Ποιον εκπροσωπεί ο κ. Χαρδούβελης;

Γιώργος Βασσάλος, απο το UnFollow...

 Μετά από το προσωπικό του success story στην «διάσωση» της Eurobank, ο Γκίκας Χαρδούβελης γίνεται ο νέος «τσάρος της οικονομίας» και βάζει πλώρη για νέες ένδοξες διαπραγματεύσεις πάντα για το συμφέρον του απλού έλληνα φορολογούμενου. Πιθανώς μέχρι να ξαναεπιστρέψει στη δουλειά του στη Eurobank ή κάποιο από τα funds που θα την πάρουν τζάμπα…

Ο νέος υπουργός οικονομίας Γκίκας Χαρδούβελης το 2011 πήρε άδεια άνευ αποδοχών από τη Eurobank του Σ. Λάτση για να αναλάβει τη διεύθυνση του γραφείου του τότε πρωθυπουργού Λ. Παπαδήμου. Από τη θέση αυτή, ήταν ένας από τους βασικούς διαπραγματευτές του PSI εκ μέρους του ελληνικού δημοσίου. Στην άλλη πλευρά της διαπραγμάτευσης βρισκόταν η ειδική ομάδα εργασίας του διεθνούς τραπεζικού λόμπι International Institute of Finance (IIF) αποτελούμενη συγκεκριμένα από τις ιδιωτικές τράπεζες που είχαν ελληνικά ομόλογα, μεταξύ των οποίων και οι ελληνικές τράπεζες και φυσικά η Eurobank.

Ποιον ακριβώς, λοιπόν, εκπροσωπούσε ο κ. Χαρδούβελης σε αυτή τη διαπραγμάτευση; Το ελληνικό δημόσιο ή τη Eurobank της οποίας ήταν διευθυντής οικονομικής ανάλυσης  και στην οποία επέστρεψε να δουλέψει μετά το πέρας της διαπραγμάτευσης;

 

Το πακέτο του δεύτερου μνημονίου στο οποίο βασίστηκε το PSI έδινε 50 περίπου δισεκατομμύρια στην ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών. Το ποσό της ονομαστικής αξίας των ομολόγων που θα εντάσσονταν σε αυτή τη διαδικασία και το αντίτιμο που θα δινόταν σε κάθε τράπεζα καθορίστηκε μέσα από τη διαπραγμάτευση στην οποία ηγήθηκε ο κ. Χαρδούβελης, υποτίθεται εκ μέρους τους ελληνικού δημοσίου. (Βλ. και παλαιότερη έρευνά μου για το Corporate Europe Observatory.)

Η διαπραγμάτευση αυτή κατέληξε στα τέλη του 2012 στους όρους με τους οποίους θα γινόταν η ανακεφαλαιοποίηση. Εν τω μεταξύ ο κ. Χαρδούβελης γύρισε τον Ιούνιο στη Eurobank και πέρασε στην άλλην πλευρά του τραπεζιού της διαπραγμάτευσης.

Με βάση τους όρους που διαμορφώθηκαν το 2012, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) αγόρασε με 1,54 ευρώ κάθε μετοχή της Eurobank για να τη σώσει. Η διοίκηση της έμεινε στους ιδιώτες που είχαν προσλάβει τον κ. Χαρδούβελη. Τώρα το ΤΧΣ ξαναπουλά τις μετοχές της Eurobank 0,30 ευρώ ανά μετοχή.

Ενα θερινό μάθημα για τη διαγραφή του χρέους...

του Γιωργου Κατρουγκαλου, απο την Ελευθεροτυπια...

Η πυκνή ειδησεογραφία των ημερών γύρω από την αντιμεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και το επακόλουθο κυνήγι κεφαλών έκρυψε ένα σημαντικό πολιτικό και νομικό μάθημα για το χρέος, που έρχεται από την Αργεντινή μέσω Νέας Υόρκης.
Ηταν γνωστό ότι εκκρεμεί προσφυγή της Αργεντινής ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ εναντίον ενός από τα κερδοσκοπικά «όρνεα» (vulture funds) που δεν είχαν αποδεχθεί τη μονομερή αναδιάρθρωση χρέους του 2002. Αυτό που εξέπληξε τους περισσότερους παρατηρητές ήταν ότι η Γαλλία, ως άτυπος εκπρόσωπος της «Λέσχης των Παρισίων», του οργανισμού των διεθνών πιστωτών, άσκησε παρέμβαση (amicus curiae) υπέρ της Αργεντινής Δημοκρατίας, αποδεχόμενη τις απόψεις της.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, το ίδιο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο σε προηγούμενες πράξεις του δράματος αποδοκίμαζε τη μονομερή διαγραφή τού χρέους ως τυχοδιωκτική, είχε επίσης αποφασίσει την κατάθεση όμοιας παρέμβασης, για να υπαναχωρήσει μόλις την τελευταία στιγμή, έπειτα από συνεννοήσεις με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών. Πώς εξηγείται η αιφνίδια αυτή αλλαγή ρόλων και ποιο είναι το πολιτικό και νομικό μάθημα που η Ελλάδα μπορεί να αντλήσει από την ιστορία αυτή;
Ας δούμε πρώτα πρώτα τα γεγονότα. Υστερα από την απέλπιδα, σισύφεια προσπάθεια να ικανοποιήσει τους όρους των δανειστών και την πλήρη αποτυχία των δικών της μνημονίων, η Αργεντινή με το Διάταγμα 256/2002 της 6ης Φεβρουαρίου του 2002 ανέστειλε μονομερώς την πληρωμή του εξωτερικού της χρέους, με σκοπό την αναδιάρθρωσή του. Ουσιαστικά η χώρα πρότεινε στους δανειστές της να δεχθούν νέα ομόλογα στη θέση των παλαιών, μεταξύ του 25% και του 33% της αξίας των τελευταίων. Το 93% των πιστωτών αποδέχθηκαν την πρόταση αυτή, προκειμένου να μη χάσουν όλα τα χρήματά τους.
Ορισμένα όμως κερδοσκοπικά «όρνεα» αγόρασαν στη δευτερογενή αγορά σε εξευτελιστικές τιμές τα αρχικά ομόλογα και επεδίωξαν δικαστικά την πλήρη αποπληρωμή τους στο 100% της αξίας τους. Ενα από αυτά, το Elliot Fund, κατέθεσε σχετική αγωγή ενώπιον των δικαστηρίων της Νέας Υόρκης, δεδομένου ότι τα ομόλογα που είχε στην κατοχή του προέβλεπαν εφαρμογή του Δικαίου και δικαιοδοσία των δικαστηρίων της πολιτείας αυτής. Το Ταμείο κέρδισε τη δικαστική μάχη και στον πρώτο και στο δεύτερο βαθμό (ενώπιον του Second Circuit), μολονότι το αμερικανικό Δημόσιο είχε ασκήσει παρέμβαση υπέρ των θέσεων της Αργεντινής. Οι Αμερικανοί δικαστές ερμήνευσαν τη ρήτρα περί ίσης ικανοποίησης (pari passu) των ομολόγων θεωρώντας ότι η Αργεντινή δεν μπορούσε να πληρώσει τους κατόχους των «νέων» ομολόγων χωρίς να πληρώσει και τα «παλαιά».
Ο λόγος για τον οποίο η Αργεντινή βρήκε κράτη σαν τη Γαλλία και την Αμερική και παραλίγο και το ΔΝΤ ως συμμάχους της είναι απλός: οποιαδήποτε αμφισβήτηση της αναδιάρθρωσης του χρέους δεν κινδυνεύει μόνο να αποσταθεροποιήσει την οικονομία της Αργεντινής και των άλλων νοτιοαμερικανικών χωρών, αλλά και να θέσει δυνάμει σε αμφισβήτηση και όσες μελλοντικές αναδιαρθρώσεις χρέους καταστούν αναπόφευκτες.
Οι οπαδοί της εθελοδουλείας είχαν δει στις αποφάσεις των αμερικανικών δικαστηρίων τη δικαίωση των απόψεών τους, ότι δηλαδή τα κράτη είναι αδύναμα ενώπιον των αγορών και των «ορνέων» τους. Αλλα όμως είναι τα διδάγματα από την ιστορία αυτή:
- Κατ' αρχάς, το αυτονόητο: όταν μια χώρα αποδέχεται να διέπονται τα ομόλογά της από άλλο Δίκαιο, υπό την κρίση αλλοδαπού δικαστηρίου (όπως συμφώνησαν Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ με το διαβότητο PSI), απαλλοτριώνει ένα μεγάλο μέρος του νομικού της οπλοστασίου και καθίσταται, αντικειμενικά, πιο ευάλωτη.
- Ακόμη και έτσι, όμως, τα κράτη δεν εξομοιώνονται με τους ιδιώτες πιστωτές, εφ' όσον παραμένουν πάντα φορείς πρωτογενούς κυριαρχίας. Το εάν και το πώς θα εφαρμοστούν αποφάσεις ξένων δικαστηρίων στο έδαφός τους θα κριθεί τελικά με βάση το εθνικό τους συμφέρον και από τα δικά τους δικαστήρια.
- Το σημαντικότερο: όποια και να είναι η έκβαση οποιασδήποτε εκκρεμούς δίκης, το θέμα του δημόσιου χρέους δεν είναι κυρίως νομικό, είναι πρώτιστα πολιτικό. Οταν μια χώρα, όπως συνέβη στις περιπτώσεις της Αργεντινής, του Ισημερινού ή της Ρωσίας, συμβατικά ή -στην ανάγκη- μονομερώς αναδιαρθρώσει το χρέος που είναι αδύνατο να εξυπηρετήσει, η διεθνής κοινότητα αργά ή γρήγορα αποδέχεται το σχετικό πολιτικό γεγονός, εν όψει της ανάγκης σταθεροποίησης των διεθνών οικονομικών σχέσεων. Δεν είναι, συνεπώς, μόνο το διεθνές δίκαιο που επιτρέπει στα κράτη να δώσουν προβάδισμα στις ανάγκες των πολιτών τους έναντι των υποχρεώσεων απέναντι στους δανειστές, όταν είναι αδύνατο να ικανοποιηθούν και οι δύο. Και η πολιτική αναγκαιότητα καταλήγει στο τέλος να είναι σύμμαχός τους.
Αρκεί η πολιτική τους τάξη να ενεργεί με βάση τα συμφέροντα των λαών και όχι των δανειστών τους. Χρειάζεται να πούμε ότι η παρούσα κυβέρνηση δεν ανταποκρίνεται σε αυτό το κριτήριο;

*Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου

Τέσσερις δόσεις, δυο κόσμοι...

Κιμπι...

(Επενδυτής, 1/12/2012) Αυτή είναι πια η ρουτίνα της μνημονιακής Ελλάδας. Προηγείται μια «ιστορική απόφαση» των εταίρων, σε σύνοδο κορυφής ή συνεδρίαση του Eurogroup. Ακολουθούν λίγες ώρες ή λίγα εικοσιτετράωρα ευφορίας. Κι έπειτα -ίσα που έχει στεγνώσει η μελάνη των υπογραφών στη νέα «ιστορική συμφωνία»- αρχίζουν οι δεύτερες σκέψεις, τα «ναι μεν αλλά», τα γκρίζα σενάρια και τελικά η απαξίωση του «επιτεύγματος».
Συνέβη με την ένταξη στο πρώτο μνημόνιο, συνέβη με το Μεσοπρόθεσμο του 2011, έγινε με το πρώτο PSI, επαναλήφθηκε με το δεύτερο PSI και το δεύτερο μνημόνιο, το είδαμε και με το δεύτερο Μεσοπρόθεσμο, το βλέπουμε και τώρα, με την απόφαση του Eurogroup για την εκταμίευση των 1 συν 3 δόσεων. Τα ελληνικά θαύματα κρατούν το πολύ τρεις μέρες…
Η κυβέρνηση υπερέβη εαυτήν σε τόνους αισιοδοξίας. Πέτυχε κάποια συστράτευση «φίλιων δυνάμεων» στο κλίμα ανακούφισης και επιχειρεί να επιβάλει αυτό που αποκαλείται «αλλαγή σελίδας», κλίνοντας τη λέξη «ανάπτυξη» σε κάθε πτώση και αριθμό – συμπεριλαμβανομένου του δυικού. Αλλά, τα κουκιά δεν βγαίνουν. Οι αριθμοί της συμφωνίας των εταίρων-πιστωτών αναμετρώνται με μια πραγματικότητα που «δεν παλεύεται». Οι ντίλερ των αγορών -οι οίκοι και οι λύκοι- το «καρφώνουν» ανοικτά.
Όταν ακόμη κι οι τραπεζίτες -για τους δικούς τους, εντελώς ιδιοτελείς λόγους- αδυνατούν να δουν «μισογεμάτο» το ποτήρι, αναρωτιέται κανείς ποιοι άλλοι θα συμμεριστούν την κυβερνητική αισιοδοξία. Κι ας μιλήσουμε μόνο για τους «φυσικούς συμμάχους» της κυβέρνησης. Την «κρεμ ντε λα κρεμ» της επιχειρηματικότητας. Τους προμηθευτές του κράτους που περιμένουν να πάρουν μέρος των οφειλομένων τους.
Τους εργολάβους του Δημοσίου, που περιμένουν να δουν το χρώμα του χρήματος. Τους επιχειρηματίες που πασχίζουν να ξεκολλήσουν από τη λάσπη της γενικευμένης στάσης πληρωμών από όλους προς όλους. Τους εμπόρους, που περιμένουν μήπως και σαλέψει η αγορά των Χριστουγέννων. Η στεγνή αριθμητική της «ιστορικής συμφωνίας» αφήνει «μηδέν υπόλοιπο» γι’ αυτό που αποκαλείται αγορά, επιχειρηματικότητα, επενδύσεις, πραγματική οικονομία.
Χλομή εξαίρεση οι λίγοι που συνωστίζονται στην ουρά του ΤΑΙΠΕΔ για τα υπολείμματα του αποστεωμένου κράτους, οι αόρατοι κερδοσκόποι που έχουν την ευκαιρία να κάνουν ένα ακόμη πάρτι με την επαναγορά των ομολόγων και όσοι πιστεύουν ότι θα διασωθούν πάνω στη σχεδία της συντεταγμένης χρεοκοπίας. Για ένα διάστημα -εβδομάδων, το πολύ μηνών, φρονώ- η ελληνική κοινωνία θα ζήσει διχασμένη σε δυο παράλληλες πραγματικότητες.
Η μια πραγματικότητα θα είναι αυτή της ευφορίας για τη συμφωνία εκταμίευσης των δανειακών δόσεων που προορίζονται να κατευνάσουν ένα σύνδρομο εξάρτησης με υστερικά συμπτώματα, αισθητά κυρίως στη δημόσια ρητορεία αξιωματούχων γύρω από το δίλημμα «ευρώ ή χάος». Η άλλη πραγματικότητα είναι το ίδιο το χάος. Το οικονομικό και κοινωνικό χάος που προκαλεί η τερατώδης ύφεση, συγκρίσιμη πια και επίσημα με τα οικονομικά αποτελέσματα ενός κανονικού πολέμου.
Κατά κάποιον τρόπο, οι δυο αυτές παράλληλες πραγματικότητες διασπούν και την ελληνική κοινωνία σε δυο κόσμους, προς το παρόν ασύμπτωτους συναισθηματικά και ψυχολογικά. Υπάρχει ο κόσμος του χρέους, ένα συνονθύλευμα αξιωματούχων, πολιτικών, τεχνοκρατών, δημοσιολόγων, διαμορφωτών της κοινής γνώμης, golden boys and girls, οι οποίοι τάσσονται -με προθυμία στα όρια της εθελοδουλείας-  υπέρ της μετατροπής ολόκληρης της κοινωνίας και της εναπομένουσας παραγωγικής της ικμάδας σε μηχανή εξυπηρέτησης του χρέους. Εξυπηρέτησης που παρομοιάζεται με την τιμωρία των Δαναΐδων να γεμίζουν με νερό τον «τετρημένον πίθον» του Άδη.
Αυτός ο κόσμος προσπαθεί να δει την όλη κατάσταση σαν παράθυρο ευκαιρίας – μιας ακόμη, της τελευταίας; Αντλεί αισιοδοξία από κάθε νεύμα, κάθε κλείσιμο του ματιού από τους πιστωτές. Η αισιοδοξία με την οποία ντοπάρεται έχει βεβαίως και υλική βάση. Πρόκειται για ανθρώπους και στρώματα που έχουν κάνει το κουμάντο τους, διαθέτουν κάμποσο από το περίφημο «λίπος» της ελληνικής οικονομίας. Και -εν πάση περιπτώσει- δεν διακυβεύεται η επιβίωσή τους (ή, έτσι νομίζουν). Στον αντίποδα, υπάρχει ο κόσμος των μέτρων.
Δηλαδή, η τεράστια κοινωνική πλειοψηφία η οποία καλείται να πληρώσει το τίμημα της εξυπηρέτησης του χρέους. Τα νοικοκυριά που έχουν ήδη από έναν άνεργο. Οι δύο στους τρεις μισθωτούς που φοβούνται απόλυση εντός του 2013, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις. Οι φορολογούμενοι που είναι απίθανο να εξοφλήσουν τις παλαιές και νέες οφειλές τους, εκτός αν αποφασίσουν να μη σιτιστούν για τον μισό χρόνο ή να «σκοτώσουν» τις τελευταίες αποταμιεύσεις και περιουσιακά τους στοιχεία.
Οι πολίτες που στερούνται τις στοιχειώδεις υπηρεσίες του υπό αποσύνθεση κράτους. Οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες που σκέφτονται ήδη να θέσουν σε εκκαθάριση τις επιχειρήσεις τους, ακολουθώντας στον θάνατο την άλλοτε κραταιά μεσαία τάξη. Και οι νέοι, που αναζητούν διέξοδο φυγής εκτός χώρας. Γι’ αυτόν τον κόσμο είναι μάλλον αδιάφορο το δίλημμα αν το ποτήρι της ελληνικής τραγωδίας, στη νέα «ιστορική» συγκυρία, είναι μισογεμάτο ή μισοάδειο. Αυτοί έχουν στα χέρια τους έτσι κι αλλιώς ένα εντελώς άδειο ποτήρι. Ή δεν έχουν καν ποτήρι.
Δεν έχουν χώρο ούτε για αισιοδοξία ούτε για απαισιοδοξία. Ανάμεσά τους επικρατεί περισσότερο μοιρολατρία. Η αίσθηση ότι αδυνατούν να επηρεάσουν τα πράγματα. Και η πιεστική ανάγκη να επιβιώσουν ατομικά σε ένα περιβάλλον συλλογικής καταστροφής. Μεταλλάσσονται σε ένα νέο υβρίδιο ανθρώπου, πρωτοφανές για τα δεδομένα του αναπτυγμένου κόσμου.
Είναι οι χρεάνθρωποι. Οι Δαναΐδες του 21ου αιώνα. Καταδικασμένοι να γεμίζουν το διάτρητο πιθάρι του χρέους. Η τιμωρία των χρεανθρώπων προβάλλεται συχνά από τους εταίρους ως απαραίτητο παιδαγωγικό στάδιο ανάνηψης μιας κοινωνίας βαριά άρρωστης. Ο κόσμος των χρεανθρώπων δέχεται, μάλιστα, και την επιπλέον ηθική επιβάρυνση ότι η ύπαρξή τους οφείλεται μόνο στη γενναιοδωρία των εταίρων. Από εδώ προκύπτει κάτι εντελώς παράδοξο.
Αν οι εταίροι υποβάλλονται σε τόσες θυσίες για τη μείωση του χρέους, τότε γιατί οι Έλληνες χρεάνθρωποι πρέπει ταυτόχρονα να υποβληθούν στη διαδικασία μακρόχρονης κοινωνικής καταστροφής για τον ίδιο σκοπό; Τι είναι αυτό το μέγεθος -το χρέος- που, ενώ μειώνεται με αμοιβαίες θυσίες και από τους πιστωτές και από τους οφειλέτες, ταυτόχρονα αυξάνεται εκτός ελέγχου; Ακόμη και το νερό των Δαναϊδων που ξέφευγε από τον πίθο του Άδη κάπου κατέληγε, ίσως σε κάποιον από τους πέντε ποταμούς του, ίσως επέστρεφε σε μία από τις πηγές του, στη Λήθη ή στη Μνημοσύνη.
Το χρέος που αποπληρώνεται και θα αποπληρώνεται μέχρι το 2040 μ.Χ. πού καταλήγει; Κάτι επίσης παράδοξο και σχιζοειδές, που διαλύει κάθε ίχνος ευφορίας και επιτείνει το αίσθημα της ματαιότητας κάθε «θυσίας» των χρεανθρώπων, είναι το θέατρο γύρω από το μνημόνιο. Το κοινό μυστικό μεταξύ «αλληλέγγυων» εταίρων και κυβέρνησης είναι ότι το μνημόνιο δεν βγαίνει. Επίσημα -από το ΔΝΤ- έχει διακηρυχθεί ότι διογκώνει αντί να μειώνει το χρέος. Είναι απλή αριθμητική. Όσο εφαρμόζονται μέτρα που συρρικνώνουν το ΑΕΠ, τόσο διογκώνεται το χρέος ως ποσοστό.
Γι’ αυτό και οι εταίροι προστρέχουν «αλληλέγγυοι», με τρίτο «κούρεμα». Αλλά η «αλληλεγγύη» αυτή παρέχεται με δόσεις που κρίνονται βάσει της εφαρμογής  του μνημονίου το οποίο δεν βγαίνει και διογκώνει το χρέος. Γι’ αυτό και, όταν οι Γερμανοί ηγεμόνες απαλλαγούν από τα εκλογικά τους άγχη, θα συζητάμε για το «τέταρτο» κούρεμα. Ο κίνδυνος που διατρέχει το σχιζοειδές αυτό μη σχέδιο, όταν έλθει το πλήρωμα του χρόνου για το επόμενο «κούρεμα», είναι να μην υπάρχουν πια αποδέκτες της «γενναιοδωρίας» των εταίρων.
Ο κόσμος των Ελλήνων χρεανθρώπων μπορεί να έχει διαλυθεί στην κόλασή του. Κι ο άλλος κόσμος, της πάντα αισιόδοξης ελίτ, που βλέπει πάντα ευκαιρίες στην κρίση, να έχει πνιγεί με την τελευταία γουλιά από το μισογεμάτο ποτήρι της…

ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ Επειδή το δημόσιο χρέος στηρίζεται στα κρατικά έσοδα, που οφείλουν να καλύπτουν τις χρονιάτικες τοκοχρεολυτικές κ.λπ. πληρωμές, το σύγχρονο φορολογικό σύστημα έγινε αναγκαίο συμπλήρωμα του συστήματος των εθνικών δανείων. Τα δάνεια δίνουν τη δυνατότητα στην κυβέρνηση ν’ αντεπεξέρχεται σε έκτακτα έξοδα χωρίς να γίνεται αυτό αμέσως αισθητό στον φορολογούμενο, μετά όμως απαιτούν αυξημένους φόρους. Από την άλλη μεριά, η αύξηση των φόρων, που προκλήθηκε με τη συσσώρευση απανωτών δανείων, αναγκάζει την κυβέρνηση σε κάθε περίπτωση καινούργιων έκτακτων εξόδων να καταφεύγει διαρκώς σε καινούργια δάνεια.
Έτσι, το σύγχρονο φορολογικό σύστημα, που άξονάς του είναι οι φόροι στα πιο αναγκαία μέσα συντήρησης (επομένως και το ακρίβαιμα τους), κρύβει μέσα του το σπέρμα της αυτόματης προοδευτικής αύξησης. Η υπερφορολόγηση δεν είναι επεισόδιο, αλλά μάλλον αρχή. Γι’ αυτό στην Ολλανδία, όπου πρωτοεγκαινιάστηκε το σύστημα αυτό, ο μεγάλος πατριώτης Ντε Βιττ τό εξύμνησε στα «Αξιώματά» του και το χαρακτήρισε σαν το καλύτερο σύστημα για να γίνει ο εργάτης υπάκουος, λιτοδίαιτος, φιλόπονος και… για να παραφορτωθεί με δουλειά.
Ωστόσο, η καταστρεπτική επίδραση που ασκεί στην κατάσταση των μισθωτών εργατών μας ενδιαφέρει εδώ λιγότερο από τη βίαιη απαλλοτρίωση του αγρότη, του χειροτέχνη, με δυο λόγια όλων των συστατικών μερών της μικρής αστικής τάξης, που προκαλεί. Πάνω στο ζήτημα αυτό δεν υπάρχουν δυο γνώμες, ούτε ακόμα και στους αστούς οικονομολόγους. Η απαλλοτριωτική αποτελεσματικότητα του φορολογικού συστήματος εντείνεται επιπλέον με το προστατευτικό σύστημα, που αποτελεί ένα από τα συστατικά του μέρη.
Καρλ Μαρξ, «Το Κεφάλαιο»

Στη χωματερή Ελλάς... τα «κουρεμένα» ελληνικά ομόλογα...

kathimerini.gr ...

Της Ζέζας Ζήκου

Παρ’ όλες τις θριαμβολογίες για την επιτυχή έκβαση της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, η επόμενη μέρα είναι «μαύρη» για τις ελληνικές τράπεζες, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους 11.000 ιδιώτες κατόχους, τα πανεπιστήμια και τα νοσοκομεία, δηλαδή για όλους τους κατόχους των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου. Ποιος ο λόγος να αντιμετωπιστούν όλοι αυτοί που ήταν υποχρεωμένοι να δανείζουν το κράτος μας ως ίσα κι όμοια με τους «τζάμπα» τραπεζίτες (ιδίως της Βόρειας Ευρώπης) και τα hedge funds που επέλεγαν να αγοράζουν ελληνικά ομόλογα; Οι «τρύπες» που άφησε το «κούρεμα» των ομολόγων στις ελληνικές τράπεζες θα ξεπεράσουν τα 26 δισ. ευρώ, ποσό που θα πρέπει να καλυφθεί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, καθώς κρίνεται η επιβίωσή τους. Είναι τόσο κρίσιμο το θέμα της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και προκειμένου να αποφευχθεί η πολιτική κριτική, η κυβέρνηση αποφάσισε να μην το περάσει από τη Βουλή, αλλά να εγκριθεί με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που θα γίνει μόνο από το Υπουργικό Συμβούλιο και συγκεκριμένα με Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου. Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, το ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής των ιδιωτών μετόχων στις επερχόμενες αυξήσεις κεφαλαίου, για την αποφυγή της άμεσης κρατικοποίησης, θα είναι τουλάχιστον 10%. Οι μεγαλομέτοχοι των τραπεζών ασκούν αφόρητες πιέσεις στην κυβέρνηση ώστε να διασφαλίζονται μεν τα συμφέροντα του Δημοσίου, αλλά και να παρέχονται σαφή κίνητρα στους ιδιώτες μετόχους, που φτάνουν τις 700.000, για συμμετοχή στις αυξήσεις κεφαλαίου που θα διενεργηθούν. Με τον τρόπο αυτό, τα πιστωτικά ιδρύματα θα παραμείνουν στον έλεγχο του ιδιωτικού τομέα, με την προοπτική επιστροφής της κρατικής βοήθειας που υπολογίζεται ώς και 50 δισ. ευρώ, σε εύλογο χρονικό διάστημα (π.χ. 5 χρόνια). Οι υπόλοιποι χαμένοι επέλεξαν τον δρόμο της σύγκρουσης με την Τράπεζα της Ελλάδος. Σύμφωνα με καταγγελίες Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), όπως το ΤΕΕ, το Ογκολογικό Νοσοκομείο «Αγιοι Ανάργυροι» και η Σύνοδος Πρυτάνεων, η Τράπεζα της Ελλάδος μετέφερε, μέσα στο 2012, διαθέσιμα κεφάλαιά τους στο κοινό κεφάλαιο του νόμου 2469/14/3/1997 (ΦΕΚ 38/Α΄), τα επένδυσε σε ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου και, στη συνέχεια, τα «κούρεψε». Ετσι, το κατατεθειμένο κεφάλαιο του ΤΕΕ, που μέχρι και τις 9.3.2012 ανερχόταν στα 2.781.569,43 ευρώ, μειώθηκε στις 12.3.2012 στα 850.621,87 ευρώ. Οπως καταγγέλλουν οι φορείς αυτοί, η ΤτΕ προχώρησε σε αυτές τις επιλογές «χωρίς τη βούλησή τους, εν αγνοία τους και πλήττοντας την ταμειακή επάρκειά τους για την κάλυψη τακτικών δαπανών». Μήνυση κατά του διοικητή Γιώργου Προβόπουλου αποφάσισαν να υποβάλουν η Ομοσπονδία Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος (ΟΕΝΓΕ) και ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ), αγνοώντας τις διαβεβαιώσεις του υπουργού Υγείας Ανδρέα Λοβέρδου ότι θα καλυφθούν οι απώλειες των αποθεματικών των νοσοκομείων μετά το «κούρεμα». Κάνουν λόγο για «άγρια περικοπή των αποθεματικών που διατηρούσαν τα νοσοκομεία στην ΤτΕ», επισημαίνοντας ότι αυτό θα έχει «σοβαρές επιπτώσεις στην περίθαλψη των ασθενών, πολλοί εκ των οποίων θα κινδυνεύσουν από την έλλειψη υλικών λόγω της οικονομικής ασφυξίας που προκαλείται στα νοσοκομεία της χώρας». Δραματικές καταστάσεις βιώνουν και τα ελληνικά πανεπιστήμια και λόγω του «κουρέματος» των αποθεματικών τους στο PSI και τα σοβαρά προβλήματα θέτουν εν αμφιβόλω τη λειτουργία τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν, από τα 120 εκατ. ευρώ που είχαν σε καταθέσεις στην Τράπεζα της Ελλάδος, για τις λειτουργικές τους ανάγκες, 17 πανεπιστήμια της χώρας, σήμερα έχουν μείνει 33 εκατ. ευρώ, ενώ έξι ΑΕΙ έχουν μηδενικούς λογαριασμούς.

Με άλλη ματιά: Ο Λήσταρχος Νταβέλης και η σπάθα PSI

ΑλφαΒητα ...

"Πατρίδα; Πουλημένη στο σφυρί!

Λευτεριά; Mε χαλκάδες δεν μπορεί!”

Eλληνικός Ποινικός Kώδικας άρθρο 380: Ληστεία.

«1). Όποιος με σωματική βία, εναντίον προσώπου ή με απειλές ενωμένες με επικείμενο κίνδυνο σώματος ή ζωής αφαιρεί από άλλον ξένο (ολικό ή εν μέρει) κινητό πράγμα, ή τον εξαναγκάζει να του το παραδώσει για να το ιδιοποιηθεί παρανόμως, τιμωρείται με κάθειρξη. 2) Aν από την πράξη προήλθε θάνατος κάποιου προσώπου ή βαριά σωματική βλάβη (άρθρο 310), ή αν η πράξη εκτελέστηκε εναντίον προσώπου, επιβάλλεται θάνατος, ή ισόβια κάθειρξη».
Όποιος με σωματική βία: Xρήση δακρυγόνων, χημικών, ξυλοδαρμού. Eναντίον προσώπου: Mόνον ένα πρόσωπο; Δεκάδες χιλιάδες λαού. Ή με απειλές ενωμένες με επικείμενο κίνδυνο σώματος ή ζωής: Mνημόνιο II και κούρεμα των Aποθεματικών των Tαμείων, ή χρεοκοπεί η χώρα και εσείς και τα παιδιά σας θα πεινάσετε, δεν θα έχετε να φάτε αφού εισάγουμε όλα τα τρόφιμα. Aφαιρεί από άλλον κινητό πράγμα, ή τον εξαναγκάζει να του το παραδώσει: δηλαδή τα Aποθεματικά των Tαμείων, τους Mισθούς, τις Συντάξεις. Για να το ιδιοποιηθεί παρανόμως: Nα τα παραδώσει στους ιμπεριαλιστές και τους τραπεζίτες. Tιμωρείται με κάθειρξη. Aς μην αναζητήσουμε πόσοι έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια αυτής της ληστείας.
Aκριβώς το άρθρο 380 του Ποινικού Kώδικα εκτελέστηκε λέξη προς λέξη αυτές τις τελευταίες μέρες. Aπερίγραπτο το μέγεθος της Ληστείας σε βάρος του ελληνικού λαού. Συλλογικά και ατομικά. Tο 53,5% των χρημάτων, των αποταμιεύσεων, 177 δισεκατομμύρια ευρώ δηλαδή, που είχε αποθέσει ο λαός χρόνια και χρόνια, στα Tαμεία, ή σε ομόλογα, αρπάχτηκαν, σε μια καλοστημένη κινηματογραφικά ληστεία, με τίτλο «O λήσταρχος Nταβέλης και η σπάθα PSI». Mπροστά της ωχριά η ληστεία με τις φούσκες στο Xρηματιστήριο του Σημίτη το 1999. Nτεκόρ, τι άλλο, τα κανάλια και ηθοποιοί οι πολύχρωμοι, αναίσθητοι παπαγάλοι των καναλιών. Σε ρόλο πρωταγωνιστή ο Nταβέλης - Bενιζέλος. O νέος αρχηγός του ίδιου, παλιού, αμαρτωλού ΠAΣOK. «Aγωνία αν θα πετύχει το PSI», «Aν θα πετύχει θα ελαφρώσουμε από χρέος που δεν μπορούμε να ξεπληρώσουμε», «θα είναι σωτήριο γιατί θα ελαφρυνθεί ο λαός». Tο χρέος του κράτους τους, δεν ήταν τίποτα περισσότερο από τα χρήματα του ίδιου του λαού. Kανένας τους δεν αποκάλυψε πως έτσι ξαφρίζαν τις τσέπες του λαού. H απόλυτη αναστροφή της αλήθειας. H ληστεία μετονομάζεται σε σωτηρία! Kαι μόλις συντελέστηκε η κλοπή, αλαλαγμοί χαράς. Mε πρώτο τον αρχινταβέλη Bενιζέλο. Πήγε στο Γιουρογκρούπ με ένα χαμόγελο μέχρι τα αυτιά του. «Tα ξεγελάσαμε τα κορόιδα», σήμαινε το χαμόγελο αυτό. Tο μόνο που έλειπε από τη σκηνή, ήταν να φέρει τις σακούλες με τα χρήματα και να τις πετάξει πάνω στο τραπέζι. Όπως κάνανε οι συμμορίες των καουμπόηδων στο Φαρ Oυέστ, μετά τη ληστεία της τράπεζας ή του τρένου.
Tιμωρείται με κάθειρξη η ληστεία; Όπως δίδασκε ο Σταυρίδης τους συγκρατούμενούς του κλεφτοκοτάδες, στην ασπρόμαυρη ελληνική ταινία «Oι παπατζήδες» (1957), «Άμα αρπάξεις ένα δεκοχίλιαρο λέγεται κλοπή εις βαθμόν φταίσματος και χραπ τσακώνεις ένα μήνα. Άμα γραπώσεις εκατό χιλιάδες λέγεται κλοπή εις βαθμό πλημμελήματος και μπορεί να αρπάξεις μέχρι τέσσερα. Άμα τσακώσεις δέκα εκατομμύρια λέγεται υπεξαίρεσις. Συμφωνούντος το λοιπόν εισαγγελέως και ανακριτού εξέρχεσαι απ’ την ανάκριση. Άμα τσακώσεις εκατό εκατομμύρια λέγεται κατάχρα εμπιστοσύνης με κακούργημα να πούμε και τέλος πάντων η δίκη αναβάλλεται και εξέρχεσαι με βούλεμα. Άμα τσακώσεις πεντακόσια εκατομμύρια λέγεται σύμβασις και δέχεσαι συγχαρητήρια. Kαι άμα μπλεχτείς με δις και τρις λέγεται εξαγωγή συναλλάγματος και χραπ παίρνεις το παράσημο».
Παρεμπιπτόντως. H στήλη αποδίδει τη δημοσκοπική υποχώρηση της NΔ, όχι στη συνυπογραφή του Mνημονίου II, αλλά στην οργίλη διαβεβαίωση του προέδρου της Σαμαρά «Θα βγάλω από αυτά τα καθάρματα τις κουκούλες». Πολλοί παλιοί Xίτες, Tαγματασφαλίτες, Δωσίλογοι από τη Nαζιστική Kατοχή, επίτιμα μέλη της Δεξιάς από τότε μέχρι σήμερα και οι κληρονόμοι των ατίμως δημιουργημένων περιουσιών τους, πήραν την απειλή τοις μετρητοίς και έσπευσαν στις αγκάλες ασφαλέστερου πολιτικού λιμανιού, σαν αυτό των ομοϊδεατών της Kατοχής, δηλαδή τη Xρυσή Aυγή.

