Ποια διάλεξη θέλετε να αναγνώσω σήμερα;

Γιώργος Αγγελόπουλος, απο το Tvxs...

Στις 26 Οκτωβρίου 1938, ο κοινωνιολόγος και φιλόσοφος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Αβροτέλης Ελευθερόπουλος έπρεπε, ως πρύτανης, να εκφωνήσει τον πανηγυρικό της ημέρας. Στην τελετή συμμετείχαν ο βασιλιάς Γεώργιος, διπλωμάτες άλλων χωρών, οι αρχές της πόλης και οι καθηγητές του πανεπιστημίου.
Ο λόγος του Ελευθερόπουλου είχε λογοκριθεί από το γενικό διοικητή Μακεδονίας Γεώργιο Κυρίμη. Ανεβαίνοντας στο βήμα ο Ελευθερόπουλος ρώτησε δημόσια το Γεώργιο: «Μεγαλειότατε, έχω εις τας χείρας μου δύο λόγους. Έναν του κ. Κυρίμη και έναν ιδικόν μου. Ποιον θέλετε να σας αναγνώσω;»
Ο έμπειρος Γεώργιος απάντησε λέγοντας «Μα φυσικά τον ιδικόν σας». Στο λόγο του ο Ελευθερόπουλος εξέφρασε θετικά σχόλια για την βαλκανική διπλωματική πολιτική του Ελ. Βενιζέλου, ζήτημα άρρηκτα συνδεόμενο με τις περί μειονοτήτων αντιλήψεις. Το ίδιο βράδυ μεταφέρθηκε κρατούμενος στην Ασφάλεια. Στις 2 Δεκεμβρίου του κοινοποιήθηκε έγγραφο απομάκρυνσης του από το Πανεπιστήμιο λόγω των απόψεων του. Στο έγγραφο αναφέρονταν: «Πρεσβεύων… ασυδότως παραδοξολόγους θεωρίας και φρονών ότι ως φιλόσοφος δεν υπόκειται εις έλεγχον… δεν παραλείπει να καυτηριάζη  το ήδη υφιστάμενον πολίτευμα…». Ο Α. Ελευθερόπουλος δεν ήταν ούτε ριζοσπάστης, ούτε αριστερός, ούτε αναρχικός. Ήταν ένας κλασσικός φιλελεύθερος αστός διανοούμενος, πολέμιος των σοσιαλιστικών ιδεών που έχαιρε βαθύτατης εκτίμησης ακόμα και ανάμεσα στους μαρξιστές των αρχών του 20ου αιώνα.
Στις 22 Απριλίου 2014 ανταλλάχθηκε στο Tweeter μια αποκαλυπτική στιχομυθία μεταξύ του διευθυντή του Γραφείου Τύπου του πρωθυπουργού Γιώργου Μουρούτη και του βουλευτή της ΝΔ Ανδρέα Ψυχάρη (κεντρική φωτό). Tα σχόλια ανταλλάχθηκαν με αφορμή τις - πραγματικές ή υποτιθέμενες - απόψεις του αν. καθηγητή του Παντείου Πανεπιστημίου Δημήτρη Χριστόπουλου, υποψήφιου ευρωβουλευτή κόμματος της αντιπολίτευσης. Γράφει ο Γ. Μουρούτης: «Για να μην ξεχνιόμαστε, ο Χριστόπουλος που αμφισβητεί τη Συνθήκη της Λωζάννης πληρώνεται από τους φόρους μας για να διδάσκει τα παιδιά μας». Ο Ανδρέας Ψυχάρης σχολιάζει:  «Φαντάζομαι ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να κάνει κάτι για αυτό…».

Έθνος-κράτος, κρίση, παρελάσεις, τανκς...

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ*, απο την Αυγη...

Η φετινή επιστροφή αρμάτων μάχης στις παρελάσεις αιτιολογήθηκε από υπεύθυνα κυβερνητικά χείλη ως προσπάθεια «ενίσχυσης του εθνικού φρονήματος». Τα τανκς αποτελούν την πρώτη παιδική μου σωματοποιημένη εμπειρία εθνικής ταυτότητας. Παρακολουθούσαμε τις παρελάσεις από το μπαλκόνι του διαμερίσματος του θείου Χαράλαμπου, στην οδό Εγνατίας στη Θεσσαλονίκη. Φίλοι του θείου αφηγούνταν προσωπικές αναμνήσεις από το 1940 και από την ασπρόμαυρη τηλεόραση ακουγόταν ο σχολιαστής της ΥΕΝΕΔ που κάλυπτε την παρέλαση. Για εμάς τα παιδιά τίποτα από αυτά δεν είχε σημασία. Αυτό που «γέμιζε» την εθνική μας εμπειρία ήταν οι δονήσεις και ο εκκωφαντικός θόρυβος που προκαλούσαν τα τανκς.
Αν θυμάμαι καλά, οι παρελάσεις σταμάτησαν να γίνονται στην Εγνατία μετά τον σεισμό του 1978, χρονιά που είχα μια διαφορετική εμπειρία σωματοποίησης της εθνικής ταυτότητας. Σε ένα ταξίδι στη Γερμανία επισκεφτήκαμε το Νταχάου. Οι μισοί συμμαθητές του πατέρα μου από το Δημοτικό, στο οποίο φοιτούσε στην προπολεμική Θεσσαλονίκη, δολοφονήθηκαν στο Άουσβιτς. Έμειναν τα χριστιανόπουλα και επέστρεψε το 1944 μόνο ένα εβραιόπουλο. Αυτό που σωματικά προσέλαβα στο Νταχάου, ως όψη της εθνικής ταυτότητας, ήταν κάτι εκ διαμέτρου αντίθετο από τις δονήσεις και τον θόρυβο των τανκς: ήταν η σιωπή. Στις γωνίες των ξύλινων θαλάμων άνθρωποι καθισμένοι, κρυμμένοι, σιωπηλοί. Λίγα χρόνια αργότερα, ένα πρωί στη Λεωφόρο Στρατού, συναντήσαμε τυχαία τον κύριο Σαμ, το εβραιόπουλο που επέστρεψε από το Άουσβιτς. Ο πατέρας μου του ζήτησε να «μου δείξει», ο κ. Σαμ πρότεινε το χέρι με τον χαραγμένο στο δέρμα του αριθμό. Θυμάμαι πάλι τη σωματοποίηση: σιωπή και των τριών μας.

