Το “νέο όχι” και το “γιατί”...

Χρεωκοπημενοι καιροι...

Μια ανάταση, έτσι στιγμιαία, τη νιώσαμε. Κάτι σαν τον φυλακισμένο που είχε την ευκαιρία του να δραπετεύσει, αλλά δεν το έκανε και χαίρεται βλέποντας τον συγκρατούμενό του να τρέχει προς την ελευθερία.
Το αν θα τα καταφέρει, είναι άλλο ζήτημα. Σημασία έχει ότι κάποιος τόλμησε, αντιστάθηκε. Ο Ελληνισμός απέκτησε ένα δεύτερο “όχι”.
Η πραγματικότητα της πολιτικής, βέβαια, δεν είναι τόσο απλή και αθώα. Ακόμα και το “όχι” που τιμάμε κάθε χρόνο (έστω και υπό την απειλή των όπλων) δεν ήταν τόσο έκφραση αγνής αγάπης για την ελευθερία και τα ανθρώπινα ιδανικά, όσο προϊόν γεωπολιτικού σχεδιασμού και πολιτικών ισορροπιών. Τουλάχιστον για το γερμανόφιλο δικτάτορα που το είπε εκ μέρους των Ελλήνων.
Έτσι και στην περίπτωση του νέου όχι. Μπορεί να αποδίδεται στους Κύπριους βουλευτές ο ανατομικός εξοπλισμός του αρσενικού που δεν διαθέτει η δική μας πολιτική ηγεσία, αλλά η αλήθεια δεν είναι τόσο απλή.
Καταρχάς, οι Κύπριοι βουλευτές δεν είναι ελεγχόμενοι. Δεν υπάρχει στην Κύπρο Siemens, ούτε βαρύνονται με τόσα πολλά σκάνδαλα, ώστε να κινδυνεύουν να κάνουν παρέα σε οποιονδήποτε αντίστοιχο Τσοχατζόπουλο.
Κατά δεύτερον, το Eurogroup υπέπεσε σε σοβαρό σφάλμα. Θεώρησε δεδομένη την υπαναχώρηση της Κύπρου στον εκβιασμό, όπως έγινε στην περίπτωση της Ελλάδας.
Το δίλημμα της Κύπρου, όμως, ήταν ακόμα πιο ψευδεπίγραφο από το δικό μας. Αντί για “ευρώ ή καταστροφή” (δηλαδή “αργός ή ξαφνικός θάνατος”), η Κύπρος είχε να επιλέξει μεταξύ άμεσης καταστροφής και άμεσης καταστροφής.
Δε φαντάζομαι να πιστεύετε ότι αν εγκρινόταν και προχωρούσε το πρωτοφανές κούρεμα των καταθέσεων θα κρατούσε κανένας από τους ξένους μεγαλοκαταθέτες τα χρήματά του στην Κύπρο. Οπότε το επιχείρημα περί επικείμενης χρεωκοπίας και κατάρρευσης των τραπεζών είναι ανυπόστατο.
Είτε συμφωνούσε η Κυπριακή Βουλή, είτε όχι, το αποτέλεσμα είναι ότι η εμπιστοσύνη των καταθετών προς τις τράπεζες της χώρας έχει πληγεί. Άρα, η μόνη ελπίδα της Κύπρου για να μετριάσει τη ζημιά είναι να καταλήξει σε συμφωνία με τη Ρωσία, αποφεύγοντας εντελώς το κούρεμα και αποδεικνύοντας έτσι ότι είναι σε θέση να προστατέψει τα ξένα κεφάλαια.
Το σημαντικότερο στοιχείο ενεργητικού μιας τράπεζας είναι η εμπιστοσύνη. Αν αυτή χαθεί, έστω και αν οι λόγοι είναι υποκειμενικοί, τότε η τράπεζα θα αδειάσει και θα κλείσει. Αυτό είναι κάτι το οποίο γνωρίζει καλά το Eurogroup.
Ούτε το μέγεθος της βοήθειας ήταν τέτοιο ώστε να είναι απαραίτητη η εκβιαστική επιβολή αυτού του παράλογου μέτρου.
Άρα, λοιπόν, ο στόχος ήταν να ζημιωθεί η κύρια “βιομηχανία” της Κύπρου, ώστε να πάψει να είναι ανεξάρτητη και τα κοιτάσματα φυσικού αερίου να “αξιοποιηθούν” κατά την κρίση της τρόικα.
Μόνο που υπολόγιζαν, όπως φαίνεται, χωρίς τον ξενοδόχο. Η ζημιά, βέβαια, έχει ήδη γίνει και η Κύπρος αναγκαστικά θα “χαρίσει” μέρος των κοιτασμάτων της προκειμένου να σωθεί. Εύχομαι, όμως, να συμφωνήσει με τη Ρωσία και όχι με τους ευρώ-αποικιοκράτες.
Όχι επειδή οι Ρώσοι είναι άγιοι και ενδιαφέρονται μόνο για το καλό μας. Αλλά επειδή τα χαρτιά τους είναι πολύ πιο ανοιχτά από εκείνα της τρόικα, η οποία προσποιείται ότι θέλει να “διασώσει” την κυπριακή και ελληνική οικονομία.
Και επειδή αυτό το σχέδιο φτωχοποίησης και λεηλασίας πρέπει να σταματήσει.
Το καλύτερο ακόμα θα ήταν η ενδεχόμενη επιτυχία του κυπριακού ελιγμού να ξυπνήσει εμάς εδώ από το λήθαργό. Σαφώς και το είδος της κρίσης δεν είναι το ίδιο, ωστόσο οι προθέσεις των ισχυρών της ΕΕ για την Ελλάδα είναι πανομοιότυπες.
Το σχέδιο της ¨διάσωσης” δεν βγαίνει, το έχει παραδεχθεί ανοιχτά και το ΔΝΤ, αλλά παρόλα αυτά συνεχίζει χωρίς συμβιβασμούς. Τα κοιτάσματα, στα οποία όποιος τολμούσε να αναφερθεί πριν από λίγα μόλις  χρόνια βαφτιζόταν γραφικός και συνομωσιολόγος, έχουν επιβεβαιωθεί. Ποιος είναι, λοιπόν, ο απώτερος στόχος της “βοήθειας”;

Απόφαση Eurogroup: Η πραγματικότητα είναι αμείλικτη κύριε Σαμαρά!

Του Γαβριήλ Σακελλαρίδη, ecoleft...