Τάνια

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΛΑΙΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ, www.m-lkke.gr

Το «κούρεμα» κάθε ελπίδας...

γιωργος δελαστικ | ethnos.gr...
Ολοκληρώθηκε, σύμφωνα με τις επιθυμίες της κυβέρνησης, το «κούρεμα» ελληνικών κρατικών ομολόγων που βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών. Το 85% των κατόχων τέτοιων ομολόγων που υπάγονται στο ελληνικό δίκαιο -δηλαδή όσοι κατείχαν συνολικά ομόλογα αξίας 152 δισεκατομμυρίων ευρώ από το σύνολο των 177 δισεκατομμυρίων- υποχρεώθηκαν να συναινέσουν «εθελοντικά» να χάσουν το 53,5% της αξίας τους. Τα παλιά ομόλογα θα αντικατασταθούν με νέα μέχρι και αύριο. Η ελληνική κυβέρνηση ενεργοποίησε επίσης τις ρήτρες συλλογικής δράσης (CACs) - δηλαδή έκανε υποχρεωτικό το «κούρεμα» και για τους κατόχους ομολόγων αξίας 25 δισεκατομμυρίων ευρώ, που είχαν αρνηθεί να χάσουν οικειοθελώς τα μισά και πλέον από τα χρήματα που δικαιούνται. Αυτοί... «κουρεύτηκαν» με το ζόρι και μάλιστα με την ψιλή...

Η μείωση των συντάξεων -και αναφερόμαστε στις κύριες συντάξεις- καθίσταται αναπότρεπτη μετά την απώλεια τουλάχιστον 12 έως 15 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία λόγω αυτού του «κουρέματος». Βρίσκονταν που βρίσκονταν σε μαύρα χάλια τα περισσότερα ταμεία, ήρθε τώρα και η λεηλασία των αποθεματικών τους και τα αποτελείωσε. Τα ρήμαξαν.

Υπάρχει ένα μυστήριο με το δημόσιο χρέος της χώρας μας. Στις αρχές Οκτωβρίου του 2009, όταν ανέλαβε ο Γιώργος Παπανδρέου, ανερχόταν στο 115% του ΑΕΠ. Μας είπαν ότι είναι πολύ υψηλό και μας οδηγεί σε άμεση χρεοκοπία. Για να μας «σώσουν» μας έβαλαν σε καθεστώς Μνημονίου, με αποτέλεσμα λόγω της θεραπείας να φτάσει το χρέος στο τέλος του 2011 στο... 162% του ΑΕΠ!!! Μετά το ιστορικό «κούρεμα», αν εκπληρωθούν οι πιο αισιόδοξες προβλέψεις, στο τέλος του 2012 θα ανέρχεται στο... 145% του ΑΕΠ. Τελικά, στο τέλος του 2020, μετά από 12 χρόνια μαρτυρίων και δεινών, στην καλύτερη περίπτωση το ελληνικό δημόσιο χρέος θα πέσει στο 120,5%. Θα είμαστε δηλαδή χειρότερα από τότε που μας είπαν ότι χρεοκοπούμε! Τι τρέχει;

Θα πέσει χρήμα στην ελληνική οικονομία μετά τη «σωτηρία» της χώρας; Αυτό είναι το ερώτημα που απασχολεί τον κόσμο. Θα διοχετευθεί κάποιο τμήμα του νέου δανείου των 130 δισεκατομμυρίων σε επιχειρήσεις και ιδιώτες ή θα πάνε όλα τα λεφτά σε τοκοχρεολύσια και στην κεφαλαιακή αναπλήρωση των τραπεζών; Η απάντηση είναι απογοητευτική. Πιθανότατα ούτε ένα ευρώ δεν θα κατευθυνθεί προς την πραγματική οικονομία, δυστυχώς. Η άθλια κατάσταση του τραπεζικού συστήματος τόσο του ελληνικού όσο και του ευρωπαϊκού, δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας.

Πνίγει στη ρευστότητα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τις ιδιωτικές εμπορικές τράπεζες. Οσα λεφτά όμως και αν τους δίνει, αυτές τα... «θηκιάζουν» στα θησαυροφυλάκιά τους. Οχι μόνο δεν τα ρίχνουν στην αγορά, αλλά ούτε καν δανείζει η μία μεγάλη ευρωπαϊκή την άλλη έστω και για μία ημέρα! Κάθε βράδυ καταθέτουν τα λεφτά τους στην... ΕΚΤ που τους τα έδωσε!!! Προ τετραημέρου οι καταθέσεις μιας μέρας στην ΕΚΤ έφτασαν στο ασύλληπτο ύψος των 828 δισεκατομμυρίων ευρώ! Ενα τρισεκατομμύριο πήραν τον Δεκέμβριο και αρχές Μαρτίου, τα 828 δισ. τα είχαν ξανακαταθέσει στην ΕΚΤ! Ποια ρευστότητα; Τίποτα δεν έδωσαν στις επιχειρήσεις. Και να σκεφθεί κανείς ότι μέχρι το φθινόπωρο του 2008 που ξέσπασε η κρίση, οι καταθέσεις στην ΕΚΤ ήταν μηδενικές!

Καταθλιπτικό το κλίμα. Αυτό όμως καθόλου δεν απέτρεψε τα κόμματα της συγκυβέρνησης, το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, να αποπειραθούν μια πράξη πολιτικής αγυρτίας: την Πέμπτη επιχείρησαν να... διαγράψουν τους ανεξόφλητους τόκους των κομματικών δανείων από τις τράπεζες και να μειώσουν το επιτόκιό τους από το 8% που ισχύει στο 4%! Και αυτό παρά το γεγονός ότι το 2011 αύξησαν κατά 10% και πλέον τη χρηματοδότηση στα κόμματα (από 48,8 εκατομμύρια σε 54), την ίδια ώρα που μειώνουν δραματικά τους μισθούς και τις συντάξεις εκατομμυρίων Ελλήνων!

Απορούν οι πολιτικοί έπειτα γιατί ο κόσμος πνέει μένεα εναντίον τους και ορμάει να τους δείρει, όπως έγινε στη Ρόδο και όπως πιθανότατα θα γίνεται όλο και πιο συχνά όσο περνάει ο καιρός και αποσυντίθεται ο κοινωνικός ιστός, καθώς η χώρα βουλιάζει όλο και πιο πολύ στην άβυσσο...

Ασχετο αλλά ενδεικτικό της Ελλάδας που «πωλείται». Ο εγγονός του Σπύρου Λούη πουλάει τον άλλο μήνα το κύπελλο του θρυλικού παππού του. Παρά τις επανειλημμένες κρούσεις του, το ελληνικό κράτος αρνήθηκε να δώσει 100-150 χιλιάδες για να μείνει το κύπελλο στη χώρα της «φαιδράς πορτοκαλέας». Αυλαία.

PSI: στο φως της επόμενης μέρας ...