Τι φοβάται η Χρυσή Αυγή;

του Γιώργου Αγγγελόπουλου, απο τα Ενθεματα...
 

Ο περιορισμός της ακροδεξιάς μπορεί να γίνει αν κατανοήσουμε τις αδυναμίες της δράσης της εντός του πλαισίου στο οποίο αναπτύσσεται. Το κυρίαρχο μηντιακό οικοδόμημα πρόβαλλε, εδώ και καιρό, συστηματικά τις δράσεις της Χρυσής Αυγής, επικαλύπτοντάς τις με καταγγελίες της βίας. Αυξάνονταν επίσης και οι περιπτώσεις σχολιαστών από το χώρο της ΝΔ που επισήμαιναν τη χρησιμότητα «τμήματος της Χρυσής Αυγής σε μια μελλοντική κυβέρνηση». Μέσω της αυξημένης δημοσιότητας («θετικής» ή «αρνητικής/επικριτικής») οι χρυσαυγίτες ανάγονται σε αγωνιστές ενάντια στο «σάπιο σύστημα». Διοχετεύεται έτσι η κοινωνική δυσαρέσκεια στη Χρυσή Αυγή που ουσιαστικά δεν απειλεί τις μνημονιακές πολιτικές.
Προβάλλοντας τη χρυσαυγίτικη δράση τα ΜΜΕ δημιουργούν μια εικόνα «εμφυλίου» που συνιστά, για εντελώς διαφορετικούς λόγους και χωρίς βέβαια τις όποιες συνέργειες, επιδίωξη τόσο της Χρυσής Αυγής όσο και των επιτελών της Μουρούζη. Οι εκ της Μουρούζη ορμώμενοι θεωρούν ότι το σκηνικό «εμφυλίου» διευκολύνει τον περιορισμό των κοινωνικών αντιδράσεων στα επερχόμενα μέτρα μείωσης συντάξεων, περαιτέρω «διαθεσιμοτήτων», απολύσεων κλπ.

Η επίκληση του Μνημονίου και η κυβέρνηση της Αριστεράς...

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ*, απο την Αυγη...