Πηγή: “ΕΠΟΧΗ”

Ακούγοντας το διάγγελμα του κ. Σαμαρά και τις δηλώσεις του κ. Στουρνάρα μετά την απόφαση του Eurogroup, και διαβάζοντας ταυτόχρονα το κείμενο της ίδιας της απόφασης, διαπιστώνει κάποιος ένα χάσμα ανάμεσα στις θριαμβολογίες και την αμείλικτη πραγματικότητα. Δεν αρκούν τα παπαγαλάκια των φιλοκυβερνητικών ΜΜΕ για να ωραιοποιήσουν μία κατάσταση, αφού άλλωστε η ελληνική κοινωνία είναι συνηθισμένη σε πομπώδεις δηλώσεις λίγο πριν την αποτυχία όλων των εξαγγελιών. Αυτά που δεν είπε ο κ. Σαμαράς στο διάγελλμά του είναι τα εξής:

Πρώτα από όλα, στο κείμενο της απόφασης καθίσταται ρητό τί θα κατατίθεται στον ειδικό λογαριασμό για την αποπληρωμή του χρέους. Εκτός από τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις, σε αυτόν θα κατατίθεται ολόκληρο το πρωτογενές πλεόνασμα – στόχος, σύμφωνα με το Μεσοπρόθεσμο 2013-2016. Δηλαδή 1,5% του ΑΕΠ το 2014, 3% του ΑΕΠ το 2015 και 4,5% το 2016! Και όχι μόνο αυτό, αλλά αν το πρωτογενές πελόνασμα ξεπέράσει τους στόχους, θα κατατίθεται και το 30% της υπέρβασης σε αυτό το λογαριασμό! Φυσικά αυτοί οι στόχοι είναι ουτοπικοί επειδή αντιβαίνουν στην οικονομική λογική.
Όμως και πάλι είναι ενδεικτικοί των προθέσεων των δανειστών και της ελληνικής κυβέρνησης. Οι αμείωτες και ατέρμονες θυσίες του ελληνικού λαού γίνονται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των πιστωτών και για κανέναν άλλο λόγο.
Κάτι άλλο που ξέχασε ο κ. Σαμαράς, το δήλωσε ο κ. Γιούνγκερ στη συνέντευξη τύπου μετά τη λήξη του Eurogroup. Ότι δηλαδή αν τα έσοδα από τις ιδιωτικοποίησεις δεν πιάνουν τους στόχους ανά τρίμηνο, αυτομάτως θα γίνονται περικοπές σε μισθούς, συντάξεις και επιδόματα. Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση ετοιμάζεται για μία απίστευτη επιτάχυνση ξεπουλήματος, με τη δικαιολογία πλέον ότι το κάνει για να προστατέψει την κοινωνία απο επιπλέον περικοπές!
Αυτή η ρύθμιση βολεύει την κυβέρνηση να φτιάξει ένα επικοινωνιακό κλίμα επίθεσης στην Αριστερά και τα συνδικάτα, σε περίπτωση αντιδράσεων και αποτυχίας των ιδιωτικοποίησεων, ότι δήθεν όσοι αγωνίζονται ενάντια στο ξεπούλημα θα είναι αυτοί που θα ευθύνονται για μειώσεις σε μισθούς και σε συντάξεις. Πάνω σε αυτή την πρόβλεψη θα στηθεί μία αλλόκοτη προσπάθεια επίθεσης στην Αριστερά, στις αρχές του 2013.
Επίσης ο κ. Σαμαράς λησμόνησε να αναφέρει ότι η εκταμίευση της δόσης, αλλά και των μέτρων απομείωσης του χρέους (μείωση επιτοκίων, επιστροφή κερδών από ΕΚΤ σε Ελλάδα) είναι συνάρτηση της επιτυχίας του προγράμματος επαναγοράς ομολόγων. Μέχρι τις 13 Δεκεμβρίου αυτό θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί με όρους που θα ανακοινώσει ο ΟΔΔΗΧ μάλλον τη Δευτέρα. Όμως τα αποτελέσματα της επαναγοράς θα είναι πενιχρά για το χρέος, αφού οι ιδιώτες δεν έχουν κίνητρο να πουλήσουν τα ομόλογα που κατέχουν στο ελληνικό δημόσιο, αφού οι περισσότεροι τα έχουν αγοράσει στο 100% της αξίας τους, ενώ η τιμή πώλησης θα είναι στο 28% περίπου. Οι μόνοι που θα αποκομίσουν κέρδη από την πώληση θα είναι τα διάφορα hedge funds που αγόρασαν τα ομόλογα από τη δευτερογενή αγορά σε τιμές πολύ χαμηλότερες. Επίσης ενδιαφέρον θα έχει αν οι τράπεζες και τα ασφαλιστικά ταμεία που κατέχουν μαζί ομόλογα 23 δις περίπου αναγκαστούν από την κυβέρνηση να πουλήσουν τα ομόλογα και να υποστούν ξανά τεράστιες ζημιές. Σε αυτή την περίπτωση οι ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών θα εκτιναχθούν, ενώ τα ασφαλιστικά ταμεία θα καταρρεύσουν.
Όμως ακόμα και αν η «επαναγορά» θεωρηθεί επιτυχής με πολιτική απόφαση, το χρέος δεν καθίσταται βιώσιμο. Δεν αρκεί η μείωση των επιτοκίων όσο μεγάλη κι αν είναι αφού η βιωσιμότητα του χρέους εξαρτάται από τη διαφορά επιτοκίων και ρυθμών ανάπτυξης. Όσο οι τελευταίοι είναι αρνητικοί και η οικονομία βυθίζεται σε ύφεση, το χρέος θα καλπάζει.
Ο ενθουσιασμός για τη απόφαση θα καταλαγιάσει εξαιρετικά σύντομα. Καταλύτης για αυτό δεν θα είναι μόνο η αναποτελεσματικότητα των μέτρων που προτείνονται αλλά και το γεγονός ότι η κοινωνία ήδη έχει αρχίσει να βιώνει τις συνέπειες όσων ψηφίστηκαν πριν δύο βδομάδες στη Βουλή. Όσο κι αν κάποιοι κερδίζουν μέσα στην κρίση, όσο κι αν ο κ. Σαμαράς και οι συνέταιροί του προσπαθούν να επενδύσουν σε πολιτικό κεφάλαιο, όσο κι αν τα παπαγαλάκια καλύπτουν την πραγματικότητα, η τελευταία δεν αλλάζει.

Τέσσερις δόσεις, δυο κόσμοι...