 Protagon...
  του Γιάνη Βαρουφάκη 

Photo: Maksoff

Αν έπρεπε να έχουμε μάθει ένα πράγμα όλοι μας τα τελευταία δύο χρόνια, αυτό είναι το εξής απλό μάθημα: Όλες οι ως τώρα επίσημες εκτιμήσεις, οι θριαμβευτικές ανακοινώσεις, οι προβλέψεις ανάκαμψης, όλη η συζήτηση που εκπορεύεται από την κυβέρνηση και τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης εδώ και δύο χρόνια, τελικά προσκρούουν στον κυματοθραύστη της πραγματικότητας, ακυρώνονται εκ των πραγμάτων, ξεπερνιόνται από την ιστορία. Μαζί με όλους, θέλω να ελπίζω ότι, αν όχι τώρα, σύντομα, αυτός ο θλιβερός κύκλος θα κλείσει και μαντάτα που διαφημίζονται ως καλά να αποδειχθούν ότι είναι όντως καλά. Έως τότε, όσο και να διαφωνούμε ως προς το τι πρέπει να γίνει, τι προκρίνει το συμφέρον της πατρίδας, σε ένα πρέπει να συμφωνήσουμε: Δεν δικαιολογείται πλέον σε κανέναν μας η άκριτη αποδοχή της «επίσημης εκδοχής» των πραγμάτων.
Στις γραμμές που ακολουθούν προτείνω μια οπτική γωνία από την οποία μπορούμε, και πρέπει, να ερμηνεύσουμε τις τελευταίες εξελίξεις για το PSI και την νέα δανειακή συμφωνία ανεξάρτητα του αν συμφωνούμε με την πολιτική που ακολουθεί ή πρέπει να ακολουθεί η κυβέρνηση (ή ακόμα και η Ευρώπη στο σύνολό της). Δεν θα  συμφωνήσουμε για το τι πρέπει να γίνει. Τουλάχιστον ας συμφωνήσουμε για το τι «παίζεται».
Σύντομο βιογραφικό του κουρέματος
Από τον Μάρτιο του 2010 και για ενάμιση χρόνο, σε αυτές τις σελίδες και αλλού, επιχειρηματολογούσα ότι, εφόσον η Ευρώπη δεν επανασχεδιάζει το ευρωσύστημα, το ελληνικό δημόσιο χρέος θα αναδιαρθρωθεί, θα «κουρευτεί», θα διαγραφεί μερικώς. Δεν ήταν θέμα επιθυμίας ή επιλογής. Απλά, το «κούρεμα» δεν ήταν δυνατόν να αποφευχθεί. Εκείνη την εποχή η οποιαδήποτε συζήτηση περί «κουρέματος» αντιμετωπιζόταν από κυβέρνηση, Τράπεζα της Ελλάδας, ΕΚΤ, ΕΕ και τα «σοβαρά» μέσα ενημέρωσης ως αιρετική, επικίνδυνη, δημαγωγική.
Όταν η μακρά άρνηση της πραγματικότητας κάποια στιγμή υποχώρησε υπό το βάρος της αλήθειας, η αναδιάρθρωση (ή, επί το λαϊκότερον, το «κούρεμα») έγινε αποδεκτή από τους ισχυρούς της Ελλάδας και της Ευρώπης σε δύο δόσεις. Τον περασμένο Ιούλιο την αποδέχθηκαν επί της αρχής, με την πρώτη πρόταση μιας πολύ μικρής αναδιάρθρωσης που δεν θα άγγιζε την ονομαστική αξία των ομολόγων (αλλά που θα επιμήκυνε τις αποπληρωμές και για μείωνε το επιτόκιο). Κατόπιν ήρθε το κυρίως πιάτο, τον Οκτώβριο του 2011, με την ιδέα ενός «κουρέματος» τουλάχιστον 50% επί της ονομαστικής αξίας του χρέους (που δεν είχε ήδη περάσει στην τρόικα). Από τότε, η πάλαι ποτέ «απαγορευμένη» αναδιάρθρωση, το «κούρεμα»-ταμπού, έχει αναχθεί σε  εθνική και ευρωπαϊκή υπόθεση και η κοινή γνώμη ταλαιπωρείται με τη φιλολογία περί ποσοστών «εθελοντικής» συμμετοχής, ενεργοποίηση CAC, πυροδότηση CDS κλπ.
Τίποτα από όλα αυτά δεν έχει σημασία. Πλην ενός: Κατά πόσον την «επόμενη μέρα» το ελληνικό χρέος θα είναι βιώσιμο. Επειδή τις τελευταίες μέρες η συζήτηση τείνει να γίνει γελοιωδώς περιπεπλεγμένη, επιτρέψτε μου να προσπαθήσω μια απλοποίηση (χωρίς καμία υπεραπλούστευση).
Η διαφορά ενός «καλού» κι ενός «αποτυχημένου» κουρέματος
Έστω ένα «κούρεμα» της τάξης του Χ% ενός συγκεκριμένου χρέους το οποίο το αποδέχεται ο δανειστής επειδή συνειδητοποιεί ότι ο υπόχρεος αδυνατεί να  αποπληρώσει το συνολικό ποσό όχι μόνο σήμερα αλλά διαχρονικά. Πότε λέμε ότι το «κούρεμα» πέτυχε τον στόχο του; Όταν το εναπομείναν χρέος (100-Χ)% μπορεί να εξυπηρετηθεί από τον πτωχευμένο. Δηλαδή, το Χ πρέπει να είναι παράλληλα (α) το ελάχιστο δυνατόν (από την πλευρά του δανειστή) και (β) αρκετά μεγάλο για να είναι βιώσιμο το χρέος που απομένει μετά το «κούρεμα». (*)
Ας εξετάσουμε την σημερινή συγκυρία μέσω μιας αλληγορίας: Έστω ότι ο Λουκάς χρωστά €100 χιλιάδες στην τράπεζα. Το χρέος αυτός συσσωρεύεται χρόνια τώρα και πρόσφατα, λόγω μείωσης των εισοδημάτων του, όλοι κατανοούν ότι δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί. Έρχεται λοιπόν το «κούρεμα» στο οποίο η τράπεζα συναινεί επειδή προτιμά να εισπράξει κάποιο μέρος των εκατό χιλιάρικων παρά τίποτα. Έτσι Λουκάς και τράπεζα συμφωνούν ότι:
- ο Λουκάς θα καταβάλει στην τράπεζα €15 χιλιάδες μετρητά,
- ο Λουκάς θα δώσει στην τράπεζα έντοκα γραμμάτια (με επιτόκιο μεταξύ 3% και 4,5%) των €32 χιλιάδων (τα οποία δεσμεύεται να αποπληρώσει σε βάθος χρόνου)
- η τράπεζα δέχεται να διαγράψει τα υπόλοιπα €53 χιλιάδες χρέους.
Για να γίνουν τα παραπάνω, ο Λουκάς θα πάρει νέο μεγάλο δάνειο από δεύτερη τράπεζα για να μπορεί: (α) να δώσει τις €15 χιλιάδες στην πρώτη τράπεζα, (β) να εξυπηρετεί τα νέα γραμμάτια των €32 χιλιάδων και (γ) να καλύπτει όπως-όπως κάποια από τα λειτουργικά του έξοδα τα οποία δεν μπορεί, προς το παρόν, να καλύψει μέσα από τα πενιχρά του εισοδήματα.
- Ερώτημα: Κατέστη το χρέος του Λουκά βιώσιμο μετά από αυτό το κούρεμα;
- Απάντηση: Εξαρτάται από το εάν τα επόμενα χρόνια το εισόδημά του επαρκεί για να επιβιώνει ώστε να εργάζεται ώστε να έχει εισοδήματα ώστε και να επιβιώνει και να αποπληρώνει τα δανεικά του (στην πρώτη και στην δεύτερη τράπεζα).
Ως εδώ νομίζω ότι όλοι μας μπορούμε να συμφωνήσουμε, ανεξάρτητα του αν συμφωνούμε ή διαφωνούμε με την σύναψη της εν λόγω δανειακής συμφωνίας. Η διαφωνία μας έγκειται στο εάν η απάντηση στο πιο πάνω ερώτημα είναι εν δυνάμει καταφατική ή αρνητική. Ας μην αφεθούμε όμως ακόμα στην διαφωνία. Ας προσπαθήσουμε για λίγο ακόμα να παραμείνουμε στο πλαίσιο του «κοινού τόπου», της κοινής ανάλυσης της κατάστασης.
Στην υποθετική περίπτωση του Λουκά, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα ένδειξη για το κατά πόσον το χρέος τους κατέστη βιώσιμο ή όχι από την συμφωνία κουρέματος. Είναι η εξής: Η αξία των νέων γραμματίων των €32 χιλιάδων (που ανέλαβε ο Λουκάς ως μέρος της συμφωνίας του με την αρχική τράπεζα)!  Αυτά τα γραμμάτια αποτελούν, μην ξεχνάμε, περιουσιακό στοιχείο για την τράπεζα που τα κατέχει. Έχουν αξία καθώς ο κάτοχος ενός τέτοιου γραμματίου έχει «λαμβάνειν» από τον Λουκά. Εφόσον η «αγορά» πιστεύει πως το χρέος του Λουκά έχει καταστεί βιώσιμο, η τράπεζα θα μπορούσε να τα πουλήσει σε ιδιώτες επενδυτές άμεσα σε τιμή πολύ κοντά στην ονομαστική τους αξία. Γιατί να τα αγοράσουν οι επενδυτές; Επειδή δίνουν, σε μια εποχή ελάχιστων επιτοκίων, επιτόκιο πάνω από 3%. Αν οι επενδυτές πίστευαν ότι το χρέος του Λουκά είναι πλέον βιώσιμο, κάθε ένα από αυτά τα γραμμάτια ονομαστικής αξίας π.χ. €100 θα έπρεπε να πωλείται προς €100 (ίσως και περισσότερο αν οι επενδυτές δεν μπορούν να βρουν επιτόκια πάνω από 3% σε άλλες μορφές «σίγουρων» επενδύσεων). Με άλλα λόγια, κι εδώ δεν χωρά η μεταξύ μας διαφωνία, μια ένδειξη του πόσο βιώσιμο είναι πλέον το χρέος του Λουκά δεν είναι άλλη από την απόκλιση της τιμής που είναι διατεθειμένοι να καταβάλουν οι ιδιώτες για ένα από αυτά τα γραμμάτια των €100 από τα… €100. Όταν αυτή η απόκλιση είναι μηδενική τότε συμπεραίνουμε ότι η «αγορά», οι ιδιώτες, κρίνουν συλλογικά πως ο Λουκάς μπορεί να εξυπηρετήσει το μετά το «κούρεμα» χρέος του. Αν όμως τα γραμμάτια των €100 δεν μπορούν να πωληθούν για πάνω από €50, τότε έχουμε ένα δεύτερο ντε φάκτο «κούρεμα» που προκύπτει, ουσιαστικά, από την εκτίμηση των ιδιωτών ότι η πιθανότητα μη αποπληρωμής των νέων γραμματίων του Λουκά φτάνει το 50%.
Έως εδώ συμφωνούμε όλοι. Σε αυτό το σημείο αρχίζουν οι διαφορετικές ερμηνείες. Η κυβέρνηση λέει ότι το επιχειρούμενο κούρεμα (εφόσον ευοδωθεί πλήρως) θα καταστήσει το ελληνικό χρέος βιώσιμο. Το ίδιο λένε (επισήμως) και οι Ευρωπαίοι ηγέτες μας (αν και κανείς τους δεν το πιστεύει, ούτε και επαναλαμβάνει αυτή την πρόβλεψη όταν οι κάμερες και τα μικρόφωνα είναι σβηστά). Οι αγορές τι λένε; Δηλώνουν ότι οι πιθανότητες αποπληρωμής του νέου χρέους δεν ξεπερνούν το 20%! Μάλιστα, φίλες και φίλοι. Τα νέα γραμμάτια (ή ομόλογα), του αγγλικού μάλιστα Δικαίου (το οποίο υποτίθεται ότι εξασφαλίζει καλύτερα του δανειστές του ελληνικού δημοσίου), αυτή την στιγμή αξιολογούνται στις διεθνείς αγορές σε τιμές που βρίσκονται κοντά στο 15% της ονομαστικής τους αξίας.
Ποιος νομίζετε ότι έχει δίκιο; Οι αγορές ή ο κ. Βενιζέλος; Προσωπικά, δεν έχω καμία εμπιστοσύνη στην κρίση των αγορών (μην ξεχνάμε ότι μέχρι πρόσφατα αξιολογούσαν το ελληνικό χρέος ως περίπου αξιόπιστο). Όμως στην συγκεκριμένη περίπτωση πρέπει να πω ότι μάλλον οι αγορές έχουν δίκιο. Γιατί; Επειδή ο κ. Βενιζέλος, για να βγει σωστός, θα πρέπει να πετύχει έναν άθλο που κανείς υπουργός οικονομικών στην οικονομική ιστορία της ανθρωπότητας δεν έχει πετύχει: την αναστροφή της μεγέθυνσης του ΑΕΠ από το -7,5% στο +2% εντός μηνών και μάλιστα σε μια περίοδο βάναυσης μείωσης των δημόσιων δαπανών και εσόδων.
Προς τι η μακρά διαπραγμάτευση;
Κυβέρνηση και ΕΕ αναφέρθηκαν χτες στην ικανοποίησή τους που οι μακρές διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές της ελληνικού κράτους κατέληξαν σε συμφωνία και στην «αποφυγή της χρεοκοπίας της Ελλάδας». Πρόκειται περί ενδιαφέροντος πειράματος με τα όρια της γλώσσας, με την ικανότητα των πολιτικών να ωθούν στα άκρα την έννοια των λέξεων. Με το αζημίωτο βέβαια. Επιτρέψτε μου μερικά σχόλια που ελπίζω να είναι διαφωτιστικά:
Πρώτον, η χρεοκοπία είναι γεγονός. Αυτό δεν το λέω επιτιμητικά. Οι αναγνώστες των άρθρων μου γνωρίζουν ότι δεν έχω κάποια φετιχιστική απέχθεια προς την χρεοκοπία. Την θεωρώ ένα δυσάρεστο μεν αλλά απαραίτητο (σε κάποιες στιγμές) φαινόμενο στο πλαίσιο των κοινωνιών της αγοράς. Το μόνο που λέω είναι ότι όταν κάτι μοιάζει με πτώχευση, μυρίζει σαν πτώχευση, έχει όλα τα ποσοτικά χαρακτηριστικά και την γεύση της πτώχευσης, τότε μπορεί και να είναι… πτώχευση. Στην περίπτωσή μας, οι ιδιώτες που δάνεισαν το ελληνικό δημόσιο έχασαν περί το 85% της διαχρονικής αξίας των χρημάτων που είχαν λαμβάνειν από το κράτος μας. (**) Ακόμα και οι δανειστές της Lehman έλαβαν από την πτωχευμένη εταιρεία μεγαλύτερο ποσοστό από αυτό. Το ίδιο και οι δανειστές της Αργεντινής μετά την πτώχευσή της. Η μόνη διαφορά είναι ότι στην περίπτωση του ελληνικού δημοσίου η ΕΕ αποφάσισε ότι η Ελλάδα θα πτωχεύσει αλλά ότι δεν θα επιτραπεί να ειπωθεί ότι πτώχευσε. Τόσο απλά και Οργουελιανά.
Δεύτερον, αυτή η απόφαση να ονομαστεί δια «νόμου» το κρέας (βλ. πτώχευση) ψάρι (βλ. PSI) είχε ως σκεπτικό την μη ενεργοποίηση των ασφαλίστρων CDS που είχαν αγοράσει όσοι ήθελαν είτε να ποντάρουν στην πτώχευση του ελληνικού δημοσίου, είτε να διασφαλίσουν τα νώτα τους αφού επένδυαν σε ελληνικά ομόλογα. Η αγωνία των «αρχών», Ευρώπης αλλά και Αμερικής, ήταν ότι η πυροδότηση των CDS θα έθετε σε κίνδυνο τις ανόητες τράπεζες που τα εξέδωσαν (χωρίς να έχουν τα χρήματα να τα καλύψουν εφόσον ενεργοποιηθούν). Όμως σήμερα διαβάζουμε ότι το ποσοστό συμμετοχής στο «κούρεμα», στο PSI, θα ξεπεράσει το 95% με την ενεργοποίηση των ρητρών εκ μέρους του ελληνικού δημοσίου – δηλαδή τον «εξαναγκασμό στην εθελοντική συμμετοχή» όσων δεν συμμετείχαν εθελοντικά. (Ο Orwell κάπου εδώ ετοιμάζεται να αναστηθεί για να μας πάρει στο κυνήγι!) Αν αυτό δεν πυροδοτήσει τα CDS τότε αυτό σημαίνει ότι η επιτροπή που αποφασίζει την πυροδότησή τους απλά δεν θα την αποφασίσει ποτέ, καθώς αποτελείται από τους ίδιους τραπεζίτες που θα πληγούν αν πυροδοτηθούν τα CDS!
Άρα, προς τι όλη η πολύμηνη διαπραγμάτευση; Γιατί η πτώχευση του ελληνικού δημοσίου να αποτελέσει αντικείμενο συνομιλιών, διαβουλεύσεων, και ατελείωτων συζητήσεων με τον κ. Dallara (τον εκπρόσωπο των τραπεζιτών); Ποιος ο λόγος να αντιμετωπιστούν τα ασφαλιστικά ταμεία που ήταν υποχρεωμένα να δανείζουν το κράτος μας ως ίσα κι όμοια με τους ανόητους τραπεζίτες (ιδίως της Βόρειας Ευρώπης) που επέλεγαν να αγοράζουν ελληνικά ομόλογα; Από την στιγμή που και το «κούρεμα» ήταν μεγάλο, επιπέδου παταγώδους πτώχευσης, και τα CDS θα πυροδοτηθούν (ή όχι) ανεξάρτητα από τις συνομιλίες αυτές, δεν υπήρχε κανένας λόγος διαπραγματεύσεων με τους τραπεζίτες. Τρόικα και ελληνική κυβέρνηση έπρεπε να αποφασίσουν ερήμην των δανειστών του ελληνικού δημοσίου το βάθος και την κατανομή του κουρέματος ανά περίπτωση (από μεγάλο κούρεμα για hedge funds μέχρι μηδενικό για το ΙΚΑ). Το ότι δεν το έκαναν έχει μόνο μια εξήγηση: την αγωνία των πολιτικών μας, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, να διατηρήσουν ανέπαφες τις πολύ καλές τους σχέσεις με τους (πτωχευμένους) τραπεζίτες, ιδίως της Εσπερίας.
Επίλογος
Ένα «κούρεμα» το οποίο πριν δύο χρόνια θα ήταν λυτρωτικό, σήμερα αποτελεί μέρος όχι της λύσης αλλά του προβλήματος. Παρατείνει την ήδη αδυσώπητα μακρά περίοδο στην διάρκεια της οποίας η οικουμένη βάζει στο ελληνικό κράτος την ταμπέλα «Προσεχώς Πτώχευση». Πολλοί αφήνουν να εννοηθεί ότι το «κούρεμα» που επετεύχθη ναι μεν αφήνει πολλά προβλήματα άλυτα αλλά τουλάχιστον κερδίζουμε, ελέω PSI, λίγο περισσότερο χρόνο μέχρι να αλλάξει πολιτική η ΕΕ (πιθανόν με μια ήττα Σαρκοζύ στις επικείμενες προεδρικές εκλογές στην Γαλλία). Τους απαντώ ότι  πλανώνται.
Η ανταλλαγή ομολόγων δεν είναι παιχνίδι. Τα νέα ομόλογα αγγλικού δικαίου βάζουν την χώρα μας σε μια απίστευτη περιπέτεια: Αποτελούν χρέος το οποίο δεν θα μπορούμε να αποπληρώσουμε και το οποίο δεν θα δικαιούμαστε να μην αποπληρώσουμε. Αντ’ αυτού θα έπρεπε να εισηγηθούμε στην ΕΕ μια απλή εναλλακτική λύση: Να διαγραφεί το 100% αυτών των χρεών (αντί για το 85% που μόλις «κουρεύτηκε») και, σε αντάλλαγμα, το ελληνικό δημόσιο να μην πάρει ούτε ένα ευρώ από τους εταίρους μας για κάλυψη των τρεχουσών αναγκών του ελληνικού δημοσίου. Έτσι, η δημοσιονομική προσαρμογή θα ήταν πιο ήπια από την λαίλαπα που έρχεται, το χρέος μας θα ήταν λιγότερο αβάστακτο απ’ ότι με το PSI, και ο χρόνος που θα δινόταν στην Ελλάδα και στην Ευρώπη (έως ότου η τελευταία επανασχεδιάσει το ευρωσύστημα) περισσότερος.
(*) Ένα παράδειγμα «καλού» κουρέματος χρέους ήταν εκείνο της General Motors το 2009: 90% των δανείων διαγράφηκαν, νέα αναπτυξιακά δάνεια δόθηκαν από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για επενδύσεις σε νέες μονάδες παραγωγής και, έτσι, η General Motors όχι μόνο επιβιώνει αλλά και αναπτύσσεται γοργά. Ένας από τους πιστωτές της, το συνδικάτο των εργαζόμενων (που έγινε ντε φάκτο πιστωτής καθώς  η εταιρεία χρώσταγε συντάξεις και μισθούς στα μέλη του), έχοντας αποδεχθεί αυτό το «γενναίο κούρεμα», τελικά βγήκε κερδισμένο (σε σχέση με το τι οφέλη θα λάμβανε αν απόρριπτε το κούρεμα του 90%) επειδή δέχθηκε να αποπληρωθεί με μετοχές της εταιρείας.
(**) Το επίσημο κούρεμα επί της ονομαστικής αξίας συμφωνήθηκε τελικά στο 53%. Ένα ακόμα 32% επαναδανείστηκε στο κράτος με επιτόκια όμως χαμηλότερα από τα αρχικά. Έτσι, η επί πλέον απώλεια αυτών των τόκων ανεβάζει το ποσοστό του «κουρέματος» στο 75% της διαχρονικής αξίας των δανείων. Τώρα που τα νέα ομόλογα (ή γραμμάτια) που πήραν οι δανειστές του δημοσίου χάνουν μέχρι και το 85% της διαχρονικής τους αξίας (καθώς μεταπωλούνται σε τιμές κοντά στο 15% της ονομαστικής τους αξίας), το συνολικό ποσοστό πραγματικού «κουρέματος» αγγίζει το 85%.

ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΤΥΧΙΑ Η ΕΚΒΑΣΗ ΤΟΥ PSI; ΠΩΣ ΤΟ ''ΜΑΥΡΟ'' ΓΙΝΕΤΑΙ ''ΑΣΠΡΟ''!

Ισκρα ...

ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ, ΕΜΠΑΙΓΜΟΣ, ΕΥΤΕΛΗΣ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ!
Σπάνια η προπαγάνδα έλαβε τέτοιες διαστάσεις πλύσης εγκεφάλου όπως η προπαγάνδα που εξελίσσεται από την Παρασκευή (09/03) το πρωί και η οποία επιχειρεί να μας πείσει για τη μεγάλη επιτυχία του PSI .
Δεν υπάρχει πιο χονδροειδές και ασύστολο ψεύδος από αυτή την προπαγάνδα.
Οι λόγοι είναι πάρα πολλοί, εκ των οποίων υπογραμμίζουμε τους εξής:

ΘΑ ΜΕΙΩΘΕΙ ΚΑΙ ΠΟΣΟ ΤΟ ΧΡΕΟΣ;

ΠΡΩΤΟΝ: η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι με το PSI το κρατικό χρέος θα μειωθεί κατά 106 δις. Ο ισχυρισμός δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα.

Πράγματι, η μείωση του χρέους με  μόνο το κούρεμα των ομολόγων που κατέχουν οι ιδιώτες θα φτάσει τα 105 δις!

Αυτό, όμως, είναι η μισή αλήθεια!

Διότι την ίδια ώρα, εξαιτίας του PSI, η κυβέρνηση έχει συμφωνήσει να ανακεφαλαιοποιήσει τις τράπεζες για να αναπληρώσει τις απώλειες που θα υποστούν εξαιτίας του «κουρέματος».

Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση θα δανεισθεί πάνω από 50 δις. από τον EFSF (υπάρχει σχετική συμφωνία) προκειμένου να επανακεφαλαιοποιήσει τις τράπεζες.

Επομένως, το κρατικό χρέος θα μειωθεί μόνο κατά 50 δις.

Αν δε συνυπολογίσουμε και τη ζημιά πολλών δις. (10-15 δις) που θα υποστούν (χωρίς καμία επανακεφαλαιοποίηση) και τα Ασφαλιστικά Ταμεία από το κούρεμα των ομολόγων τους, τότε στην πραγματικότητα η μείωση του χρέους θα κυμανθεί γύρω στα 30 δις ευρώ!

30 δις, όμως, σε ένα κρατικό χρέος ύψους 360 δις δεν συνιστά παρά μια «ασπιρίνη σε καρκίνο»!

ΧΑΡΙΣΤΙΚΗ ΒΟΛΗ ΣΤΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ!

ΔΕΥΤΕΡΟΝ: όπως αναφερθήκαμε, οι απώλειες των Ασφαλιστικών Ταμείων από το «κούρεμα» του PSI αφορούν πολλά δις, που θα φτάσουν, ίσως, και τα 15 δις.

Κι αυτό το «κούρεμα», επειδή κατέστη υποχρεωτικό, θα το υποστούν όλα τα Ταμεία και αυτά που αποφάσισαν την «εθελοντική» συμμετοχή τους και αυτά που, προς τιμήν τους, αρνήθηκαν να συμμετάσχουν.

Έχουμε να κάνουμε, λοιπόν, εξαιτίας του PSI, με μια νέα μεγάλη ληστεία των Ασφαλιστικών Ταμείων, που θα τους δώσει τη χαριστική βολή, αποτελειώνοντας, επί της ουσίας, συμπεριλαμβανομένων και των άλλων παραμέτρων (ανεργία, μείωση μισθών κλπ) τις συντάξεις και το μέλλον της κοινωνικής ασφάλισης.

ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΓΙΑ ΟΜΟΛΟΓΙΟΥΧΟΥΣ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ!

ΤΡΙΤΟΝ: Εξαιτίας του PSI θα χάσουν τα χρήματά τους χιλιάδες συμπολίτες μας, που έχουν τοποθετήσει τις οικονομίες τους σε ομόλογα του δημοσίου αλλά και απολυμένοι εργαζόμενοι, όπως της πρώην Ολυμπιακής, που έλαβαν υποχρεωτικά τις αποζημιώσεις τους σε ειδικά ομόλογα.

Οι αόριστες υποσχέσεις του Υπ. Οικονομικών για μερική αναπλήρωση των απωλειών τους έχουν ελάχιστη αξία!

PSI = ΠΤΩΧΕΥΣΗ

ΤΕΤΑΡΤΟΝ: με την εξέλιξη που είχε το PSI η χώρα οδηγήθηκε σε πτώχευση.

Η (δήθεν) «εθελοντική» συμμετοχή ιδιωτών κατόχων ομολόγων που υπάγονται στο ελληνικό δίκαιο έφθασε, περίπου, σε κάτι παραπάνω από 80%.

Για να φτάσει, τελικά, η συμμετοχή του PSI στο 95%+, ενεργοποιήθηκαν οι λεγόμενες ρήτρες συλλογικής δράσης (CACs), που κατέστησαν υποχρεωτικό το κούρεμα σε όλους τους ιδιώτες ομολογιούχους, ανεξάρτητα από τη βούλησή τους.