Παρά το κλίμα αισιοδοξίας που φιλότιμα προσπαθεί η κυβέρνηση να επιβάλει, η πραγματικότητα δεν κρύβεται κάτω από το χαλί. Τα προβλήματα επιτείνονται ποσοτικά και διευρύνονται ποιοτικά για το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού. Ολοένα και περισσότερα συνδικάτα, σωματεία, αλλά και κάθε κατηγορία πολιτών που αντιμετωπίζει αδιέξοδα, απευθύνεται στην αξιωματική αντιπολίτευση καλώντας την να υπηρετήσει τον θεσμικό της ρόλο, τον έλεγχο της κυβερνητικής εξουσίας και τη διατύπωση μιας εναλλακτικής πρότασης στα όποια προβλήματα. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, τα αιτήματα αυτά έχουν μια δραματική διάσταση και περιέχουν όλη τη βία της εξαθλίωσης, της φτώχειας, της ανεργίας και της καταστροφής του κράτους πρόνοιας (υγεία, παιδεία, συντάξεις). Ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να ανταποκρίνεται με σύνεση και ώριμα πολιτικά αντανακλαστικά στα κελεύσματα μιας υπό διάλυση κοινωνίας. Η σχέση αυτή πολιτικού φορέα - κοινωνίας ενέχει όμως δύο σημεία που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής.
Ως αξιωματική αντιπολίτευση, ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει καταρχήν να κάνει τις δικές του στρατηγικές επιλογές, ακόμα και αν αυτές, σε κάποιες περιπτώσεις, διαφοροποιούνται από τα αιτήματα ορισμένων ομάδων και κατηγοριών πολιτών. Η ικανοποίηση κάθε τοπικής ή κλαδικής κινηματικής δράσης δεν συνιστά αριστερή πολιτική. Αυτή άλλωστε είναι και η διαφορά αριστερής στρατηγικής και λαϊκισμού, το ζήτημα έχει αρκετά συζητηθεί.
Το δεύτερο σημείο στο οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να προσέξει είναι η ισορροπία ανάμεσα στην ανάδειξη των αιτιών των κοινωνικών προβλημάτων και στη διατύπωση συγκεκριμένων προτάσεων για την υπέρβασή τους. Να το πούμε απλά: η λέξη Μνημόνιο δυνητικά συμπυκνώνει την παθογένεια των κοινωνικών προβλημάτων. Αλλά «η εξαιρετικά προβλέψιμη γενική κριτική του Μνημονίου» -σύμφωνα με την εύστοχη διατύπωση του Δ.Α. Σεβαστάκη- δεν φθάνει ως απάντηση. Ο κόσμος «περιμένει να ακούσει, να μάθει τα βήματα που έχουν σχεδιαστεί» από την Αριστερά (Δ. Χρήστου, Αυγή, 23/12/2012). Άλλωστε, σημαντικό μέρος της αξιοπιστίας που απέκτησε η Αριστερά τα τελευταία δύο χρόνια οφείλεται στην προώθηση εναλλακτικών προτάσεων για τα μικρά και τα μεγάλα προβλήματα της χώρας. Ο ΣΥΡΙΖΑ έδωσε το μήνυμα ότι «είναι έτοιμος, έχει πρόγραμμα και σχέδια, μπορεί να κινητοποιήσει το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό».
Συχνά διατυπώνεται η ένσταση ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει τα ακριβή δεδομένα για τη διατύπωση συγκεκριμένων προτάσεων. Αυτό αληθεύει στον βαθμό που η κυβέρνηση επιμελώς προσπαθεί να αποκρύψει τις πραγματικές διαστάσεις των προβλημάτων. Αλλά η απόκρυψη αυτή δεν εμποδίζει τη διατύπωση, τουλάχιστον, των όρων και κριτηρίων βάσει των οποίων μπορούν να συγκροτηθούν οι όποιες συγκεκριμένες πολιτικές λύσεις. Επιπλέον, διατυπώνεται η ένσταση ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να υποκαταστήσει την κυβέρνηση ούτε να προτείνει λύσεις σε προβλήματα που οφείλονται στις μνημονιακές πολιτικές». Το ζήτημα όμως είναι ότι αυτά τα ίδια προβλήματα -ή και ακόμα χειρότερα- θα κληθεί ο ΣΥΡΙΖΑ να αντιμετωπίσει αν αναλάβει την κυβερνητική εξουσία. «Με τέτοιες 'βλάβες' στον ιστό του καθημερινού βίου θα έχουμε να πορευτούμε τα επόμενα χρόνια», όπως μας προειδοποίησε ο Ν. Σεβαστάκης (Αυγή, 30/12/2012). Για παράδειγμα, τι θα κάνει ο Υπουργός Παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ για την έλλειψη δωματίων στις φοιτητικές εστίες μόλις αναλάβει το χαρτοφυλάκιό του; Σε εκείνη τη φάση δεν θα αρκεί να επικαλεσθεί το Μνημόνιο, ούτε να ζητήσει υπομονή μέχρι το υπουργείο Οικονομικών να του δώσει τα απαραίτητα επιπλέον κονδύλια. Υπ' αυτήν την έννοια, η διατύπωση συγκεκριμένων προτάσεων για τα συγκεκριμένα προβλήματα στις συγκεκριμένες συνθήκες δεν συνιστά ανέξοδο κυβερνητισμό ούτε αποδοχή των συνθηκών που γεννούν τα προβλήματα («Μνημόνιο»). Τουναντίον, συνιστά άμεση παρέμβαση προς μια πραγματικά συγκροτημένη, μεστά αγωνιστική και πολιτικά αποτελεσματική κατεύθυνση.

* Ο Γ. Αγγελόπουλος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Είναι πράγματι το πρόβλημά μας «οι Γερμανοί»;

TOY ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟY απο την Αυγη...

