Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΠΕΤΕΙΟΙ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΠΕΤΕΙΟΙ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 30 Οκτωβρίου 2013

Κατόπιν εορτής...

Της Πέπης Ρηγοπούλου, απο την Εφημεριδα των Συντακτων...

Σημαίες. Πολλές σημαίες. Ολες πλέον διπλωμένες. Αλλες πάνινες σε περιποιημένα κοντάρια, άλλες μικρές, πλαστικές. Οι μουσικοί παιάνισαν τα εμβατήριά τους και αποχωρούν με τα σιρίτια τους. Οι επίσημοι παρακολούθησαν την παρέλαση, προστατευμένοι και μόνοι, αφού τους γονείς τούς είχαν ακροβολίσει οι δυνάμεις της τάξεως στους πέριξ δρόμους, να προσπαθούν με τα κιάλια να δουν τα τέκνα τους. Οι αστυφύλακες, φρουροί της τάξης, συνεχίζουν για λίγο ακόμα να παίζουν, χαλαρά πλέον, τον ρόλο τους. Ο φόβος έχει περάσει και αυτήν τη φορά. Ο λαός, τουλάχιστον στον περίκλειστο χώρο της τελετής, σιώπησε και κανείς δεν εξέλαβε τη σιωπή ως απειλή.

Η 28η γιορτάστηκε και φέτος, με την επανάληψη των διαφόρων θέσεων και αντιθέσεων περί του αν πρέπει ή δεν πρέπει να γιορτάζεται, αν πρέπει να καταργηθεί, γιατί δεν μπορεί να υπάρχουν σε μία χώρα δύο εθνικές γιορτές, για το αν πρέπει να γιορτάζεται με παρελάσεις που δείχνουν πολιτισμική καθυστέρηση σε σχέση με το ένα και μόνο –δυτικό- μοντέλο ή όχι, αν είναι σωστή ή όχι η ημερομηνία του εορτασμού, αφού τυχαίνει η ημέρα εκείνη να είναι η αρχή του πολέμου και όχι το ένδοξο φινάλε του, άλλη μία ιδιαιτερότητα της «φυλής», καθώς επίσης το αν πιστώνεται ή όχι το «όχι» στον δικτάτορα Μεταξά.

Ετσι, με μια στερεοτυπική αντίληψη περί καλού και κακού, η ποικιλία θέσεων και αντιθέσεων έφτασε πάλι στα όρια της κακοφωνίας. Φωνές που προσπαθούν να σβήσουν η μια την άλλη, αποκλίσεις και επικλήσεις περί του ορθού, είτε του ανορθόδοξου, που λειτουργεί ακόμα καλύτερα, γιατί υποτίθεται αφυπνίζει τους ανθρώπους διά του ηλεκτροσόκ.

Ανθρώπινη (φαρσο-)κωμωδία. Η κάθε επέτειος, όταν δεν είναι άψυχη τελετουργία, είναι ανάμνηση και παλινδρόμηση. Και γι” αυτό δεν εορτάζεται μόνο ως προς τον ιστορικό εαυτό της, αλλά πρωτίστως σε σχέση με το παρόν. Η 28η δεν ήταν μόνον η αρχή ενός νικηφόρου πολέμου, τον οποίο ωστόσο πληρώσαμε σε ζωές και καταστροφές όσο κανείς. (Η έκθεση Δοξιάδη του 1947, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα σε εφημερίδα, εξιστορεί αναλυτικά την τεράστια καταστροφή του τόπου από τους κατακτητές.) Η 28η ήταν ακόμη μια ανατροπή που ανέδειξε το αντιφασιστικό φρόνημα ενός λαού καταπιεσμένου ώς τότε από μια δικτατορία. Στιγμή παραδειγματικής αγωνιστικής ενότητας και υπέρβασης των δεδομένων στρατοπέδων και ρητορικών. Χρειάζεται να επιστρέφουμε πνευματικά, πολιτικά και συγκινησιακά στο παρελθόν εκείνο, για να μπορέσουμε να νικήσουμε την παραζάλη και τον πολιτικό ευνουχισμό που διαχέει η στρατηγική του σοκ των Μνημονίων κερδίζοντας μια δύναμη αντίστασης ενάντια στην εισβολή τού σήμερα.