Το γεγονός αυτό χαρακτηρίστηκε από τη Διεθνή Επιτροπή Swaps και παραγώγων (ISDA) ως «πιστωτικό γεγονός» (πτώχευση), πράγμα που θα ενεργοποιήσει την πληρωμή των CDS (ασφάλιστρα κινδύνου). (βλ. ρεπορτάζ εδώ)

Αυτό το «πιστωτικό γεγονός» (credit event) μπορεί να θεωρείται «ελεγχόμενη» πτώχευση, με τη «βούλα» της Ε.Ε. και του ΔΝΤ, αλλά οι συνέπειές του δεν θα είναι καθόλου αμελητέες, αφού θα βαρύνει τη χώρα για δεκαετίες και θα παραπέμψει στο αόριστο μέλλον τη χρηματοδότησή της.

Πέραν αυτού, η «ελεγχόμενη» πτώχευση της Παρασκευής (09/03) είναι το προμήνυμα μιας άτακτης πτώχευσης που μπορεί να επακολουθήσει εξαιτίας της κατεδάφισης του 2ου Μνημονίου.

PSI: ΤΟ ΑΛΛΟΘΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΛΕΗΛΑΣΙΑΣ

ΠΕΜΠΤΟΝ: Το τίμημα του τερατουργήματος που είναι αυτό καθεαυτό το PSI, θα είναι η εφαρμογή του δεύτερου κύματος μνημονιακής λεηλασίας.

Το PSI θα είναι το άλλοθι και το επικοινωνιακό τρυκ για να υποκύψουν οι πολίτες στη δεύτερη μνημονιακή λαιμητόμο.

ΩΦΕΛΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ, ΖΗΜΙΩΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ!

ΕΚΤΟΝ: Είναι μύθος και ψεύδος ότι από το PSI ζημιώνονται οι τράπεζες και ωφελούνται οι πολίτες. Το αντίστροφο ακριβώς συμβαίνει!

Οι τράπεζες δεν χάνουν αλλά στην ουσία κερδίζουν από το PSI. Κι αυτό διότι τα ομόλογα του δημοσίου που κατείχαν ήταν στην κυριολεξία ''σκουπίδια'' και άνευ αξίας.

Και τα ομόλογα αυτά θα έπρεπε να τα αποτυπώσουν στην αγοραία ανύπαρκτη αξία τους στους ισολογισμούς τους, εγγράφοντας μεγάλες ζημιές.

Αντ' αυτών, οι Τράπεζες θα ''κουρέψουν'' μόνο το 50% του κεφαλαίου των ομολόγων, λαμβανοντας για το υπόλοιπο 50%, το 30% σε μετρητά, αυξάνοντας τη ρευστότητά τους και τα υπόλοιπα σε νέα εγγυημένα μακροχρόνα ομόλογα  με πολύ ικανοποιητικά επιτόκια. 

Αυτός άλλωστε είναι ο προφανής λόγος για τον οποίο οι τράπεζες συμμετείχαν ολόθερμα στο PSI και πανηγυρίζουν για την αίσια έκβασή του.

ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Δυστυχώς η επιχείρηση PSI δείχνει το πόσο πειστικά μπορούν οι κυρίαρχοι σε Ε.Ε., ΔΝΤ και στη χώρα μας να κάνουν το ''μαύρο-άσπρο'' αλλά και τις αδυναμίες της Αριστεράς να αντικρούσει τη φαιά προπαγάνδα και τον επικοινωνιακό οδοστρωτήρα. 

Η iskra είναι εδώ!

Παρασκευή 09 Μαρτίου

PSIτ - PSIτ...

ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ...

Του Δημήτρη Μυ
Όλα καλά λοιπόν: Κούρεμα και... γραμμή στον «συμβολαιογράφο» για την υπογραφή της νέας δανειακής σύμβασης (μέσα Μαρτίου), την επισφράγιση της γερμανικής ηγεμονίας επί των υπολοίπων εταίρων (Σύμφωνο Σταθερότητας, τέλη Μαρτίου) και, πριν τελειώσει όλη αυτή η θεσπέσια επιχείρηση «διάσωσης», πριν καταλαγιάσουν τα πανηγύρια και αντιληφθούμε τι ακριβώς συνέβη, κατευθείαν στην κάλπη για να μιλήσει ο ζαλισμένος αλλά κυρίαρχος λαός...
Πηγαίνοντας, λοιπόν, κουρεμένοι στην κάλπη και μέσα στη ζαλάδα που μπορεί να συνεπάγεται η αδυναμία μας να αντιληφθούμε ότι τελικά διασωθήκαμε, καλό θα είναι να μην ξεχνάμε ότι:
● Ζούμε ήδη σε μια οικονομική έρημο.
● Ένα στα τρία μαγαζιά της Αθήνας έχει ήδη βάλει λουκέτο – και δεκάδες χιλιάδες σε όλη τη χώρα είναι έτοιμα.
● Η ανεργία σκαρφάλωσε ήδη πάνω από 21% (στο 24% με τη μακροχρόνια και μη καταγραφόμενη).
● Ένας στους δύο νέους είναι ήδη στην ανεργία.
● Στους αστέγους δεν βρίσκονται μόνο μεμονωμένα περιθωριοποιημένα άτομα, αλλά ολόκληρες οικογένειες.
Πριν πάμε στις εκλογές. η συγκυβέρνηση υπό τον μη εκλεγμένο τραπεζίτη πρωθυπουργό έχει να ολοκληρώσει μερικές ακόμη δουλίτσες:
● Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης με θέμα τη «λήψη πολιτικών αποφάσεων για την πορεία των αναγκαίων δομικών αλλαγών» (διάβαζε αποφάσεις για κατάργηση οργανισμών του Δημοσίου, δηλαδή απολύσεις).
● Την υπογραφή – όπως είπαμε – του συμβολαίου με τα νέα δανεικά που θα ξεπληρώσουν τα παλιότερα και θα διατηρήσουν το χρέος στα ίδια (και πιθανότατα μεγαλύτερα) επίπεδα.
Στόχος των συγκυβερνώντων είναι, αφού τελειώσουν αυτοί με τις «λεπτομέρειες», να βρεθούμε μπροστά στην κάλπη αγνοώντας τι ακριβώς θα (μας) συμβεί από τον Ιούνιο κι έπειτα.
Όπως μπορείτε να διαβάσετε στο «Ποντίκι» που κυκλοφόρησε χθες, από το καλοκαίρι κι έπειτα ξημερώνει ο πραγματικός «Τρίτος» Κόσμος μέσα στον οποίο καλούμαστε να ζήσουμε. Τον έχουν προετοιμάσει με κάθε λεπτομέρεια αυτοί που θα ζητήσουν την ψήφο μας είτε ως επιβράβευση της προσπάθειάς τους για τη διάσωσή μας, είτε ως μόνη διέξοδο για να αποφευχθεί η... ακυβερνησία.
ΥΓ.: Λέγεται ότι ο δικτάτορας Κονδύλης, με μια δόση... «αυτοκριτικής» και ίσως απογοήτευσης, είχε «αναφωνήσει»: «Αν ήξερα πόσο μ@λ@κες είσαστε, θα σας κυβερνούσα από δεκανέας». Κάπως έτσι το έχουν στο μυαλό τους οι σημερινοί πολιτικοί... υποδεκανείς.

Μετά το PSI...

Η Αυγή online...

ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΛΑΠΑΤΣΙΩΡΑ*
Η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε αυτή την κατάσταση που βρίσκεται σήμερα λόγω χαμηλής ανταγωνιστικότητας της οικονομίας της. Αλλά λόγω ακύρωσης του τρόπου με τον οποίο χρηματοδοτούσε τις ανάγκες της μέχρι την κρίση του 2008. Οι αγορές χρήματος ανατιμολόγησαν τον κίνδυνο να δανείζει κανείς στη μέχρι τότε υψηλά μεγεθυνόμενη και με υψηλά επίπεδα κερδοφορίας ελληνική οικονομία συνδυάζοντας τα αποτελέσματα της κρίσης του 2008 (που έπληξε τις δυνατότητες δανεισμού των τραπεζών) με την τότε ευρωπαϊκή πολιτική διαχείρισής της.
Η έξοδος από τις αγορές, καθώς οδηγούμασταν από την κυβέρνηση Παπανδρέου στο ΔΝΤ (με επιτόκια δανεισμού εκείνη την εποχή χαμηλότερα από τα πρόσφατα της Ιταλίας), έβαλε ένα τέλος στο μοντέλο συσσώρευσης που είχε ο ελληνικός καπιταλισμός από τις αρχές της δεκαετίας του '90.
Για τη χρηματοδότηση των αναγκών, ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, η ελληνική οικονομία πρέπει να μεταστραφεί σε πιο εξαγωγική οικονομία απ’ ό,τι ήταν. Ωστόσο αυτό το γεγονός δεν σημαίνει ότι η χαμηλή εξωστρέφεια αποτέλεσε αιτία της κρίσης που βιώνουμε. Το να καθίσταται το αποτέλεσμα αιτία -η ταυτολογική αναγνώριση πως πάθαμε ό,τι πάθαμε επειδή «παράγουμε λιγότερα απ’ ό,τι καταναλώνουμε»- αποτελεί προσφιλή μηχανισμό παραγνώρισης και συγκρότησης της ιδεολογικής αστικής ηγεμονίας. Αυτή η παραγνώριση στηρίζει την πολιτική που ακολουθείται και την οποία αναλυτικά επιμερίζουμε σε δύο στρατηγικούς στόχους.
Πρώτος, ελαχιστοποίηση της χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας στα απολύτως αναγκαία. Αυτό δημιουργεί συνθήκες ελαχιστοποίησης των εναλλακτικών επιλογών στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής (εκτός και αν αναληφθεί το «κόστος» ενός άλλου δρόμου). Το «κούρεμα» του ιδιωτικού χρέους, το οποίο μειώνει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της ελληνικής οικονομίας για την επόμενη δεκαετία σε τόκους (μικρότερα επιτόκια) και χρεολύσια (πολύ λιγότερα, εφόσον μετατίθενται μετά το 2020). Προφανώς το «κούρεμα» αποτελεί αναγκαίο αποτέλεσμα των ακολουθούμενων πολιτικών εφόσον δημιουργούν ύφεση και επομένως αδυναμία εξυπηρέτησης χρέους.
Αυτό τον σκοπό επίσης εξυπηρετούν η μείωση των δημοσίων δαπανών, ώστε να προκύψουν πρωτογενή πλεονάσματα και οι ιδιωτικοποιήσεις (πέραν του γεγονότος ότι και τα δύο κατατείνουν στο άνοιγμα νέων πεδίων κερδοφορίας για τους ιδιώτες και υποβοηθούν τον στρατηγικό στόχο της υποτίμησης της εργασίας). Η ιδέα ότι για την κρίση ευθύνεται η χαμηλή ανταγωνιστικότητα συγκαλύπτει το γεγονός ότι το πρόβλημα της συσσώρευσης χρέους στην Ελλάδα έχει ως κύρια αιτία του την πολύ χαμηλή φορολόγηση του κεφαλαίου και του πλούτου (και είσπραξής της φυσικά) και νομιμοποιεί τις λύσεις που εντείνουν την αναδιανομή προς όφελος της μερίδας των κερδών.
Δεν είναι αβλεψία: Όταν ο κ. Ντράγκι ανακοινώνει ότι το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο «τελείωσε», τότε καταλαβαίνουμε ότι η πολιτική που ακολουθείται δεν έχει σχέση με το συγκεκριμένο πρόβλημα αλλά με ευρύτερες στοχεύσεις. Ωστόσο, καθώς εντείνονται οι κινητοποιήσεις στην Ελλάδα, το ποσοστό των δημοσίων δαπανών ως προς το ΑΕΠ, που τίθεται ως στόχος, συνέχεια αυξάνεται: από 30,5% στην τρίτη έκθεση, σε 33,5% στη συνέχεια και σε 35% στην τελευταία ανάλυση βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους.
Ο δεύτερος στόχος, πιο στρατηγικός, είναι να μεταστραφεί η ελληνική οικονομία σε πιο εξαγωγική οικονομία και μάλιστα σε σύντομο χρονικό διάστημα μέσα από μία πολιτική «σοκ». Το πρόβλημα της ανταγωνιστικότητας κατανοείται ως πρόβλημα σχετικά υψηλών τιμών και στη συνέχεια ως πρόβλημα υψηλών μισθών, παρά την ανάλυση των στοιχείων, η οποία δείχνει ότι οι σχετικά υψηλές τιμές οφείλονται στα υψηλά περιθώρια κερδοφορίας στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες χώρες (βλ. μελέτες του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ και, φυσικά, τα ίδια τα στοιχεία της Eurostat). Όμως, από αυτήν την ανάλυση απουσιάζει οποιαδήποτε διάσταση που έχει να κάνει με την παραγωγικότητα και τους όρους βελτίωσής της· αντίθετα, μάλιστα, οδηγεί σε μόνιμη καταστροφή παραγωγικών δυνατοτήτων.
Η μείωση των μισθών μπορεί να συμβεί είτε με την κυρίαρχη ακολουθούμενη πολιτική «εσωτερικής» υποτίμησης είτε με την περιθωριακή επιλογή της «εξωτερικής» υποτίμησης (με την υιοθέτηση είτε ενός άλλου νομίσματος είτε -η πιο κυρίαρχη ιδέα- καθεστώτος δύο νομισμάτων: ευρώ για εξωτερικές συναλλαγές και νέα δραχμή για τις εσωτερικές συναλλαγές). Και οι δύο περιπτώσεις αποτελούν υφεσιακές πολιτικές (με διαφορετικές χρονικότητες) που, αν και κατατείνουν στον ίδιο στόχο ως προς την υποτίμηση της εργασίας, αντιμάχονται τις στοχεύσεις για τα ελλείμματα και το χρέος, δημόσιο και ιδιωτικό.
Επομένως ο πρωτεύων σκοπός αυτών των πολιτικών επιλογών δεν είναι η ανάπτυξη, αλλά μία ιστορικών διαστάσεων αναδιανομή προς όφελος του κόσμου του κεφαλαίου. Αναδιανομή που θα εξυπηρετήσει σε ύστερο χρόνο, ως απορρέοντα στόχο, την οργάνωση μίας μορφής ανταγωνιστικότητας τιμών και οργάνωσης της συσσώρευσης στον ελληνικό κοινωνικό σχηματισμό, μετά από πολλά αναγκαία “κουρέματα”. Εφόσον, βεβαίως, υποταχθούν οι εργαζόμενοι σ’ αυτήν.
* Ο Σπ. Λαπατσιώρας διδάσκει Πολιτική Οικονομία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

To PSI, το OSI και ο νιοστός ευρω-εκβιασμός...

Δρομος της αριστερας ...
Του Γιάννη Κιμπουρόπουλου

«Τις επόμενες μέρες κρίνεται μια ολόκληρη δεκαετία», είπε από το βήμα της Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ ο υπουργός Οικονομικών και διεκδικητής του πράσινου θρόνου Ευάγγελος Βενιζέλος. Από πολλές απόψεις είναι μια ειλικρινής δήλωση. Αν το ελληνικό Κοινοβούλιο εγκρίνει όλα όσα απαιτεί η τρόικα και προωθεί η κυβέρνηση Παπαδήμου ως προϋπόθεση για τον νέο δανεισμό των 130 και πλέον δισ. ευρώ, η ελληνική κοινωνία και οικονομία θα περάσει σε μια νέα, αν όχι οριστική, τουλάχιστον εξαιρετικά δύσκολα αναστρέψιμη κατάσταση.
Τα βασικά στοιχεία αυτής της επερχόμενης νέας κατάστασης είναι:
Η μετατροπή της χώρας σε κράτος περιορισμένης κυριαρχίας, με πολλούς τρόπους, κι όχι αποκλειστικά μέσω ενός «επιτηρητή κομισιονάριου».
- Ο εγκλωβισμός της οικονομίας και των όποιων παραγωγικών δυνατοτήτων της απομένουν στον αποκλειστικό στόχο της εξυπηρέτησης του χρέους, που θα είναι πλέον στο μεγαλύτερο ποσοστό του οφειλή προς τα κράτη - εταίρους στην Ε.Ε. Κι αυτό χωρίς καμιά εγγύηση ότι θα έχει φτάσει μέχρι το 2020 στο πολυπόθητο 120%.
- Η πλήρης κατάργηση κάθε πεδίου κοινωνικής διαπραγμάτευσης για τους μισθούς και τα εισοδήματα, με μια αγορά εργασίας εξατομικευμένη και με τα συνδικάτα χωρίς νόημα ύπαρξης.
- Η διολίσθηση της κρατικής μηχανής σε μια μόνιμη κατάσταση χρεοκοπίας, διαρκώς συρρικνούμενη, με πρώτο θύμα τον ήδη ανάπηρο κοινωνικό της βραχίονα και τις ισχνές δαπάνες που προορίζονται για τις στοιχειώδεις ανάγκες της κοινωνίας (υγεία, συντάξεις, παιδεία, πρόνοια κ.λπ.).
- Η υποβάθμιση της πολιτικής διαδικασίας, της ίδιας της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, στο επίπεδο της διαχειριστικής διεκπεραίωσης αποφάσεων που θα επιβάλλουν οι πιστωτές.

