διακρατικές ενώσεις αλληλεγγύης και ίσης κατανομής βαρών και ευκαιριών είναι σαν να πιστεύει ότι οι γερμανικές τράπεζες και βιομηχανίες θα δεχθούν να συρρικνωθούν δραστικά, όπως εξαναγκάστηκαν για παράδειγμα να αυτο-ακρωτηριαστούν οι κυπριακές τράπεζες εν μια νυκτί.

Για να ξαναγυρίσουμε στη Θάτσερ, η λειτουργία αυτού του ομοσπονδιακού μορφώματος στην Ευρώπη με τους όρους που περιγράψαμε, παρ’ ότι διατηρεί τον κοινωνικό πυρήνα του θατσερισμού, την αποθέωση του ιδιωτικού συμφέροντος, ταυτόχρονα προϋποθέτει μια πανίσχυρη κεντρική εξουσία. Δηλαδή, αυτό που υποτίθεται ότι απεχθάνονταν η «σιδηρά κυρία» και οι «χάλκινοι κύριοι» που λειτουργούν ως επίγονοί της στην Ευρώπη. Η συνοχή του υπερκράτους απαιτεί και την κατασταλτική του λειτουργία απέναντι σε κάθε μορφή αντίστασης, είτε αφορά τους πληβείους της Γιουρολάνδης είτε τους πατρικίους των καντονιών και των αποικιών της, τους εθνικούς εγωισμούς και ανταγωνισμούς τους. Η τρόικα που έχει ήδη αποικίσει το μεγαλύτερο μέρος του ευρωπαϊκού Νότου λειτουργεί ήδη σαν ένα είδος οικονομικής, κοινωνικής και ιδεολογικής αστυνομίας. Κι είναι ένα ερώτημα αν στο επόμενο βήμα της επικουρείται από μια κανονική, ένοπλη αστυνομία ή στρατό, αν και τα μέτρα που επιβάλει συχνά είναι αποτελεσματικότερα από συμβατικούς βομβαρδισμούς. Διόλου τυχαία, αρκετοί ευρωκράτες, παρά τη ρητορική περί δημοκρατίας και δικαιωμάτων, βλέπουν με μεγαλύτερο ενδιαφέρον τα απολυταρχικά σχήματα διακυβέρνησης του κινεζικού ή του ρωσικού καπιταλισμού, σε σχέση με τη χαλαρή ομοσπονδιακή χαλαρότητα των ΗΠΑ. Το αποτέλεσμα είναι η συναίνεση, διακρατική ή κοινωνική, με την οποία πορευόταν ως τώρα το ευρωπαϊκό σκάφος, να αντικαθίσταται ραγδαία από την πυγμή των ηγεμόνων της και την αυταρχική τους επιρροή στο ευρωπαϊκό υπερκράτος.

Έτσι, στο πολιτικοοικονομικό υβρίδιο του ευρωθατσερισμού που ηγεμονεύει στην Ευρώπη έχει απομείνει μόνο το θεωρητικό κέλυφος του νεοφιλελευθερισμού που ορκιζόταν ότι είναι αλλεργικός στο κράτος. Εντός του κελύφους επωάζεται ένας κρατισμός ασύλληπτων διαστάσεων, που καταπνίγει κάθε έννοια ατομικής, συλλογικής ή εθνικής ελευθερίας και ευθύνης. Οι ιστορικοί του μέλλοντος είναι απίθανο να καταπιαστούν με τις βυζαντινές λεπτομέρειες που διαμόρφωσαν αυτό το αυταρχικό υπερκράτος των 500 εκατομμυρίων υπηκόων. Το πιο πιθανό είναι ότι θα καταπιαστούν με τον γρίφο πώς σ’ αυτή τη γερμανική αυτοκρατορία συντέθηκαν ο αντικρατισμός μιας Βρετανίδας, της Θάτσερ, και ο κρατισμός μιας Γερμανίδας, της Μέρκελ. Και μάλιστα χωρίς τη Βρετανία…



ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ

6 Οκτωβρίου 1987

Επιτέλους, μια ακόμη πλήρης συνεδρίαση της Επιτροπής Αναθεώρησης, η πρώτη μετά τη νίκη της Μάργκαρετ τον Ιούνιο. Η πρώτη Λευκή Βίβλος ολοκληρώθηκε και θ’ αρχίσουμε να επεξεργαζόμαστε τη δεύτερη και την τρίτη.
Οι επόμενες μεταρρυθμίσεις θα είναι ριζικότερες. Επιτέλους, φτάνουμε στην ουσία. Για να υπενθυμίσω σε όλους ποιες είναι οι προτεραιότητες, κόλλησα στον τοίχο μια ανακοίνωση με μεγάλα γράμματα. Γράφει:
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ
ΕΠΙΛΟΓΗ
Αποφάσισα να υιοθετήσω μια αυστηρή τακτική με τη λέξη «νοσοκομείο». Η λέξη αυτή δεν επιτρέπεται πια στις συζητήσεις: στο εξής τα αποκαλούμε «μονάδες παροχής». Κι αυτό γιατί μοναδικός σκοπός τους, στο μέλλον, θα είναι να παρέχουν υπηρεσίες τις οποίες θα αγοράζουν απ’ αυτά οι υγειονομικές Αρχές και οι γιατροί μέσω συνομολογημένων συμβολαίων. Το νοσοκομείο γίνεται κατάστημα, η περίθαλψη γίνεται εμπόρευμα, τα πάντα λειτουργούν σύμφωνα με τους κανόνες των επιχειρήσεων: να παράγεις πολύ και να πουλάς φθηνά. Η υπέροχη απλότητα αυτής της ιδέας με αφήνει άναυδο.

Τζόναθαν Κόου, «Τι ωραίο πλιάτσικο!»

(Επενδυτής, 13/4/2013)

Για το Μπέλφαστ, για το Γιόρκσαΐρ, για το Μπρίξτον…

Πάνος Πέτρου, για το  RProject...

Μια ματιά στo κύμα ενθουσιωδών αντιδράσεων ανθρώπων από όλο τον πλανήτη στα κοινωνικά δίκτυα αρκεί για να επιβεβαιωθεί κάτι που ήδη ξέραμε: η Μάργκαρετ Θάτσερ πεθαίνει ως πιο λαομίσητη πολιτικός των τελευταίων δεκαετιών.