Επετειακή Αποστροφή!

My Pillow Book...

Οι Χατζηαβάτηδες τους οποίους ακόμα ανεχόμαστε να μας κυβερνούν έδωσαν πάλι, με την ευκαιρία της εθνικής επετείου, το στίγμα της πορείας στην οποία βαδίζει αυτή η καθημαγμένη χώρα.
Έστησαν πάλι τα τσαντίρια τους στους κεντρικούς δρόμους των πόλεων μας και αφού πάλι τα σιδερόφραξαν με τα προστατευτικά κάγκελα, διέταξαν πάλι τον ακροβολισμό των μαντρόσκυλων τους γύρω-γύρω, για να προστατεύσουν τα θλιβερά σαρκία τους. Ύστερα τρύπωσαν από κάτω από τα τσαντίρια, σκαρφάλωσαν στις εξέδρες, μια ρυπαρή χούφτα απογόνων γερμανοτσολιάδων και μαυραγοριτών, ανακατεμένοι με πολιτικούς απατεώνες, ανάλγητους δεσποτάδες, χορτασμένους τραγοπαπάδες κι άλλους ανεπάγγελτους αυτοανακηρυγμένους πολιτικούς ταγούς και περίμεναν να παιανίσουν οι στρατιωτικές μπάντες για να περάσει ο στρατός, της Ελλάδος φρουρός.

Αυτή τη φορά επέμειναν να επιδείξουν κι όλα τα μηχανοκίνητα πολεμικά τέρατα που έχουν φορτώσει στις πλάτες μας τεκμήρια κι αυτά, ανάμεσα στα τόσα άλλα, του αδικαιολόγητου πλουτισμού τους, εφοδιασμένα με καύσιμα -χορηγία από διάσημους φοροκλέφτες και διαβόητους εθνικούς νταβατζήδες!

Δευτέρα 28 Οκτωβρίου 2013

ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΛΟΓΟΙ...

