Μα είναι όλοι ναζιστές;

του Αλεξη Οικονομιδη, απο το Tvxs...

Τώρα που η καταμέτρηση των σταυρών στα ευρωψηφοδέλτια των κομμάτων ολοκληρώνεται και οι νέοι ευρωβουλευτές έχουν πια επιλεγεί, ας κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά το ψηφοδέλτιο της Χρυσής Αυγής: Οι τρεις που εξελέγησαν συγκεντρώνουν από 80.000 έως 95.000 σταυρούς περίπου, ακολουθεί ο πρώτος επιλαχών με 30.000 σταυρούς λιγότερους και ο δεύτερος με 35.000.
Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό χάσμα ψήφων μεταξύ εκλεγομένων και επιλαχόντων, που ανάλογό του μπορεί να βρει κανείς μόνο στο ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ, το οποίο, ως γνωστόν και όσο είναι δυνατόν, κατευθύνει τη σταυροδοσία στα πρόσωπα που έχει ήδη επιλέξει για κάθε θέση.
Η δημοφιλία του ενός εκ των τριών εκλεγέντων, θα μπορούσε να αποδοθεί σε λόγους συναισθηματικούς. Για τα μέλη και τους ψηφοφόρους της Χρυσής Αυγής, ο Λ. Φουντούλης έχει τη θέση συμβόλου: είναι ο πατέρας του «νεκρού ήρωα συναγωνιστή». Για τους άλλους δύο ωστόσο, τους υποστρατήγους εν αποστρατεία Ε. Συναδινό και Γ. Επιτήδειο, πιστεύω ότι δεν θα κινδυνεύαμε να χάσουμε τα λεφτά μας αν στοιχηματίζαμε ότι στην αρχή της προεκλογικής περιόδου η μεγάλη πλειονότητα των 537.000 ψηφοφόρων της Χρυσής Αυγής τούς αγνοούσε όσο κι εμείς. Το ίδιο, αναλογικά, ισχύει και για τους υποψηφίους της στις αυτοδιοικητικές εκλογές, οι οποίοι, με την εξαίρεση τριών προβεβλημένων βουλευτών, ήταν άγνωστοι. Και, παρά ταύτα, κατέλαβαν θέσεις σε όλα σχεδόν τα περιφερειακά και δημοτικά συμβούλια.
Ας δούμε τα συγκεκριμένα στοιχεία -την «ακτινογραφία της ψήφου»-, όπως τα έχει παρουσιάσει ο Η. Νικολακόπουλος 1 : Η Χρυσή Αυγή είχε την υψηλότερη συσπείρωση απ’ όλα τα κόμματα, περί το 75%, με την πλειονότητα των ψηφοφόρων της, παλαιών και νέων, να έχουν οριστικοποιήσει την επιλογή τους πολύ πριν την προκήρυξη των εκλογών∙ προσέλκυσε νέες ψήφους απ’ όλες τις πολιτικές κατευθύνσεις, με κύρια πηγή βεβαίως την άλλη Δεξιά∙ επεξέτεινε την επιρροή της, πέρα από τις νεότερες ηλικίες όπου είχε ήδη τα υψηλότερα ποσοστά της, και προς τις μεσαίες∙ και, κυρίως, επέδειξε μια εντυπωσιακή ομοιογένεια ψήφου μεταξύ δημοτικής, περιφερειακής και ευρωπαϊκής κάλπης, τη μεγαλύτερη από οποιοδήποτε άλλο κόμμα.
Έτσι, η συνάρτηση της ψήφου προς τον Η. Κασιδιάρη για τον Δήμο Αθηναίων και τον Η. Παναγιώταρο για την Περιφερεια Αττικής εμφανίζεται ισχυρότερη ακόμη και από την αντίστοιχη των υποψηφίων του ΚΚΕ, Σοφιανού και Παφίλη. Το φαινόμενο αυτό είναι καθολικό, αφορά γενικότερα τους υποψηφίους της και δεν συνδέεται με την υψηλή αναγνωρισιμότητα των συγκεκριμένων προσώπων. «Μέχρι τώρα», συμπεραίνει ο Η. Νικολακόπουλος, «θεωρούσαμε ότι είχαμε έναν οργανωμένο και δυναμικό πυρήνα εγκληματικής οργάνωσης, αλλά τώρα βλέπουμε ότι έχουμε ένα συντεταγμένο εκλογικό σώμα. Αυτό είναι καινούργιο και εξαιρετικά ανησυχητικό». Μέσα από τα αποτελέσματα της τριπλής κάλπης, η Χρυσή Αυγή εμφανίζεται πλέον ως το πιο οργανωμένο κόμμα και το εκλογικό της σώμα ως το πιο συμπαγές.