Η προ­σμο­νή του θα­νά­του της Θά­τσερ έγινε ανα­πό­σπα­στο τμήμα της κουλ­τού­ρας των «από κάτω» στη Βρε­τα­νία (αλλά και διε­θνώς), όπως εκ­φρά­στη­κε με συν­θή­μα­τα, τρα­γού­δια κλπ. Το «πάρτι όταν πε­θά­νει», απο­δεί­χθη­κε πως δεν ήταν υπερ­βο­λι­κό αστείο. Στους δρό­μους του Μπρίξ­τον, της Γλα­σκώ­βης, του Λιντς, του Μπέλ­φαστ ξέ­σπα­σαν πα­νη­γυ­ρι­σμοί και άνοι­ξαν σα­μπά­νιες και πολλά ακόμα πάρτι ορ­γα­νώ­νο­νται. Στις κοι­νό­τη­τες των -κλει­στών πια- ορυ­χεί­ων στο Γιόρκ­σαϊρ οι πα­λιοί αν­θρα­κω­ρύ­χοι συ­γκε­ντρώ­θη­καν στις παμπς τους και γιόρ­τα­σαν το γε­γο­νός, εκ­φρά­ζο­ντας θλίψη «μόνο για τους συ­να­δέλ­φους που δεν είναι πια μαζί μας, δεν πρό­λα­βαν να την δουν νεκρή». Η διά­ση­μη ιστο­σε­λί­δα isthatcherdeadyet.​co.​uk («πέ­θα­νε η Θά­τσερ»;) άλ­λα­ξε το «όχι ακόμα» με ένα πα­νη­γυ­ρι­κό «ΝΑΙ! Η Μάρ­γκα­ρετ Θά­τσερ πέ­θα­νε» και καλεί τους επι­σκέ­πτες της να ενη­με­ρώ­σουν για το πώς θα το γιορ­τά­σουν.
Είναι η «εκ­δί­κη­ση» των θυ­μά­των της πο­λι­τι­κής της, για τα οποία δεν έχυσε δάκρυ κα­νείς από τους με­γα­λο­σχο­λια­στές των ελίτ που γρά­φουν ύμνους στην κυρία και επι­κρί­νουν τους «ασε­βείς».
Είναι η «εκ­δί­κη­ση» όσων θυ­μό­μα­στε:
Τον Μπό­μπι Σαντς και τους άλ­λους Ιρ­λαν­δούς απερ­γούς πεί­νας, που αφέ­θη­καν να πε­θά­νουν αιχ­μά­λω­τοι στα κελιά της Αυτού Με­γα­λειό­τη­τας, για να απο­δεί­ξει η «Κυρία» ότι είναι «Σι­δη­ρά».
Τους αν­θρα­κω­ρύ­χους που σκο­τώ­θη­καν στις άγριες συ­γκρού­σεις με την αστυ­νο­μία στη διάρ­κεια της ηρω­ι­κής απερ­γί­ας τους. Αλλά και όλους τους αν­θρα­κω­ρύ­χους, τις οι­κο­γέ­νειές τους, τον κόσμο των κοι­νο­τή­των τους που ρη­μά­χτη­καν οι ζωές τους από την νίκη της Θά­τσερ και το κλεί­σι­μο των ορυ­χεί­ων.
Τους νε­κρούς στον «Πό­λε­μο των Φώ­κλαντ», τον οποίο εξα­πέ­λυ­σε για να μα­ζέ­ψει το πο­λι­τι­κό κε­φά­λαιο που χρεια­ζό­ταν στον πό­λε­μό της ενά­ντια στο ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα. Ανά­με­σά τους, οι 323 ναύ­τες του Belgrano, το οποίο η Θά­τσερ έδωσε εντο­λή να βυ­θι­στεί ενώ το πλοίο βρι­σκό­ταν εκτός της «ζώνης απο­κλει­σμού» και επι­χει­ρού­σε να απο­μα­κρυν­θεί από το βρε­τα­νι­κό στόλο.
Τα παι­διά σε όλη τη Βρε­τα­νία που στε­ρή­θη­καν το γάλα και το πρω­ι­νό που πα­ρεί­χαν τα δη­μό­σια σχο­λεία, προ­τού τα κα­ταρ­γή­σει η κυ­βέρ­νη­ση Θά­τσερ.
Τα εκα­τομ­μύ­ρια ερ­γα­ζο­μέ­νων και φτω­χών που είδαν το κοι­νω­νι­κό κρά­τος να δια­λύ­ε­ται, τα συν­δι­κά­τα και τα ερ­γα­τι­κά δι­καιώ­μα­τα να συ­ντρί­βο­νται, να χά­νουν τις δου­λειές τους μα­ζι­κά. Τα παι­διά και τα εγ­γό­νια αυτών των αν­θρώ­πων, που με­γά­λω­σαν σε φτω­χές οι­κο­γέ­νειες σε ρη­μαγ­μέ­νες πό­λεις και «έμα­θαν» να μι­σούν τη Θά­τσερ, χωρίς να την έχουν καν προ­λά­βει.
Τους 96 νε­κρούς οπα­δούς της Λί­βερ­πουλ στο Χίλ­σμπο­ρο. Η απο­κά­λυ­ψη της αλή­θειας λίγο καιρό πριν, για τις ευ­θύ­νες της αστυ­νο­μί­ας και την συ­νει­δη­τή κυ­βερ­νη­τι­κή συ­γκά­λυ­ψη, τους δι­καί­ω­σε. Όπως έγρα­ψε ο άγ­γλος αθλη­τι­κός συ­ντά­κτης για την κρι­τι­κή που δέ­χτη­κε η Μάν­τσε­στερ Γιου­νάι­τεντ επει­δή δεν κρά­τη­σε ενός λε­πτού σιγή, «υπάρ­χουν του­λά­χι­στον 96 λόγοι για να μην τι­μη­θεί η Θά­τσερ».
Τα παι­διά του Μπρίξ­τον και κάθε άλλου δια­δη­λω­τή που τα κό­κα­λά του χτυ­πή­θη­καν από τα γκλο­μπς της αστυ­νο­μί­ας, του βα­σι­κού στη­ρίγ­μα­τος της Θά­τσερ.
Τα θύ­μα­τα στη Χιλή του αγα­πη­μέ­νου της δι­κτά­το­ρα Πι­νο­σέτ (τον οποίο στή­ρι­ζε με οι­κο­νο­μι­κή και στρα­τιω­τι­κή βο­ή­θεια). Τα θύ­μα­τα του απαρτ­χάιντ στη Νότιο Αφρι­κή, το οποίο υπε­ρα­σπι­ζό­ταν θερμά κα­ταγ­γέ­λο­ντας το Αφρι­κα­νι­κό Εθνι­κό Κο­γκρέ­σο του Νέλ­σον Μα­ντέ­λα ως τρο­μο­κρα­τι­κή ορ­γά­νω­ση.
Τις γυ­ναί­κες, τους ομο­φυ­λό­φι­λους, τους με­τα­νά­στες, που μπή­καν στο στό­χα­στρο των συ­ντη­ρη­τι­κών πο­λι­τι­κών και ιδεών της, που έζη­σαν στο ζο­φε­ρό γκρί­ζο τοπίο της Βρε­τα­νί­ας του ’80.
Τη μέρα του θα­νά­του της, το δη­μο­φι­λές συ­γκρό­τη­μα Cumbawamba, έδωσε στην κυ­κλο­φο­ρία το προ­α­ναγ­γελ­θέν εδώ και καιρό CD «εις μνή­μην της Θά­τσερ». Στην πα­νη­γυ­ρι­κή τους ανα­κοί­νω­ση, που το­νί­ζει πως ναι θα συ­νε­χί­σου­με να πα­λεύ­ου­με, αλλά προς το παρόν μπο­ρού­με να πιού­με και να χο­ρέ­ψου­με, απα­ντούν στους «πο­λι­τι­κά πο­λι­τι­σμέ­νους»: «Αν πρέ­πει να δεί­ξου­με λίγη ευ­λά­βεια και ευ­πρέ­πεια τέ­τοιες στιγ­μές, εντά­ξει. Στέλ­νου­με τη βα­θύ­τε­ρή μας συ­μπά­θεια στις οι­κο­γέ­νειες όλων των θυ­μά­των της Μάρ­γκα­ρετ Θά­τσερ».
Η Θά­τσερ μι­σού­σε βαθιά τους «από κάτω» και το ίδιο βαθύ μίσος ει­σέ­πρατ­τε από τα χρό­νια της στην κυ­βέρ­νη­ση μέχρι τη μέρα του θα­νά­του της. Ο άν­θρω­πος που πε­ριέ­γρα­ψε κα­λύ­τε­ρα από όλους αυτό το συ­ναί­σθη­μα ήταν ο David Hopper, γραμ­μα­τέ­ας της ένω­σης αν­θρα­κω­ρύ­χων του Durham. Ο πρώην αν­θρα­κω­ρύ­χος έκλει­σε τα 70 τη Δευ­τέ­ρα και δή­λω­σε:
«Είναι από τα κα­λύ­τε­ρα γε­νέ­θλια που είχα ποτέ… κα­τέ­στρε­ψε την κοι­νό­τη­τά μας, τα χωριά μας, τους αν­θρώ­πους μας. Το συν­δι­κά­το ανυ­πο­μο­νού­σε γι’ αυτή τη μέρα και χαί­ρο­μαι που έζησα να την δω να πε­θαί­νει. Είναι μια με­γά­λη μέρα για όλους τους αν­θρα­κω­ρύ­χους, φα­ντά­ζο­μαι θα κά­νου­με αντι­δια­δή­λω­ση τη μέρα της κη­δεί­ας της».
Ο Μπό­μπι Σαντς, λίγο πριν πε­θά­νει, έγρα­ψε πως «εκ­δί­κη­σή μας θα είναι το γέλιο των παι­διών μας». Δεν γί­νε­ται να μην το θυ­μη­θεί κα­νείς, βλέ­πο­ντας τα γέλια και τους πα­νη­γυ­ρι­σμούς στο Μπέλ­φαστ και αλλού.
Η τε­λι­κή δι­καί­ω­ση θα έρθει όταν θά­ψου­με μια για πάντα την «κλη­ρο­νο­μιά» της.
Στα τσα­κί­δια Μάγκι Θά­τσερ.