Κιμπι...

(Επενδυτής, 1/12/2012) Αυτή είναι πια η ρουτίνα της μνημονιακής Ελλάδας. Προηγείται μια «ιστορική απόφαση» των εταίρων, σε σύνοδο κορυφής ή συνεδρίαση του Eurogroup. Ακολουθούν λίγες ώρες ή λίγα εικοσιτετράωρα ευφορίας. Κι έπειτα -ίσα που έχει στεγνώσει η μελάνη των υπογραφών στη νέα «ιστορική συμφωνία»- αρχίζουν οι δεύτερες σκέψεις, τα «ναι μεν αλλά», τα γκρίζα σενάρια και τελικά η απαξίωση του «επιτεύγματος».
Συνέβη με την ένταξη στο πρώτο μνημόνιο, συνέβη με το Μεσοπρόθεσμο του 2011, έγινε με το πρώτο PSI, επαναλήφθηκε με το δεύτερο PSI και το δεύτερο μνημόνιο, το είδαμε και με το δεύτερο Μεσοπρόθεσμο, το βλέπουμε και τώρα, με την απόφαση του Eurogroup για την εκταμίευση των 1 συν 3 δόσεων. Τα ελληνικά θαύματα κρατούν το πολύ τρεις μέρες…
Η κυβέρνηση υπερέβη εαυτήν σε τόνους αισιοδοξίας. Πέτυχε κάποια συστράτευση «φίλιων δυνάμεων» στο κλίμα ανακούφισης και επιχειρεί να επιβάλει αυτό που αποκαλείται «αλλαγή σελίδας», κλίνοντας τη λέξη «ανάπτυξη» σε κάθε πτώση και αριθμό – συμπεριλαμβανομένου του δυικού. Αλλά, τα κουκιά δεν βγαίνουν. Οι αριθμοί της συμφωνίας των εταίρων-πιστωτών αναμετρώνται με μια πραγματικότητα που «δεν παλεύεται». Οι ντίλερ των αγορών -οι οίκοι και οι λύκοι- το «καρφώνουν» ανοικτά.
Όταν ακόμη κι οι τραπεζίτες -για τους δικούς τους, εντελώς ιδιοτελείς λόγους- αδυνατούν να δουν «μισογεμάτο» το ποτήρι, αναρωτιέται κανείς ποιοι άλλοι θα συμμεριστούν την κυβερνητική αισιοδοξία. Κι ας μιλήσουμε μόνο για τους «φυσικούς συμμάχους» της κυβέρνησης. Την «κρεμ ντε λα κρεμ» της επιχειρηματικότητας. Τους προμηθευτές του κράτους που περιμένουν να πάρουν μέρος των οφειλομένων τους.
Τους εργολάβους του Δημοσίου, που περιμένουν να δουν το χρώμα του χρήματος. Τους επιχειρηματίες που πασχίζουν να ξεκολλήσουν από τη λάσπη της γενικευμένης στάσης πληρωμών από όλους προς όλους. Τους εμπόρους, που περιμένουν μήπως και σαλέψει η αγορά των Χριστουγέννων. Η στεγνή αριθμητική της «ιστορικής συμφωνίας» αφήνει «μηδέν υπόλοιπο» γι’ αυτό που αποκαλείται αγορά, επιχειρηματικότητα, επενδύσεις, πραγματική οικονομία.
Χλομή εξαίρεση οι λίγοι που συνωστίζονται στην ουρά του ΤΑΙΠΕΔ για τα υπολείμματα του αποστεωμένου κράτους, οι αόρατοι κερδοσκόποι που έχουν την ευκαιρία να κάνουν ένα ακόμη πάρτι με την επαναγορά των ομολόγων και όσοι πιστεύουν ότι θα διασωθούν πάνω στη σχεδία της συντεταγμένης χρεοκοπίας. Για ένα διάστημα -εβδομάδων, το πολύ μηνών, φρονώ- η ελληνική κοινωνία θα ζήσει διχασμένη σε δυο παράλληλες πραγματικότητες.
Η μια πραγματικότητα θα είναι αυτή της ευφορίας για τη συμφωνία εκταμίευσης των δανειακών δόσεων που προορίζονται να κατευνάσουν ένα σύνδρομο εξάρτησης με υστερικά συμπτώματα, αισθητά κυρίως στη δημόσια ρητορεία αξιωματούχων γύρω από το δίλημμα «ευρώ ή χάος». Η άλλη πραγματικότητα είναι το ίδιο το χάος. Το οικονομικό και κοινωνικό χάος που προκαλεί η τερατώδης ύφεση, συγκρίσιμη πια και επίσημα με τα οικονομικά αποτελέσματα ενός κανονικού πολέμου.
Κατά κάποιον τρόπο, οι δυο αυτές παράλληλες πραγματικότητες διασπούν και την ελληνική κοινωνία σε δυο κόσμους, προς το παρόν ασύμπτωτους συναισθηματικά και ψυχολογικά. Υπάρχει ο κόσμος του χρέους, ένα συνονθύλευμα αξιωματούχων, πολιτικών, τεχνοκρατών, δημοσιολόγων, διαμορφωτών της κοινής γνώμης, golden boys and girls, οι οποίοι τάσσονται -με προθυμία στα όρια της εθελοδουλείας-  υπέρ της μετατροπής ολόκληρης της κοινωνίας και της εναπομένουσας παραγωγικής της ικμάδας σε μηχανή εξυπηρέτησης του χρέους. Εξυπηρέτησης που παρομοιάζεται με την τιμωρία των Δαναΐδων να γεμίζουν με νερό τον «τετρημένον πίθον» του Άδη.
Αυτός ο κόσμος προσπαθεί να δει την όλη κατάσταση σαν παράθυρο ευκαιρίας – μιας ακόμη, της τελευταίας; Αντλεί αισιοδοξία από κάθε νεύμα, κάθε κλείσιμο του ματιού από τους πιστωτές. Η αισιοδοξία με την οποία ντοπάρεται έχει βεβαίως και υλική βάση. Πρόκειται για ανθρώπους και στρώματα που έχουν κάνει το κουμάντο τους, διαθέτουν κάμποσο από το περίφημο «λίπος» της ελληνικής οικονομίας. Και -εν πάση περιπτώσει- δεν διακυβεύεται η επιβίωσή τους (ή, έτσι νομίζουν). Στον αντίποδα, υπάρχει ο κόσμος των μέτρων.
Δηλαδή, η τεράστια κοινωνική πλειοψηφία η οποία καλείται να πληρώσει το τίμημα της εξυπηρέτησης του χρέους. Τα νοικοκυριά που έχουν ήδη από έναν άνεργο. Οι δύο στους τρεις μισθωτούς που φοβούνται απόλυση εντός του 2013, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις. Οι φορολογούμενοι που είναι απίθανο να εξοφλήσουν τις παλαιές και νέες οφειλές τους, εκτός αν αποφασίσουν να μη σιτιστούν για τον μισό χρόνο ή να «σκοτώσουν» τις τελευταίες αποταμιεύσεις και περιουσιακά τους στοιχεία.
Οι πολίτες που στερούνται τις στοιχειώδεις υπηρεσίες του υπό αποσύνθεση κράτους. Οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες που σκέφτονται ήδη να θέσουν σε εκκαθάριση τις επιχειρήσεις τους, ακολουθώντας στον θάνατο την άλλοτε κραταιά μεσαία τάξη. Και οι νέοι, που αναζητούν διέξοδο φυγής εκτός χώρας. Γι’ αυτόν τον κόσμο είναι μάλλον αδιάφορο το δίλημμα αν το ποτήρι της ελληνικής τραγωδίας, στη νέα «ιστορική» συγκυρία, είναι μισογεμάτο ή μισοάδειο. Αυτοί έχουν στα χέρια τους έτσι κι αλλιώς ένα εντελώς άδειο ποτήρι. Ή δεν έχουν καν ποτήρι.
Δεν έχουν χώρο ούτε για αισιοδοξία ούτε για απαισιοδοξία. Ανάμεσά τους επικρατεί περισσότερο μοιρολατρία. Η αίσθηση ότι αδυνατούν να επηρεάσουν τα πράγματα. Και η πιεστική ανάγκη να επιβιώσουν ατομικά σε ένα περιβάλλον συλλογικής καταστροφής. Μεταλλάσσονται σε ένα νέο υβρίδιο ανθρώπου, πρωτοφανές για τα δεδομένα του αναπτυγμένου κόσμου.
Είναι οι χρεάνθρωποι. Οι Δαναΐδες του 21ου αιώνα. Καταδικασμένοι να γεμίζουν το διάτρητο πιθάρι του χρέους. Η τιμωρία των χρεανθρώπων προβάλλεται συχνά από τους εταίρους ως απαραίτητο παιδαγωγικό στάδιο ανάνηψης μιας κοινωνίας βαριά άρρωστης. Ο κόσμος των χρεανθρώπων δέχεται, μάλιστα, και την επιπλέον ηθική επιβάρυνση ότι η ύπαρξή τους οφείλεται μόνο στη γενναιοδωρία των εταίρων. Από εδώ προκύπτει κάτι εντελώς παράδοξο.
Αν οι εταίροι υποβάλλονται σε τόσες θυσίες για τη μείωση του χρέους, τότε γιατί οι Έλληνες χρεάνθρωποι πρέπει ταυτόχρονα να υποβληθούν στη διαδικασία μακρόχρονης κοινωνικής καταστροφής για τον ίδιο σκοπό; Τι είναι αυτό το μέγεθος -το χρέος- που, ενώ μειώνεται με αμοιβαίες θυσίες και από τους πιστωτές και από τους οφειλέτες, ταυτόχρονα αυξάνεται εκτός ελέγχου; Ακόμη και το νερό των Δαναϊδων που ξέφευγε από τον πίθο του Άδη κάπου κατέληγε, ίσως σε κάποιον από τους πέντε ποταμούς του, ίσως επέστρεφε σε μία από τις πηγές του, στη Λήθη ή στη Μνημοσύνη.
Το χρέος που αποπληρώνεται και θα αποπληρώνεται μέχρι το 2040 μ.Χ. πού καταλήγει; Κάτι επίσης παράδοξο και σχιζοειδές, που διαλύει κάθε ίχνος ευφορίας και επιτείνει το αίσθημα της ματαιότητας κάθε «θυσίας» των χρεανθρώπων, είναι το θέατρο γύρω από το μνημόνιο. Το κοινό μυστικό μεταξύ «αλληλέγγυων» εταίρων και κυβέρνησης είναι ότι το μνημόνιο δεν βγαίνει. Επίσημα -από το ΔΝΤ- έχει διακηρυχθεί ότι διογκώνει αντί να μειώνει το χρέος. Είναι απλή αριθμητική. Όσο εφαρμόζονται μέτρα που συρρικνώνουν το ΑΕΠ, τόσο διογκώνεται το χρέος ως ποσοστό.
Γι’ αυτό και οι εταίροι προστρέχουν «αλληλέγγυοι», με τρίτο «κούρεμα». Αλλά η «αλληλεγγύη» αυτή παρέχεται με δόσεις που κρίνονται βάσει της εφαρμογής  του μνημονίου το οποίο δεν βγαίνει και διογκώνει το χρέος. Γι’ αυτό και, όταν οι Γερμανοί ηγεμόνες απαλλαγούν από τα εκλογικά τους άγχη, θα συζητάμε για το «τέταρτο» κούρεμα. Ο κίνδυνος που διατρέχει το σχιζοειδές αυτό μη σχέδιο, όταν έλθει το πλήρωμα του χρόνου για το επόμενο «κούρεμα», είναι να μην υπάρχουν πια αποδέκτες της «γενναιοδωρίας» των εταίρων.
Ο κόσμος των Ελλήνων χρεανθρώπων μπορεί να έχει διαλυθεί στην κόλασή του. Κι ο άλλος κόσμος, της πάντα αισιόδοξης ελίτ, που βλέπει πάντα ευκαιρίες στην κρίση, να έχει πνιγεί με την τελευταία γουλιά από το μισογεμάτο ποτήρι της…

ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ Επειδή το δημόσιο χρέος στηρίζεται στα κρατικά έσοδα, που οφείλουν να καλύπτουν τις χρονιάτικες τοκοχρεολυτικές κ.λπ. πληρωμές, το σύγχρονο φορολογικό σύστημα έγινε αναγκαίο συμπλήρωμα του συστήματος των εθνικών δανείων. Τα δάνεια δίνουν τη δυνατότητα στην κυβέρνηση ν’ αντεπεξέρχεται σε έκτακτα έξοδα χωρίς να γίνεται αυτό αμέσως αισθητό στον φορολογούμενο, μετά όμως απαιτούν αυξημένους φόρους. Από την άλλη μεριά, η αύξηση των φόρων, που προκλήθηκε με τη συσσώρευση απανωτών δανείων, αναγκάζει την κυβέρνηση σε κάθε περίπτωση καινούργιων έκτακτων εξόδων να καταφεύγει διαρκώς σε καινούργια δάνεια.
Έτσι, το σύγχρονο φορολογικό σύστημα, που άξονάς του είναι οι φόροι στα πιο αναγκαία μέσα συντήρησης (επομένως και το ακρίβαιμα τους), κρύβει μέσα του το σπέρμα της αυτόματης προοδευτικής αύξησης. Η υπερφορολόγηση δεν είναι επεισόδιο, αλλά μάλλον αρχή. Γι’ αυτό στην Ολλανδία, όπου πρωτοεγκαινιάστηκε το σύστημα αυτό, ο μεγάλος πατριώτης Ντε Βιττ τό εξύμνησε στα «Αξιώματά» του και το χαρακτήρισε σαν το καλύτερο σύστημα για να γίνει ο εργάτης υπάκουος, λιτοδίαιτος, φιλόπονος και… για να παραφορτωθεί με δουλειά.
Ωστόσο, η καταστρεπτική επίδραση που ασκεί στην κατάσταση των μισθωτών εργατών μας ενδιαφέρει εδώ λιγότερο από τη βίαιη απαλλοτρίωση του αγρότη, του χειροτέχνη, με δυο λόγια όλων των συστατικών μερών της μικρής αστικής τάξης, που προκαλεί. Πάνω στο ζήτημα αυτό δεν υπάρχουν δυο γνώμες, ούτε ακόμα και στους αστούς οικονομολόγους. Η απαλλοτριωτική αποτελεσματικότητα του φορολογικού συστήματος εντείνεται επιπλέον με το προστατευτικό σύστημα, που αποτελεί ένα από τα συστατικά του μέρη.
Καρλ Μαρξ, «Το Κεφάλαιο»