Dies brumalis...
       Στο μήνυμα του για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου  ὁ υπουργός  Ενόπλων Δυνάμεων Δ. Αβραμόπουλος ανάμεσα στα άλλα επιμένει κι αυτός, όπως διαχρονικά και όλοι οι επίσημοι φορείς τέτοιες μέρες,  να τονίζει την  ηθική ανωτερότητα του ελληνικού λαού και την  εθνική ομοψυχία.
   «(…)Στη μακραίωνη και ένδοξη ιστορία μας, ξεχωριστή θέση κατέχει η 28η Οκτωβρίου 1940 και γι’ αυτό την εορτάζουμε με υπερηφάνεια και εθνική ομοψυχία.Το "ΟΧΙ" του 1940 ενσαρκώνει τη διαχρονική πίστη του λαού μας στο ιδανικό της ελευθερίας και στην ανώτερη αξία της αξιοπρέπειας.Η μικρή σε αριθμούς Ελλάδα, αλλά μεγάλη σε αξίες, για άλλη μια φορά, ύψωσε το ανάστημά της, στάθηκε όρθια ενάντια στον φασισμό, στη βαρβαρότητα και στην αλαζονεία.(…).Η Ελλάδα και πάλι με συνέπεια, πείσμα και επιμονή σταδιακά αλλά σταθερά τα καταφέρνει, επιστρατεύοντας όλες τις εθνικές δημιουργικές της δυνάμεις και με σύνεση, τόλμη, αυτογνωσία και αποφασιστικότητα, θα ανοίξει και πάλι το δρόμο της ανάπτυξης, της προόδου και της προοπτικής ...»
        Σαράντα πέντε χρόνια πριν, σε ένα άλλο μήνυμα για την ίδια επέτειο προσπαθεί να βρει κανείς και άλλες διαφορές εκτός από τις γλωσσικές.
«…Η ανάμνησις της ιστορικής εκείνης  ημέρας πληροί όλους με δικαίαν υπερηφάνειαν. Διότι απηντήσαμεν τότε εις το προσκλητήριον της Ιστορίας κατά τρόπον σύμμορφον προς τα ενδοξοτέρας παραδόσεις  του Εθνους μας και διότι δια της ηρωικής αντιστάσεως  μας προσεφέραμεν ανεκτίμητον υπηρεσίαν εις την υπόθεσιν της ελευθερίας. Η ηθική  αυτή νίκη  της Ελλάδος, η κοσμοϊστορικής σημασίας, υπήρξεν καρπός  της ενότητος  του λαού της, η οποία πάντοτε απεδείχθη πηγή αστειρεύτου δυνάμεως. Η επανάστασις της 21ης Απριλίου εδημιούργησε, όπως απέδειξεν το πρόσφατον Δημοψήφισμα-τας προϋποθέσεις παρομοίας ενότητος, εξ ίσου απαραιτήτου και δια τα έργα της ειρήνης. Δυνάμεθα, λοιπόν τώρα οι Πανέλληνες να ατενίζωμεν το μέλλον με αυτοπεποίθησιν και αισιοδοξίαν: Η Ελλάς οργανούται εις ένα κράτος σύγχρονον και δημοκρατικόν, το οποίον θα εξασφαλίση προκοπήν εις το Εθνος  και ευημερίαν εις τους πολίτας του.»

Δευτέρα 29 Οκτωβρίου 2012

Χρειάζεται κόπος...