για τί ακριβώς πολεμάμε;

Αλέξης Οικονομίδης, απο το Περιοδικο Χρονος...

Τα αποτελέσματα των εκλογών του Μαΐου, με όλη την πραγματική και συμβολική σημασία της νίκης της Αριστεράς, σ’ ένα περιβάλλον μάλιστα όπου η κρίση της Ευρώπης τροφοδοτεί κυρίως ακραία δεξιά ρεύματα, είναι αδιαμφισβήτητα ένα ορόσημο. Από τα ξημερώματα της 26ηςΜαΐου έχουμε περάσει σε άλλη πίστα.
Όλα όσα απασχολούν την Αριστερά –οι αναλύσεις της για το παρόν και τα σχέδιά της για το μέλλον, η οργανωτική συγκρότηση, η κοινωνική απεύθυνση, η πολιτική των συμμαχιών– δεν τίθενται απλώς πιεστικότερα από πριν. Τίθενται με νέους όρους.
Ας ξεκινήσουμε με μια παραδοχή: η ιδέα της μιας και μόνης διαιρετικής τομής, που κατισχύει οποιασδήποτε άλλης στις συνθήκες του μνημονίου, δεν επιβεβαιώθηκε από το εκλογικό αποτέλεσμα. Προβληματική ήδη από την εμφάνισή της στις απαρχές της κρίσης, υποτιμούσε την ετερογένεια των δυνάμεων που συναθροίζονται από τη μία πλευρά της τομής, αγνοώντας ταυτόχρονα την επιθυμία για μεταρρυθμίσεις που ωθούσε συγκεκριμένα στρώματα προς την άλλη, παρά το προβλεπόμενο κόστος των μνημονιακών επιλογών. Στον βαθμό που επιβιώνει σήμερα, μάλλον καθηλώνει παρά διευκολύνει την Αριστερά. Τέσσερις διαφορετικές εκδοχές εθνολαϊκιστικής, ξενοφοβικής και μισαλλόδοξης Δεξιάς είχε απέναντί του ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης στον πρώτο γύρο των εκλογών, που αναφέρονταν σ’ ένα ευρύτατο φάσμα κομματικών δυνάμεων, από την ακραιφνώς μνημονιακή Νέα Δημοκρατία έως και την κραυγαλέα καταγγελτική προς το μνημόνιο Χρυσή Αυγή. Ποια αποτελεσματικότητα μπορεί να έχει η παρέμβαση του «πολιτικού υποκειμένου» αν παραγνωρίσει το πλήθος και τη συνθετότητα των αντιφάσεων που χαρακτηρίζουν σήμερα κοινωνία και πολιτική; Η λαμπρή εκλογική επίδοση του νεαρού υποψηφίου και της Ανοικτής Πόλης οφείλεται, πιστεύω, καταρχήν στο γεγονός ότι ο λόγος του, αξιακά αριστερός, υπήρξε ταυτόχρονα πολύ πιο εκλεπτυσμένος από την απλοϊκή διάκριση μνημονιακών και αντιμνημονιακών δυνάμεων.
Η ανομοιογένεια της ψήφου του εκλογικού σώματος του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. στις δημοτικές, περιφερειακές και ευρωπαϊκές εκλογές (για «5 κάλπες, 5 ψήφους» έκανε λόγο ο Η. Νικολακόπουλος, παραφράζοντας το γνωστό σύνθημα του Κ.Κ.Ε. για τα 5 κόμματα και τις 2 πολιτικές,¹ λέει πολλά. Είναι, ασφαλώς, ο ρόλος των προσώπων ιδιαίτερα έντονος στις αυτοδιοικητικές εκλογές· είναι οι διαφορετικοί τρόποι βίωσης της τοπικότητας και οι διαφορετικές, σε διάρκεια και ένταση, εμπειρίες της κρίσης· είναι οι τοπικές σχέσεις οικονομικής και πολιτικής ισχύος, που δεν παρακολουθούν αναγκαστικά τις αντίστοιχες της κεντρικής σκηνής και, κάποτε, αυτονομούνται· είναι όμως και η παρουσία των πολλών και διαφορετικών άλλων διαχωριστικών γραμμών, που διαμορφώνουν αντίστοιχα κριτήρια και επικαθορίζουν την τελική επιλογή. Η περίπτωση του Γιάννη Μπουτάρη στη Θεσσαλονίκη, παρ’ όλες τις εσωτερικές αντιφάσεις της –και, ίσως, ακριβώς λόγω αυτών–, αξίζει να μελετηθεί προσεκτικότερα. Η πρακτική, ή έστω και συμβολική κάποτε, διαφοροποίησή του από το ζοφερό φάσμα του πολιτικού, κοινωνικού και ηθικού συντηρητισμού που πλανιέται τις τελευταίες δεκαετίες πάνω από την πόλη, αποδείχτηκε ικανός λόγος προτίμησής του από ικανό αριθμό αριστερών.

