Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΣΤΟΡΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΣΤΟΡΙΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 30 Ιουνίου 2014

Μια εξαιρετικά ενοχλητική επέτειος...

του Πετρου Παπακωνσταντίνου, απο την Αριστερη Διεξοδο...
 

Η στρογγυλή επέτειος της αποφράδας 28ης Ιουνίου του 1914 από την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου πέρασε μάλλον στα ψιλά. Παρά το γεγονός ότι αφάνισε 14 εκατομμύρια ανθρώπους και γκρέμισε τέσσερις αυτοκρατορίες.

Τα εκατό χρόνια από την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου προκαλούν ανησυχητικούς συνειρμούς σε έναν επικίνδυνα ασταθή κόσμο.


Σαν χθες, πριν από έναν ακριβώς αιώνα, ο Σερβοβόσνιος εθνικιστής Γκαβρίλο Πρίντσιπ δολοφόνησε στο Σεράγεβο τον διάδοχο της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, αρχιδούκα Φραγκίσκο-Φερδινάνδο, και τη σύζυγό του, γεγονός που στάθηκε αφορμή για την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ωστόσο, η στρογγυλή επέτειος της αποφράδας 28ης Ιουνίου του 1914 πέρασε μάλλον στα ψιλά. Δεν θα μπορούσε να είναι πιο χτυπητή η διαφορά με τις επετείους της 9ης Μαΐου του 1945, όταν ο πολιτισμένος κόσμος γιορτάζει την αντιφασιστική νίκη, ή της 6ης Ιουνίου του 1944, όταν οι ηγέτες των μεγάλων δυνάμεων σπεύδουν στις ματωμένες ακτές της Νορμανδίας.

 
Στη συλλογική μνήμη των Ευρωπαίων, ο Μεγάλος Πόλεμος κατέχει σαφώς υποδεέστερη θέση έναντι του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σαν να ήταν «μόνο» το πρελούδιο της πραγματικής Αποκάλυψης. Το γεγονός αυτό δεν εξηγείται εύκολα ούτε από τη μεγαλύτερη χρονική απόσταση ούτε από το μέγεθος των συνεπειών μιας σύγκρουσης που αφάνισε 14 εκατομμύρια ανθρώπους, γκρέμισε τέσσερις αυτοκρατορίες –Αυστροουγγρική, Ρωσική, Γερμανική, Οθωμανική–, ανέδειξε το πρώτο σοσιαλιστικό κράτος στον κόσμο, χάραξε τα σύνορα της Μέσης Ανατολής και απαθανατίστηκε στα τρομερά μυθιστορήματα του Ρεμάρκ, του Γκρέιβς, του Σελίν και του Μυριβήλη. Κάτι άλλο, πιο βαθύ και πιο σκοτεινό, πρέπει να κρύβεται πίσω από την επίμονη απώθηση.
 

Τρίτη 24 Ιουνίου 2014

τ’ άπλυτα της ελληνικής ιστορίας και η λογοτεχνική τους μπουγάδα...

Αντώνης Λιάκος, απο το Περιοδικο Χρονος...
Η κατασκευή της ηρωικής εικόνας του Μακεδονικού Αγώνα από την Πηνελόπη Δέλτα φωτίζεται με την έρευνα του Σπύρου Καράβα

Με φρίκη τα διεθνή Μ.Μ.Ε. αναφέρονται στις ομαδικές εκτελέσεις αιχμαλώτων από φανατικούς εξτρεμιστές του Ισλάμ, στο Ιράκ, τις μέρες αυτές, ή στη Συρία, τους προηγούμενους μήνες. Ακόμη μεγαλύτερη φρίκη όταν πρόκειται για αμάχους.
Μια παρόμοια ιστορία είναι η ακόλουθη: μια ομάδα ενόπλων, συναντά στο δάσος καμιά εκατοσταριά άοπλους υλοτόμους, τους συλλαμβάνει, τους δένει πισθάγκωνα, τους παίρνει μαζί της και όταν φτάνει σε μεγάλο και βαθύ ποταμό τούς ρίχνει στο νερό. Λίγο αργότερα, δεκάδες πτώματα ξεβράζοναι στις όχθες. Την ιστορία αυτή τη γνώριζε η Πηνελόπη Δέλτα και τη βρίσκουμε στο αρχείο της. Είναι μια καταγραμμένη συζήτηση που είχε με τον επικεφαλής της ένοπλης ομάδας, τον Σπύρο Σπυρομήλιο που συμμετείχε στον Μακεδονικό Αγώνα ως καπετάν Μπούας. Το ποτάμι είναι ο Αλιάκμονας. Ο Σπυρομήλιος δεν δικάστηκε για εγκλήματα κατά αμάχων. Προβιβάστηκε σε στρατηγό της Χωροφυλακής και θεωρείται ήρωας του βορειοηπειρωτικού αγώνα.
Η Δέλτα συνέλεγε μαρτυρίες για να γράψει το βιβλίο της Τα μυστικά του βάλτου, ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε σε άπειρα αντίτυπα, καθώς πραγματοποίησε αλλεπάλληλες εκδόσεις, διαβάστηκε και διαπαιδαγώγησε πολλές γενιές Ελληνόπουλων από τον Μεσοπόλεμο έως σήμερα. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα εθνικής διαπαιδαγώγησης και διάπλασης ηρωικών χαρακτήρων, στο οποίο εξιδανικεύτηκε ο Μακεδονικός Αγώνας, ή μάλλον συγκροτήθηκε η δημόσια εικόνα του. Δεν είναι η πρώτη φορά που η λογοτεχνία αναλαμβάνει να ανασυγκροτήσει το παρελθόν ως εθνικό παρελθόν. Και το κάνει πληρέστερα από την ιστοριογραφία. Δεν έχει ενδοιασμούς να αποσιωπήσει ή να μεταπλάσει εγκλήματα. Κυρίως η λογοτεχνία προσκομίζει πλοκή, δράση, συναίσθημα. Η παραπάνω ιστορία αποδίδεται ως το «δυστύχημα της βαρκαδιάς που βούλιαξε στον Αλιάκμονα και πνίγηκαν οι Βούλγαροι αρκουδιαραίοι, ξυλοκόποι και καρβουνιάρηδες».
Ο Σπύρος Καράβας στο βιβλίο του Μυστικά και παραμύθια από την ιστορία της Μακεδονίας (Βιβλιόραμα, 2014) αναλαμβάνει να ψηλαφήσει τον τρόπο με τον οποίο συγκροτήθηκε αυτή η λογοτεχνική εικόνα του Μακεδονικού Αγώνα, διαβάζοντας παράλληλα τα κείμενα της Δέλτα και αντιπαραβάλλοντάς τα με τις καταγραφές που είχε συγκεντρώσει στο αρχείο της, αλλά και με τα αρχεία του Υπουργείου Εξωτερικών όπου συγκεντρώνονταν οι εκθέσεις των προξένων αλλά και των στρατιωτικών παραγόντων της Μακεδονίας, και τα οποία γνωρίζουμε ότι επισκεπτόταν και μελετούσε η συγγραφέας.

Κυριακή 15 Ιουνίου 2014

Από τη Νορμανδία στο Δίστομο...

Στρογγυλή η φετινή επέτειος της συμμαχικής απόβασης στη Νορμανδία. Στρογγυλή και η αντίστοιχη της σφαγής στο Δίστομο. Εβδομήντα χρόνια συμπληρώθηκαν από τον Ιούνιο του 1944 οπότε και έλαβαν χώρα -με διαφορά μερικών ημερών- τα δύο γεγονότα.
Οι πολεμικές επιχειρήσεις στη Βόρεια Γαλλία, που ξεκίνησαν στις έξι του πρώτου καλοκαιρινού μήνα, αιφνιδίασαν τους Γερμανούς και προκάλεσαν εκνευρισμό στις τάξεις των επιτελών του Χίτλερ.Την ίδια περίοδο στην Ελλάδα, οι κατοχικές δυνάμεις διακατέχονταν από ανάλογη ανησυχία καθώς εμφανίζονταν να μην ελέγχουν μεγάλα τμήματα της υπαίθρου, όπου επικρατούσαν οι αντάρτικες ομάδες. Σε μία προσπάθεια περιορισμού της δυναμικής τους, οι Γερμανοί πραγματοποιούσαν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, ξεσπώντας ταυτοχρόνως στον άμαχο πληθυσμό. Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο μπορεί να ενταχθεί και η ναζιστική εισβολή και θηριωδία στο Δίστομο.
Σε αρχειακή έρευνά της, η στήλη «έπεσε επάνω» σε ενδιαφέρον γερμανικό ανακοινωθέν, εκδοθέν έπειτα από τη συντέλεση του πολεμικού εγκλήματος. Πέραν του κυνικού ύφους και της επί της ουσίας παραδοχής από τις αρχές Κατοχής του συνειδητού και προσχεδιασμένου του πράγματος, το κείμενο αναδεικνύει και μία άλλη πτυχή της ιστορίας, συσχετίζοντας τα διαδραματισθέντα στο βοιωτικό χωριό με τα τεκταινόμενα στη Νορμανδία (ας μην ξεχνάμε ότι η σφαγή στο Δίστομο έγινε 4 μόλις μέρες μετά τη συμμαχική απόβαση). Ιδού ένα μικρό απόσπασμα: «Διά τον πληθυσμόν όμως της υπαίθρου τούτο αποτελεί μίαν νέαν προειδοποίησιν (...). Εξαρτάται αποκλειστικώς από την στάσιν του πληθυσμού αν θα θιγή και αυτός ή όχι από τα μέτρα τα λαμβάνοντα εναντίον των συμμοριών. Ο λαός οφείλει ν' ανέπη από του να λαμβάνη οιανδήποτε πολιτικήν ή προ παντός στρατιωτικήν στάσιν. Μόνον κατά τον τρόπον αυτόν θα αποσοβηθή ή πλήρης κατερείπωσις της χώρας. Διότι εκείνος που θα υποφέρη πάντοτε από κάθε στρατιωτικήν περιπλοκήν των πραγμάτων θα είναι ο απλούς λαός και μόνον αυτός. Η τρομερά καταστροφή, που υπέστη ο ειρηνικός πληθυσμός εις την περιοχήν της εισβολής της βορείου Γαλλίας είναι μία προειδοποίησις και διά τους Ελληνες. 47.000 άτομα -άνδρες, γυναίκες και παιδιά- ουδεμία έχοντα συμμετοχήν εις τον αγώνα, εφονεύθησαν εκεί κατά την διεξαγωγήν των φοβερών μαχών. Παρόμοια μοίρα θα επεφυλάσσετο και εις την Ελλάδα εις την περίπτωσιν αγγλο-αμερικανικής εισβολής την οποία επιθυμεί το ΕΑΜ».

Παρασκευή 30 Μαΐου 2014

Δεν ζήτησα ποτέ τίποτα για να μην έχω καμία εξάρτηση...

Του Τάκη Καμπύλη, αναδημοσιευση, απο το Απεραντο Γαλαζιο...
σημ.Αμετανόητου: Ο Λάκης Σάντας δεν ζεί.Πέθανε το 2011 μέσα στα “χρόνια της ελληνικής χολέρας”.Ο Μανώλης Γλέζος όμως ζεί ακόμα και σήμερα και 73 χρόνια μετά το χουνέρι που έκανε στους Γερμανούς, ετοιμάζεται να πολεμήσει πάλι για την Ελλάδα, μέσα στο “άντρο” της Γερμανοκρατούμενης, σχεδόν φασιστικής, Ευρώπης του 2014…Τον στέλνει με την ψήφο του ο Ελληνικός Λαός.
Αυτό,από μόνο του, είναι μία τραγική ειρωνεία και για τον Γλέζο και για την Ελλάδα και για την Ευρώπη…Αλλά και ένα γεγονός, που όμοιό του, ίσως να μην τύχει ξανά στην Παγκόσμια Ιστορία. Και είμαι σίγουρος, ότι και ο Σάντας θα είναι στις Βρυξέλλες…
ΣΑΝΤΑΣΟ Λάκης Σάντας είναι ο ήρωας, που έγινε αντι-ήρωας όταν, το 1956, μετανάστευσε για τον Καναδά. Αφησε πίσω του μια σημαία, τη γερμανική, βαθιά στο ξεροπήγαδο του Εριχθόνιου στον Βράχο της Ακρόπολης -εκεί βρίσκεται ακόμη- και έναν αγώνα που είχε πιστέψει, τους φίλους του και συντρόφους του. Δεν ζήτησε ποτέ κάτι για εκείνη την τρέλα το βράδυ της 30ής Μαΐου 1941 όταν με τον Μαν. Γλέζο κατέβασαν τη γερμανική σημαία από την Ακρόπολη. Ο ήρωας δένεται μια για πάντα με την πράξη του, όχι όμως και ο αντιήρωας. «Εγώ, τότε που αποφάσισα να πάμε στον Καναδά, είχα μια βαθιά οργή μέσα μου. Διότι ο αγώνας που έζησα στα ελληνικά βουνά χάθηκε, το λαϊκό κίνημα υπέστη μεγάλη ήττα δυστυχώς και με ευθύνες της δικής μας ηγεσίας. Πολλά λάθη. Οταν πήγα στην Αμερική, το 1956, δεν θέλησα να οργανωθώ ξανά, δεν αναζήτησα εκεί κομματικές επαφές και πυρήνες».
«Εκεί γνώρισα σοβαρούς ανθρώπους. Δεν πίστευαν αυτά που τους έλεγα ότι συνέβαιναν στην Ελλάδα, τους φαίνονταν τόσο αδιανόητα και εξωπραγματικά… Δεν πίστευαν ούτε για τη Μακρόνησο ούτε για άλλα. Τότε αποφάσισα να μην ξαναμιλήσω. Και δεν ξαναμίλησα.

Κυριακή 25 Μαΐου 2014

Παλιές ρωγμές στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα...


Στις αρχές της δεκαετίας του '40, εν μέσω γερμανικού εθνικιστικού παροξυσμού, προέκυψε ένα σχέδιο ευρωπαϊκής ενοποίησης που έλαβε την ονομασία «νέα τάξη στην Ευρώπη».
Το σχέδιο αντικατόπτριζε πλήρως τις χιτλερικές επιδιώξεις για μία γηραιά ήπειρο υπό γερμανική εποπτεία και ήταν σαφώς προσανατολισμένο στα βρετανικά αποικιοκρατικά πρότυπα.
Ο Αδόλφος Χίτλερ, προσεκτικός παρατηρητής και θαυμαστής του τρόπου με τον οποίο οι Αγγλοι είχαν καταφέρει να εκμεταλλεύονται οικονομικά μία ευρεία περιφέρεια τόπων προς όφελος του διοικητικού τους κέντρου, προχώρησε στη συγκρότηση επιστημονικής ομάδας που επεξεργάστηκε αντίστοιχου τύπου πολιτικές για λογαριασμό της ναζιστικής Γερμανίας.
Το σχέδιο της «νέας τάξης στην Ευρώπη» διαπνεόταν από τη φιλοσοφία του οικονομικού επεκτατισμού και της εδραίωσης της γερμανικής ηγεμονίας. Το σύνολο των κατακτημένων κρατών αποτελούσε μία ζώνη ελέγχου, απ' όπου οι Γερμανοί θα είχαν τη δυνατότητα άντλησης πόρων, αναγκαίων για την τροφοδότησή τους.
Η αλόγιστη χρήση των πλουτοπαραγωγικών πηγών των συγκεκριμένων χωρών θα οδηγούσε αυτόματα στην απογύμνωσή τους και τη ραγδαία πληβειοποίηση μεγάλων πληθυσμιακών ομάδων. Τα φθηνά εργατικά χέρια, που θα προέκυπταν από αυτή τη διαδικασία, θα απορροφούνταν από τις γερμανικές βιομηχανίες.
Ενας από τους ανθρώπους που εργάστηκαν για την υλοποίηση εκείνης της ιδέας ήταν και ο οικονομολόγος Λούντβιχ Ερχαρτ, μεταπολεμικός υπουργός Οικονομικών της Δυτικής Γερμανίας, καγκελάριος και εμπνευστής του αποκληθέντος «γερμανικού οικονομικού θαύματος» (του στηριγμένου στη δουλειά των «γκασταρμπάιτερ»).
Αμβλυμένα στοιχεία του παλιού χιτλερικού σχεδίου υιοθετήθηκαν και αξιοποιήθηκαν από τον ίδιο, στα χρόνια της ανόρθωσης, στους τομείς της επιχειρηματικότητας, της παραγωγής, της εργασίας, με σκοπό την άμεση ανασυγκρότηση της πατρίδας του και αποτέλεσαν έκτοτε βασικά συστατικά της οικονομικής σκέψης και πρακτικής της.
Ευθυγραμμισμένος με μια στρεβλή αντίληψη υπηρέτησης του εθνικού συμφέροντος και στοχεύοντας σ' αυτό, ο Ερχαρτ υπήρξε από τους πρώτους που προώθησαν την ευρωπαϊκή συνεννόηση, τη συνεργασία, την ενοποίηση, ασκώντας σημαντική επιρροή στη διαμόρφωση της γερμανικής θεώρησης περί ευρωπαϊκής κοινότητας. Η Ανγκελα Μέρκελ θα μπορούσε κάλλιστα να θεωρηθεί πνευματικό του τέκνο.

Τετάρτη 21 Μαΐου 2014

Ο άγγελος της Ιστορίας πετάει πάνω από την Ελλάδα...

Του Νίκου Ξυδάκη*, Απο την Εφημεριδα των Συντακτων...
ΝΙΚΟΣ ΞΥΔΑΚΗΣ
Η Ελλάδα ζει ιστορικές στιγμές. Ο άγγελος της Ιστορίας πρωτοπέταξε το καλοκαίρι του 2012 πάνω από την Ελλάδα και από τότε έμεινε εδώ γύρω, όχι πάντα ορατός και πάντως όχι ορατός από όλους. Δεν γνωρίζουμε την κατάληξη αυτής της πτήσης, αισθανόμαστε, όμως, ήδη τον άνεμο της Ιστορίας που του φούσκωσε τα φτερά, δονούμαστε από τις ριπές αυτού του ανέμου· προ πάντων,
αντιλαμβανόμαστε ότι από τη βούλησή μας εξαρτάται αν θα χρησιμοποιήσουμε τον άνεμο για να διαπλεύσουμε τον καιρό, ή θα μας βρει άβουλους και άπραγους και θα μας τσακίσει στις ξέρες της δυστοπίας.
Το ρεύμα πολιτικής αλλαγής που διογκώνεται από το καλοκαίρι του 2012 ξεκίνησε γιατί η κοινωνία μετασχηματίζεται βαθιά και βίαια, με κάθετες και εγκάρσιες τομές στο σώμα της, με αναταράξεις και συγκλονισμούς. Η εσωτερική υποτίμηση, η τρομακτική ανεργία, η υπερφορολόγηση, η απορρύθμιση της εργασίας, είναι μερικά μόνο από τα εργαλεία που μόχλευσαν με σφοδρότητα την κοινωνία, ανοίγοντας ταξικές χαράδρες και πετώντας μέσα τους μεγάλα τμήματα του πληθυσμού. Αυτοί ήταν οι αδύναμοι, τα πρώτα θύματα της κρίσης· αυτοί που καλούμαστε τώρα να ξεχάσουμε, σαν τα «αναπόφευκτα θύματα» μιας φυσικοποιημένης «αναπόφευκτης» κρίσης.
Στα χείλη της χαράδρας όμως συνωθούνται κι άλλοι πολλοί. Πάρα πολλοί. Ουσιαστικά, η συντριπτική πλειονότης του ελληνικού λαού· η απέραντη μεσαία τάξη, στις ποικίλες της εκδηλώσεις και διαστρωματώσεις. Πρόκειται για τα μικροαστικά και μεσοαστικά στρώματα, εργαζόμενους στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, στην παροχή υπηρεσιών, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σε ελεύθερα επαγγέλματα, στο εμπόριο. Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς είδε σ’ αυτούς το ελληνικό «πολυσθενές υποκείμενο». Ο Ανδρέας Παπανδρέου τούς αναγνώρισε ως το προνομιακό του κοινωνικό πεδίο για να ηγεμονεύσει πολιτικά, από τη δεκαετία του 1960· μετά το 1974 τους ονόμασε «μη προνομιούχους», «μικρομεσαίους», τους εξέφρασε και ηγεμόνευσε πολιτικά.

Τρίτη 13 Μαΐου 2014

«Η Ιστορία μπορεί να περιμένει...»

του Ροβήλου Μανθούλη, απο το Laternative...
 
«Υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που πιστεύουν ότι ο Ντρέιφους ήταν ένοχος. Στέλνουν επιστολές στις εφημερίδες για να εκφράσουν την αγανάκτησή τους για "το ξεθάψιμο όλων αυτών των ιστορικών γεγονότων που έχουν αποκλειστικό σκοπό να γελοιοποιήσουν το στρατό". Αργότερα, μας λένε, αργότερα. Ο πόλεμος του '14; Το 2020! Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος; Ας περιμένουμε το 2025! Ο πόλεμος της Αλγερίας; Αυτόν θα τον πιάσουμε το 2040...».
Υπάρχουν ακόμη βουλευτές στην Ελλάδα που αντιδρούν, ή τουλάχιστον αντιδρούσαν με τον ίδιο τρόπο απέναντι σε μια ταινία για τον Εμφύλιο, το 1997, 50 χρόνια μετά! Την ταινία μού ζήτησε να τη γυρίσω το γνωστό γαλλο-γερμανικό κανάλι ΑΡΤΕ. (Και ακολούθησε μια συζήτηση με τον ιστορικό Μαρκ Φερό) Συμπαραγωγός η ΕΡΤ. Ηταν η πρώτη φορά που έγινε μια ταινία για το πάντα επίφοβο αυτό θέμα. Μεταδόθηκε στην Ελλάδα, αθόρυβα, και άφησε εμβρόντητους τούς τηλεθεατές που έτυχε να τη δουν. Το ίδιο βράδυ, χιλιάδες τα τηλεφωνήματα στην «Ελευθεροτυπία» και στην ΕΡΤ για να την αναμεταδώσουν την επομένη! Ετσι κι έγινε. Ομως 40 παλικάρια της Ν.Δ. (που κανείς τους δεν είχε συμβάλει στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας, ειρήσθω εν παρόδω, από όσο γνωρίζω) συνυπογράφουν μια επερώτηση στη Βουλή: «Πώς είναι δυνατόν ένα κρατικό κανάλι να μεταδίδει τέτοιες αντεθνικές ταινίες;»! «Αντεθνική» γιατί «δεν χρησιμοποιήθηκαν καθηγηταί των πανεπιστημίων μας αντί εμπαθών και αμετανοήτων καπεταναίων» (σαν το στρατηγό του Εθνικού Στρατού Κουμανάκο -τότε λοχαγό- που κατέλαβε το ύψωμα του Κλέφτη!). «Αντεθνική» γιατί «στα Δεκεμβριανά παρουσιάζονται εικόνες βομβαρδισμένων δήθεν σπιτιών της Αθήνας. Οι Βρετανοί δεν εβομβάρδισαν την πόλη, οι καταστροφές έγιναν (μόνο) από τις ανατινάξεις σπιτιών από τον ΕΛΑΣ». 

Κυριακή 4 Μαΐου 2014

Tα «δημιουργικά» βασανιστήρια της εξουσίας: Χριστός, Μίσσιος, Λειβαδίτης...

Του Χρήστου Αβραμίδη

Όπως είναι γνωστό, στις 21 Απριλίου επιβλήθηκε η χούντα των Συνταγματαρχών. Τόνοι μελάνης θα χυθούν, για ακόμα μια φορά, ενάντια σε αυτή τη βάρβαρη εξουσία. Οι καθεστωτικές εφημερίδες θα χύσουν τα κροκοδείλια δάκρυά τους για τα βασανιστήρια, ίσως οι πιο διψασμένες για πωλήσεις θα αναπαράγουν και τις μαρτυρίες ανθρώπων που αντιστάθηκαν. Είναι τέτοια η εμπορική ανάλωση του θέ(α)ματος που σου δίνει την εντύπωση πως για να περιγράψει κανείς τι ήταν τελικά η χούντα δεν μπορεί να καταφέρει πολλά αν δεν μπλέξει τον λόγο του με την τέχνη, για να δείξει σαν μεγεθυντικός φακός, όπως έλεγε και ο Μαγιακόφσκι, το παρανοϊκό νουάρ που παίχτηκε εκείνα τα χρόνια σε αυτή τη μικρή γωνιά της γης. Παρανοϊκό όσο οι χούντες της Λατινικής Αμερικής και παρακμιακό, όσο ένα υπόγειο μπουρδέλο της Αμερικάνικης Αυτοκρατορίας. Θα παραθέσουμε, λοιπόν, ένα απόσπασμα του Χρόνη Μίσσιου, που αναδεικνύει ποιος ήταν αυτός ο κόσμος της δεξιάς που ανήλθε στην εξουσία.
«Μου λεγε ένας φιλαράκος φοιτητής, όταν τον βασάνιζε ένας λοχίας της ΕΣΑ, και στα διαλείμματα του έκανε κατήχηση, τού λεγε, είσαι βλάκας, ρε, που κάνεις και το μορφωμένο. Από δω ρε μαλάκα, είναι ο μαρξισμός, ίσον προδοσία της πατρίδος και δε συμμαζεύεται. Από κει, ρε κόπανε, είναι οι ακρογιαλιές με τους κώλους και τα κωλαράκια ξαπλωμένα στην αμμουδιά. Με ποιους θα πας, ρε, άμα δεν είσαι μαλάκας; Τρισχιλιετής πολιτισμός να σου φύγει το καφάσι».

Δευτέρα 21 Απριλίου 2014

Τρίτη 15 Απριλίου 2014

Ο Αλτουσέρ, το ΕΑΜ και ο ΣΥΡΙΖΑ: μια αστάθμητη συνάντηση...

του Σταυρου Παναγιωτιδη, απο τα Ενθεματα...
Ποιες είναι οι συνθήκες που ευνοούν σήμερα την προοπτική της κυβέρνησης της Αριστεράς; Θα έλεγα, μεταξύ άλλων, δύο που αφορούν το ίδιο το υποκείμενο της, τον ΣΥΡΙΖΑ. Πρώτον, ότι δεν είναι κομμάτι των βασικών σχέσεων εξουσίας και των πελατειακών δικτύων, με την ευρύτερη έννοια, που όριζαν ως τώρα τις πολιτικές αποφάσεις.
Άρα, δεν έχει βεβαρυμμένο πολιτικό «ποινικό μητρώο», αλλά κυρίως δεν έχει τις αντίστοιχες δεσμεύσεις. panagiotidis Δεύτερον, ότι καλείται να κυβερνήσει μέσα σε ένα πεδίο πολύ μεγάλης κρίσης της ιδεολογικής ηγεμονίας των αντιπάλων του, που με κατάλληλες κινήσεις και πρακτικές μπορεί να ρευστοποιηθεί τόσο πολύ που να εδραιώσει στοιχεία μιας νέας ιδεολογικής ηγεμονίας πολύ πιο γρήγορα από όσο φανταζόμαστε.
Όλα αυτά θυμίζουν, τηρουμένων των πολλών αναλογιών, τις συνθήκες ισοπέδωσης της ελληνικής κοινωνίας, υπό τις οποίες το ΚΚΕ ανέλαβε με το ΕΑΜ την πρωτοβουλία της Αντίστασης και της οικοδόμησης νέων σχέσεων εξουσίας και καθημερινότητας στις περιοχές που απελευθέρωνε. Για να το πούμε αλλιώς, τις συνθήκες μέσα στις οποίες η Αριστεράμε τις πρακτικές της έδωσε τον αγώνα για τα μυαλά των ανθρώπων.
Ο Αλτουσέρ και ο Ηγεμόνας του Μακιαβιέλι
Μας παραπέμπουν μάλιστα σε αυτό που πολύ ωραία μας λέει ο Αλτουσέρ μιλώντας για τον Ηγεμόνα του Μακιαβέλι:
«Το πιο εκπληκτικό με τον Μακιαβέλι, στη θεωρία του για τον Νέο Ηγεμόνα που οφείλει να θεμελιώσει τη Νέα Ηγεμονία, είναι ότι αυτός ο νέος άνθρωπος πρέπει να είναι ένας άνθρωπος του τίποτε, χωρίς παρελθόν, χωρίς τίτλους και φορτία, ένας ανώνυμος, μόνος και γυμνός (δηλαδή στην πραγματικότητα ελεύθερος, χωρίς προκαθορισμούς που θα βάραιναν επάνω του και θα μπορούσαν να παρακωλύσουν την ελεύθερη άσκηση της αρετής του).

Δευτέρα 14 Απριλίου 2014

«Ακόμα και τα λιόδεντρα αιμορραγούν»...

του Κωστα Αθανασιου, απο τα Ενθεματα...
Ίσως πολλοί να θυμόμαστε τη σκηνή της κηδείας του βετεράνου αγωνιστή στην ταινία Γη και ελευθερία, του Κεν Λόουτς: γύρω από τον τάφο οι γηραιοί σύντροφοί του υψώνουν τις γροθιές, ενώ η εγγονή του ρίχνει πάνω στο φέρετρο το χώμα από την Ισπανία που είχε φέρει ο παππούς της μέσα στο κόκκινο μαντίλι.
Μια σκηνή με αρκετές ομοιότητες με την προηγούμενη εκτυλίχθηκε πρόσφατα, τις τελευταίες μέρες του Φεβρουαρίου, στην Ισπανία, στην κοιλάδα της Χαράμα. Συγγενείς και φίλοι σκόρπισαν στο ισπανικό χώμα τις στάχτες του παλαίμαχου αγωνιστή των Διεθνών Ταξιαρχιών Τζακ Έντουαρντς, που πέθανε τον Ιανουάριο του 2011, σε ηλικία 97 ετών. Ο Τζακ Έντουαρντς έφτασε στην Ισπανία τον Ιανουάριο του 1937. Εντάχθηκε στο Βρετανικό Τάγμα και πολέμησε στις μάχες της Χαράμα (όπου τραυματίστηκε), του Τερουέλ και του Έβρου. Ήταν ο τελευταίος Βρετανός διεθνοταξιαρχίτης που έφυγε από την Ισπανία, τον Ιανουάριο ή τον Μάρτιο του 1939.
   Στην κοιλάδα της Χαράμα έγινε μια από τις πιο σκληρές μάχες του Ισπανικού Εμφυλίου. Σε μια στιγμή που κορυφωνόταν η φασιστική επίθεση, ενώ σε άλλα, «εσωτερικά», μέτωπα είχε αρχίσει ήδη να προβάλλει το φάσμα της αντεπανάστασης, τα φασιστικά στρατεύματα, με τη βοήθεια της ναζιστικής Λεγεώνας Κόνδωρ, προσπάθησαν να καταλάβουν την κοιλάδα κατά μήκος του ποταμού Χαράμα, με σκοπό να αποκόψουν και να περικυκλώσουν τη Μαδρίτη. Η μάχη κράτησε πάνω από είκοσι μέρες, τον Φεβρουάριο του 1937. Μετά από πολύνεκρες συγκρούσεις, ο στρατός των Δημοκρατικών και οι Διεθνείς Ταξιαρχίες κατάφεραν να ανακόψουν την προέλαση των φασιστών και να σταθεροποιήσουν το μέτωπο.
Οι απώλειες και από τις δύο πλευρές ήταν τεράστιες, υπολογίζονται σε πολλές χιλιάδες από κάθε πλευρά. Το Βρετανικό Τάγμα έχασε πάνω από τη μισή δύναμή του (σκοτώθηκαν πάνω από 300 από τους 600 μαχητές του), ενώ μεγάλες απώλειες είχε και το Τάγμα Λίνκολν (τα 2/3 των στρατιωτών του σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν). Στη μάχη της Χαράμα (με το Τάγμα Λίνκολν ή με την 11η Διεθνή Ταξιαρχία) πολέμησαν και έλληνες διεθνιστές αγωνιστές, κάποιοι εκ των οποίων σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν εκεί. Ο Ιρλανδός ποιητής Τσαρλς Ντόνελι, που σκοτώθηκε στη μάχη της Χαράμα, είπε κάποια στιγμή στη διάρκεια της άγριας σύγκρουσης: «ακόμα και τα λιόδεντρα αιμορραγούν»…

Σάββατο 5 Απριλίου 2014

η σχολική ιστορία πρόσφορο έδαφος για πολιτική προπαγάνδα...

Έφη Αβδελά, απο το περιοδικο Χρονος...
Ιστοριογραφία και δημόσια ιστορία σήμερα: μια δύσκολη σχέση1
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ζούμε μια περίοδο άνθησης της ιστορίας, ακαδημαϊκής και δημόσιας. Τα ράφια των βιβλιοπωλείων είναι γεμάτα βιβλία Ελλήνων και ξένων ιστορικών, ο έντυπος και ηλεκτρονικός τύπος περιέχει συστηματικά ιστορικά αφιερώματα, μνημεία, μαρτυρίες και επέτειοι αναφέρονται συνεχώς. Για πρώτη φορά ιστορικά βιβλία έχουν τόσο μεγάλη εκδοτική επιτυχία, για πρώτη φορά στις στήλες των εφημερίδων διεξάγονται τόσο συχνά δημόσιες αντιπαραθέσεις για ιστορικά θέματα.
Ιδίως η δεκαετία του ’40 προκαλεί αμείωτο ιστορικό ενδιαφέρον και ευφάνταστες δραστηριότητες γύρω από αυτήν, όπως πρόσφατα η ιστορική ξενάγηση στους δρόμους της Αθήνας στους τόπους όπου σημειώθηκαν οι σημαντικότερες αντιστασιακές κινητοποιήσεις κατά την περίοδο της Κατοχής: πού έγινε η πρώτη διαδήλωση και η πρώτη απεργία του 1942, ποιο κτίριο ανατίναξε η οργάνωση Ε.Σ.Π.Ο., πού ήταν τα κρατητήρια των S.S., πού έγιναν οι μαζικές διαδηλώσεις του 1943 κτλ.2 Η κοινότητα των ιστορικών παραμένει σήμερα από τις πιο μαζικές και δραστήριες, έστω και αν δεν είναι επαρκώς συγκροτημένη συλλογικά. Μοιάζει να έχει ξεπεράσει τη διάσπαση και την κρίση που πέρασε πριν δέκα-δεκαπέντε χρόνια.
Κυρίως έχουν πολλαπλασιαστεί οι μελέτες Ελλήνων ιστορικών. Οι καταγραφές της λεγόμενης νέας ελληνικής ιστοριογραφίας που έγιναν στο γύρισμα από τον 20ό στον 21ο αιώνα είναι σήμερα ελλιπείς γιατί στη δεκαπενταετία που μεσολάβησε κυκλοφόρησαν πολλά και σημαντικά βιβλία, νέες μελέτες, πρόσφατες διδακτορικές διατριβές, συλλογικοί τόμοι, πρακτικά συνεδρίων κτλ.3 Η παραγωγή αυτή είναι άνιση ως προς θεματικές, τις χρονικές περιόδους στις οποίες αναφέρεται και τις μεθοδολογικές καινοτομίες που προτείνει, αλλά πάντως είναι πλούσια και πρωτότυπη.
Η άνθηση αυτή είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων. Οι κοινωνικές και πολιτικές ανακατατάξεις σε εθνικό και διεθνές επίπεδο τις τελευταίες δεκαετίες είχαν, ανάμεσα σε άλλα, τη συνέπεια ότι αύξησαν πρωτόγνωρα τη «ζήτηση» για ιστορία - και στη χώρα μας. Αυτό το αυξανόμενο δημόσιο ενδιαφέρον για την ιστορία έστρεψε πολλούς νέους στις σχετικές σπουδές, σε μια περίοδο στην οποία η επένδυση στη γνώση και μάλιστα στη γνώση που συνδέεται με τη συλλογική αυτογνωσία έμοιαζε να μπορεί να αποδώσει καρπούς – και επαγγελματικούς. Απολαμβάνουμε σήμερα το αποτέλεσμα του μόχθου τους. Ήδη όμως γίνεται φανερό ότι η άνθηση αυτή δεν κράτησε πολύ. Σήμερα, στη μέση της κρίσης, πολλοί εξαιρετικοί επιστήμονες βρίσκονται χωρίς επαγγελματικές προοπτικές ή ψάχνουν δουλειά στο εξωτερικό. Οι ιστορικές σπουδές φαντάζουν πολυτέλεια.

Πέμπτη 3 Απριλίου 2014

Αριστερές αναγνώσεις του Εικοσιένα...

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΣΤΑΘΗ*, απο την Αυγη...
Η ιστορία συνιστά βασικό συστατικό στοιχείο της ταυτότητας κάθε συλλογικού κινήματος. Για το κομμουνιστικό κίνημα, όμως, που θεωρεί ότι η αλλαγή κοινωνικού σχηματισμού γίνεται μέσω επανάστασης, η επανάσταση καθεαυτή συνιστά κατεξοχήν ιστορική τομή και συχνά ο αριστερός λόγος περί επανάστασης διέπεται από ένα είδος ιστορικού φετιχισμού. Εάν για άλλους ιδεολογικούς χώρους το παρελθόν διαβάζεται μέσα από την οπτική του παρόντος, για την αριστερά οι κοινωνικές επαναστάσεις διερευνήθηκαν ως επαναστατικά στάδια εξέλιξης προς την κομμουνιστική κοινωνία, ως πρόδρομοι της προλεταριακής επανάστασης.

Όλα τα ιδεολογικά περιβάλλοντα επιδιώκουν, μέσα και από την ιστορία, να υποστηρίξουν τη δική τους «αλήθεια». Οι κομμουνιστές, όμως, του 20ού αιώνα, στην πλειονότητα τους, ενδιαφέρονταν πρωτίστως να αλλάξουν την κοινωνία. Συνακόλουθα, η ιστορία αποτελούσε περισσότερο ένα εργαλείο στην υπηρεσία της κοινωνικής αλλαγής και λιγότερο έναν τρόπο κατανόησης της. Ως ενεργοί αγωνιστές και μέλη του κόμματος, οι κομμουνιστές ιστορικοί αισθάνονταν ότι όφειλαν να υπηρετούν, και με το έργο τους, τον πολιτικοκοινωνικό αγώνα στον οποίο ήταν ταγμένοι, να εγγράφουν τις ερμηνείες τους στους ορίζοντες των πολιτικών επιλογών τους, πρακτική που συχνά μεταφραζόταν σε υπαγωγή στην πολιτική γραμμή του κόμματος.
Παράλληλα, ως μέλη ενός παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος με ηγετικό κέντρο το σοβιετικό κόμμα, όφειλαν να υποτάσσονται στις προτεραιότητες που έθετε αυτή η εν εξελίξει παγκόσμια επαναστατική διαδικασία. Άλλωστε, οι περισσότεροι αριστεροί έλληνες ιστορικοί δεν είχαν συγκροτημένες ιστορικές σπουδές, ούτε επαρκή πρόσβαση σε βιβλιοθήκες και αρχεία, από την εξορία, το βουνό ή την υπερορία όπου πέρασαν μεγάλο διάστημα της ζωής τους.

Κυριακή 30 Μαρτίου 2014

Η εξωτερική πολιτική τού επαίτη...

Η ένταξη της Ελλάδας στην Ατλαντική Συμμαχία ακολούθησε τη ροή των πραγμάτων που διαμόρφωσε -σε εσωτερικό επίπεδο- η κατάληξη της εμφύλιας σύγκρουσης και -σε εξωτερικό- οι ανάγκες του Ψυχρού Πολέμου. Ακόμη νωρίτερα, η περίφημη συμφωνία της Γιάλτας είχε αποφασίσει τα ποσοστά επιρροής των Μεγάλων Δυνάμεων στα Βαλκάνια, καθορίζοντας έτσι και το διεθνή προσανατολισμό της χώρας.

Τα αμερικανικά χρήματα που «έπεσαν» στην Ελλάδα (Δόγμα Τρούμαν, Σχέδιο Μάρσαλ) πέτυχαν να συγκροτήσουν μία πολιτική τάξη άρρηκτα συνδεδεμένη με την Ουάσιγκτον. Το σύνολο των κυβερνήσεων από τη δεκαετία του '50 (κεντρώες και δεξιές) ευθυγραμμίστηκαν με τους γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ στην περιοχή.

Τετάρτη 26 Μαρτίου 2014

Ανα-Δημόντας...

Αει Σιχτιρ...
 
Εγραψε ο συνblogger Νίκος Δήμου ένα άρθρο. Οποιος εχει διαβάσει ιστορία δεν πέφτει και απο τα σύννεφα (εκτος και αν διαβάζετε Καργακο). Τελος παντων, οπως γίνεται πάντα σε αυτες τις περιπτώσεις πέσανε να τον φάνε διοτι ως γνωστον το 1821 ειναι ...ταινια με τον Παπαμιχαήλ, φεστιβάλ της χούντας, αποκλειστικότητα του Κασιδιάρη και saga της Marvel Comics. This is Sparta και τέτοια.
 
Τι είπε ο άνθρωπος (με τον οποιο παρεμπιπτόντως πολιτικά μας ψιλοχωρίζει ένα χάος, οποτε πλάτες δεν μπορει να πει κανεις πως του κάνω, σωστά;);
 
(για να μην ξεχνιόμαστε, εχω γράψει και γω δυο σχετικά ποστ με το 1821 τα οποία μπορείτε να δειτε εδώ και εδώ. Αφορμή τότε ήταν το -γενικώς μέτριο-σχετικό ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ)
Αντιγράφω, υπογραμμίζω και σχολιάζω-συμπληρώνω:
 
Πότε θα διδαχθούν τα παιδιά την αλήθεια για το 21;
 
Δεν ξέρω αν θα γίνει ποτέ αυτό – σίγουρα όχι σύντομα. Σήμερα πάντως ένα βιβλίο που θα έγραφε τα αληθινά συμβάντα του 21 θα καιγότανε στην πυρά και ένας καθηγητής που θα το δίδασκε, θα έχανε τη δουλειά του. Πριν πείτε "αηδίες" θυμηθείτε περιστατικά καύσης βιβλίων (Ανδρουλάκης), τραμπουκισμών σε ιστορικά συνέδρια (Ψωμιάδης), ντού και κλεισιματος θεάτρων (ΧΑ), δολοφονιών χαρακτήρα (ΛΑΟΣ και Ρεπούση) κτλ κτλ. Και αυτά όχι παλια, πολύ παλιά, παλιότερα αλλά λίαν προσφάτως.
Ας πούμε μερικές ιστορικά εξακριβωμένες αλήθειες:

Τρίτη 25 Μαρτίου 2014

Όλα όπως πρέπει...

Cogito ergo sum...
Έφτασε και η 25η Μαρτίου, λοιπόν, ημέρα εθνικής εορτής, κατά την οποίαν σύσσωμον το έθνος των ελλήνων θα εορτάσει την επέτειον της "εθνικής παλεγγενεσίας", την επέτειον της επαναστάσεως του 1821, της επαναστάσεως κατά την οποίαν οι έλληνες εξεγέρθηκαν "για του Χριστού την πίστιν την αγίαν και της πατρίδος την ελευθερίαν", και θα γίνουν παρελάσεις, έστω για λίγους και εκλεκτούς, και θα εκφωνηθούν πανηγυρικοί, και θα μνημονευθούν τα περίλαμπρα ονόματα των ηρώων τού εικοσιένα, και θα γίνουν παραλληλισμοί τού τότε με το σήμερα, και θα φάμε και μπακαλιάρο με σκορδαλιά ή αλιάδα, όπως την λένε οι ιταλογνώστες σαν τους πατρινούς, και γενικά θα γίνουν όλα όπως πρέπει, έτσι όπως συνηθίζεται άλλωστε σε τούτο τον τόπο να μην υπάρχει πρωτοτυπία ούτε στην μαλακία.

Και θα μας πουν για τον επίσκοπο Παλαιών Πατρών Γερμανό, που ευλόγησε τα όπλα των αγωνιστών, χωρίς να μας πουν όμως ότι τον πήραν σηκωτό και τον έφεραν να τα ευλογήσει επειδή εκείνος φοβόταν αλλά άλλαξε γνώμη όταν του είπαν ότι η μόνη εναλλακτική που είχε ήταν να τον σφάξουν, και θα μας πουν και για το κρυφό σχολειό, χωρίς να μας εξηγήσουν όμως πώς διάολο γίνεται και τα περισσότερα μοναστήρια σε τούτο τον τόπο φτιάχτηκαν επί τουρκοκρατίας ή πως γίνεται να μαθαίνουν γράμματα στα παιδιά οι αγράμματοι παπάδες της εποχής και να κυνηγιούνται οι μορφωμένοι, και θα μας πουν για την μεγάλη επιτυχία των επαναστατών που με μπροστάρη τον Κολοκοτρώνη άλωσαν την Τριπολιτσά, χωρίς όμως να μας πουν ότι αυτοί οι επαναστάτες σφάξανε πάνω από τριάντα χιλιάδες τούρκους κι εβραίους κατοίκους της πόλης, εξαθλιωμένους μετά από τεσσερεσήμισυ μήνες πολιορκίας, δίχως να χαριστούν σε γυναίκες και παιδιά, και πάω στοίχημα ότι δεν βρεθεί κανένας που να έχει την κουτουράδα να υποστηρίξει ότι η σφαγή τής Τριπολιτσάς δεν ήταν τίποτε μπροστά στην σφαγή τής Χίου και των Ψαρρών, στων οποίων την ολόμαυρη ράχη περπατάει η δόξα μονάχη και μοιράζει στεφάνια, επειδή τέτοια χοντροπαπαριά ξεπερνάει κάθε όριο μαλακίας,

Κυριακή 23 Μαρτίου 2014

Ο Θουκυδίδης, η Μήλος και η έννοια του ιμπεριαλισμού...

Θανάσης Μπαντές, Ερανιστής...
Η Μήλος ήταν αποικία των Λακεδαιμονίων και στην αρχή του πολέμου κράτησε ουδετερότητα αποφεύγοντας τις συγκρούσεις. Οι Αθηναίοι όμως, ως απόλυτοι κυρίαρχοι της θάλασσας, ήταν αδύνατο να δεχτούν την ανεξαρτησία του νησιού.Θα έλεγε κανείς, ότι δεν ήταν μόνο τα διαφυγόντα κέρδη, αφού η Μήλος δεν πλήρωνε φόρους στο «συμμαχικό» ταμείο, αλλά και η ίδια η αίσθηση της τιμής, που υποχρέωνε την κυριαρχία. Γιατί δηλαδή οι Αθηναίοι δεν επιβάλλονταν στη Μήλο; Μήπως αυτό είναι ένδειξη αδυναμίας;
Αν η ανεξαρτησία της Μήλου δημιουργούσε οποιαδήποτε υποψία για τους Αθηναίους, θα έκανε και τους άλλους να φοβούνται λιγότερο, και η σταδιακή αποτίναξη του φόβου είναι ο δρόμος της αποστασίας. Ο ιμπεριαλισμός που δε γεννά το φόβο, δεν είναι ιμπεριαλισμός ή, για να το πούμε αλλιώς, είναι ο ιμπεριαλισμός που ξεδοντιάζεται. Γι’ αυτό ο ιμπεριαλισμός είναι αιώνια πάλη. Γιατί διαρκώς αρνείται να χάσει τα κεκτημένα και διαρκώς όλοι οι άλλοι θέλουν να απαλλαγούν (γεγονός που ο ιμπεριαλιστής γνωρίζει πολύ καλά). Βρισκόμαστε μπροστά σ’ ένα οξύμωρο σχήμα, όπου κάθε ιμπεριαλιστής οφείλει να γνωρίζει ότι η κυριαρχία του δεν μπορεί να είναι αιώνια, αφού είναι αδύνατο να αποφύγει τη φθορά, και συγχρόνως επιμένει στην επεκτατική του επιβολή σαν να πρόκειται ακριβώς για κάτι αιώνιο. Τελικά, το μόνο αιώνιο είναι η ιδέα του ιμπεριαλισμού, η οποία ακατάπαυτα δυναμιτίζει την ιστορία εναλλάσσοντας πρωταγωνιστές. Η αποδοχή ότι η έννοια της κυριαρχίας κινεί την ιστορία μέχρι σήμερα, είναι η θλιβερότερη ανθρώπινη αποτυχία. Επί της ουσίας, συνύπαρξη, με την έννοια της ισότητας, δεν υπήρξε ποτέ. Η ανθρωπότητα κινούνταν – και κινείται – με τους όρους της ανισόρροπης ισορροπίας που επιβάλλει η εκάστοτε ανωτερότητα. Κι αυτό είναι η πιο αδιάλλακτη μορφή του συμβιβασμού. Ο άνθρωπος δεν μαθαίνει από την ιστορία του.

Τρίτη 18 Μαρτίου 2014

Ο διεθνής οικονομικός έλεγχος του 1898 στην Ελλάδα και ο ρόλος της Γερμανίας....

Ο Χ. Τρικούπης ανακοινώνει από το βήμα της Βουλής τη χρεοκοπία της ΕλλάδαςΟ Χ. Τρικούπης ανακοινώνει από το βήμα της Βουλής τη χρεοκοπία της Ελλάδας...

Είναι γεγονός ότι χώρες φιλελληνικές και μη δεν υφίστανται. Κάθε χώρα επιδιώκει να εξυπηρετήσει αποκλειστικά τα συμφέροντά της. Στην περίπτωση που αυτά, όμως, τύχει να συμπίπτουν με τα συμφέροντα μιας τρίτης χώρας -για παράδειγμα της δικής μας- τότε και μόνο τότε, ενδέχεται να δούμε κάποιες κινήσεις ευνοϊκές για τη χώρα μας.
Στην περίπτωση της Γερμανίας ωστόσο, όσο και αν ψάξει κανείς, δύσκολα θα βρει την οποιαδήποτε ευεργεσία προς την Ελλάδα!
Κάτι τέτοιο συνέβη και το 1898, όταν έκανε την εμφάνισή της η γερμανική αυτοκρατορία ως μία νέα «προστάτιδα» δύναμη. Η Γερμανία ήθελε να εδραιώσει την παρουσία της στο χώρο της Βαλκανικής και στη Μέση Ανατολή και από άποψη γοήτρου και από αυτή της οικονομικής ωφέλειας από τον έλεγχο των εμπορικών δρόμων της Ανατολής. Το μόνο έρεισμα που είχαν με την Ελλάδα ήταν με τη βασιλική οικογένεια, όταν ο διάδοχος Κωνσταντίνος παντρεύτηκε τη γερμανίδα πριγκίπισσα Σοφία, αδελφή του Κάιζερ Γουλιέλμου. Κατά τα άλλα δεν μπορούσαν να «κάνουν παιχνίδι» στη χώρα μας, γιατί ήταν χώρα δεμένη στο άρμα της Αγγλίας. Όμως ήδη από το 1881 οι τράπεζες της Φρανκφούρτης και της Δρέσδης συμμετείχαν στα μεγάλα σιδηροδρομικά δάνεια με ποσοστά που έφθαναν μέχρι και το 30%, ενώ αργότερα (1908) η Deutsche Bank συνεργάστηκε με την Εθνική Τράπεζα για την ίδρυση από κοινού της Τράπεζας Ανατολής.

Τρίτη 11 Μαρτίου 2014

λοξές ματιές στην ουκρανική κρίση...

Αντα Διαλλα, απο το Περιοδικο Χρονος...
Ο θόρυβος των μέσων μαζικής ενημέρωσης
Μετά το 1991 και το 2004, η Ουκρανία σήμερα συγκεντρώνει εκ νέου πάνω της τα βλέμματα όλου του κόσμου και έχει καταστεί το επίκεντρο ενός οιονεί «πολέμου» πληροφόρησης από όλα τα διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Η παρούσα ουκρανική κρίση εκτυλίσσεται σε μια εποχή που η παγκόσμια τάξη μετασχηματίζεται, ενώ η βαθιά πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και των Η.Π.Α.-Ευρώπη περιγράφεται πλέον ως «νέος Ψυχρός Πόλεμος». Ίσως είναι η πρώτη φορά μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου που η Ρωσία εμπλέκεται σε μια τόσο οξεία διεθνή κρίση. Αυτό ήταν αναμενόμενο καθώς η Ουκρανία δεν είναι απλώς μια συνοριακή χώρα με στρατηγική για την ίδια σημασία. Είναι μια χώρα πολύ σημαντική από ιστορική και ψυχολογική άποψη. Εάν κατά την περίοδο του Γέλτσιν, οι Η.Π.Α. αναγνώριζαν τη Ρωσία ως ένα κράτος που έχει νόμιμα πολιτικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, σήμερα –ιδιαίτερα μετά τις τελευταίες επιτυχίες της ρωσικής διπλωματίας στις πρόσφατες αλυσιδωτές διεθνείς κρίσεις και ιδιαίτερα της Συρίας– οι Η.Π.Α. φαίνεται να το αμφισβητούν, ακόμη και για την Ουκρανία.
Από την άλλη, ο «Ηγεμόνας» του Κρεμλίνου, που στο εσωτερικό της χώρας του ασκεί αυταρχική πολιτική, παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα, παραβλέπει τη μαζική διαφθορά, ρέπει προς την ξενοφοβία, τον αντισημιτισμό και την απαξίωση των διανοουμένων, επικαλείται τη νομιμότητα για να αιτιολογήσει τις πολιτικές του επιλογές. Στη συνέντευξη που παραχώρησε την προηγούμενη Τρίτη εξέφρασε τη συμπάθειά του προς το κίνημα της πλατείας της Ανεξαρτησίας διότι, κατά τη γνώμη του, είχε ξεσπάσει εξαιτίας της ειλικρινούς απελπισίας των ανθρώπων. Υποστήριξε ωστόσο σε όλους τους τόνους ότι αντιτίθεται κατηγορηματικά στον τρόπο με τον οποίο έγινε η μετάβαση της εξουσίας από τον πρόεδρο Γιανουκόβιτς στην αντιπολίτευση.

Παρασκευή 7 Μαρτίου 2014

Μια Στιγμή στον Άνεμο - Ουκρανία: Ιστορία δύο άκρων;

Μήπως η Ε.Ε. άναψε τη θρυαλλίδα ενός νέου Ψυχρού Πολέμου;  
Το γεγονός πως μία από τις υπάρχουσες ετυμολογικές ερμηνείες για τη λέξη Ουκρανία βασίζεται στη σλαβική λέξη για το «άκρο» ή «σύνορο» αποτελεί ιστορική ειρωνεία. Χαρακτηριστικό είναι πως η χρήση του οριστικού άρθρου («the», «l’») που προηγείται του ονόματος της χώρας σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες έχει καταστεί πολιτικά μη ορθή, όπως άλλωστε και ο κατά πολύ παλαιότερος προσδιορισμός της ως «Μικρή Ρωσία».
Ωστόσο και οι δύο ονοματολογικές πρακτικές δεν έχουν τις απαρχές τους στη δήθεν προϋπάρχουσα αντιπαλότητα Ρωσίας-Ουκρανίας αλλά στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία και το Οικουμενικό Πατριαρχείο αντίστοιχα. Το μεν «άκρο» αποτελεί αναφορά στο ανατολικό σύνορο της Πολωνο-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας, ο δε επιθετικός προσδιορισμός «Μικρή» στη διοικητική διχοτόμηση της σλαβικής μητρόπολης («Μεγάλη Ρωσία» και «Μικρή Ρωσία») τον 14ο αιώνα.
Ιστορικά, η προσάρτηση της Ουκρανίας στη Ρωσική Αυτοκρατορία και η απόσχισή της από την Ε.Σ.Σ.Δ. έλαβαν χώρα, επίσης χάρη σε μια ειρωνεία της Ιστορίας, υπό απολύτως συγκρίσιμες συνθήκες και για παρόμοιους λόγους.

Ροη αρθρων