Κωστας Καναβούρης  απο την Αυγη...
Ανέξοδη περηφάνια δεν γίνεται. Κι είναι αυτό, νομίζω, που πρέπει να κρατήσουμε ως απόσταγμα της επετείου για την 28η Οκτωβρίου 1940. Ότι χωρίς ξόδεμα στο καμίνι του παρόντος η περηφάνια δεν υπάρχει ούτε κατ' ίχνος. Και γίνεται λόγια που τα παίρνει την ίδια στιγμή ο άνεμος σα να μην έχουν ειπωθεί ποτέ. Και τω όντι ποτέ δεν έχουν ειπωθεί παρά μόνο ως κορυβαντικός θόρυβος, ο οποίος φυσικά δεν συνιστά γλώσσα. Γλώσσα για να κινηθείς, να κατανοήσεις και να μιλήσεις αυτή τη μέρα με όλο της το παρελθόν.
Με όλα όσα έγιναν πριν, μετά και κατά τη διάρκεια εκείνων των ημερών, που ένα στυγνό, ανάλγητο και δολοφονικό καθεστώς τούς φόρεσε το σκληρό κέλυφος μιας αμετακίνητης πράξης, τους έβαλε το παρδαλό λοφίο ενός αιματοβαμμένου και σκόρπιου και ανεκδιήγητου "ηρωισμού" και ενός διατεταγμένου και προσβλητικού στα όσα έγιναν τότε ενθουσιασμού και το μετέφεραν ως άλαλο πτώμα και όχι ως επικίνδυνο ζέον ιστορικό υλικό, μέχρι τις μέρες μας. Χωρίς συγκίνηση, χωρίς δέος, χωρίς ριπιδισμένη λύπη. Έτσι στεγνός, χωρίς τη θάλασσα των δονούμενων σπλάχνων, είναι ο περίφημος εθνικός ενθουσιασμός της ημέρας, ο οποίος εγείρεται χωρίς κόστος, αλλά κατόπιν στρατιωτικών παραγγελμάτων, παρελαύνει οικτρά και πομπωδώς ενώπιον πάσης υφής "επίσημων" (ποια, άραγε, επισημότητα των εν λόγω προσδίδει κύρος στην ημέρα;) και κατόπιν διαλύεται ησύχως (γιατί αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο: η ήσυχη διάλυση της μνήμης μέσα στην επετειακή φανφάρα) ως να μην έγινε ποτέ. Ως να μην υπήρξε ποτέ η συσσώρευση εκείνης της κρίσιμης ύλης που οδήγησε στη σχάση.
Μα, ναι. Χωρίς ξόδεμα η περηφάνια γίνεται μια βαρετή και επικίνδυνη λογόρροια που αφήνει πολλές πόρτες ανοιχτές στο κάθε λογής και λογικής σκοτάδι, να εισβάλει και να εγκατασταθεί στην πόλη. Δεν είναι για χειροκρότημα μια τέτοια μέρα, είναι για εγρήγορση ερμηνείας, είναι για κουράγιο σε ό,τι σοβεί εδώ, στον σύγχρονο λόγο και στον σύγχρονο τόπο, είναι για ποιότητα διαρκώς καινούργια, που επομένως θα εμπλουτίζει διαρκώς αυτή τη σημαιοφόρο ενότητα σκέψης και πράξης. Δεν είναι για δηλώσεις αυτή η μέρα. Όλοι το ξέρουμε, διότι ουδείς μπορεί να θυμηθεί έστω και κάτι σημαντικό απ' όσα ειπώθηκαν, όλες αυτές τις δεκαετίες, από τα επίσημα χείλη της αρμόδιας επισημότητας της προορισμένης να επιβάλει στανικά και με σκληρή αδιαφορία την άγνοια. Και όχι μόνο την άγνοια. Κυρίως την άγνοια ως κορυφαίο αξιακό απόκτημα. Την άγνοια που σε οδηγεί σ' αυτή την ανέξοδη περηφάνια, που κι εσύ το ξέρεις ότι δεν υπάρχει.
Είσαι όμως κιόλας πολύ κουρασμένος για να ταραχθείς. Είσαι πολύ κουρασμένος για να προσπαθήσεις, όχι μόνο ευκαιριακά, όχι μόνο επετειακά, να θυμηθείς στ' αλήθεια, δηλαδή να φανερώσεις με κόπο και οργή και περίσκεψη και προσπάθεια το ταραξικάρδιο που εγείρει. Και αντ' αυτού αφήνεσαι -χρόνια τώρα αφήνεσαι- στη μετάλλαξη του αίματος σε επέτειο, την εξαλλαγή του σώματος σε σκήνωμα. Την πορεία προς το μέτωπο -την κάθε πορεία προς κάθε μέτωπο όπου με κάθε κοπιαστικό θέλημα διεκδικούμε τη ζωή μας- σε ψοφοδεή λιτανεία ενός κλέους που ουδέποτε υπήρξε. Γιατί οι νεκροί δεν είναι σκιάχτρα ενός κλέους που ουδέποτε υπήρξε. Γιατί οι νεκροί δεν είναι σκιάχτρα φοβικού ηρωισμού. Γιατί η Ιστορία δεν είναι αισχρά αφιλοσόφητα θρησκειοποιημένη εκκλησία. Η Ιστορία είμαστε εμείς. Δεν είναι οι δηλώσεις οι ερημικές των δόλιων επισήμων που ερημοποιούν τη δακρυφόρο λογική αυτής της μέρας, που αισχροποιούν -τολμώ να πω- το φιλήδονον της ελευθερίας και της δημοκρατίας, καθώς το μετατρέπουν διαρκώς σε ξηρό πάγο επιτυχημένων παρελάσεων και ακόμα περισσότερο: το μετατρέπουν σε ξηρή μούχλα (υπάρχει κι αυτή), που δρα χωρίς να φαίνεται και φανερώνεται μονάχα όταν η ύλη καταρρεύσει. Καν τοίχος, καν σώμα, καν ψυχή, καν έρωτας. Αυτές οι αλεξίκαρδες δηλώσεις που γίνονται για να κρύβουν, οι ειπωμένες από θλιβερούς ανθρώπους που δέχονται να γίνουν ανδρείκελα. Γιατί μόνον ανδρείκελα μιας εγγαστρίμυθης εξουσίας μπορούν να πουν την οδύνη ως τίποτα που προήλθε από το τίποτα, κάτι δηλαδή εξ ουρανού.
Στον Θεό μας, όμως. Έστω στον Θεό των Ελλήνων, που κατοικοεδρεύει μέσα στην αποθηριωμένη σιωπή της επίσημης (πάλι η επίσημη) Εκκλησίας κάθε στιγμή που χρειαζόταν ο λόγος της. Αλλά, έστω. Ποια δήλωση επετειακή λειτούργησε στις συνειδήσεις ώστε να μην υπάρχει η κτηνωδία της Χρυσής Αυγής; Ποιος "επίσημος" λόγος της επετείου προσπάθησε να εμποδίσει τα όσα συμβαίνουν; Ποια μεταφυσική Κορυτσά εμπόδισε το πραγματικό πλιάτσικο σε βάρος αυτού του τόπου; Ποιο "Άσμα ηρωικό και πένθιμο" κατόρθωσε να διασπάσει την αρραγή θέληση του καθεστώτος για αδιάκοπο κέρδος με κάθε τίμημα; Τίμημα που το πληρώνουμε όλοι. Είτε αφεθήκαμε είτε όχι στην -ειλικρινή πολλές φορές, κι αυτό ανθρώπινο είναι- συγκίνηση των παρελάσεων.
Ας κρατήσουμε, λοιπόν, την ειλικρίνεια της συγκίνησης. Το σύγκορμο πρώτο δημόσιο βήμα του ερωτικού κυματισμού. Κάποτε. Και η 28η Οκτωβρίου 1940, κάποτε ήταν. Και πάντοτε θα υπάρχουν περιθώρια για να κοπιάσουμε. Αλλιώς το κάποτε δεν υπήρξε ποτέ.