«Είναι να απορείς…», όπως έγραψε και ο ποιητής: δημοσιογράφοι, συνδικαλιστές και πολιτικοί που μέχρι πρόσφατα συνηγορούσαν με τα κόμματα - υποστηρικτές της αδιέξοδης πορείας της χώρας διαφοροποιούνται πλέον δημόσια από τις επιλογές της νεοφιλελεύθερης καγκελαρίου.
Ο Γιώργος Τράγκας επισημαίνει ότι «οι Γερμανοί με την ίδια αρπακτικότητα του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου και με τον ίδιο θηριώδη τρόπο που αντιμετώπισαν τους Εβραίους και τις περιουσίες τους στρέφονται εναντίον όλων ανεξαιρέτως των Ελλήνων». Ο πρόεδρος του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη, Σταύρος Ψυχάρης, μόλις προχθές γράφει στο ΒΗΜΑ ότι «αυτό που δεν κατάφεραν τότε οι μεραρχίες του Γ' Ράιχ μπορούν τώρα να το επιτύχουν οι σαράφηδες της Ευρώπης». Ο συνδικαλιστής της ΠΟΕ-ΟΤΑ Θέμης Μπαλασόπουλος, εκλεκτός της ΠΑΣΚΕ επί σειρά ετών, δηλώνει ότι «οι Γερμανοί εκπροσωπούν συγκεκριμένα συμφέροντα για σκουπίδια, ενέργεια και νερό».
Κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των παρεμβάσεων, αλλά και πολλών άλλων παρόμοιων που καθημερινά μας κατακλύζουν μέσα από τα MEGάλα κανάλια, αποτελεί η προβολή του «γερμανικού κινδύνου». Το επεξηγηματικό αυτό σχήμα που εστιάζει στις εθνικές διαφορές είναι εξαιρετικά εύπεπτο και κατανοητό. Κεφαλαιοποιεί αρνητικά στερεότυπα του παρελθόντος δημιουργώντας μια αφήγηση που θα ζήλευαν ακόμα και ο Αλέκος Σακελλάριος και ο Χρήστος Γιαννακόπουλος όταν έγραφαν το σενάριο της ταινίας Οι Γερμανοί ξανάρχονται…
Το σενάριο όμως ενέχει και τις ανατροπές του: καταρχήν αδυνατεί να εξηγήσει την έμπρακτη συμπαράσταση Γερμανών συνδικαλιστών, πολιτικών κομμάτων της Αριστεράς, διανοούμενων αλλά και πολλών απλών Γερμανών πολιτών στα όσα υπομένει σήμερα η συντριπτική πλειονότητα της κοινωνίας μας. Επιπλέον αδυνατεί να εξηγήσει το γεγονός της αύξησης της φτώχειας στην ίδια τη Γερμανία!
Μόλις πριν από λίγες μέρες μελέτη της Γερμανικής Ένωσης Ινστιτούτων Οικονομικής και Κοινωνικής Έρευνας αποκάλυψε ότι ένας στους τέσσερις Γερμανούς στο Βερολίνο, τη Λειψία, τη Βρέμη, το Αννόβερο και άλλες γερμανικές πόλεις ζει κάτω από το όριο της φτώχειας (848 ευρώ μηνιαίως στη Γερμανία). Επισημαίνεται ότι η φτώχεια αυξάνεται στη Γερμανία παρά το ότι μειώνεται σημαντικά ο αριθμός των ανέργων. Η εξήγηση είναι απλή: οι εργαζόμενοι πληρώνονται όλο και λιγότερο.
Μ’ άλλα λόγια το πρόβλημα δεν είναι γενικά και αόριστα «οι Γερμανοί». Όπως έγραφα και πριν από ενάμιση χρόνο, ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας μας -που δεν αποτελείται αποκλειστικά και μόνο από τις πολιτικές και οικονομικές ελίτ- βολεύεται στο να τα φορτώνει όλα στους «κακούς Γερμανούς» για να αποκρύψει τις ευθύνες του μοντέλου παρασιτικής ανάπτυξης και κατ' επίφαση δημοκρατίας από το οποίο επωφελήθηκε τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες.
Παράλληλα, το σενάριο περί «κακών Γερμανών» βοηθάει την ίδια κοινωνική συμμαχία στο να εδραιώσει την ιδεολογική και πολιτική της ηγεμονία αποκρύπτοντας τις καταστροφικές συνέπειες των μηχανισμών του νεοφιλελευθερισμού και συσκοτίζοντας τις πραγματικές αιτίες των προβλημάτων μας. Κατηγορώντας γενικά «τους Γερμανούς» βάσει υπεραπλουστεύσεων της ιστορίας, συσκοτίζουμε τα ποικίλα συμφέροντα που καταδικάζουν στη φτώχεια τόσο τη συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού στη χώρα μας αλλά και μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Γερμανίας. Συμφέροντα χωρίς εθνική ταυτότητα και με μόνη σημαία τους το ασύστολο κέρδος.
Η Αριστερά δεν έχει κανένα λόγο να συνηγορεί και να προωθεί τέτοια σενάρια. Αυτά αρμόζουν στις ποικίλες εκδοχές του εθνικόφρονος λαϊκισμού, που με διάφορους τρόπους βιώσαμε και βιώνουμε στον τόπο μας. Τουναντίον, η Αριστερά έχει πολλούς λόγους να επιδιώκει κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες με εκείνα τα τμήματα της γερμανικής και της ευρωπαϊκής κοινωνίας που βιώνουν παρόμοια με τα δικά μας προβλήματα και αναζητούν παρόμοιες διεξόδους.
________________________
Ο Γιώργος Αγγελόπουλος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

"Λοιπόν μολύβι και χαρτί, η απόγνωση άνοιξε λαγούμι"...

 Η Αυγή online...