Η κυβέρνηση λέει ότι μας έσωσε, οι ξένοι διαφωνούν...

του Γιωργου Δελαστικ απο το Εθνος...

Κανένας, εκτός από τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, δεν πανηγυρίζει στην Ευρώπη ή στις ΗΠΑ για τις αποφάσεις του Eurogroup της περασμένης εβδομάδας. Ουδείς θεωρεί ότι η Ελλάδα σώθηκε, εξαιρουμένου και πάλι του πρωθυπουργού της χώρας μας. Τουλάχιστον καμία τέτοια άποψη δεν αποτυπώνεται στις μεγάλες ευρωπαϊκές εφημερίδες ή στις μελέτες τραπεζών και των δύο πλευρών του Ατλαντικού. Ούτε οι αμερικανικοί οίκοι αξιολόγησης πείστηκαν
ότι μπήκε σε τροχιά επίλυσης το πρόβλημα του ελληνικού δημόσιου χρέους, αλλά ούτε καν η... Κομισιόν!

Αυτά τα τεχνάσματα με την παράταση των δανείων και τη μετάθεση κατά 10 χρόνια της πληρωμής των τόκων σίγουρα δίνουν σοβαρή προσωρινή ανάσα στην ελληνική οικονομία που παραπαίει, αλλά καθιστούν τεράστιο το πρόβλημα της αποπληρωμής των δανείων από το 2022 και έπειτα! Με τι χρήματα θα πληρωθούν τα εφιαλτικά ποσά που θα είναι τότε απαιτητά; Πού θα βρεθούν, όταν μιλάμε για μια χώρα που στην καλύτερη περίπτωση θα έχει δημόσιο χρέος 120% του ΑΕΠ - περίπου δηλαδή όσο είχε στα τέλη του 2009, όταν μας είπαν ότι χρεοκοπήσαμε; Αυτό επισημαίνει η έκθεση της Κομισιόν με ημερομηνία 27 Νοέμβρη, αμέσως μετά δηλαδή τη λήξη της συνεδρίασης του Eurogroup. Κατηγορηματικός ήταν και ο αμερικανικός οίκος αξιολόγησης Moody's: Παρά τη συμφωνία, το ύψος του ελληνικού δημόσιου χρέους σε καμιά απολύτως περίπτωση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί βιώσιμο, ανακοίνωσε χωρίς περιστροφές.
Υπάρχει ένα κομβικό σημείο το οποίο αποδεικνύει ότι είναι αδύνατον να υλοποιηθούν οι μέχρι τώρα διακηρυσσόμενοι στόχοι της Ευρωζώνης που αφορούν την Ελλάδα. Το 2016 θα έχουν διατεθεί για τη «διάσωση» της χώρας μας 246 δισεκατομμύρια ευρώ βάσει των όσων έχουν αποφασιστεί μέχρι σήμερα και το δημόσιο χρέος της από το 120% του ΑΕΠ το 2009 θα έχει εκτοξευθεί στο 175% του ΑΕΠ, όπως υπολογίζουν τα στοιχεία και οι εκτιμήσεις της ΕΕ. Μας λένε λοιπόν ότι το 2020 το ελληνικό δημόσιο χρέος θα πέσει στο 124% του ΑΕΠ. Με άλλα λόγια, ότι μέσα σε τέσσερα μόλις χρόνια το ελληνικό χρέος θα έχει μειωθεί κατά... 50% του ΑΕΠ!!! Ποτέ και πουθενά στον κόσμο δεν έχει γίνει κάτι τέτοιο - πτώση του χρέους κατά 50% του ΑΕΠ σε τέσσερα χρόνια! Πώς θα συντελεστεί τέτοιο θαύμα;
Εχει απόλυτο δίκιο ο εκ των συνδιευθυντών της γερμανικής εφημερίδας «Φράνκφουρτερ Αλγκεμάινε» Χόλγκερ Στέλτσνερ να είναι έξω φρενών με τις αποφάσεις του Eurogroup σε ένα όντως σημαντικό κύριο άρθρο του. «Χαρισμένα λεφτά και λογιστικά κόλπα δεν σώζουν την Ελλάδα από τον βάλτο των χρεών» τονιζόταν στους τίτλους του άρθρου. «Αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα των νέων αποφάσεων για την Ελλάδα» ήταν ο τίτλος άλλης ανάλυσης της ίδιας εφημερίδας.
«Η δυναμική του χρέους της Ελλάδας παραμένει μη βιώσιμη» τόνιζε σε έκθεσή της η ελβετική τράπεζα Κρεντί Σουίς. «Πρέπει να λάβει χώρα μια πραγματική αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους με μαζική μείωσή του, πιθανόν μετά τις γερμανικές εκλογές» δηλώνει στη γαλλική εφημερίδα «Le Monde» ο αναλυτής Ματέο Κομινέτα της κορυφαίας ελβετικής τράπεζας UBS. «Η Ελλάδα έγινε πλέον 'χαμένη υπόθεση'» δηλώνει στη «Monde» μη κατονομαζόμενος οικονομολόγος. «Το 2013 η χώρα θα διανύσει τον έκτο χρόνο ύφεσης και δύσκολα μπορεί να αντέξει και έβδομη χρονιά» τονίζει η γαλλική εφημερίδα. Οι αποφάσεις του Eurogroup «δεν αποτελούν πειστική επίδειξη της θέλησης των ηγετών της Ευρωζώνης να κρατήσουν την Ελλάδα μέσα στη νομισματική ένωση» υπογραμμίζει.
Αν πάντως σχημάτισε κανείς την εντύπωση ότι είναι πολύ απαισιόδοξες και δυσάρεστες οι εκτιμήσεις των Ευρωπαίων, μάλλον θα πρέπει να αποφύγει να διαβάσει τις εκτιμήσεις του μεγάλου αμερικανικού τραπεζικού συγκροτήματος Σίτιγκρουπ. «Υπάρχει πάντα 60% πιθανότητα να βγει η Ελλάδα από την Ευρωζώνη» ισχυρίζεται έκθεσή της, η οποία εκτιμά ότι είναι πολύ μικρές οι πιθανότητες να παρουσιάσει η Ελλάδα δημόσιο χρέος στο ύψος του 124% του ΑΕΠ το 2020. Αυτό όμως είναι το λιγότερο. Ευχόμαστε να μην επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις της για τελική μείωση του ελληνικού ΑΕΠ για φέτος κατά ποσοστό 7,2% ακολουθούμενη από νέα συρρίκνωση κατά 7,4% το 2013 και πραγματική καταστροφή το 2014 με ασύλληπτη καταβαράθρωση του ΑΕΠ κατά... 11,8%! Δραματικές είναι οι προβλέψεις της και για την ανεργία στην Ελλάδα: 36% το 2014 και 40,3% το 2015! Μακάρι να πέσουν έξω οι Αμερικανοί, ώστε να μην υποστεί ο λαός μας τέτοια τραγωδία...