Πέμπτη 25 Οκτωβρίου 2012

Γιατί γιορτάζουμε την έναρξη και όχι τη λήξη του πολέμου;

Του Πολυμέρη Βόγλη, δημοσιευθηκε στα Νεα...
Μία ακόμη εθνική μας ιδιαιτερότητα...
Στην Αθήνα στις 28 Οκτωβρίου 1941 ομάδες φοιτητών πορεύτηκαν στους δρόμους της κατεχόμενης πρωτεύουσας και κατέθεσαν στεφάνι στο Μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη. Την επόμενη χρονιά τα στρατεύματα κατοχής ήταν προετοιμασμένα και είχαν αποκλείσει το ίδιο Μνημείο. Αλλά αυτή τη φορά το πλήθος των διαδηλωτών ήταν πολύ μεγαλύτερο και, όταν προσπάθησαν να σπάσουν τον κλοιό για να καταθέσουν στεφάνι, δεν δίστασαν να πυροβολήσουν, χωρίς ωστόσο να καταφέρουν να διαλύσουν το πλήθος.

Η 28η Οκτωβρίου στη συνείδηση του ελληνικού λαού είχε ήδη κατοχυρωθεί ως ημέρα που συμβόλιζε τον αγώνα κατά των κατακτητών, προτού η χώρα απελευθερωθεί και καθιερωθεί επίσημα ως εθνική επέτειος. Μπορεί στις δεκαετίες που ακολούθησαν η 28η Οκτωβρίου να μετατράπηκε σε πεδίο αντιπαράθεσης αναφορικά με το νόημα της επετείου (εορτάζουμε το «Οχι» του Μεταξά ή τον αγώνα του ελληνικού λαού κατά της ιταλικής εισβολής;), αλλά ποτέ δεν αμφισβητήθηκε η σημασία της ως επετείου.