Το χρονοδιάγραμμα
Οι δανειστές, ιδιώτες και εταίροι, έχουν επιβάλει ένα ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα δράσης στα κόμματα της συγκυβέρνησης μέχρι τις 13 Φεβρουαρίου, το οποίο προβλέπει ότι μέσα στην επόμενη εβδομάδα θα πρέπει να έχουν τεθεί προς έγκριση στα αρμόδια όργανα της Ε.Ε. και στην τρόικα: το προμνημόνιο με τα πρόσθετα μέτρα για την απόκλιση στο έλλειμμα (μέτρα 4,4 δισ. ευρώ), το νέο Μνημόνιο που θα συνοδεύσει το νέο δάνειο, τη συμφωνία για το PSI, τη συμφωνία με την τρόικα για τις «μεταρρυθμίσεις» που πρέπει να νομοθετηθούν πριν το PSI και το νέο δάνειο, και τις γραπτές δεσμεύσεις των κομμάτων που μετέχουν στην κυβέρνηση στο τελευταίο «σύμβολο Πίστεως» της τρόικας.
Πρόκειται για έναν μαραθώνιο ενεργειών στον οποίο, προς το παρόν, δεν έχει περιληφθεί η πιο αμφίβολη και επικίνδυνη. Η δοκιμασία στη Βουλή. Θα αντέξουν, άραγε, τα κόμματα της συγκυβέρνησης μια ψηφοφορία στην οποία θα τεθούν προς έγκριση η κατάργηση του κατώτατου μισθού ή του 13ου και 14ου μισθού, στην οποία ακόμη επιμένει η τρόικα;
Οι αμφιβολίες για την έκβαση μιας τέτοιας ψηφοφορίας, που φυσικά γίνεται με φόντο την εικόνα αποσύνθεσης στο πολιτικό σύστημα που καταγράφουν οι δημοσκοπήσεις και είναι αμφίβολο αν θα δρομολογηθεί ή θα επιλεγεί η πλήρης παράκαμψή της με ένα νομοθετικό πραξικόπημα (Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου), προκαλούσαν μέχρι χθες ποικίλες παρενέργειες: από ένα νέο μίνι bank run στα γκισέ των τραπεζών από πολίτες-θύματα της «χρεοκοπο-φοβίας», μέχρι την αναβολή του προγραμματισμένου για Δευτέρα Eurogroup, αλλά και φήμες περί παραίτησης Παπαδήμου στην περίπτωση που δεν εξασφαλιστεί συναίνεση των τριών της συγκυβέρνησης σε όσα απαιτεί η τρόικα, φήμες που φυσικά διαψεύστηκαν.

Ενδιάμεσο σχέδιο
Στον καμβά αυτών των αμφιβολιών ιχνογραφείται ήδη ένα εναλλακτικό, ενδιάμεσο σχέδιο της τρόικας και των ευρω-εταίρων σε περίπτωση που η κυβέρνηση Παπαδήμου δεν προκάμει να ολοκληρώσει τις διατεταγμένες υπηρεσίες της και να λάβει την πολυπόθητη δόση των 89 δισ. από το νέο δανεισμό των 130 δισ. ευρώ. Μελετάται το ενδεχόμενο να δοθεί στη χώρα μια «έξτρα», εμβόλιμη δόση δανείου περίπου 15 δισ. για να εξοφληθούν ομόλογα 14,4 δισ. ευρώ που λήγουν το Μάρτιο.
Ωστόσο, το βαρύ πυροβολικό των δανειστών είναι ο εκβιασμός που για πολλοστή φορά ασκείται με το φόβητρο της χρεοκοπίας και της εξόδου από το ευρώ. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια πλήρη αντιστροφή ρόλων μεταξύ εκβιαστή και εκβιαζόμενου, αφού στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ελίτ έχει πλέον εμπεδωθεί η πεποίθηση, αφενός ότι μια πλήρης και τυπική ελληνική χρεοκοπία θα μεταδοθεί αστραπιαία στους εγγύτερους αδύναμους κρίκους της Ευρωζώνης και, αφετέρου, ότι μια έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ έχει τεράστιο κόστος ακόμη και για τις κεντρικές χώρες κι είναι μάλλον απίθανο να αποτρέψει μια διάλυση της Ευρωζώνης, με απρόβλεπτες επιπτώσεις στο «ιερό» χρηματοπιστωτικό σύστημα. Εκ των πραγμάτων, λοιπόν, η πρώτη επιλογή των ευρωκρατών είναι να κρατηθεί η Ελλάδα στο ευρώ, ακόμη και υπό καθεστώς ουσιαστικής χρεοκοπίας.
Αυτός είναι και ο λόγος που η συμφωνία για την ανταλλαγή των ελληνικών ομολόγων, το PSI, συνδέεται άμεσα με τις «μεταρρυθμίσεις» ισοπεδωτικής λιτότητας που απαιτεί η τρόικα. Αυτός είναι, επίσης, ο λόγος που αναζητείται συμπληρωματικό πακέτο ενίσχυσης του νέου δανείου προς την Ελλάδα, που ενδέχεται να ανέλθει τελικά μέχρι τα 150 δισ. ευρώ προκειμένου να βγει ο λογαριασμός βιωσιμότητας του χρέους. Και ο ίδιος λόγος εξωθεί τους αρχιτέκτονες του ελληνικού πειράματος να αναζητούν μαξιλάρι ασφαλείας, πέρα από το PSI, στο λεγόμενο OSI (Official Sector Involvement = Εμπλοκή του Δημόσιου Τομέα). Το OSI αφορά περισσότερο την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τα ελληνικά ομόλογα που αυτή κατέχει, αγορασμένα κοψοχρονιά. Αναζητείται, λοιπόν, φόρμουλα για να παραιτηθεί η ΕΚΤ από τα κέρδη (περίπου 12 δισ. ευρώ) που θα αποκόμιζε απαιτώντας την πληρωμή των ομολόγων στην ονομαστική τους τιμή, αλλά μέσω των μετόχων της, δηλαδή των εθνικών κεντρικών τραπεζών.

Ο ρόλος του ΔΝΤ
Στην ενδο-τροϊκανή αυτή «ζύμωση» υπολανθάνει μια βαθύτερη αντιπαράθεση μεταξύ ΔΝΤ και ευρω-ηγεμόνων, ιδιαίτερα της Γερμανίας, που αφορά τη συνταγή της λιτότητας που εφαρμόζεται εν είδει τιμωρητικού παραδειγματισμού στην Ελλάδα. Η γερμανική ηγεσία επιμένει να εξαντληθεί κάθε περιθώριο πίεσης για την αποδοχή των πιο ακραίων μέτρων, την ώρα που το ΔΝΤ διακηρύσσει επίσημα ότι τα όρια αντοχής και αποτελεσματικότητας αυτών των μέτρων έχουν ξεπεραστεί, με δεδομένη το βάθος της ύφεσης που προκαλούν. Την ίδια, όμως, στιγμή, ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ στην τρόικα, Πόλ Τόμσεν, εμφανίζεται βασιλικότερος του βασιλέως και ο βασικός υποστηρικτής της οριζόντιας μείωσης του μισθολογικού κόστους στην Ελλάδα κατά 25%. Τι πραγματικά ισχύει; Ποιος είναι ο αυθεντικός εκφραστής της «γραμμής» του ΔΝΤ στην Ευρώπη; Πού τελειώνει η στρατηγική σύγχυση των αρχιτεκτόνων του καπιταλισμού της καταστροφής και πού αρχίζει το διπλό παιχνίδι τους;
Σε κάθε περίπτωση, αυτό το βάναυσο παιχνίδι σε βάρος της ελληνικής κοινωνίας, με θύματα τη δημοκρατία, τα εργασιακά δικαιώματα, τον δημόσιο πλούτο δεν παίρνει υπόψη της τον μόνο παίκτη που μέχρι στιγμής παρακολουθεί παράδοξα ανέκφραστος: τη λαϊκή πλειοψηφία που υφίσταται αλλεπάλληλα ραπίσματα. Ποιος είπε ότι η σιωπή της είναι μια δήλωση υποταγής κι όχι η ηρεμία πριν από τη θύελλα;

Η επιτροπεία της καταστροφής και του ξεπουλήματος
Μπορεί επίτροπο Ελλάδας να μην έχουμε, σύμφωνα με τη γερμανική πρόταση που αποδοκιμάστηκε ρητορικά από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους, αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι θα γλιτώσουμε την επιτροπεία. Η κυβέρνηση έχει ήδη δεσμευτεί έναντι της Κομισιόν και των εταίρων να θεσπίσει δύο μηχανισμούς επιτήρησης με ελληνικό περιτύλιγμα, αλλά τροϊκανό περιεχόμενο.
Πρώτον, η διυπουργική επιτροπή παρακολούθησης του προγράμματος οικονομικής στήριξης μετεξελίσσεται σε «επιτροπή εφαρμογής» που, σε απόλυτο συντονισμό με τους επικεφαλής της task force Χορστ Ράινχεμπαχ και τον μόνιμο εκπρόσωπο του ΔΝΤ Μπομπ Τράα, θα αποφασίζουν επί τόπου για κάθε περικοπή δαπάνης από τον προϋπολογισμό, ακόμη κι αν αυτή απαιτεί «λουκέτο» σε μια δημόσια υπηρεσία, με απόλυση του προσωπικού της. Δεύτερον, συστήνει μια ακόμη διυπουργική επιτροπή που θα αποφασίζει με αντίστοιχη εξουσία την περικοπή δαπανών από τον κοινωνικό προϋπολογισμό, δηλαδή, την υγεία και την κοινωνική ασφάλιση.
Η διπλή αυτή επιτροπεία, που είναι άγνωστο αν θα έχει υποχρέωση αναφοράς στη Βουλή, ενδέχεται να γίνει τριπλή αν υλοποιηθεί το γερμανικής έμπνευσης σχέδιο να περάσει σε ευρωπαϊκό έλεγχο το Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων. Πράγμα που σημαίνει ότι η δημόσια περιουσία περνά στο έλεος των πιστωτών της χώρας, με βάση το μοντέλο της Τρόιχαντ, του οργανισμού που μέσα σε δύο χρόνια απαξίωσε χιλιάδες επιχειρήσεις στην Ανατολική Γερμανία τα πρώτα χρόνια μετά την ενοποίηση και μετέτρεψε την περιοχή σε βιομηχανικό νεκροταφείο με εκατομμύρια ανέργους.

Ο τρόμος και η αθλιότητα του PSI...

Γιάννης Κιμπουρόπουλος απο τον Δρομο της Αριστερας ...

Πριν από δύο χρόνια οι λέξεις χρεοστάσιο, στάση πληρωμών, άρνηση χρέους ήταν συνώνυμες περίπου της εσχάτης προδοσίας και όποιος τις ψέλλιζε χαρακτηριζόταν, επιεικώς, τρελός, αν όχι και προδότης. Αυτή τη στιγμή η ελληνική κυβέρνηση, υπό την αφόρητη πίεση της τρόικας και των αγορών, διαπραγματεύεται ακριβώς τα λογιστικά αποτελέσματα ενός χρεοστασίου: το κούρεμα του χρέους που κατέχουν οι ιδιώτες σε ποσοστό ίσως και πάνω από 70%. Μόνο που, ακόμη κι αν το επιτύχει, δεν θα έχει κανένα από τα πλεονεκτήματα μιας στάσης πληρωμών. Το αντίθετο μάλιστα. Αυτό που πριν από δυο χρόνια και λίγο αργότερα θα ήταν, αν όχι «ευλογία», κάποια ανακούφιση, σήμερα εξελίσσεται σε κατάρα.

Το εφικτό ανέφικτο
Οι πολιτικές ηγεσίες των κομμάτων της συγκυβέρνησης Παπαδήμου, αν αυτή επιβιώσει στις εξετάσεις αντεργατικής πολιτικής που την υποβάλλει από χθες η τρόικα, θα κληθούν κάποια στιγμή να εξηγήσουν το ανεξήγητο. Πώς το απολύτως ανέφικτο και καταστροφικό που αναθεμάτιζαν, σήμερα προβάλλεται ως το μόνο εφικτό και ως ο μόνος δρόμος «σωτηρίας». Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι, ενώ η κυβέρνηση διαπραγματεύεται με τους πιστωτές το εθελοντικό κούρεμα, στο πλαίσιο της συμφωνίας που ίσως καταληχθεί το Σαββατοκύριακο, δεν αποκλείεται διόλου πια και το ενδεχόμενο ενός αναγκαστικού κουρέματος, ενός σκληρού χρεοστασίου σε περίπτωση ανεπαρκούς συμμετοχής των ιδιωτών ή σε περίπτωση που η πολυαναμενόμενη έκθεση της τρόικας για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους αποκαλύψει κι άλλους… σκελετούς στη ντουλάπα. Αν δηλαδή καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο περίφημος στόχος για μείωση του χρέους στο 120% του ΑΕΠ μέχρι το 2020 δεν επιτυγχάνεται και με το PSI.
Στην περίπτωση αυτή ασκούνται πιέσεις είτε για περαιτέρω διεύρυνση του κουρέματος των ομολόγων (πέρα από το σημερινό επίπεδο 65%-70%) είτε για μεγαλύτερη μείωση του επιτοκίου στα νέα ομόλογα (πέρα από το 3,5% έως 3,8% που φαίνεται ότι έχουν αποδεχθεί οι ιδιώτες πιστωτές υπό την πίεση Ε.Ε. και ΔΝΤ) είτε, τέλος, για μετεξέλιξη του εθελοντικού κουρέματος σε αναγκαστικό.
Το σενάριο αυτό, άλλωστε, ήδη έχει υπαινιχθεί και ο πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος ως λύση έσχατης ανάγκης για να υποχρεωθούν hedge funds και «μικροί» ιδιώτες κάτοχοι ομολόγων να συμμετάσχουν στο κούρεμα. Το ίδιο σενάριο υπαινίσσεται και η Standard & Poor’s όταν προαναγγέλλει ότι θα κατατάξει την Ελλάδα έτσι κι αλλιώς σε καθεστώς «επιλεκτικής χρεοκοπίας» είτε με εθελοντικό είτε με αναγκαστικό κούρεμα. Και σ’ αυτή τη λογική, το πρακτορείο Ρόιτερς, επικαλούμενο εκτιμήσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων, υποστήριζε προ ημερών ότι έχει πέσει πια το ταμπού της υποχρεωτικής αναδιάρθρωσης.

Το κούρεμα της ΕΚΤ
Άλλωστε, με δεδομένο ότι τα κουκιά του PSI δεν βγαίνουν, στον σκληρό πυρήνα της ευρωκρατίας, αναπτύσσεται ζύμωση για συμμετοχή στην αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους όχι μόνο των hedge funds και των μικρών ιδιωτών (με ενεργοποίηση της ρήτρας συλλογικής ευθύνης), αλλά και των «επίσημων» θεσμικών κατόχων ομολόγων. Ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ το είπε ορθά κοφτά σε συνεντεύξεις του σε αυστριακά και γερμανικά ΜΜΕ, τονίζοντας ότι αν δεν εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους (το120% του ΑΕΠ μέχρι το 2020) με το PSI, ίσως χρειαστεί να συμμετάσχει και ο δημόσιος τομέας της Ευρωζώνης στην απομείωσή του. Κι εδώ εννοούνται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που κατέχει ελληνικά ομόλογα τουλάχιστον 40 δισ. ευρώ, οι κεντρικές τράπεζες των χωρών-μελών της Ε.Ε. και ενδεχομένως οι ίδιες οι κυβερνήσεις που χρηματοδοτούν το δανεισμό της Ελλάδας. Για την ΕΚΤ μελετάται μια φόρμουλα καταγραφής των ελληνικών ομολόγων στην τιμή κτήσης τους, μεταξύ 30% και 45% της ονομαστικής τους αξίας, κάτι ανάλογο εξετάζεται για τις άλλες κεντρικές τράπεζες που έχουν λιγότερα ελληνικά ομόλογα, αλλά για τα κράτη, οποιαδήποτε αλλαγή στους όρους εξόφλησης των χρημάτων που έχουν διαθέσει για το δανεισμό της Ελλάδας απαιτεί αλλαγές στις αποφάσεις των συνόδων και ενδεχομένως νέο γύρο εγκρίσεων στα εθνικά κοινοβούλια. Είναι άγνωστο αν κάτι τέτοιο θα συζητηθεί στην ευρωπαϊκή σύνοδο της Δευτέρας, της οποίας το μενού για πρώτη φορά δεν έχει Ελλάδα, παρά μόνο ως επιδόρπιο, στο περιθώριό της.
Αν παρακολουθήσει κανείς λεπτομερώς όσα επίσημα και ανεπίσημα προτείνονται για το πώς θα μειωθεί το ελληνικό χρέος και τι «θυσίες» πρέπει να αναλάβουν ιδιώτες και θεσμικοί πιστωτές ίσως καταλήξει στο απατηλό συμπέρασμα ότι η Ε.Ε., η Ευρωζώνη, το ΔΝΤ έχουν γίνει μια λέσχη αλτρουιστών που θέλουν να σώσουν με κάθε τίμημα την Ελλάδα από τη χρεοκοπία. Στην πραγματικότητα, το αν η Ελλάδα θα χρεοκοπήσει ή όχι είναι δευτερεύον για τους πιστωτές. Έτσι κι αλλιώς, και με απόλυτη επιτυχία της ανταλλαγής ομολόγων, για τις αγορές η χώρα περιέρχεται σε τυπική κατάσταση χρεοκοπίας, και για πολλά χρόνια θα εξαρτάται απολύτως από τον δανεισμό Ε.Ε. και ΔΝΤ. Τα πρωτεύοντα για τους πιστωτές είναι να στεγανοποιηθεί το υπόλοιπο της Ευρωζώνης από τον ιό της χρεοκοπίας, να χρησιμοποιηθεί η Ελλάδα ως παράδειγμα προς αποφυγήν για χώρες που θα μπουν στον μέλλον στον πειρασμό μιας μερικής αθέτησης πληρωμών και, γι’ αυτό ακριβώς, να φτάσει το ελληνικό παράδειγμα στα άκρα: με όσο τρόμο και αθλιότητα αναλογεί στη φιλοσοφία μιας τελικής λύσης.