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ*

Δεδομένο πρώτο: καμιά αυταπάτη για το παρελθόν. Επιστροφή στο 2009 δεν υπάρχει. Αλλά ακόμα και να υπήρχε, γιατί να επιστρέψουμε στις συνθήκες που μας οδήγησαν στην καταστροφή; Τελείωσαν οι αυταπάτες της «ισχυρής Ελλάδας», του «σεμνά και ταπεινά», του «λεφτά υπάρχουν» - για να μην πάμε στα κουτιά πάμπερς ή και πιο πίσω στο παρελθόν... Παρόμοια με εκατομμύρια άλλους, δεν θυμάμαι να έδωσα ποτέ συγκατάθεση γι' αυτό το πάρτι βρικολάκων.
Δεδομένο δεύτερο: ψηφίζω για πολλούς. Κατανοώ ότι τα προβλήματα των διπλανών μάς επηρεάζουν άμεσα. Δεν ψηφίζω μόνο για τον εαυτό μου, την οικογένεια και τους φίλους μου. Μοιραία ψηφίζω και για τόσους άλλους που δεν γνωρίζω και δεν θα γνωρίσω ποτέ. Θα ψηφίσω ενάντια στον κανιβαλισμό και στη διχόνοια που ενσταλάζουν τα MEGάλα κανάλια και απαιτώ από τη μεθαυριανή μας κυβέρνηση να συγκροτηθεί εξαρχής σε αυτήν τη βάση.
Δεδομένο τρίτο: καμία αυταπάτη για τα μελλούμενα. Όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα των εκλογών, θα ανοίξει τον δρόμο για μια νέα περίοδο στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Αυτό έγινε ήδη φανερό στις 6 Μαΐου. Αν προκύψει μια κυβέρνηση μνημονιακών δυνάμεων, θα καταρρεύσει, υπό των βάρος των επιλογών της, καταστρέφοντας την κοινωνία μας. Αν προκύψει μια κυβέρνηση της Αριστεράς, θα έχει να αντιμετωπίσει εμπόδια χωρίς προηγούμενο στη μεταπολεμική ευρωπαϊκή ιστορία. Εμπόδια από το εσωτερικό, το εξωτερικό και από τη φύση της ίδιας της κυβερνητικής συνεργασίας (αν είναι κυβέρνηση συνεργασίας). Ο κρατικός μηχανισμός βρίσκεται σε διάλυση και η στάση πληρωμών άρχισε εδώ και μήνες μέσω της αδυναμίας λειτουργίας βασικών δομών του κράτους - με πιο πρόσφατο παράδειγμα το δράμα στην Υγεία. Δεν ήταν «ατύχημα», ήταν το σχεδιασμένο αποτέλεσμα επιλογών συγκεκριμένων ελίτ εκτός και εντός της χώρας. Μέρος αυτών των επιλογών είναι να καταστραφεί η Ελλάδα στα χέρια μιας αριστερής κυβέρνησης. Τα πιο δύσκολα είναι μπροστά μας. Γνωρίζω ότι ο κόσμος της Αριστεράς έχει όλον τον πλούτο των εναλλακτικών και θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να περιοριστούν τα δύσκολα και να μπει η κοινωνία μας σε ανθρώπινους ρυθμούς. Αδυνατώ να διακρίνω το εναλλακτικό σχέδιο των μνημονιακών πολιτικών δυνάμεων: η λογική τους εξαντλείται στην εφαρμογή του Μνημονίου και διανθίστηκε, μετά τις εκλογές της 6ης Μαΐου, με τη φιλολογία περί επιμήκυνσης του χρόνου προσαρμογής κ.λπ. Τι έχουν να προτείνουν αν συμβεί «το μοιραίο»; Προφανώς όχι τις ίδιες πολιτικές που θα έχουν οδηγήσει σε αυτό... Άρα τίποτα. Η επιλογή ψήφου στις μνημονιακές δυνάμεις ενέχει τη βεβαιότητα της καταστροφής.
Άθροισμα: Η επιλογή της 17ης Ιουνίου αφορά την πολιτική δύναμη που θα εξασφαλίσει συνθήκες δημοκρατίας και δικαίου και θα περιορίσει το κοινωνικό κόστος των προβλημάτων που έχουν συσσωρευτεί και αυτών που θα δημιουργηθούν από τις αντιδράσεις σε εσωτερικό και εξωτερικό. Ακόμα και αυτό όμως, το τόσο «λίγο», συνιστά κάτι εξαιρετικά ελπιδοφόρο. Μας δίνει μια προοπτική ελέγχου της ζωής μας που μέχρι τις 6 Μαΐου δεν είχαμε.
Θα ψηφίσω Αριστερά χωρίς αυταπάτες για τις υπέρογκες δυσκολίες του εγχειρήματος. Θα ψηφίσω ΣΥΡΙΖΑ γνωρίζοντας ότι, όπως συμβαίνει σε κάθε σημαντική ιστορική ρήξη, συνιστά άθροισμα δυνάμεων ποικίλων καταβολών και πολιτικών πρακτικών. Το κοινό τους αίτημα διατυπώθηκε καταρχήν με μια άρνηση (απόρριψη της μνημονιακής πολιτικής) και στη συνέχεια με μια κατάφαση (πολιτικό πρόγραμμα). Θα ήταν μεταφυσικό να αναμένουμε ένα εξαντλητικά λεπτομερές σχέδιο πολιτικής στρατηγικής σε συνθήκες εκτεταμένων κοινωνικών μεταβολών. Στην πορεία που βρισκόμαστε, οι πυξίδες και τα ανεμολόγια προσφέρουν μικρή βοήθεια. Εμπιστεύομαι περισσότερο αυτούς που έχουν πολυφωνικούς ενδοιασμούς και εναλλακτικά σχέδια παρά αυτούς που έχουν τις καταστροφικές βεβαιότητες.
Θα ψηφίσω ΣΥΡΙΖΑ για την ειλικρίνεια και τον πραγματισμό του προγράμματος, που δεν υποσχέθηκε αύξηση των μισθών και των συντάξεων παρά μόνο του ελάχιστου μισθού και κάλυψη των επιτακτικών αναγκών της κοινωνίας μας. Γνωρίζοντας ότι η 17η Ιουνίου αποτελεί μια μόνο -σίγουρα κρίσιμη- στιγμή μιας μακριάς πορείας. Εκτιμώντας ότι δημιουργία των όρων επιβίωσης της κοινωνίας μας χρειάζεται χρόνια σκληρής προσπάθειας και ενέχει μεγάλα ρίσκα. Θα ψηφίσω Αριστερά από ανάγκη και από ελπίδα.


* Ο Γ. Αγγελόπουλος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

H υπέρβαση του φόβου...

Η Αυγή online...