Τι επικήδειο θα έγραφε ο Πρετεντέρης για τη Θάτσερ;

του Πρόδρομου Σεϊτανίδη, απο το Left.gr...

 Στους σκοτεινούς υπόγειους διαδρόμους των παραπολιτικών της Ιστορίας, εκεί όπου μόνο ο Στέφανος Κασιμάτης, ο Φαήλος Κρανιδιώτης και η αφεντιά μου αναζητούμε έμπνευση, λέγεται πως κάποτε, κατά τη διάρκεια του Β' Π.Π. ο (εγωκεντρικός) Στρατάρχης Σερ Μπέρναρντ Λώ Μοντγκόμερυ (για τους άνδρες του, απλώς Μόντυ) επέκρινε τον άλλο μεγάλο εγωμανή της ιστορίας, τον πρωθυπουργό του Σερ Ουίνστων Τσώρτσιλ, με τα ακόλουθα βλάσφημα λόγια:
«Σερ, πρέπει να φροντίζετε τη φυσική σας κατάσταση: εγώ ξυπνάω κάθε πρωί στις 6 π.μ., τρέχω 10 μίλια και είμαι 100% fit.» Ο ετοιμόλογος Ουίνστων δεν το άφησε να περάσει έτσι: «Στρατάρχα, μην ανησυχείς. Κοιμάμαι όποτε μπορέσω, πίνω κάθε βράδυ ένα μπουκάλι μπράντυ, καπνίζω πέντε-έξι πούρα την ημέρα και σε διαβεβαιώ πως είμαι 200% fit.» Ο Ουίνι πέθανε στα 91 του κι ο Μόντι στα 89 του, αν σας ενδιαφέρει. Και οι δύο πέθαναν πλήρεις ημερών, ξεχασμένοι από τον κόσμο και προσπερασμένοι από την ιστορία, που οι ίδιοι -ως νικητές- είχαν γράψει.