Το ισοζύγιο του αίσχους
Γι’ αυτό και η τρόικα ήταν στην πραγματικότητα εξ αρχής ειλικρινής και συνεπής όταν έλεγε και εξακολουθεί να λέει ότι PSI -νέα δανειακή σύμβαση- νέο μνημόνιο είναι απολύτως αλληλένδετα. Ως εκ τούτου, ακόμη κι αν θέλει κανείς να αποτιμήσει λογιστικά το ισοζύγιο «κουρέματος» και μέτρων που ελήφθησαν και θα ληφθούν, θα πρέπει να υπολογίσει πόσο σκληρό είναι το τίμημα που θα πληρώσει η ελληνική κοινωνία για τα 100 δισ. ευρώ περίπου κατά τα οποία θα μειωθεί το χρέος, αν τελεσφορήσει η συμφωνία. Έχουμε και λέμε, λοιπόν:
- Από την πρώτη εκδήλωση της ύφεσης στην Ελλάδα μέχρι και το 2014 (μέχρι τότε εκφράζεται βεβαιότητα ότι θα συνεχιστεί η ύφεση) υπολογίζεται ότι το ελληνικό ΑΕΠ θα καταγράψει συρρίκνωση έως και 20%, που αντιστοιχεί σε 50 δισ. ευρώ.
- Τα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής που έχουν ληφθεί από την ένταξη στο Μνημόνιο, μαζί με αυτά -ύψους 14,5 δισ. ευρώ- που ζητεί για το 2012 η τρόικα, θα στοιχίσουν για την πρώτη μνημονιακή τριετία σχεδόν 35 δισ. ευρώ.
- Από την κορύφωση της κρίσης έχει ήδη καταγραφεί διπλασιασμός της ανεργίας, έχουν δηλαδή χαθεί πάνω από 350.000 θέσεις εργασίας. Σ’ αυτές θα προστεθούν κι όσες «ξεβράσει» η συνεχιζόμενη ύφεση, αλλά και η μετ’ επιτάσεως ζητούμενη από την τρόικα μείωση των δημοσίων υπαλλήλων κατά 150.000 μέχρι το 2015.
- Στο λογαριασμό θα πρέπει να προστεθεί και το σύνολο των ΔΕΚΟ και της κρατικής περιουσίας που τίθεται στη λίστα των αποκρατικοποιήσεων, με εμπορική αξία, κατά τους πολύ μετριοπαθείς υπολογισμούς της τρόικας, άνω των 150 δισ. ευρώ.
- Εκτός λογιστικής αποτίμησης, αλλά ανυπολόγιστης αξίας για το μέλλον της κοινωνίας είναι η δρομολογούμενη πλήρης κατεδάφιση των εργασιακών δικαιωμάτων, με παρέμβαση στο σκληρό τους πυρήνα, τις συλλογικές συμβάσεις του ιδιωτικού τομέα, η διάλυση του κοινωνικού κράτους, η πολιορκία των δημοκρατικών δικαιωμάτων, ακόμη και της συνταγματικής νομιμότητας που παρακάμπτεται με κάθε ευκαιρία, και τέλος η εκχώρηση της κρατικής κυριαρχίας, με τελευταίο και ίσως φαρμακερό πλήγμα, την υπαγωγή των ελληνικών ομολόγων μετά την ανταλλαγή στο αγγλικό Δίκαιο, γεγονός που καθιστά τους πιστωτές νέους κυρίαρχους της χώρας.
- Σ’ αυτό το ισοζύγιο τρόμου και αθλιότητας του PSI -που ακόμη και με καθαρά οικονομικούς όρους δεν αποτρέπει τη χρεοκοπία- αποτυπώνεται όχι μόνο η λεηλασία μιας χώρας και ο εξανδραποδισμός της κοινωνίας της, αλλά και μια διακριτή πολιτική στόχευση: η δημιουργία ενός υβριδίου χώρας-προτεκτοράτου που θα περιφέρεται σαν φόβητρο σε όλη την Ευρώπη, στους επίδοξους «αντάρτες» του νέου Ράιχ πιστωτών και ευρωηγεμόνων.

PSI σημαίνει πλύση εγκεφάλου;

Του Σ.Κούλογλου, TVXS - TV Χωρίς Σύνορα...

Οσοι ακόμη αναρωτιούνται για την αναγκαιότητα της ανεξάρτητης ενημέρωσης, ιδίιατερα στις κρίσιμες μέρες μας, δεν έχουν παρά να διαβάσουν το χθεσινό αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Tvxs για τις σοβαρότατες παρενέργειες μιας ενδεχόμενης συμφωνίας για το PSI στα ασφαλιστικά ταμεία της χώρας. Παρά τις λίγες διαφορετικές, έγκυρες αναλύσεις, η συστηματική πλύση εγκεφάλου θυμίζει όλο και περισσότερο το 1984, του Τζωρτζ Οργουελ.

Η μονότονη επανάληψη της ίδιας φαρσοκωμωδίας καταντά εξοργιστική: κάθε τρίμηνο παίζεται ένα διεθνές θρίλερ με επίκεντρο την Ελλάδα, της οποίας η χρεοκοπία κρέμεται από ένα τεντωμένο σχοινί. Την τελευταία στιγμή το ναυάγιο της χώρας αποφεύγεται, αλλά πάντα με το ίδιο τίμημα: νέα μέτρα λιτότητας, τα οποία οδηγούν σε μεγαλύτερη ύφεση την ελληνική οικονομία, γεγονός το οποίο δημιουργεί το σκηνικό για ένα νέο θρίλερ περί χρεοκοπίας.
Αυτές τις μέρες έχουμε την τύχη η παράσταση να παίζεται ταυτοχρόνως σε δύο σκηνές. Στις διαπραγματεύσεις για το PSI, για το κούρεμα δηλαδή του ελληνικού χρέους, και συγχρόνως στο καινούργιο μνημόνιο που πρέπει να υπογραφεί, επειδή τα αποτελέσματα των οικονομικών μέτρων που επιβλήθηκαν με τα προηγούμενα μνημόνια, μεσοπρόθεσμα κ.λπ., δεν κρίνονται ικανοποιητικά από τους δανειστές. Αν δεν τους ικανοποιήσουμε ούτε τώρα, δεν θα μας δώσουν το νέο δάνειο και θα χρεοκοπήσουμε τον Μάρτιο.
Το κούρεμα ήταν μια γερμανική ιδέα που επιβλήθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη και παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο ως η μαγική συνταγή για τον Έλληνα ασθενή. Ούτε τρεις μήνες αργότερα, οι ίδιοι οι Γερμανοί που το επέβαλαν παραδέχονται ότι πρόκειται για ασπιρίνη, ότι ο βασικός στόχος του κουρέματος-PSI, να μειωθεί δηλαδή το χρέος στο 120% του ΑΕΠ το (ζήσε Μάη μου…) 2020, δεν είναι εφικτός και χρειάζεται κι άλλο κούρεμα. Και πώς θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, από τη στιγμή που τα παράπλευρα μέτρα λιτότητας μειώνουν το ΑΕΠ κι επομένως αυξάνουν το ποσοστό του χρέους, που παραμένει αμετάβλητο; Είναι σαν μια τράπεζα να ζητά από έναν μπατιριμένο φουκαρά να μειώσει τα χρέη του, αναγκάζοντάς τον όμως να δουλεύει λιγότερο και να έχει μικρότερα έσοδα.
Γιατί, στην πραγματικότητα, αυτό προκαλούν τα μέτρα λιτότητας σε μια οικονομία που έχει χρεοκοπήσει: διεθνώς, με την αναδιάρθρωση του χρέους, που βάφτισαν PSI για να μη δημιουργηθεί πιστωτικό επεισόδιο, και κυρίως εσωτερικά, με τη στάση πληρωμών του Δημοσίου, την αδυναμία των επίσης μπατιριμένων ελληνικών τραπεζών να χρηματοδοτήσουν την παραμικρή επιχειρηματική δραστηριότητα, τις ακάλυπτες επιταγές και τα κανόνια που διαρκώς σκάνε στην αγορά.
Ίσως δεν υπάρχει ιστορικό προηγούμενο μιας οικονομίας που λειτουργεί -καλύτερα, δεν λειτουργεί-, ενώ όλοι συζητούν για το αν θα χρεοκοπήσει, την ίδια στιγμή που οι πολίτες της τρώνε από τα έτοιμα χρήματά τους και βγάζουν τα υπόλοιπα στο εξωτερικό. Και όλα αυτά με φόντο μια κυβέρνηση, διορισμένη στη μεγάλη πλειονότητά της από έναν ανίκανο που τάχα μου τον πολέμησε το κατεστημένο, αποδεδειγμένα ανίκανη να περιορίσει τα ελλείμματά της, να κάνει σοβαρές μεταρρυθμίσεις που θα βελτιώσουν την οικονομία (εδώ δεν έχουν ακόμη καταργήσει την υποχρέωση των Ανώνυμων Εταιρειών να δημοσιεύουν τον απολογισμό τους σε 3 εφημερίδες οι γελοίοι) ή ακόμη και να αξιοποιήσει τα κονδύλια του ΕΣΠΑ, που θα έδιναν μια ανάσα στις επιχειρήσεις.
Δεν πάει άλλο, αλλά η κυβέρνηση και οι δανειστές και εκτός πραγματικότητας είναι και δεν νοιάζονται να την καταλάβουν. Τρομοκρατούν τον πληθυσμό με την απειλή της χρεοκοπίας, αν δεν υπακούσει στις νέες απαιτήσεις της τρόικας για νέα μέτρα που ζητάει το-παίζω εγώ τον ρόλο του κακού-ΔΝΤ για να εγκριθεί, παράλληλα με την συμφωνία για το PSI, η νέα δανεική σύμβαση. Χωρίς σχεδόν κανείς να λέει ότι ούτε ευρώ από τα χρήματα αυτού του νέου μνημονίου δεν θα πηγαίνει για τις ανάγκες του ελληνικού Δημοσίου, ενώ αντίθετα όλα θα πηγαίνουν για να εξυπηρετούνται τα προηγούμενα δάνεια.
Με ή χωρίς PSI, κούρεμα και δανειακή σύμβαση, δεν πάει άλλο. Η χώρα ή θα καταρρεύσει ή θα εκραγεί, με απρόβλεπτες συνέπειες. Η μόνη κόκκινη γραμμή είναι η παραμονή στην ευρωζώνη και την Ε.Ε.: γιατί οι τελευταίες βάζουν ένα πλαίσιο, έστω και συχνά παραβιαζόμενων κανόνων λειτουργίας και συμπεριφοράς σε μια χώρα που από την ανεξαρτησία της ταλαντεύεται ανάμεσα στον Διαφωτισμό και τον Οθωμανισμό. Και η επιστροφή στην παράδοση του τελευταίου, σημαίνει επιστροφή στον παράδεισο των λαμόγιων της ανομίας και όσων έχουν επενδύσει στην επιστροφή στη δραχμή γιατί θα αγοράσουν την χώρα με τα εκατομμύρια ευρώ του εξωτερικού. Το κούρεμα και το νέο μνημόνιο δεν είναι κόκκινες γραμμές: είναι προπαγάνδα.

Ναυάγιο PSI: το μη χείρον βέλτιστον...

Protagon...

του Γιάνη Βαρουφάκη 
 

Όλοι αγωνιούν για το PSI+. Εύχονται να πάει καλά, να ανακουφιστεί έτσι το ελληνικό δημόσιο χρέος, να πάρουμε πάλι την «δόση» μας και τον Μάρτιο να κλείσει η νέα δανειακή σύμβαση με την τρόικα ώστε να «σωθεί» άλλη μια φορά η χώρα.
Στο προηγούμενο κείμενό μου εδώ στο protagon, εξήγησα γιατί θεωρώ το PSI+ μια απάτη που απεγνωσμένα ψάχνει νομιμοποίηση. Εμμένω σε αυτά που έγραφα εκεί (τα οποία τα τελευταία εικοσιτετράωρα φαίνεται να έχουν επιβεβαιωθεί τις τελευταίες μέρες από τον διεθνή τύπο, βλ. εδώ και εδώ). Παρά την «συμφωνία» που μάλλον θα ανακοινωθεί (με φανφάρες πανομοιότυπες με εκείνες που ακολούθησαν τις καταστροφικές Συνόδους-Συμφωνίες της 21η Ιουλίου, της 26η Οκτωβρίου και της 9η Δεκεμβρίου), θα πρόκειται περί νεκρού γράμματος: Τις εβδομάδες που θα ακολουθήσουν θα ξετυλιχθεί ένα κρυφό, παρασκηνιακό δράμα καθώς η ΕΕ και το ΔΝΤ θα διεξάγει μια νέα σειρά διαπραγματεύσεων με τις σκιώδεις τράπεζες (τα hedge funds) τα οποία θα απαιτούν ίδια μεταχείριση των ελληνικών ομολόγων τους με τα ομόλογα που κρατά η ΕΚΤ, και η οποία απαιτεί την εξαίρεσή τους από οιοδήποτε κούρεμα. Εν κατακλείδι, το PSI+ είτε συμφωνηθεί είτε όχι δεν θα φέρει τις «ανάσες» που έχει ανάγκη το δημόσιο χρέος χωρίς να εμπλέξει όλη την Ευρώπη σε μια μεγάλη περιπέτεια που δεν αξίζει τον κόπο.
Σήμερα προχωρώ το επιχείρημα ένα βήμα παραπέρα: Ακόμα και επιτυχημένο να είναι το PSI+ (που δεν θα είναι), το μέγιστο δώρο στην χώρα μας και στην Ευρώπη ολόκληρη θα ήταν να ναυαγήσουν οι διαπραγματεύσεις. Πως μπορεί να το επιδιώξει αυτό η ελληνική κυβέρνηση χωρίς να φανεί ότι είναι εκείνη υπεύθυνη για το ναυάγιο; Με δύο τρόπους: Πρώτον, να συμφωνήσει η με την άποψη του ΔΝΤ ότι το επιτόκιο στα νέα ομόλογα δεν πρέπει επ’ ουδενί να ξεπερνά το 2% (κάτι που ο κ. Dallara δεν έχει εξουσιοδότηση να αποδεχθεί) και, δεύτερον, να ζητήσει συμμετοχή στην συμφωνία των hedge funds (τα οποία δεν την αποδέχονται). Έτσι, ο κ. Dallara θα φύγει άπρακτος και η ελληνική κυβέρνηση θα είναι ελεύθερη να ανακοινώσει ότι οι αποπληρωμές του Μαρτίου αναβάλλονται μέχρι νεοτέρας. Πριν υποστηρίξω την άποψη αυτή, θα ξεκινήσω με τον κατάλογο των ενστάσεων που θα ακουστούν εναντίον της.
Μια τέτοια αναβολή της αποπληρωμής των δανειστών του ελληνικού δημοσίου μετά από την αποτυχία των διαπραγματεύσεων (θα μου πουν πολλοί, αν όχι όλοι):

1. Θα αποτελέσει πιστωτικό γεγονός με συνέπεια την άμεση πυροδότηση των CDS (των ασφαλιστήριων που έχουν αγοράσει όσοι, ουσιαστικά, στοιχημάτισαν ότι θα έχουμε πιστωτικό γεγονός)
2. Μια τέτοια αθέτηση των υποχρεώσεών μας απέναντι στους δανειστές μας (έστω και για μερικούς μήνες) θα αμαυρώσει το όνομα της Ελλάδας για δεκαετίες
3. Θα πτωχεύσουν οι ελληνικές τράπεζες και τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς δεν θα πάρουν τα χρήματα του Μαρτίου που τους χρωστά το ελληνικό δημόσιο
4. Θα ναυαγήσει η νέα δανειακή σύμβαση (της 27ης Οκτωβρίου) και το ελληνικό δημόσιο, το οποίο εδώ και καιρό δεν μπορεί να δανειστεί από τις αγορές, δεν θα μπορεί να δανείζεται ούτε καν από την τρόικα
5. Η χώρα δεν θα μπορεί να εισάγει τα αναγκαία αγαθά (π.χ. πετρέλαιο)
6. Η χώρα θα εξαναγκαστεί εκτός ευρωζώνης και, λόγω της Συνθήκης της Λισαβόνας, και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρώτα θα απαντήσω στα πιο πάνω έξι σημεία, ένα προς ένα (και με την ίδια αρίθμηση) και κατόπιν θα εξηγήσω γιατί ισχυρίζομαι ότι το ναυάγιο του PSI+ θα έδινε μια ευκαιρία στην ευρωζώνη να αποδράσει από την Κρίση που με μαθηματική ακρίβεια την υπονομεύει και, παράλληλα, θα ήταν το μη χείρον τόσο για την Ελλάδα.
1. Και βέβαια θα αποτελέσει πιστωτικό γεγονός μια τέτοια εξέλιξη. Τα CDS θα πυροδοτηθούν (με βασικούς χαμένους την Goldman Sachs και την American Insurance Group που τα εξέδωσαν) ωφελώντας τα hedge funds που τα έχουν προμηθευτεί αλλά ζημιώνοντας τα άλλα hedge funds τα οποία (όπως έγραψα στο προηγούμενο άρθρο μου) είχαν αγοράσει (μετά την 27η Οκτωβρίου) ελληνικά ομόλογα λήξης Μαρτίου με σκοπό να παζαρέψουν την πλήρη αποπληρωμή τους απειλώντας ότι, διαφορετικά, θα πυροδοτήσουν τα CDS. Κι όσες γαλλο-γερμανικές τράπεζες, στα κρυφά, έχτισαν νέα συνθετικά στοιχήματα-παράγωγα πάνω στα ελληνικά ομόλογα (ελπίζοντας σε κάποιο swap τύπου PSI+,) κι αυτές θα υποστούν ζημιές. Γιατί είναι κακό αυτό; Ας πρόσεχαν. Κι αν τώρα κινδυνεύουν με χρεοκοπία, ιδού ο δρόμος για το EFSF το οποίο προσφέρεται (μετά την Συμφωνία της 27ης Οκτωβρίου) να τις επανακεφαλαιοποιήσει.