Ωστόσο, γιατί εορτάζουμε την 28η Οκτωβρίου και όχι τη 12η Οκτωβρίου, την ημέρα της απελευθέρωσης της Αθήνας, δηλαδή, και, συμβολικά, της χώρας; Οσον αφορά τον ίδιο τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, μπορεί μεν να κατέδειξε την αυτοθυσία και τον ηρωισμό των Ελλήνων απέναντι στην επίθεση της φασιστικής Ιταλίας και να συνδέθηκε με σημαντικές νίκες του ελληνικού στρατού, αλλά τελικά δεν απέτρεψε την κατάκτηση της χώρας από τις δυνάμεις του Αξονα τον Απρίλιο του 1941. Γιατί, λοιπόν, δεν εορτάζουμε το τέλος της Κατοχής, των τριάμισι χρόνων δηλαδή που σημαδεύτηκαν από την πείνα, τη βαρβαρότητα των ναζιστικών στρατευμάτων αλλά και την ανάπτυξη ενός από τα μαζικότερα και μαχητικότερα κινήματα αντίστασης στην κατεχόμενη Ευρώπη;

Ο λόγος είναι ότι μόλις σχεδόν δύο μήνες μετά την απελευθέρωση η Αθήνα μετατράπηκε σε πεδίο μιας βίαιης εμφύλιας σύγκρουσης. Τα Δεκεμβριανά επισκίασαν την ευφορία της απελευθέρωσης και στην ουσία έκλεισαν έναν κύκλο εμφύλιων συγκρούσεων που είχαν ξεκινήσει στην κατεχόμενη Ελλάδα το 1943.  Εάν θεωρήσουμε ότι στόχος των εθνικών επετείων είναι να διαμορφώνουν και να ενισχύουν την εθνική ταυτότητα, τότε αντιλαμβανόμαστε γιατί επιλέχθηκε να εορτάζεται ένα γεγονός που συνδέεται με ηρωικές στιγμές παρά ένα άλλο που συνδέεται με εξελίξεις που διαίρεσαν την ελληνική κοινωνία.

Το ίδιο, εν μέρει, ισχύει και για μια άλλη επέτειο. Η Ελλάδα είναι μια από τις ελάχιστες χώρες στην Ευρώπη που δεν εορτάζει την 8η Μαΐου, την ημερομηνία λήξης του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ενώ σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες γίνονται επίσημες εκδηλώσεις και τελετές για τον εορτασμό της λήξης του πιο αιματηρού και καταστροφικού πολέμου στην ανθρώπινη ιστορία, στην Ελλάδα η ημέρα εκείνη περνά μάλλον απαρατήρητη. Εάν επιστρέψουμε  σε εκείνη την εποχή, δηλαδή τον Μάιο του 1945, τότε θα διαπιστώσουμε ότι όταν η υπόλοιπη Ευρώπη πανηγύριζε, στην Ελλάδα επικρατούσε μια πολύ διαφορετική ατμόσφαιρα.

Στην ύπαιθρο παραστρατιωτικές ομάδες είχαν ήδη εξαπολύσει ένα κύμα βίας και τρομοκρατίας κατά των μελών της εαμικής Αντίστασης, ενώ στην Αθήνα η κοινή γνώμη έμενε εμβρόντητη από τη σκανδαλώδη ευμένεια που επεδείκνυε η Δικαιοσύνη και ο αστικός πολιτικός κόσμος απέναντι στους «μεγάλους» δωσίλογους Τσολάκογλου, Λογοθετόπουλο, Ράλλη κ.ά. Εκείνη την εποχή η Ελλάδα σταδιακά διολίσθαινε σε έναν νέο κύκλο πόλωσης, που οδήγησε τελικά στον εμφύλιο πόλεμο.

Ετσι, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη η επέτειος της λήξης του Β' Παγκοσμίου Πολέμου σηματοδοτούσε την αρχή μιας νέας εποχής ειρήνης και ανοικοδόμησης, δεν ίσχυε το ίδιο και για την Ελλάδα. Εάν στην υπόλοιπη Ευρώπη ο πόλεμος είχε τελειώσει, στην Ελλάδα ένας νέος πόλεμος επρόκειτο σύντομα να ξεκινήσει.
Υπάρχει και ένας άλλος λόγος που δεν εορτάζεται στην Ελλάδα η 8η Μαΐου.

Γενικά, οι εθνικές επέτειοι συνδέονται με γεγονότα της εθνικής Ιστορίας. Συμβαίνει, όμως, συχνά η εθνική Ιστορία να διαπλέκεται με την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια, όπως στην περίπτωση του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η Κατοχή και η Αντίσταση, η «μαύρη αγορά» και οι στερήσεις, τα ναζιστικά αντίποινα και η εξόντωση των Εβραίων αποτελούν κοινή εμπειρία και κοινή συλλογική μνήμη των περισσότερων χωρών της Ευρώπης. Στην Ελλάδα, όμως, δεν υπάρχουν επέτειοι που να αναδεικνύουν το κοινό παρελθόν που συνδέει τους Ελληνες με άλλους λαούς της Ευρώπης, που να υπενθυμίζουν ότι εκτός από τους Ελληνες και άλλοι λαοί αγωνίστηκαν, δοκιμάστηκαν, υπέφεραν την ίδια εποχή και για τους ίδιους λόγους.

Ακόμη κι όταν καθιερώθηκαν τέτοιες επέτειοι, ποτέ δεν απέκτησαν τη βαρύτητα των «εθνικών επετείων». Αραγε πόσοι Ελληνες γνωρίζουν ότι η 27η Ιανουαρίου είναι ημέρα μνήμης για τη γενοκτονία των Εβραίων από τους Ναζί κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ανάμεσά τους και δεκάδων χιλιάδων ελλήνων Εβραίων;

Οι επέτειοι στην Ελλάδα απηχούν και συνεχίζουν να καλλιεργούν την αντίληψη της «εθνικής ιδιαιτερότητας», ακόμη και όταν πρόκειται για γεγονότα που αφορούν την Ιστορία που μοιραζόμαστε με άλλους λαούς της Ευρώπης. Η 28η Οκτωβρίου 1940 αφορά αυτή την κοινή Ιστορία. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη ιστορική περίοδο που ξεκίνησε το 1939 και τελείωσε το 1945 και αποτελεί την κοινή κληρονομιά όλων εκείνων που αγωνίστηκαν κατά του φασισμού και του ναζισμού. Είναι καιρός να δούμε το παρελθόν μας ως κομμάτι της ευρύτερης ευρωπαϊκής Ιστορίας πέρα από τα διχοτομικά σχήματα «εμείς» και οι «άλλοι», και είναι αναγκαίο πλέον να δούμε την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου όχι ως ευκαιρία εθνικής αυτοεπιβεβαίωσης αλλά ως αφορμή για να ξανασκεφτούμε τι προκάλεσαν ο φασισμός και ο ναζισμός στη χώρα μας αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Ο Πολυμέρης Βόγλης είναι επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας...

Τρίτη 23 Οκτωβρίου 2012

Επέτειοι ανοιχτών λογαριασμών...