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ*

Η μεταφυσική της Μεγάλης Παρασκευής ενέχει και ένα απόλυτα ρεαλιστικό μήνυμα: την υπέρβαση του φόβου που ο κάθε άνθρωπος έχει για την κατάληξη της ύπαρξής του. Η φετινή Σαρακοστή μάς «προετοίμασε» για το Πάσχα μέσω μιας σειράς πρωτόγνωρων αλλά και δραματικών γεγονότων που κορυφώθηκαν με την πολιτική αυτοκτονία στην πλατεία Συντάγματος. Ίδιον αυτών των γεγονότων ήταν η κλιμάκωση της βίας του κράτους.
Ο πιο απλός τρόπος να ορίσει κανείς το σύγχρονο κράτος είναι να το θεωρήσει ως τον θεσμό που έχει «το μονοπώλιο της βίας». Η βία του κράτους υπάρχει όχι μόνο διότι ασκείται, αλλά, κυρίως, διότι κάποιος μπορεί να επικαλεστεί την άσκησή της. Είναι αυτή ακριβώς η επίκληση της άσκησης βίας (το γνωστό «μην απλώνεις τα βρεγμένα ρούχα σου γιατί θα καλέσω την αστυνομία» ή το «θα σου τραβήξω μια μήνυση και θα τρέχεις») που συχνά λειτουργεί ανασταλτικά, επαναφέροντας τους πολίτες σε μια κάποια μορφή συμμόρφωσης στους κανόνες. Η λειτουργία αυτή εδράζεται, αφενός, στη συναίνεση και, αφετέρου, στον φόβο, τον φόβο του στιγματισμού, της απόρριψης και εν τέλει της τιμωρίας.
Είναι δύσκολο να διακρίνει κάποιος ανάμεσα σε συναίνεση και φόβο σε αυτές τις περιπτώσεις, αλλά γνωρίζουμε ότι καμία κοινωνία και κανένα σύστημα εξουσίας δεν μακροημερεύει βασιζόμενο αποκλειστικά στον φόβο της βίας ή της επίκλησής της. Αυτό όμως που βιώνουμε στην Ελλάδα, εδώ και μερικούς μήνες, είναι η όλο και αυξανόμενη απομάκρυνση των πολιτικών ελίτ από την κοινωνία, η όλο και εντεινόμενη τάση των πολιτών να ξεπερνούν τον φόβο τους μπροστά στη βία που παράνομα και καταχρηστικά ασκούν διάφοροι μηχανισμοί του κράτους.
Αυξάνονται οι πολίτες που δεν φοβούνται να μην πληρώσουν τα διόδια. Αυξάνονται όσοι δεν φοβούνται να μην πληρώνουν το «χαράτσι» της ΔΕΗ. Αυξάνονται όσοι συμμετέχουν σε μαζικές διαμαρτυρίες και συλλογικές μορφές διεκδίκησης. Αυξάνονται οι πολίτες που δημόσια εκφράζουν την αποδοκιμασία τους σε όσους πολιτικούς υποστηρίζουν τις πολιτικές του Μνημονίου. Ακόμα και εντός των κομμάτων εξουσίας αυξήθηκαν αυτοί που δεν φοβήθηκαν να «βγουν από το μαντρί».
Οι πρόσφατες παρελάσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη έγιναν εφικτές ελέω του σιδερένιου φράκτη και των ροπαλοφόρων, φαινόμενα που βρίσκει κανείς μόνο στα εικονογραφημένα βιβλία Ιστορίας της μεσαιωνικής φεουδαρχίας. Στην υπόλοιπη Ελλάδα οι παρελάσεις διακόπηκαν (π.χ. Ηράκλειο), δεν υπήρχε εξέδρα επισήμων (π.χ. Ρόδος) ή έγιναν εν μέσω πρωτοφανών αποδοκιμασιών των εκπροσώπων των κομμάτων του Μνημονίου.
Από όλα όσα είδαμε τους τελευταίους μήνες στην Ελλάδα μού μένουν δύο σκηνές άξιες ιστορικής καταγραφής: η γιαγιά με το καφέ «συνολάκι» που πετάει πέτρες στα ΜΑΤ στην Αθήνα (http://www.youtube.com/watch?v=e36JLHnTZTA) και ο μαθητής Δημοτικού που μουντζώνει τον υφυπουργό Π. Κουκουλόπουλο στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου στην πόλη που κάποτε τον ανέδειξε ως λαοπρόβλητο δήμαρχο, την Κοζάνη (tvxs.gr/node/89146). Τα εν λόγω περιστατικά δεν έχουν τίποτα το «ηρωικό». Οι εικόνες απλά μιλούν από μόνες τους για μια κοινωνία στην οποία το κράτος έχει ουσιαστικά απολέσει «το μονοπώλιο της βίας».
Ο φόβος δεν φυλάει πλέον τα έρ(η)μα. Όσοι κυβέρνησαν την τελευταία τριετία εκπαίδευσαν μια κοινωνία στην ανυπακοή. Άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου σε μια κατάσταση που καμία συνετή εξουσία δεν θα ήθελε να δημιουργήσει. Δρέπουν τώρα τις «δάφνες» τους που κανένας νόμος περιορισμού των διαδηλώσεων δεν μπορεί να τους τις στερήσει. Το ζήτημα βέβαια είναι όλη αυτή η ορμή της ανυπακοής να μην μείνει σε μια στείρα αντιπαράθεση «στο σύστημα» και να μην εγκλωβιστεί αναμένοντας την «έλευση του σοσιαλισμού».
Το απτό, πρακτικό και απόλυτα κρίσιμο πολιτικά ζήτημα είναι να μετασχηματιστεί όλη αυτή η αυξανόμενη ανυπακοή σε μια μεγάλη θετικά δημιουργική δύναμη που θα επενδύσει σε ένα μέλλον ισότητας, δικαιοσύνης και αλληλεγγύης για όλους τους πολίτες. Οι πολίτες δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια να φοβούνται. Η Αριστερά ξεπερνά και αυτή τους φόβους της και τις αναστολές της απέναντι στο κάλεσμα των πολιτών για μια άλλη κυβερνητική πορεία. Οι εκλογές προκηρύχθηκαν.