2. Μέχρι τον Ιούλιο, η κυβέρνηση έλεγε ότι η αναδιάρθρωση του χρέους (που κάποιοι προτείναμε από το 2010) θα σήμαινε απώλεια του καλού ονόματος της χώρας στις χρηματαγορές στις οποίες (θυμάστε) «όπου να’ ναι» θα ξαναβγαίναμε. Από την 27η Οκτωβρίου όμως και μετά, ούτε η κυβέρνηση δεν το λέει αυτό. Από την ώρα που συμφωνήθηκε ένα κούρεμα στην ονομαστική αξία των ομολόγων μας της τάξης του 50%, και μια επιμήκυνση του υπόλοιπου 50% για 20 με 30 χρόνια, η Ελλάδα πτώχευσε και επισήμως. Μόνο που, για λόγους Οργουελιανού ευφημισμού, το ονομάσαμε PSI+. Όμως οι άνθρωποι των αγορών δεν είναι ανόητοι. Στα μάτια τους η Ελλάδα πτώχευσε και αθέτησε τις υποχρεώσεις της. Το ότι η ΕΕ έβαλε το πιστόλι στον κρόταφο του κ. Dallara για να τον «πείσει» να πει ότι δέχεται «εθελοντικά» αυτή την διαγραφή χρέους δεν σημαίνει ότι δεν πρόκειται για πτώχευση. (Να σας θυμίσω ότι και οι εταιρείες – π.χ. η Lehman Brothers –, όταν πτωχεύουν, πάντα αποπληρώνουν ένα μέρος των χρεών τους. Πτωχευμένες κηρύσσονται όταν κριθεί ότι είναι ανίκανες να τα αποπληρώσουν στο ακέραιο.) Άρα, το επιχείρημα ότι αν ναυαγήσει το PSI+ θα χάσουμε το καλό μας όνομα, ενώ αν πετύχει θα το κρατήσουμε, απορρίπτεται ως γελοίο.

3. Οι ελληνικές τράπεζες, αγαπητές και αγαπητοί φίλοι, είναι ήδη πτωχευμένες. Η λειτουργία τους δεν εξαρτάται από το αν θα πάρουν τον Μάρτιο το 15% των χρημάτων που τους χρωστά το ελληνικό δημόσιο (καθώς το PSI+ αυτό προβλέπει, συν νέα 30ετή ομόλογα τα οποία δεν πρόκειται να αλλάξουν σημαντικά την δραματική κατάσταση των λογιστικών τους βιβλίων). Αυτό το ποσό, που αντιστοιχεί στο 15%, δεν θα κρίνει την βιωσιμότητά τους. Όπως και σήμερα, θα εξακολουθήσουν να λειτουργούν στην βάση της συνεχιζόμενης παροχής ρευστότητας από την ΕΚΤ (με το νέο LTRO να παίζει σημαντικό ρόλο). Ίσως μάλιστα το ναυάγιο του PSI+ να εξαναγκάσει τους τραπεζίτες μας να αποδεχθούν κεφάλαια από το EFSF (κάτι που θα ήταν ευχής έργο για τις τράπεζες αλλά όχι, βέβαια, για τους ίδιους). [Όσο για τις ανησυχίες ότι η ΕΚΤ θα σταματήσει την παροχή ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες σε περίπτωση που το PSI+ ναυαγήσει, δεν υπάρχει περίπτωση η ΕΚΤ να κάνει κάτι τέτοιο δεδομένου ότι θα πυροδοτούσε την αλυσιδωτή κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος της ευρωζώνης.] Τέλος, τα ασφαλιστικά ταμεία, τα οποία και αυτά τελούν υπό πτώχευση, με ή χωρίς το PSI+, μπορούν ενισχυθούν βραχυπρόθεσμα (για τους επόμενους μήνες) με τα απαιτούμενα χρήματα τα οποία είναι μια σταγόνα μπροστά στον ωκεανό των αποπληρωμών του Μαρτίου. [Ό,τι στο μέλλον θα έχουμε πρόβλημα με τα ασφαλιστικά ταμεία, αυτό είναι σίγουρο. Όμως αυτό θα συμβεί και να «πετύχει» το PSI+.]

4. Η νέα δανειακή σύμβαση, το Μνημόνιο Νο.2, που συμφωνήθηκε την 27η Οκτωβρίου, μαζί με το PSI+, παρουσιάζεται σήμερα ως ο νέος εθνικός στόχος – η τελευταία ευκαιρία να μπορέσει για λίγο ακόμα καιρό να χρηματοδοτείται το κράτος. Δεν είναι όμως. Ξέρετε, είναι αλήθεια ότι, έως τώρα, στο πλαίσιο του Μνημονίου Νο.1, ένα ποσοστό των νέων δανεικών (που παίρναμε σε δόσεις) της τάξης του 15% με 20% πήγαινε σε μισθούς, συντάξεις και, γενικότερα, στην χρηματοδότηση του πρωτογενούς ελλείμματος του δημοσίου (δηλαδή των ελλειμμάτων που θα είχαμε ακόμα κι αν δεν αποπληρώναμε τα παλαιά χρέη). Από εδώ και στο εξής όμως, αυτό τελείωσε. Η Γερμανία το έχει δηλώσει κατηγορηματικά: «Δεν θα πάρετε ευρώ πάνω από το ποσό που χρειάζεστε για να αποπληρώνετε τα δανεικά σας.» Άρα, τα πράγματα είναι απλά: Η νέα δανειακή σύμβαση δεν θα καλύπτει καμία από τις νέες δαπάνες του ελληνικού δημοσίου. Οι μόνοι που θα πρέπει να αγωνιούν για το αν θα προχωρήσει ή όχι είναι οι δανειστές μας, συμπεριλαμβανόμενης της τρόικας (και ιδίως της ΕΚΤ) που δεν θα πάρει τα χρήματα του Μνημονίου Νο.1 παρά μόνο αν προχωρήσει το Μνημόνιο Νο.2! Περιληπτικά, είτε προχωρήσει το Μνημόνιο Νο.2 (με ή χωρίς επιτυχημένο PSI+) είτε όχι, το ελληνικό δημόσιο, από τούδε και στο εξής, δεν θα μπορεί να δανείζεται από την τρόικα για να πληρώνει μισθούς, συντάξεις, εξοπλισμούς, σχολεία, υγεία κλπ.

5. Αυτός ο φόβος είναι κατάλοιπο της προ ευρώ εποχής και εκτός θέματος σήμερα. Όταν είχαμε την δραχμή, οι επιχειρήσεις που εισήγαγαν είδη πρώτης ανάγκης (π.χ. πετρέλαιο) έπρεπε να κάνουν χρήση των αποθεμάτων συναλλάγματος της χώρας. Σήμερα, δεν έχουν κανέναν τέτοιο περιορισμό. Αγοράζουν από το εξωτερικό σε ευρώ, χρησιμοποιώντας τον δικό τους τραπεζικό λογαριασμό, και πουλάνε στην εγχώρια αγορά στο ίδιο νόμισμα. Το κράτος δεν παρεμβαίνει (ιδίως από τότε που τα διυλιστήρια και άλλοι οργανισμοί ιδιωτικοποιήθηκαν). Είναι σφάλμα να θεωρούμε ότι η πτώχευση του ελληνικού δημοσίου σημαίνει και πτώχευση της, π.χ., Πετρόλα.

6. Όλοι θεωρούν δεδομένο ότι μια εξέλιξη σαν αυτή που πρεσβεύω (το εσκεμμένο ναυάγιο των διαπραγματεύσεων του PSI+ και η μη υπογραφή της νέας δανειακής συμφωνίας με την τρόικα) θα σημάνει, αυτομάτως, έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη. Όχι μόνο δεν είναι δεδομένο κάτι τέτοιο αλλά, θα μου επιτρέψετε να πω, είναι αδύνατον να συμβεί. Έστω ότι το PSI+ ναυαγεί, το Μνημόνιο Νο.2 καθυστερεί και το ελληνικό δημόσιο αναβάλει την αποπληρωμή των ομολόγων του Μαρτίου. Πως θα εκδιωχθεί η χώρα από την ευρωζώνη; Πρώτον, δεν προβλέπεται μια τέτοια διαδικασία σε καμία Συνθήκη, ούτε και σε κάποιο νομικό κείμενο. Και να ψηφίσουν οι 16 υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης (κάτι το οποίο είναι απολύτως αδύνατον, καθώς τουλάχιστον η Ιρλανδία και η Πορτογαλία ξέρουν ότι μια τέτοια εξέλιξη ανοίγει το παράθυρο και για εκείνες) την εκπαραθύρωση της Ελλάδας από το ευρώ, μια τέτοια απόφαση δεν έχει κανένα νομικό αντίκρισμα. Δεύτερον, και να έβρισκαν νομικό τρόπο να το κάνουν, δεν θα το ήθελαν καθώς μια τέτοια κίνηση θα σφράγιζε την μοίρα ολόκληρης της ευρωζώνης: Τα spreads της Ιταλίας και των ομολόγων του EFSF θα πήγαιναν στα ουράνια, η Ιρλανδία θα αιμορραγούσε από μια μαζική απόδραση των αποταμιεύσεων που θα ανάγκαζε το Δουβλίνο να ορθώσει (παράνομα) τείχη στις μεταφορές κεφαλαίων κλπ κλπ. Τότε, θα με ρωτήσετε, γιατί η κα Merkel και η ίδια η ελληνική κυβέρνηση, από τον Οκτώβριο και μετά, απειλούν ότι μία αποτυχία τους δίδυμου PSI+-Μνημονίου Νο.2 θα σήμαινε έξοδο της χώρας από το ευρώ; Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι πρόκειται περί μιας, κενής περιεχομένου, χυδαίας απειλής στην οποία αξίζει η περιφρόνηση από όλους μας.
Σας υποσχέθηκα ότι, αφού απαντήσω στις ενστάσεις, θα εξηγήσω γιατί το εσκεμμένο ναυάγιο του PSI+ θα ήταν το μη χείρον για την Ελλάδα και, παράλληλα, μια ευκαιρία για την ευρωζώνη να αποδράσει από την Κρίση. Θα αρχίσω από την Ευρώπη και θα κλείσω με τους λόγους που, μεταξύ όλων των δεινών που μας απειλούν, το ναυάγιο του PSI+ είναι η πιο ανώδυνη εξέλιξη για την πατρίδα μας.
Τα οφέλη της Ευρώπης από ένα ναυάγιο του PSI+
1. Η πυροδότηση των CDS, και οι απώλειες των γαλλογερμανικών τραπεζών από μια ελληνική στάση πληρωμών, θα αναγκάσει την ευρωπαϊκή ηγεσία να αντιμετωπίσει (επί τέλους) την τραπεζική κρίση που μαίνεται στα σιωπηλά στην Βόρεια Ευρώπη. Πιο συγκεκριμένα, δίνει στους ηγέτες του Βορρά (Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο και Γαλλία) την ευκαιρία και την δικαιολογία (απέναντι στους τραπεζίτες που τόσο φοβούνται οι πολιτικοί) να βάλουν το νυστέρι στο κόκκαλο – να απαιτήσουν ουσιαστική επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, δηλαδή νέα κεφάλαια και όχι αύξηση του ποσοστού κεφαλαιοποίησης των τραπεζών με μείωση των δανείων που παρέχουν, κάτι που ενισχύει τους ανέμους της ύφεσης που πλήττει ολοένα και περισσότερο την Ευρώπη.

2. Θα υποχρεώσει την ΕΚΤ να αποδεχθεί ότι δεν είναι δυνατόν τα ελληνικά ομόλογα που διαθέτει εκείνη να είναι στο απυρόβλητο ενώ εκείνα που διαθέτει το ΙΚΑ μπορούν να κουρευτούν. Θα την υποχρεώσει να σταματήσει να προσποιείται ότι οι παρεμβάσεις της έχουν καθαρά νομισματικό χαρακτήρα και πως δεν είναι δική της δουλειά να βοηθά στην ορθολογική, κεντρική διαχείριση του δημόσιου χρέους της ευρωζώνης. Εν τέλει, θα είναι ένα σημαντικό βήμα στην απαραίτητη μεταμόρφωση της ΕΚΤ σε μια πραγματική Κεντρική Τράπεζα (όπως η Fed, Bank of England κλπ).

3. Το ναυάγιο της Μνημονιακής πολιτικής στην Ελλάδα, όπου και ξεκίνησε, αποτελεί προαπαιτούμενο για τον επανασχεδιασμό της ευρωπαϊκής πολιτικής αντιμετώπισης της Κρίσης της Ευρωζώνης. Όσο η «ελληνική πληγή» καλύπτεται με τσιρότα, τόσο οι ευρωπαίοι ηγέτες μας θα κρύβονται πίσω από το δάκτυλό τους με αποτέλεσμα να καταρρέει το σύμπαν γύρω τους, στις δικές τους κραταιές χώρες, την ώρα που εκείνοι σφυρίζουν αδιάφορα. Το ναυάγιο του PSI+, από αυτή την άποψη, είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται η Ευρώπη σήμερα. Αμέσως μετά η Ευρώπη θα εξαναγκαστεί να αποφασίσει είτε να διαλύσει την ευρωζώνη είτε να την επανασχεδιάσει σε νέα, ορθολογική βάση.
Τα οφέλη της Ελλάδας από ένα ναυάγιο του PSI+
1. Στην τελευταία πρόταση έγραφα πως το ναυάγιο του PSI+ θα υποχρεώσει την Ευρώπη «να αποφασίσει είτε να διαλύσει την ευρωζώνη είτε να την επανασχεδιάσει σε νέα, ορθολογική βάση». Και στην μία και στην άλλη περίπτωση, η Ελλάδα θα έχει μια ευκαιρία να ξεφύγει από την σημερινή σκοτοδίνη. Όπως έχει γίνει πλέον (ελπίζω) σαφές σε όλους μας, η Κρίση στην Ελλάδα δεν μπορεί να ξεπεραστεί με νέα δάνεια υπό τον όρο της περεταίρω συρρίκνωσης του ΑΕΠ (την αυστηρή λιτότητα δηλαδή) και ενόσω η Ευρώπη τελεί υπό άρνηση, δημιουργώντας έτσι υφεσιακές συνθήκες σε ολόκληρη την ήπειρο. Στο βαθμό που το PSI+ δεν είναι παρά ένα φύλο συκής για την συνέχιση της πολιτικής αυτής, το ναυάγιό του είναι καθήκον της χώρας μας προς τον εαυτό της. Στο πλαίσιο του επανασχεδιασμού της ευρωζώνης που θα ακολουθήσει, θα μας δοθεί (για πρώτη φορά από τότε που ξέσπασε η Κρίση) η ευκαιρία να εκπονήσουμε ένα ρεαλιστικό Σχέδιο Απόδρασης.

2. Το ελληνικό δημόσιο, ό,τι και να γίνει με το PSI+, θα πρέπει από τώρα να αυτοχρηματοδοτείται. (Έχω αναφερθεί εδώ σε δύο τρόπους που μπορεί να επιτευχθεί η αυτοχρηματοδότηση για μια περίοδο έκτακτης ανάγκης.) Αν η ίδια η ελληνική κυβέρνηση πάρει την απόφαση ότι από εδώ και εμπρός (και μέχρι η ευρωζώνη είτε να διαλυθεί είτε να επανασχεδιαστεί) το δημόσιο θα ζει από τα έσοδά του, απορρίπτοντας επί τέλους τις ψευδαισθήσεις ότι ο συνδυασμός PSI+ και Μνημονίου Νο.2 θα μας επιτρέψουν να έχουμε πρωτογενή ελλείμματα και στο μέλλον, θα έχουμε κάνει ένα μεγάλο άλμα προς τα εμπρός.

3. Δύο χρόνια τώρα, η οικονομία της χώρας μας έχει στεγνώσει από επενδύσεις. Βασικός παράγοντας είναι το «έργο» που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «Περιμένοντας την Πτώχευση». Σε μια χώρα όπου όλοι ρωτούν (αν και ξέρουν την απάντηση) «Τι θα γίνει; Θα την αποφύγουμε την πτώχευση;», κανείς δεν επενδύει. Σε μια χώρα όπου το ερώτημα «Τελικά θα πτωχεύσουμε;» ισοδυναμεί με το ερώτημα «Θα μας δώσουν την επόμενη δόση;», η στάση επενδύσεων είναι φυσιολογική. Για αυτό πρέπει να πυροδοτηθούν τα CDS, για αυτό τον λόγο πρέπει να ειπωθούν τα λόγια «στάση πληρωμών», «default» κλπ ώστε να μπει ένα τέλος σε αυτή την αγωνία που εγγυάται ότι, όσο διαιωνίζεται, κανένας, έλληνας ή ξένος, δεν πρόκειται ποτέ να επενδύσει. Σκεφτείτε το: Με μηδενικό κόστος για το ελληνικό δημόσιο (καθώς έτσι κι αλλιώς κανείς δεν θα του χρηματοδοτεί τα πρωτογενή του ελλείμματα πλέον, ούτε καν η τρόικα), θα έχουμε σταματήσει αυτό το σήριαλ με την χρεοκοπία. Θα έχει εξαγγελθεί στα πρωτοσέλιδα και θα γυρίσουμε σελίδα. Εντός του ευρώ. Και με μια Ευρώπη που θα αναγκαστεί να επιστρέψει στο σχεδιαστήριο με στόχο την αναδόμηση της ευρωζώνης.
Συμπερασματικά, το μήνυμά μου είναι τόσο απλό όσο και αντίθετο με όλα όσα μας βομβαρδίζουν: Το πατριωτικό και ευρωπαϊκό μας καθήκον είναι να οδηγήσουμε το PSI+ σε ναυάγιο ώστε να προβούμε σε μια αναβολή της αποπληρωμής των δανείων μας τον Μάρτιο (η οποία θα καταγραφεί ως χρεοκοπία και θα πυροδοτήσει τα CDS). Αντί για την «καταστροφή», που μας λένε ότι θα φέρει, ένα ναυάγιο των διαπραγματεύσεων του PSI+ θα δώσει στην Ελλάδα μια ύστατη (έστω και μικρή) ευκαιρία απόδρασης από την Κρίση και στην Ευρώπη ένα κίνητρο να επιστρέψει στον δρόμο του ορθολογισμού. Το ότι, δυστυχώς, οι ηγέτες μας μάλλον θα θριαμβολογήσουν άλλη μια φορά για μια δήθεν σημαντική «συμφωνία» θα πρέπει να μας προβληματίσει. Και να μας κάνει να αναρωτηθούμε: Γιατί τους ανεχόμαστε ακόμα;