Η βαρώνη Μάργκαρετ Χίλντα Θάτσερ πέθανε σήμερα στα 88 της, πολύ καιρό μετά το προσωπικό πολιτικό της θάνατο, έχοντας ωστόσο εξασφαλίσει την γενικότερη πολιτική αθανασία, καθώς οι αρχές, τις οποίες έθεσε, βλέπουμε να εφαρμόζονται σχεδόν σε όλο τον πλανήτη και ιδιαίτερα στην Ελλάδα, στην πλάτη μας ή ακόμα χειρότερα στον κώλο μας, μετά συγχωρήσεως. Για να μάθουν οι νεότεροι, η Θάτσερ υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας. Και έκανε μια μεγάλη συντηρητική στροφή: διέλυσε το κοινωνικό κράτος, ιδιωτικοποίησε τα πάντα, επέβαλλε βαρύτατη φορολογία στους φτωχούς, απαλλάσοντας εννοείται τους πλούσιους. Και επιτέθηκε στα σωματεία, ιδιαίτερα των ανθρακωρύχων και -παρότι φανατική αντικομμουνίστρια- δεν δίστασε να προμηθευτεί σε ακριβές τιμές από την (τότε κατ' όνομα «κομουνιστική») Πολωνία κάρβουνο κακής ποιότητας, μόνο και μόνο για να μην διαπραγματευτεί τα αιτήματα των ανθρακωρύχων, που ήδη απεργούσαν επί μήνες. Σ' αυτή την αγαστή συνεργασία με τον στρατηγό Γιαρουζέλσκι, βοήθησε το ότι τόσο η Σιδηρά Κυρία, όσο και ο Πολωνός στρατηγός αντιμετώπιζαν τότε την απειλή κινητοποιήσεων και μακροχρόνιων απεργιών από τα μαζικότερα σωματεία, που γνώρισε ποτέ η Ευρώπη: τους Βρετανούς ανθρακωρύχους και την «Αλληλεγγύη».

Για να ανταπεξέλθει στην πτώση των ποσοστών της, η Θάτσερ δεν δίστασε να κάνει πόλεμο με την Αργεντινή. Όταν οι απεγνωσμένοι δικτάτορες της λατινοαμερικάνικης χώρας θέλησαν να κερδίσουν λιγούλα αξιοπιστία στα μάτια των ακόμα πιο απεγνωσμένων (και δαρμένων και αγνοουμένων) πολιτών τους, εισέβαλαν στις νήσους Μαλβίνας, ανοιχτά των ακτών τους, τις οποίες οι Βρετανοί τις έλεγαν Φώκλαντς. Οι Αργεντίνοι έστειλαν έφεδρους φαντάρους, η Μάγκι Θάτσερ έστειλε επαγγελματίες στρατιωτικούς και τα αποτελέσματα είναι γνωστά: η μεν Μάγκι ξανακέρδισε τις εκλογές, οι δε Αργεντίνοι χουνταίοι μαράζωσαν κι έπεσαν. Κι ας είχαν τη (διακριτική, όπως πάντα) υποστήριξη του ΚΚΕ, το οποίο περιέγραφε το στρατηγό Χόρχε Βιντέλα ως «κεντρώο δικτάτορα», καθώς δεν μπορεί να ήταν δεξιός αφού τά έβαζε με την επίσης δεξιά Θάτσερ. Στα πλαίσια αυτού του πολέμου, η δεξιά Θάτσερ είχε συνεννοηθεί με το «σοσιαλιστή» Μιτεράν, ώστε αυτός να μην στείλει εγκαίρως κι άλλους πυραύλους Exocet στην Αργεντινή, από τους οποίους κινδύνευαν τα πλοία της Μεγάλης Βρετανίας.