* Ο Γιώργος Αγγελόπουλος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Οι μεγάλες «πλατείες», οι γειτονιές και οι κωμοπόλεις ...

Η Αυγή online...

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ*
Το Annus horribilis 2011 τελείωσε. Βιώσαμε τη δραματική απομυθοποίηση της κυρίαρχης ιδεολογίας του καταναλωτισμού, της διαρκούς ανάπτυξης, του εκσυγχρονισμού, του καπιταλισμού. Μια απομυθοποίηση που συνόδευσε τις βαθιές ρωγμές σε ό,τι συγκρατούσε την κοινωνία μας εδώ και δεκαετίες: τη δυνατότητα επιβίωσης οικογενειακών επιχειρήσεων ή/και τον διορισμό, την ύπαρξη ενός στοιχειώδους κράτους-πρόνοιας, το πελατειακό σύστημα του δικομματισμού που αγκάλιαζε τους πάντες (από τα συγγενικά δίκτυα μέχρι τα αθλητικά σωματεία και τους συνδικαλιστές της ΠΑΣΚΕ και της ΔΑΚΕ).
Μέσα στον χαμό των ημερών, οι περισσότεροι δείχνουν να μην εμπιστεύονται τις μέχρι πρόσφατα κυρίαρχες δομές εξουσίας. Έτσι προκύπτουν η απαισιοδοξία, η απελπισία, η μετανάστευση αλλά και η αγανάκτηση και οι προσπάθειες για κοινωνική δικαιοσύνη, δημοκρατία και αλληλεγγύη.
Η προσοχή της αριστεράς έχει προς το παρόν στραφεί στις πιο πολιτικοποιημένες εκδοχές αυτών των διαδικασιών, σε ό,τι σχηματικά ονομάστηκε «οι πλατείες». Αυτό είναι αναμενόμενο στον βαθμό που οι «πλατείες» των μεγάλων πόλεων, και βασικά το Σύνταγμα, εκφέρουν έναν λόγο περί κοινωνικής δικαιοσύνης που συγγενεύει με τον λόγο της αριστεράς. Υπάρχουν όμως πολλοί τρόποι να μιλήσει και να πράξει κανείς για την κοινωνική δικαιοσύνη και αλληλεγγύη, ο τρόπος της αριστεράς είναι μόνο ένας από αυτούς.
Η προσοχή μας δεν πρέπει να μείνει αποκλειστικά στις «πλατείες». Οι «πλατείες» αναμφίβολα αποτέλεσαν το μεγάλο πολιτικό γεγονός του 2011. Εξίσου σημαντικό είναι να εστιάσουμε στις προσπάθειες αντίστασης και αλληλεγγύης στις γειτονιές και τις κωμοπόλεις. Δίπλα στο Σύνταγμα υπάρχει και η Κερατέα, το «Δεν πληρώνω» στα διόδια, τα συσσίτια στις γειτονιές, οι πρωτοβουλίες αλληλεγγύης κατοίκων στις κωμοπόλεις, οι τοπικές κινήσεις για το «χαράτσι» κ.λπ.
Στις προσπάθειες αυτές ενεργοποιήθηκε ένα μικρό αλλά δυναμικό μέρος της κοινωνίας μας, που υπερβαίνει τα συνήθη ακροατήρια της αριστεράς. Ο κόσμος αυτός ομοιάζει με τον κόσμο της «πλατείας» στο ότι απαιτεί υποσχέσεις για άμεσα αποτελέσματα. Διαφέρει όμως καθώς είναι πιο αμήχανος στις πολιτικές διαδικασίες και πιο απελπισμένος. Η περισσή απελπισία του οφείλεται στη δυσκολία κατανόησης του αντίκτυπου που οι προσπάθειές του μπορούν να έχουν στην κεντρική πολιτική σκηνή.
Τα αιτήματα αυτού του κόσμου άλλωστε είναι συχνά πιο αποσπασματικά και έχουν μια τοπική εμβέλεια που αδυνατεί να συνδεθεί οργανικά με τις μεγάλες πολιτικές αφηγήσεις. Το πρόβλημα αυτό δεν υπήρξε για τους πρωταγωνιστές της «πλατείας»: η χωρική τους τοποθέτηση στην πλατεία Συντάγματος, στον Λευκό Πύργο κ.λπ. εκ των πραγμάτων έθετε τα προτάγματά τους σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο. Μια επιπλέον διαφορά έγκειται στο ότι οι γειτονιές και οι κωμοπόλεις στερούνται ενός πολυπληθούς ανθρώπινου δυναμικού με σημαντική εμπειρία σε κινηματικές συλλογικές πολιτικές διαδικασίες. Οι «πλατείες» αξιοποίησαν ως καταλύτες ένα πολιτικό δυναμικό που είχε την κατάλληλη «τεχνογνωσία» των συλλογικών πολιτικών διαδικασιών λόγω της μακροχρόνιας ένταξής του σε κινηματικούς χώρους.
Η τοπικότητα όμως -που συνδέει τους ανθρώπους στις συλλογικές προσπάθειες των γειτονιών και των κωμοπόλεων- βοηθά στο να απαντήσουν πιο εύκολα στα ερωτήματα του ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε και πού πάμε, ερωτήματα που εν τέλει αφορούν το τι μας ενώνει ως κοινωνία. Ο καθένας κεφαλαιοποιεί ό,τι έχει από τον εαυτό του και το παρελθόν του για να μιλήσει με τους συνανθρώπους του και να τους γνωρίσει χωρίς να βασίζεται στους μέχρι χθες κυρίαρχους διαμεσολαβητές νοημάτων (π.χ. κόμματα). Οι άνθρωποι ξαναανακαλύπτουν τον κόσμο επανορίζοντας εν τέλει και τον εαυτό τους.
Το πιο σημαντικό όμως, είναι ότι στις τοπικές πρωτοβουλίες των γειτονιών και των κωμοπόλεων χτίζονται πιο άμεσοι, πιο μόνιμοι και πιο αποτελεσματικοί δεσμοί κοινωνικής αλληλεγγύης. Είναι δύσκολο κάποιος να προβλέψει τα αποτελέσματα αυτών των διαδικασιών. Μπορούμε όμως με αισιοδοξία να πούμε ότι μας δίνεται η ευκαιρία να υπερβούμε το Annus horribilis 2011 αγγίζοντας την αρχή για τα επόμενα anni mirabiles!