η μυστική βοή των πλησιαζόντων γεγονότων…

Αλέξης Οικονομίδης, απο το Περιοδικο Χρονος...

Πρώτες σκέψεις για το αποτέλεσμα στον πρώτο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών του 2014

Προηγήθηκαν μήνες αβεβαιότητας και αμηχανίας. Πρωτογενές πλεόνασμα, έξοδος στις αγορές, έξοδος από την κρίση, success story… Και ο αντίλογος, φυσικά: οικονομικά ερείπια, ανθρωπιστική καταστροφή, παγίωση της κρίσης σε ένα νέο καθεστώς και σε μεγάλο βάθος χρόνου.
Αλλά η οξύτητα του πολιτικού λόγου έμοιαζε συχνά αναντίστοιχη με την αναιμική κίνηση της κοινωνίας. Και η καταγραφή των εκλογικών προθέσεων, αμφίρροπη και χωρίς πνοή. Κούραση; Παραίτηση; Αποδοχή μιας συλλογικής ήττας και ενός μέλλοντος εξίσου σκοτεινού με το παρόν;
Μια κοινωνία που σώπαινε πεισματικά, απροσπέλαστη από τα συνήθη εργαλεία της πολιτικής έρευνας. Τι να αποτυπώσουν οι δημοσκοπήσεις, ακόμη και αχειραγώγητες, όταν η μεγάλη πλειονότητα των ερωτωμένων αρνείται καν να ερωτηθεί; Όταν, επίσης, οι νέες τεχνολογίες, οι καθιερωμένες πλέον συνήθειες και πρακτικές, η κρίση, μεταβάλλουν ριζικά τους τρόπους επικοινωνίας; Το μόνο ορατό στο εκλογικό σώμα, μια αχανής γκρίζα ζώνη, αδιαφανής όσο και το Σύμπαν στα πρώτα 300.000 χρόνια της ύπαρξής του. Και για τους πιο ευαίσθητους, «η μυστική βοή των πλησιαζόντων γεγονότων…»¹.
Η ψήφος της Κυριακής τράβηξε την κουρτίνα για να αποκαλύψει, μέσα από τις ιδιομορφίες της αυτοδιοικητικής εκλογής και τα διαφορετικά σε διάρκεια και ένταση, βιώματα της κρίσης, εικόνες φωτεινές και σκοτεινές, επιλογές ανάτασης και εκδηλώσεις παρακμής, αντιφάσεις οξείες σε μια οριακά αντιφατική συνθήκη. Μια κοινωνία κατακερματισμένη, όπου η κοινωνική πόλωση εντείνεται γύρω από το βαθύ ρήγμα της λιτότητας, συνυπάρχοντας ταυτόχρονα με πολλαπλές άλλες διαχωριστικές γραμμές και αντίστοιχα διακυβεύματα: Κοινωνική συνοχή ή περιθωριοποίηση και αποκλεισμός; Κράτος δικαίου ή κράτος εξαίρεσης; Ελεύθερη από κοινού νομή των δημοσίων αγαθών ή παράδοσή τους στην άξεστη βουλιμία του ιδιώτη; Μεταρρύθμιση ή διάλυση; Δημοκρατία ή ολοκληρωτισμός; Πολιτική ή…;

Η κρίση ως καθεστώς και το καθεστώς της κρίσης...