EUROGROUP 26.11.2012 : Σε λογο υποθετικο...

Χωρις χρεος, χωρις ευρω...

Μετά από τις δύο προηγούμενες συνεδριάσεις του Eurogroup το μνημονιακό στρατόπεδο δήλωνε, ότι στις  26.11.2012 θα υπήρχε απόφαση για την εκταμίευση.  Οι επίσημες ανακοινώσεις του Γιούνγκερ, της Ευρωομάδας και του ΔΝΤ έδειχναν τα αντίθετα. Αυτή η εικονική πραγματικότητα τούς οδήγησε τα ξημερώματα της 27.11.2012 σε συνέχιση της προπαγάνδας, ότι δηλαδή υπάρχει απόφαση για εκταμίευση της πολυπόθητης δόσης. Υπάρχει όμως ;
Από ότι φαίνεται από την ίδια δήλωση, το πρόβλημα που απασχολεί την Τρόικα είναι το φούσκωμα του δημόσιου χρέους. Έξι μήνες μετά από το PSI η ομολογία αυτή αποδεικνύει, ότι τα προγράμματα για την ελληνική οικονομία εξυπηρετούν μόνο τα συμφέροντα της οικονομικής μαφίας : διάσωση τραπεζών, εργαζόμενοι σκλάβοι, διάλυση παιδείας και υγείας, ολοκληρωτική αφαίμαξη αποθεματικών ΦΚΑ, τοκογλυφία ομολόγων, ξεπούλημα κοινωνικών και φυσικών πόρων και αρπαγή περιουσίας μέσω φόρων είναι τα κυριότερα μέσα για την επίτευξη των στόχων τους.
Η ομολογία αυτή όμως δεν τους σταματάει : προτείνουν δήθεν νέα μείωση χρέους με επαναγορά των κρατικών οφειλών. Ποιος θα χάσει από αυτήν την επαναγορά θα το γνωρίζουμε από την άλλη εβδομάδα. Βάσιμη είναι η υποψία, ότι ο χαμένος θα είναι τα ασφαλιστικά ταμεία και οι δημόσιες υπηρεσίες. Υπεύθυνος διαχείρισης των ομολόγων  αυτών  είναι ο Διοικητής της ΤτΕ, Προβόπουλος. Η δήλωση του Στουρνάρα, ότι τα ταμεία θα αποφασίσουν ελεύθερα, είναι ψέματα.
Η απόφαση – σε λόγο υποθετικό και υπό την προϋπόθεση εφαρμογής των μέτρων που θα αποφασιστούν και θα αποφασιστούν- αφορά τα εξής :
Τα σχετικά περί μείωσης τόκων, εισφορών στο EFSF/EMS και  επιμήκυνσης χρέους προς τo ΕFSF θα συζητηθούν  ΕΑΝ πετύχει  η επαναγορά του χρέους.
ΕΑΝ γίνουν τα παραπάνω : επαναγορά χρέους, μείωση τόκων, εισφορών στο EFSF/EMS και  επιμήκυνση χρέους προς την Ευρωζώνη, τότε θα συζητηθεί η μειωμένη συμμετοχή της Ελλάδας στα ταμεία χρηματοδότησης (π.χ. ΕΣΠΑ) και η μείωση των τόκων από το Μνημόνιο 1.
Στο τέλος η δήλωση επανέρχεται στην εικονική απόφαση που πανηγύριζαν οι μνημονιακοί ή καλύτερα οι σωτήρες του τραπεζικού συστήματος. Η εκταμίευση της δόσης θα αποφασιστεί στις 13 Δεκεμβρίου ΑΝ υπάρχουν εγκρίσεις από τα κράτη της Ευρωζώνης και ΑΝ πετύχει η επαναγορά χρέους.
Η πάγια θέση του Γιούρογκρουπ για να χρηματοδοτεί την Ελλάδα συνεχίζεται: πρέπει να εφαρμοστούν και να εφαρμόζονται χωρίς καθυστέρηση τα μέτρα των μνημονίων με το ενδεχόμενο να συμπληρώνονται με νέα μνημόνια.
Στην ουσία αποφάσεις για τη διάσωση των τραπεζών ;
Τα σχετικά με τις μεταφορές χρημάτων στον ειδικό λογαριασμό του δημόσιου χρέους αφορούν τις τράπεζες. Αν το Δημόσιο προχωρήσει σε χρεοκοπία, οι πρώτοι που θα βουλιάξουν είναι οι ελληνικές τράπεζες, διότι το κράτος έχει αναλάβει τη διάσωσή τους. Οι δεύτεροι που θα βουλιάξουν είναι οι τράπεζες που έχουν δανείσει τις ελληνικές τράπεζες και δεν θα πάρουν τα λεφτά τους. Οπότε οι αξιωματούχοι του Γιούρογκρουπ και της Ελλάδας θέλουν να υπάρχει ένας κουμπαράς που θα απορροφήσει κατά ένα μεγάλο μέρος την χρεοκοπία των ελληνικών τραπεζών. Εξάλλου στη δήλωση γίνεται ιδιαίτερη μνεία σε ενέργειες, ώστε να διασφαλίσουν τους πιστωτές  των ελληνικών τραπεζών.
Σχετικά με την απόφαση (;) για το μέγεθος του χρέους το 2020 ή το 2025, θεωρείται, ότι είναι απλά μια εκτίμηση των διαχειριστών της κρίσης, που δεν επιδέχεται κριτική. Κανείς δεν μπορεί να αποφασίσει πόσο θα είναι το χρέος μετά από δέκα χρόνια, όταν ομολογεί την αποτυχία του έξι μήνες μετά από το PSI.
Τελευταίο, αλλά ουσιώδες μήνυμα : η συγκυβέρνηση ΝΔ. ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ χρεώνεται μια διαπραγματευτική ήττα. Δεν πήρε τη δόση με τη ψήφιση του μνημονίου, αλλά τηρώντας νέους  όρους. Την αφαίμαξη των αποθεματικών των ταμείων και των ν.π.δ.δ. που θα οδηγήσει σε χειρότερες ασφαλιστικές παροχές και δημόσιες υπηρεσίες.
Η δήλωση του Eurogroup 27.11.2012
Μετάφραση της δήλωσης Eurogroup 27.11.2012.