* Ο Γιώργος Αγγελόπουλος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Ο τραγικός θάνατος ενός «λαθραίου»

Τα Νεα ...

Του Γιώργου Αγγελόπουλου

  ΧΟΑΚΙΝ ΛΟΥΝΑ
Πριν πεθάνει, ο 18χρονος Χοακίν Λούνα φόρεσε το καλύτερο κοστούμι του, λευκό πουκάμισο και μαύρη λεπτή γραβάτα, τα ρούχα που φορούσε την Κυριακή για να πάει στην εκκλησία. «Εβαλε τα καλά του για να πάει στον Θεό», είπε ο αδελφός του. Μετά κλείστηκε στο μπάνιο και αυτοπυροβολήθηκε. Αφησε πίσω του ένα σημείωμα όπου εξηγούσε πως έβαλε τέλος στη ζωή του επειδή ήταν απελπισμένος, επειδή αισθανόταν έναν τοίχο να μπλοκάρει το μέλλον του. Εναν τοίχο που έχουν μπροστά τους όσοι βρίσκονται χωρίς χαρτιά στις ΗΠΑ.

Ωστόσο ο Χοακίν ζούσε στο Μίσιον του Τέξας από έξι μηνών. Οι γονείς του, ο ίδιος και τα πέντε αδέλφια του πέρασαν χωρίς βίζα στις ΗΠΑ από τη μικρή μεθοριακή πόλη του Μεξικού όπου κατοικούσαν. Από τότε πέρασαν 18 χρόνια και ο Χοακίν τελείωνε το λύκειο με άριστα. «Ηταν από τους πιο έξυπνους μαθητές. Είχε πάθος για τα μαθηματικά και τη μηχανική, είχε φτιάξει ένα δικό του πρόγραμμα για να σχεδιάζει σπίτια στον ηλεκτρονικό υπολογιστή», αφηγήθηκε ο μεγαλύτερος αδελφός του, ο Κάρλος Μεντόσα. Ηθελε να γίνει μηχανικός, να προσφέρει στη μητέρα του μια καλύτερη ζωή. Είχε όλα τα προσόντα για να τα καταφέρει, όχι όμως και τα χαρτιά για να θεωρείται νόμιμος στις ΗΠΑ.

Καθώς ο Χοακίν μεγάλωνε, αγχόταν όλο και περισσότερο από το γεγονός ότι, χωρίς αριθμό κοινωνικής ασφάλισης, δεν θα έβρισκε ποτέ μια καλή δουλειά, ακόμη κι αν έκανε καλές σπουδές. Μιλούσε συχνά γι' αυτό με τα αδέλφια του, παρακολουθούσε στενά τις πολιτικές εξελίξεις και διάβαζε στις εφημερίδες για τους σκληρούς νόμους κατά των μεταναστών που υιοθετούνταν στην Αλαμπάμα και την Αριζόνα. Στήριζε τις ελπίδες του στην DREAM Act, έναν νόμο που θα προσέφερε καθεστώς μόνιμου κατοίκου σε «λαθραίους» μετανάστες οι οποίοι θα σπούδαζαν στο πανεπιστήμιο, όπως ο ίδιος. Και όταν ο νόμος καταψηφίστηκε πέρυσι στη Γερουσία, το πήρε κατάκαρδα. «Επαθε κατάθλιψη, δεν μπορούσε να το αντιμετωπίσει», λέει ο αδελφός του.

Την περασμένη Παρασκευή, λίγο μετά τις 9 το βράδυ, ο Χοακίν τηλεφώνησε στον αδελφό του από το σπίτι της μητέρας τους, του ευχήθηκε μια καλή ζωή και του ξαναμίλησε για τον μεγάλο τοίχο που ένιωθε μπροστά του. Ο Μεντόσα έτρεξε αμέσως στο σπίτι της μητέρας του, όμως πρόφτασε μόνο να ακούσει τον κρότο του πυροβολισμού. Το σημείωμα του αυτόχειρα εξακολουθεί να βρίσκεται στα χέρια της Αστυνομίας. Οι ντετέκτιβ είπαν στην οικογένεια πως γράφει ότι αυτοκτονεί επειδή δεν έχει νομικό καθεστώς στη χώρα και επειδή δεν πέρασε η DREAM Act. Και ο Μεντόσα προσπαθεί να βρει κάποιο νόημα: «Ολοι έχουν μια αποστολή στη ζωή και πιστεύω πως αυτή ήταν η δική του - να κάνει γνωστό στους ανθρώπους τι συμβαίνει στην Αμερική».