Α. Οικονομιδης, απο το Περιοδικο Χρονος...
Η κατάργηση του μνημονίου δεν επαρκεί για να ανατρέψει τη μείζονα μεταλλαγή που βιώνει η χώρα...
«Το 2014 η Ελλάδα θα γίνει μια κανονική χώρα». Το είπε ο πρωθυπουργός, την τελευταία ημέρα του περασμένου Δεκεμβρίου, στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του. Η Ελλάδα θα γίνει –γίνεται ήδη– μια «κανονική», μια «φυσιολογική» χώρα, όπως ο ίδιος είχε πει τις προηγούμενες ημέρες σε άλλες δημόσιες εμφανίσεις του – στο ετήσιο συνέδριο του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου και στη διάρκεια της συζήτησης για τον νέο προϋπολογισμό στη Βουλή.
Η επιστροφή στην κανονικότητα, μαζί με την έξοδο από το μνημόνιο, αποτελεί τους τελευταίους μήνες το αγαπημένο μότο των λογογράφων του κ. Σαμαρά…
Έναν μήνα πριν από το πρωθυπουργικό διάγγελμα, την πρώτη ημέρα του περασμένου Δεκεμβρίου, η Σάρα Πλέτσας, μαθήτρια γυμνασίου στη Θεσσαλονίκη, πέθαινε στο κρεβάτι της από τις αναθυμιάσεις ενός μαγκαλιού. Ζούσε με τη μητέρα της όχι σε μια παραγκούπολη στα όρια της πόλης, σε μια φαβέλα, ένα slum, αλλά σε ένα τυπικό διαμέρισμα μιας τυπικής πολυκατοικίας της συμπρωτεύουσας. Χωρίς όμως ηλεκτρικό ρεύμα και χωρίς κεντρική θέρμανση. Για την ακρίβεια, χωρίς τη δυνατότητα να έχουν ηλεκτρικό ρεύμα και κεντρική θέρμανση.
Σε αυτό το περιβάλλον κοινωνικής οδύνης, η πρωθυπουργική δήλωση, αποφθεγματικά διατυπωμένη ως επίτευγμα του παρόντος και στόχος του αμέσου μέλλοντος, τουλάχιστον ξενίζει. Η αυθόρμητη αντίδραση –και ελπίζω ότι αυτό δεν θα θεωρηθεί υποχώρηση στον λαϊκισμό– είναι, μα καλά, πόσο φυσιολογική μπορεί να θεωρείται μια χώρα, ευρωπαϊκή μάλιστα, όπου οι άνθρωποι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το κρύο επιστρέφοντας στα πιο παρωχημένα, ακατάλληλα και επικίνδυνα μέσα; Πόσο κανονική είναι μια Ελλάδα που προσπαθεί να ζεσταθεί γύρω από ένα μαγκάλι;

εναλλακτική λύση όμως ως προς τι;

Αλέξης Οικονομίδης, Περιοδικο Χρονος... 

Χρειάζεται ένας νέος προγραμματικός λόγος για να υπάρξει μια ώριμη κοινωνική και πολιτική πλειοψηφία της αλλαγής 

Τις μέρες αυτών των εορτών, που μας επιφυλάσσουν πάντοτε την πολυτέλεια της ελπίδας, οι περισσότερες ευχές που άκουσα να ανταλλάσσονται απηχούσαν την προσδοκία μιας μεγάλης αλλαγής. Δεν ξέρω αν όντως θα συμβεί μέσα στο 2014, ούτε τι ακριβώς θα είναι. Στην πραγματικότητα, κανείς δεν γνωρίζει· οι ακραίες καταστάσεις είναι και οι λιγότερο προβλέψιμες ως προς την εξέλιξη και την κατάληξή τους. Μπορούμε ωστόσο να θεωρούμε βέβαιο ότι η αναζήτηση της εναλλακτικής λύσης –«η αναρώτηση περί της άλλης οδού», όπως έγραφε πρόσφατα ο Νίκος Ξυδάκης, προσδίδοντάς της και χαρακτηριστικά υπαρξιακής αγωνίας– θα εμφανιστεί πιεστική στον δημόσιο χώρο.
Εναλλακτική όμως ως προς τι; Η συνήθης απάντηση «μα ως προς το μνημόνιο» προφανέστατα δεν επαρκεί. Ήταν ανεπαρκής ακόμη και τους πρώτους μήνες της μνημονιακής εμπειρίας, καθώς επέτρεπε να επιβιώνει η επιθυμία μιας επιστροφής στο παρελθόν ως να ήταν αποδεκτό στο σύνολό του. Διατηρούσε ωστόσο, τότε, μια λογική συνέπεια: αυτήν της αποτροπής, της ανάσχεσης των καταιγιστικά βίαιων, άδικων και ισοπεδωτικών μέτρων, που έβαιναν προς εφαρμογή. Είχε κάποιο νόημα όσο το μνημόνιο ήταν, ακόμη, ο όγκος των νομικών εγγράφων που γνωστός εικαστικός είχε την ιδέα να συγκεντρώσει και να εκθέσει σαρκαστικά σε χοντρούς, δερματόδετους τόμους, εικονογραφημένους με τα σκοτεινά χαρακτικά του Γκόγια.¹