01.12.2012

Γιώργος Πάσογλου

Συμβιβασμός με την Κρίση Redux (*)...

του Γιάννη Βαρουφάκη απο το Protagon...

Photo: jon_beard@Flickr

Όταν οι σώφρονες αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις δανειακές τους συμφωνίες κρίνουν αλλαγές σε αυτές τις συμφωνίες στην βάση του αν μακροπρόθεσμα, με αυτές τις αλλαγές, το χρέος τους γίνεται λιγότερο ή περισσότερο δυσβάστακτο.
Οι άφρονες θριαμβολογούν όταν καταφέρνουν να αποσπάσουν από τους δανειστές τους κι άλλα μεσοπρόθεσμα δάνεια, ανεξάρτητα από το εάν η βιωσιμότητα του χρέους τους παραμένει στο Ναδίρ.
Πριν κρίνουμε την τελευταία συμφωνία του Eurogroup, και το εάν η ανακούφιση που κι αυτή η δόση κατακτήθηκε, είναι δικαιολογημένη ή όχι, ας δούμε τι ακριβώς συμφωνήθηκε.
1. Μείωση των επιτοκίων του Μνημονίου 1 κατά 1%.

2. Αναβολή των αποπληρωμών του κεφαλαίου των δανείων από το Μνημόνιο 2 για 15 χρόνια και των τόκων που προκύπτουν από αυτά τα δάνεια για 10 χρόνια.

3. Απόδοση στο ελληνικό δημόσιο μέρους από τα κέρδη που βγάζει η ΕΚΤ από το γεγονός ότι αγόρασε (την περίοδο 2010-1) ελληνικά ομόλογα κοψοτιμής ενώ τώρα το ελληνικό δημόσιο τα αποπληρώνει στο ακέραιο. Τα κέρδη αυτά η ΕΚΤ τα αποδίδει, έως τώρα, στους εταίρους μας (ανάλογα με την συμμετοχή τους στο κεφάλαιο της ΕΚΤ). Αυτό που τώρα συμφωνήθηκε είναι ότι μεγάλο μέρος των κερδών αυτών θα επιστρέψουν στο ελληνικό δημόσιο.

4. Ανακοίνωση της πρόθεσης (όχι όμως κάτι πιο συγκεκριμένο) για επαναγορά χρέους του ελληνικού δημοσίου, χρέους το οποίο εκδόθηκε (υπό την μορφή ομολόγων του αγγλικού δικαίου) μετά το PSI σε υποχρεωτική/εθελοντική αντικατάσταση των παλαιότερων ομολόγων που κουρεύτηκαν.
Ας δούμε τι μπορούμε να περιμένουμε ρεαλιστικά από την κάθε μία από αυτές τις αποφάσεις:
1. Εφόσον η μείωση των επιτοκίων περάσει από όλα τα κοινοβούλια (βλ. επόμενη πρόταση), το μέτρο αυτό θα μειώσει το δημόσιο χρέος κατά 2 δις ή κατά 1,5% με 2,5% του ΑΕΠ. Λέω «εφόσον» καθώς δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτή η μείωση έχει διαφορετικό αντίκτυπο σε διαφορετικές χώρες. Π.χ. για την Γερμανία που δανείζεται εκ μέρους μας με χαμηλό επιτόκιο, θα μείνει και κάποιο κέρδος (αν τους αποπληρώσουμε στο ακέραιο με το νέο επιτόκιο). Όμως οι άμοιρες Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία και Ιταλία (που έχουν εγγυηθεί κι αυτές μέρος των δανείων μας του Μνημονίου 1) θα πρέπει να βάλουν, υπό συνθήκες τραγικές για τις ίδιες, το χέρι στην τσέπη. Θα το κάνουν; Μόνο αν τους το επιβάλουν οι της τρόικα (κάτι που δεν είναι ό,τι καλύτερο για εμάς εφόσον προσβλέπουμε σε μια μελλοντική συμμαχία μαζί τους).

2. Η επιμήκυνση αποπληρωμών χρεών και τόκων του Μνημονίου 2 μειώνουν τις αποπληρωμές μας βραχυπρόθεσμα αυξάνοντας όμως το συνολικό χρέος μακροπρόθεσμα – μετά το «σωτήριον» 2022 που, για κάποιο περίεργο λόγο, βρίσκεται στο επίκεντρο των σχεδίων της τρόικα. Και μάλιστα θα το αυξήσει συντριπτικά.