Απο το Ελληνακι..
Όπως είχε παρατηρήσει η Κα Χριστίνα Κουλούρη, καθηγήτρια Νεώτερης Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, «Όλες οι μεγάλες εθνικές επέτειοι στην Ελλάδα συνδέονται µε την έναρξη και όχι µε το αποτέλεσμα ενός αγώνα. Με την ικανότητα δηλαδή του έθνους να εξεγείρεται απέναντι στη σκλαβιά (25η Μαρτίου) ή τον φασισμό (28η Οκτωβρίου)» (ΠαραλλήλοΓράφος 28/10/11). 
Αντιθέτως σε άλλες δυτικές χώρες, οι εθνικές επέτειοι εστιάζουν στο αποτέλεσμα ενός αγώνα, και άρα στο νέο ξεκίνημα που ξεκόβει το παρόν από το σκοτεινό παρελθόν (ΗΠΑ, 4 Ιουλίου – Independence Day, Μ. Βρετανία, 8 Μαΐου – VE Day, Γαλλία, 14 Ιουνίου – Bastille Day, κλπ).
Εμείς γιορτάζουμε το ξεκίνημα των πολεμικών συρράξεων, άλλες κοινωνίες το τέλος αυτών και την αλλαγή προς την πρόοδο και τη σταθερότητα. Εμείς εκφωνούμε θούριους και λόγους πολεμικών ηρωισμών, ενώ αυτοί υπενθυμίζουν το «ποτέ ξανά αιματοχυσία». Εμείς αφήνουμε ανοιχτούς λογαριασμούς, και αυτοί γιορτάζουν το κλείσιμο των λογαριασμών. Μία λεπτομέρεια που επί της ουσίας δεν έχει και κάποια μεγάλη σημασία, αλλά δείχνει σίγουρα την ψυχοσύνθεση της κοινωνίας μας απέναντι στην ιστορία.
Όσο έχουμε ανοιχτούς λογαριασμούς, αδυνατούμε να πορευτούμε συλλογικά και κυρίως να έχουμε μία ξεκάθαρη βάση επικοινωνίας και κοινωνικής συνοχής. Αδυνατούμε να δούμε τελικά τι μαθήματα έχουμε πάρει από την Ιστορία και πως τα αξιοποιούμε για την ειρήνη και την ευημερία μας. Αδυνατούμε να κατανοήσουμε, τελικά όλοι αυτοί οι αγώνες και οι θυσίες των προγόνων μας τι ακριβώς πέτυχαν και τι θεμέλια έχτισαν. Θέλουμε να έχουμε ακόμα λογαριασμούς με τους Τούρκους, τους Γερμανούς και γενικά τους ξένους, όπως και με τους δεξιούς και τους αριστερούς. Και ενώ η Γαλλία και η Γερμανία έχουν πλέον κοινά βιβλία Ιστορίας στα σχολεία τους, εμείς εκδίδουμε νέα όπου ανατροφοδοτούμε τους «λογαριασμούς». Θέλουμε να ανανεώνουμε τον φόβο μας για τους εξωτερικούς παράγοντες, αποφεύγοντας περίτεχνα την όποια αυτοκριτική και βάζοντας τελικά τους εσωτερικούς «κάτω από το χαλάκι».
Και ενώ γράφονται όλα αυτά, συνεχίζουμε να διαιωνίζουμε τη σύγχυση των ανοιχτών λογαριασμών, να εκφράζουμε την ξενοφοβία μας και να πολωνόμαστε ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά του προηγούμενου αιώνα. Ενώ γράφονται αυτά, το ελληνικό Κράτος, δια μέσου της κυβέρνησής του, ενεργοποιεί το Υπουργείο Μακεδονίας – Θράκης (το πιο άχρηστο και αναχρονιστικό Υπουργείο που επανασυστάθηκε ποτέ) προκειμένου να διοργανώσει τριήμερο στρατιωτικών και υπερπατριωτικών εκδηλώσεων στη Θεσσαλονίκη.
Αν μη τι άλλο, αν κάποιες πιο πολιτισμένες κοινωνίες έμαθαν κάτι ή τουλάχιστον πασχίζουν να μάθουν και να εμπεδώσουν, είναι ότι η Ιστορία προσφέρει πολύτιμα μαθήματα για τις υπάρχουσες και μελλοντικές γενιές. Εμείς πασχίζουμε να επαναλάβουμε τα μαθήματα στα οποία κοπήκαμε.

Ροη αρθρων