Εν ολίγοις, η Μάργκαρετ Χίλντα Θάτσερ έκανε ό,τι ονειρεύεται να κάμει κάθε νεοφιλελεύθερος που σέβεται τον εαυτό του, σε εποχές που ο Στέφανος Μάνος έψαχνε πώς να φορτώσει την «Αλλατίνη» του στο κράτος, ο Θάνος Τζήμερος έδερνε τα άλλα παιδάκια στο νηπιαγωγείο, ο Αντωνάκης Σ. και ο Γιωργάκης Π. αναπολούσαν ακόμη τα καμάκια στα κορίτσα του Άμχερστ και ο Σημίτης διόρθωνε γραπτά σε κάποιο γερμανικό πανεπιστήμιο. Τότε που όταν λέγαμε Καραμανλής εννοούσαμε τον Κωνσταντίνο, βεβαίως!

Στα απόνερα αυτού του νεοφιλελεύθερου οργίου (που μερικά εκατομμύρια μη συναινούντων ενηλίκων και ανηλίκων το αντιμετώπισαν σα σκέτο βιασμό) πρέπει να συμπεριλάβουμε και τα κατορθώματα του Μαρκ Θάτσερ, γιού της πρωθυπουργού (και 2ου βαρονέττου, επίσης) , ο οποίος όταν δεν έτρεχε σε ράλλυ, οργάνωνε λαθρεμπόριο όπλων και πραξικοπήματα στην Αφρική, όπως αυτό στην Ισημερινή Γουινέα, για το οποίο καταδικάστηκε σε τετραετή φυλάκιση και τεράστιο χρηματικό πρόστιμο. Άλλοι, λιγότερο επώνυμοι, συγκατηγορούμενοί του βλέπουν ακόμα τον ουρανό ριγέ...

Κι ερχόμαστε στην κατακλείδα της σημερινής έκτακτης συμμετοχής μας, που δεν είναι παρά ο ίδιος ο τίτλος της. Πώς αντιμετώπιζε ο τύπος και οι πολιτικοί τη Θάτσερ; Θα τολμούσε ο Πρετεντέρης της εποχής (μεταφορικά, ομιλώντας) να την αποκαλέσει «αγάμητη», όπως την έλεγαν διάφοροι στους διαδρόμους των κτιρίων, αλλά μόνο εάν αυτά βρίσκονταν σε διαφορετική ήπειρο από την τεθνεώσα; Αληθεύει ο ισχυρισμός για τον Θεόδωρο Πάγκαλο πως όταν η Θάτσερ σε κάποια διεθνή συνάντηση αναρωτήθηκε «ποιός είναι αυτός ο χοντρός;», ο τότε ΑνΥπΕξ λέγεται ότι της απάντησε «σ' έχει γ****ει ποτέ χοντρός;». Δεδομένου, οτι θυμόμαστε πόσο γρήγορα είχε μαζέψει ο Τεό κάτι ισχυρισμούς περί Γερμανίας-γίγαντα με μυαλό παιδιού, δεν αποκλείεται και να της απάντησε έτσι· στα ελληνικά, φυσικά, και από μέσα του!

Τόσο για τη Θάτσερ, όσο και για τη μεταγενέστερη ΥπΕξ των ΗΠΑ Μαντλίν Ολμπράιτ αλλά και για τη Χίλαρι Κλίντον, εκείνοι (οι όχι και λίγοι) που ταυτίζουν την εξουσία με τη σεξουαλική ικανοποίηση, τις θεωρούσαν σεξουαλικά ανικανοποίητες. Λες και η εξουσία αντλείται από την επαρκή αιμάτωση ενός κομματιού σπογγώδους ιστού, που πότε-πότε χρησιμεύει και στο κατούρημα. Όμως, δεν είχαν «τα guts» να βγούν και να τους το πούν στα ίσια! Σούζα κάθονταν μπροστά τους, οι κότες οι δίλειρες, που θα 'λεγε κι ο Μεϊμαράκης!

Τέλος πάντων, πέθανε κι αυτή και δεν ξέρουμε πώς να το καταλήξουμε: μ' ένα μεγαλόθυμο «Γαίαν έχοι ελαφράν» ή μ' ένα μνησίκακο «Yes Margaret Thatcher is dead. This lady's not returning»;

Σύμφωνα με αυτό το ρητό της μακαρίτισας, ο Αντωνάκης Σαμαράς και ο Γιαννάκης Στουρνάρας μας έχουν ήδη βάλει στο σοσιαλισμό!