3. Υπολογίζεται ότι η απόδοση των κερδών της ΕΚΤ στο ελληνικό κράτος θα συνεισφέρει, τα επόμενα χρόνια, περί τα 7 δις. (Σημειωτέον ότι δεν ανακοινώθηκε αν θα επιστραφούν τα κέρδη που βγάζει η ΕΚΤ από το πτωχευμένο ελληνικό δημόσιο τους τελευταίους έξι μήνες.)
Από τα πιο πάνω φαίνεται καθαρά ότι το βάρος για την επίτευξη της μείωσης του ελληνικού δημόσιου χρέους (το οποίο του χρόνου θα αγγίξει το 200% του ΑΕΠ) στο 124% του ΑΕΠ έως το 2022 (κάτι που ανακοίνωσαν οι δανειστές μας ως τον συμφωνημένο στόχο) πέφτει σχεδόν αποκλειστικά στην θριαμβευτική επιτυχία της επαναγοράς των νέων (μετά PSI) ομολόγων, καθώς από τις δύο πρώτες αποφάσεις, μιλάμε για μια μείωση του χρέους μας το 2020 της τάξης των 9 δις, σε σύνολο περί των 350 δις. Ψίχουλα δηλαδή...
Διαβάζοντας τα νούμερα της τρόικας βλέπουμε ότι, μέσες-άκρες, το πλάνο της μείωσης του χρέους στο 124% του ΑΕΠ τα επόμενα οκτώ με δέκα χρόνια βασίζεται στην πρόθεση μείωσης του δημόσιου χρέους κατά 40 δις την ώρα που το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 50 δις (ανακτά δηλαδή το κομμάτι που έχασε από την αρχή της Κρίσης). Θέτοντας στην άκρη το υπερασιόδοξο (για να μην πω γελοίο) σκέλος της βούλησης να αυξηθεί το ΑΕΠ κατά 50 δις (κάτι με το οποίο θα ασχοληθώ σε άλλο άρθρο), είναι δεδομένο ότι οι εταίροι μας υπολογίζουν να σβήσουν χρέος 31 δις μέσω της επαναγοράς του.
Δυστυχώς, οι ηγέτες μας δεν μας είπαν πως θα καταφέρουν έναν τέτοιο Ηράκλειο άθλο. Δεν είναι η πρώτη φορά που η επαναγορά χρέους συζητείται ως αντιπερισπασμός για να μην αποκαλυφθεί η έλλειψη πολιτικής βούλησης για πραγματική λύση. Δείτε εδώ. Το μόνο που ακούσαμε είναι ότι θα προσφέρουν στους ομολογιούχους τιμές όχι μεγαλύτερες από εκείνες που ίσχυαν την περασμένη Παρασκευή το απόγευμα. Το ερώτημα βέβαια τίθεται: Δεδομένου ότι τα ομόλογα αυτά, που εξέδωσε η κυβέρνηση Παπαδήμου-Βενιζέλου στο πλαίσιο του PSI, δεν κουρεύονται, γιατί κάποιος να τα πουλήσει στις τιμές της περασμένης Παρασκευής όταν κάποιος άλλος του δίνει περισσότερα; Ποιος άλλος; Τα hedge funds των οποίων τα σάλια τρέχουν με την ιδέα ότι θα τα αγοράσουν με έκπτωση και μετά, όπως έκαναν με την Αργεντινή πρόσφατα, θα τρέχουν το ελληνικό δημόσιο (ελέως αγγλικού δικαίου – αχ κ. Βενιζέλο!) στα δικαστήρια του Λονδίνου και της Ν. Υόρκης ζητώντας όλα τα κτήρια των πρεσβειών της Ελλάδας ανά τον κόσμο αν δε αποπληρωθουν εκατό τοις εκατό.
Περιληπτικά, το μόνο ουσιαστικό που συμφωνήθηκε είναι η απόδοση των περασμένων δόσεων του Μνημονίου οι οποίες είχαν παρακρατηθεί τους τελευταίους μήνες. Αντίθετα, όλη η υποτιθέμενη συμφωνία για την βιωσιμότητα του χρέους είναι εντελώς στον αέρα. Κι είναι στον αέρα όσο ΕΚΤ και εταίροι αρνούνται να παραδεχθούν ότι όλη η λογική του Μνημονίου (νέα μεγάλα δάνεια σε πτωχευμένες χώρες υπό τον όρο μέτρων που μειώνουν το ΑΕΠ τους) ήταν μια ύβρις που θα κατέληγε, με μαθηματική ακρίβεια, στην νέμεση. Και θα παραμένει στον αέρα όσο η κυβέρνησή μας εξακολουθεί να παραμένει θεατής στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δανειστών μας, πιστή στο Δόγμα Παπακωνσταντίνου: «Την επόμενη δόση να πάρουμε κι έχει ο Θεός».
Τέλος πάντων. Άλλο ένα Eurogroup  ήρθε και πέρασε. Άλλη μια δόση θα εισπραχθεί. Άλλη μια φορά η χώρα θα χωριστεί σε κυβερνητικούς που θριαμβολογούν (θυμίζοντας το δίδυμο Παπανδρέου-Παπακωνσταντίνου, ιδίως μετά την αντίστοιχη απόφαση επιμήκυνσης μετά μείωσης επιτοκίων τον Μάρτιο του 2011) και των υπόλοιπων που θρηνούμε άλλη μια χαμένη ευκαιρία.
Εύχομαι ότι το γενικευμένο πλέον συναίσθημα, το οποίο έχουν αρχίσει να νιώθουν και οι πιο πιστοί Μνημονιακοί, πως η χώρα (κι όχι μόνο το χρέος της) βρίσκεται σε πορεία αποσύνθεσης λόγω του ενός και μοναδικού στόχου (δηλαδή την εξασφάλιση της επόμενης δόσης ενός τοξικού δανείου), να αποτελέσει την βάση μιας μελλοντικής σύμπνοιας που θα αντικαταστήσει την εκκολαπτόμενη εθνική διχόνοια.

(*) Τον τίτλο Συμβιβασμός με την Κρίση τον είχα δώσει σε άρθρο, εδώ στο protagon.gr, για τις θριαμβολογίες τον Μάρτιο του 2011 εκ μέρους κυβέρνησης Παπανδρέου-Παπακωνσταντίνου μετά την «εθνική επιτυχία» της επιμήκυνσης τους Μνημονίου 1 καθώς και της μείωσης των επιτοκίων δανεισμού. Ο Μαρξ είχε δίκιο: Η ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα.