Η Διατλαντική Συμφωνία Ελευθέρων Συναλλαγών...

Του Γιάννη Τόλιου*, απο την Εφημεριδα των Συντακτων...  
Ως το τέλος Ιουνίου 2014 θα συζητηθεί στις Βρυξέλλες η λεγόμενη Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου & Επενδύσεων (TTIP – Transatlantic Trade and Investment Partnership), σε πιο ελεύθερη μετάφραση Διατλαντική Συμφωνία Ελευθέρων Συναλλαγών. Στις διαβουλεύσεις έχουν ευρεία συμμετοχή λόμπι πολυεθνικών εταιρειών, ενώ αποκλείονται εκπρόσωποι κοινωνικών οργανώσεων.

Στις αντιφατικές σχέσεις «προσέγγισης» και «αντιπαράθεσης» μεταξύ Ε.Ε.-ΗΠΑ δρουν οικονομικοί και πολιτικοί παράγοντες. Στις σχέσεις προσέγγισης είναι οι πολύμορφες οικονομικές ανταλλαγές και ειδικότερα το διμερές εμπόριο, που το 2011 ανήλθε σε 455 δισ. €, με θετικό ισοζύγιο για την Ε.Ε. 72 δισ. € (οι ΗΠΑ εξήγαγαν αγαθά 192 δισ. €, η Ε.Ε. 264 δισ. €). Επίσης οι ΗΠΑ ήταν ο μεγαλύτερος εταίρος της Ε.Ε. στο εμπόριο υπηρεσιών, εξάγοντας 138,4 δισ. € (29% των συνολικών εισαγωγών της Ε.Ε.), ενώ εισήγαγε από την Ε.Ε. υπηρεσίες 143,9 δισ. € (24% των συνολικών εξαγωγών της Ε.Ε.). Οι συγκεκριμένες ανταλλαγές συμπληρώνονται από ένα δυναμικό επενδυτικό κλίμα. Οι αμερικανικές εταιρείες επένδυσαν το 2011 στην Ε.Ε. 150 δισ. €, ενώ εταιρείες από την Ε.Ε. επένδυσαν στις ΗΠΑ 123 δισ. €. Οι άμεσες επενδύσεις μεταξύ τους αντιπροσωπεύουν 50% της αξίας των άμεσων ξένων επενδύσεων διεθνώς. Ταυτόχρονα το συνολικό απόθεμα επενδύσεων των ΗΠΑ στην Ε.Ε. ξεπέρασε το 2011 το 1,3 τρισ. €, ενώ της Ε.Ε. στις ΗΠΑ το 1,4 τρισ. €.
Στις τάσεις προσέγγισης υπάρχουν ταυτόχρονα και αντιθέσεις (δολαρίου-ευρώ στον ρόλο του αποθεματικού νομίσματος, εμπορικά πλεονάσματα Γερμανίας και ελλείμματα των ΗΠΑ, γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις στον έλεγχο πρώτων υλών κ.ά.). Ωστόσο, η αυξανόμενη οικονομική αλληλεξάρτηση και συμφέροντα των πολυεθνικών εταιρειών των δύο ιμπεριαλιστικών κέντρων (με διαφοροποιήσεις μεταξύ χωρών της Ε.Ε.) πιέζουν προς μεγαλύτερη προσέγγιση, η οποία ενισχύεται από τον αυξανόμενο ανταγωνισμό των αναδυόμενων οικονομιών, κυρίως των BRICS (Βραζιλία-Ρωσία-Ινδία-Κίνα-Ν. Αφρική).

Συνθήκη - Λαιμητόμος για την Εθνική Κυριαρχία....

Του ΠΕΤΡΟΥ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Αριστερή Διέξοδος...

ΚΟΜΕΝΗ ΚΑΙ ΡΑΜΕΝΗ ΣΤΑ ΜΕΤΡΑ ΤΩΝ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΩΝ Η ΕΠΩΑΖΟΜΕΝΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΑ ΚΟΙΝΗ ΑΓΟΡΑ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ

«Ο πανικός εξαπλώνεται στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, λες και κάποιο κουνάβι εισέβαλε στο κλουβί με τα κουνέλια. Το σχέδιο για τη δημιουργία μιας μεγάλης κοινής αγοράς, που θα ενσωματώνει τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα σχέδιο που εξελισσόταν θαυμάσια, χωρίς κανείς να πάρει είδηση, ήρθε ξαφνικά στο φως της ημέρας. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι λαοί διερωτώνται γιατί να συμβαίνει κάτι τέτοιο. Γιατί κανείς δεν ζητάει τη γνώμη τους; Ποιους να εξυπηρετεί, άραγε, αυτή η ιστορία»;

Με αυτά τα λόγια ξεκινούσε πρόσφατη ανάλυση του Τορτζ Μονμπάιοτ στη βρετανική εφημερίδα Guardian. Πέτρα του σκανδάλου, η Διατλαντική Εμπορική Επενδυτική Σχέση (TTIP), την οποία διαπραγματεύονται, υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας, από τον περασμένο Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η κυβέρνηση Ομπάμα. Η μυστικότητα αφορά, ωστόσο, μόνο τους λαούς και τα κοινοβούλια των ενδιαφερομένων χωρών και όχι τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, στα μέτρα των οποίων είναι κομμένη και ραμμένη η «ιστορική» συμφωνία. Όπως έγινε γνωστό από ρεπορτάζ έγκυρων εφημερίδων ένθεν κακείθεν του Ατλαντικού, στις διαπραγματευτικές ομάδες της Αμερικής συμμετέχουν κάπου 600 εκπρόσωποι εταιρειών. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Εταιρειών, η Κομισιόν διοργάνωσε για την επωαζόμενη συμφωνία οκτώ συσκέψεις με οργανώσεις πολιτών και... 119 συσκέψεις με στελέχη και «λομπίστες» μεγάλων επιχειρήσεων- στη δεύτερη περίπτωση, πίσω από κλειστές πόρτες.

Τίποτα να μην πάει χαμένο...

Της Πέπης Ρηγοπούλου, απο την Εφημεριδα των Συντακτων..

 Δημοσιευθηκε με τον τιτλο: Ο θανατος του εμπορακου...
Στο έργο του Αρθουρ Μίλερ «Ο θάνατος του εμποράκου» ο κεντρικός ήρωας, ο εμποράκος Γουίλι Λόμαν που αγωνίστηκε τίμια μια ζωή αλλά τσακίστηκε από την οικονομική κρίση, παίρνει τελικά την απόφαση να αυτοκτονήσει. Σε αυτούς που έσπευσαν να τον κατηγορήσουν γιατί παρουσιάζει έναν ήρωα που καταλήγει σε τέτοια απόφαση, ο Αμερικανός συγγραφέας απάντησε ότι ο Λόμαν αξίζει κάθε σεβασμό, γιατί ακόμα και με την αυτοκτονία του θέλει να υπερασπιστεί την αξιοπρέπειά του.

Στην Ελλάδα, τη χώρα που παραδοσιακά βρισκόταν πολύ χαμηλά στα σχετικά θλιβερά ποσοστά συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η είδηση της κάθε νέας αυτοκτονίας ανοίγει μια νέα πληγή, αλλά παύει σταδιακά να εκπλήσσει. Συνηθίζουμε να ζούμε με τις πληγές μας, με τις πληγές των άλλων γύρω μας όταν συνειδητοποιούμε πόσο φτηνή έχει γίνει η ζωή μας. Αλλά και όταν αποφασίζουμε να μην αφήσουμε το πένθος να παρασύρει την οργή μας για το αδιανόητο που ζούμε. Ωστόσο, παρότι κανένα στατιστικό στοιχείο δεν μπορεί να καταγράψει τον ανθρώπινο πόνο, ο χαμός πριν από λίγες μέρες του Κώστα Κόγια, που βρέθηκε κρεμασμένος στο σπίτι του στον Βόλο, έχει κάποιες πτυχές που είναι σημαδιακές για ολόκληρη την κοινωνία μας.

Ο θάνατος του περιπτερούχου Κώστα Κόγια, προέδρου της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Μαγνησίας (ΟΕΒΕΜ), ήταν ο θάνατος ενός παραδειγματικού αγωνιστή. Ο «εμποράκος» αυτός είχε ηγηθεί της πορείας «323 χιλιόμετρα οργής και ανατροπής» από τον Βόλο στην Αθήνα. Σε κάθε σταθμό είχε γίνει αντικείμενο θερμών εκδηλώσεων, μέχρις ότου φτάνοντας στην Αθήνα δέχτηκε τις «περιποιήσεις» των ΜΑΤ.

Αν αναφέρομαι στον άνθρωπο αυτόν είναι διότι κατάφερε να κάνει πραγματικότητα αυτό που πολλοί άλλοι θα ήθελαν να κάνουν. Να πάρουν τους δρόμους της Ελλάδας για να ξυπνήσουν ένα λαό που οδεύει προς τον αφανισμό, δείχνοντάς του, όχι με τα λόγια αλλά με το έμπρακτο παράδειγμά τους, πως οφείλει να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του. Ο αυτόχειρας της Μαγνησίας ίσως δεν θα είχε υπόψη του την επική πορεία του Μαχάτμα Γκάντι που οδήγησε πλήθη λαού προς τη θάλασσα για να μαζέψουν αλάτι σπάζοντας το βρετανικό μονοπώλιο. Ωστόσο, και η δική του πορεία διαπνεόταν από ανάλογο πνεύμα αγωνιστικότητας και αξιοπρέπειας.

Μήπως πρέπει να πούμε ότι μια τέτοια ζωή και ένας τέτοιος θάνατος είναι χωρίς σημασία; Μήπως πρέπει να παραδεχτούμε ότι η προϊούσα εξολόθρευση των περίφημων «μικρομεσαίων», που αυτός εκπροσωπούσε επάξια και οι οποίοι αποτελούσαν κάποτε το αγαπημένο θέμα της ρητορικής του ΠΑΣΟΚ, δεν είναι παρά ακόμη μια παράπλευρη απώλεια της δήθεν διάσωσης της χώρας από τα μνημόνια και τις συμβάσεις; Καμιά αμφιβολία για το ότι η κοινωνία μας, ο καθένας από μας και όλοι μαζί, θα έπρεπε να κάνουμε τα πάντα για να μη χάνονται άνθρωποι σαν κι αυτόν. Να μη συνεχίσει αυτή η μακάβρια επιδημία αυτοκτονιών αξιοπρεπών, πληγωμένων ανθρώπων. Ομως η πορεία ζωής του Κώστα Κόγια πρέπει να ανοίξει και για εμάς δρόμους αντίστασης και ελευθερίας. Τίποτα να μην πάει χαμένο.

Οι μαυρούκοι...

Cogito ergo sum...

Η σκηνή στον κεντρικό πεζόδρομο της Πάτρας, στην Αγίου Νικολάου, όπου παραδοσιακά συνυπάρχουν τρία πράγματα: γεμάτα τραπεζάκια στις ατελείωτες καφετέριες, τσάρκες άνευ λόγου και αιτίας (το πάλαι ποτέ γνωστό "νυφοπάζαρο") και άφθονοι μικροπωλητές μετανάστες με ταμπλάδες όπου βρίσκεις από σιντί και γυαλιά ηλίου μέχρι οποιοδήποτε φτηνομπιχλιμπίδι τραβάει η όρεξή σου.

Ενώ η παρέα χαζολογάει σε μια βιτρίνα, πλησιάζει χαμογελαστός μαυρούκος (πώς διάβολο γίνεται κι αυτοί οι μαυρούκοι είναι πάντοτε χαμογελαστοί, δεν μπορώ να το καταλάβω) κι απλώνει προς το μέρος τους το χέρι του όπου κρατάει ένα γυναικείο πορτοφόλι. "Δεν θέλουμε πορτοφόλι, φίλε", σπεύδει να αποκρούσει την προσφορά ένας από τους άντρες τής παρέας. Το χαμόγελο του μαυρούκου γίνεται ακόμη πλατύτερο. "Δεν πουλάω", λέει με σπαστά ελληνικά, "της κυρίας είναι".

Τί είχε συμβεί; Οι αφρικανοί μικροπωλητές πήραν χαμπάρι μια πορτοφολού που "ξάφριζε" την τσάντα τής κυρίας καθώς η παρέα χάζευε τις βιτρίνες, την άρπαξαν και ένας απ' αυτούς ανέλαβε το πιο δύσκολο μέρος τής επιχείρησης: να επιστρέψει το πορτοφόλι στην ιδιοκτήτριά του. Και λέω "το πιο δύσκολο" γιατί το να κουτουπώσει ένα μαυρούκος μια πορτοφολού είναι μάλλον εύκολο. Όμως, ποιός τον διαβεβαιώνει ότι στην παρέα τής παθούσης δεν υπάρχει είτε κάποιος χρυσαυγίτης είτε κάποιος απλώς ηλίθιος (οι χρυσαυγίτες είναι ηλίθιοι εκ προοιμίου);

Η κυρία πήρε το πορτοφόλι της και, πριν προλάβει να συνέλθει τελείως από τον αιφνιδιασμό, επιχείρησε ενστικτωδώς να ανταμείψει τον χαμογελαστό μαυρούκο με ένα χαρτονόμισμα. Ο μαυρούκος αρνήθηκε σηκώνοντας τα χέρια και εξηγώντας με τα στοιχειώδη ελληνικά του ότι αυτός απλώς επέστρεφε το πορτοφόλι στην ιδιοκτήτριά του. Αν ήθελαν να ανταμείψουν κάποιον, έπρεπε να βρουν τον αφρικανό που άρπαξε την πορτοφολού...


Το παραπάνω στιγμιότυπο είναι αυθεντικό και, μοιραία, επανέφερε στην μνήμη μου ένα παλιότερο περιστατικό, στον ίδιο πεζόδρομο: με μπροστάρη γνωστό έμπορο, μεγαλόσχημο μέλος τού εμπορικού συλλόγου τής πόλης, η αστυνομία κάνει ντου και συλλαμβάνει όλους τους μετανάστες μικροπωλητές, κατάσχοντας τους ταμπλάδες με την πραμάτεια τους. Όπως δήλωσε ο εν λόγω μπροστάρης στα τοπικά κανάλια, αυτοί οι μικροπωλητές έχουν καταστεί πληγή για τους νόμιμους εμπόρους.

Μάλιστα. Δίκιο έχει ο άνθρωπος. Οι παράνομοι μικροπωλητές έχουν καταστρέψει τους νόμιμους μαγαζάτορες. Αφού σας λέω ότι την έχω πατήσει κι εγώ. Θυμάμαι μια φορά που πήγαινα στο κοσμηματοπωλείο να αγοράσω ένα δαχτυλίδι δώρο για την σύζυγό μου, έπεσα πάνω σε έναν μαυρούκο που πούλαγε τζοβαϊρικά, σκέφτηκα "πού να τρέχω τώρα στα κοσμηματοπωλεία;" και ψώνισα απ' αυτόν. Και δεν είναι μόνο αυτό το δαχτυλίδι, έτσι; Έχω πάρει και ρολόι Ρόλεξ από τους μαυρούκους. Και σιντί Μαζωνάκη. Και ηλεκτρονική μυγοσκοτώστρα. Σκέφτεστε πόσα λεφτά έχασε το νόμιμο εμπόριο από τις δικές μου απερισκεψίες;

Πληγή οι μαυρούκοι. Άσε που το μαύρο χρήμα δίνει και παίρνει αφού κανένας τους δεν κόβει απόδειξη. Για να μη πω ότι με τόσα λεφτά που μαζεύουν, όχι μόνο δεν σκέφτονται να γυρίσουν στις πατρίδες τους αλλά ειδοποιούν κι άλλους συντοπίτες τους να έρθουν και στο τέλος θα μας πνίξουν.

Πληγή οι μαυρούκοι. Δίκιο έχει ο Κασιδιάρης...

Μέρες αργίας: Μια έκκληση....

Του Γιάννη Γκλαρνέτατζη, απο το AlterThess..

Τούτες τις άγιες μέρες των εορτών οι εκκλήσεις για αλληλεγγύη και γενναιοδωρία πάντα πολλαπλασιάζονταν. Αυτό βέβαια ισχύει πολύ περισσότερο τώρα με την κρίση. Από την πλευρά μου θα σας ζητήσω μια διαφορετική μορφή αλληλεγγύης. Δηλαδή να μην κάνετε κάτι (τουλάχιστον).
Είμαι σίγουρος πως ξέρετε ότι για μας που εργαζόμαστε στο λιανικό εμπόριο αυτές οι μέρες δεν είναι άγιες αλλά «άγριες». Στην καλύτερη περίπτωση έχουμε δεκάωρες βάρδιες με τις υπερωρίες να δίνονται ως επιπλέον ρεπό κάπου στο μέλλον, αλλιώς μιλάμε για ατέλειωτες ώρες («όσο μπαίνει κόσμος», «όσο έχει δουλειά», «όσο πάει γενικώς») απλήρωτης εργασίας υπέρ... δυσπραγούντων κεφαλαιοκρατών. Κι όλα αυτά συνέβαιναν ήδη π.Κ. (προ Κρίσεως).
Φέτος προστίθεται κι η αφαίρεση μιας Κυριακής. Της πρώτης γιατί έρχονται πλέον οι εφτά (για πολλές περιπτώσεις κι όλες οι Κυριακές) και τέλος... η κυριακάτικη τεμπελιά των υπαλλήλων. Τα επιχειρήματα περί τόνωσης της αγοράς, ανάπτυξης και καταπολέμησης της ανεργίας είναι ολοφάνερα χονδροειδή ψέματα. Πέρα από το γεγονός ότι αυτό που λείπει για αγορές είναι τα χρήματα, ποια άραγε άτομα δεν είχαν χρόνο να ψωνίσουν αρκετά αυτές τις μέρες με τα καταστήματα ανοιχτά από το πρωί ως το βράδυ; Οι επιβάτες κρουαζερόπλοιων, οι τράνζιτ ταξιδεύοντες αεροπορικώς, τίποτα εξωγήινοι επισκέπτες; Το μόνο τμήμα του πληθυσμού που (αν είχε χρήματα) δεν είχε χρονική άνεση για ψώνια, είμαστε εμείς οι υπάλληλοι του εμπορίου, αλλά βέβαια αφού θα δουλεύουμε την Κυριακή πάλι δεν θα προλάβουμε.
Όσο για την ανεργία, αυτή θα αυξηθεί καθώς θα κλείσουν τα μικρότερα καταστήματα ενώ τα μεγαλύτερα απλώς θα «τεντώσουν» τα ήδη εξωφρενικά ελαστικά ωράρια των υπαλλήλων τους κι οι όποιες προσλήψεις θα αφορούν θέσεις ημιαπασχόλησης (τύποις, αλλά «κάτσε καμιά ωρίτσα παραπάνω τώρα που έχει δουλειά») με λιγότερο από 300 ευρώ. Και το πιο μακάβριο αστείο είναι ότι η κυβέρνηση μιλάει για κυριακάτικο άνοιγμα με τήρηση των κανόνων της εργατικής νομοθεσίας (όσο νόημα έχει ακόμα αυτή η έκφραση), λες και συνεργεία της Επιθεώρησης Εργασίας θα αλωνίζουν κυριακάτικα τις αγορές να καταγράφουν ποια καταστήματα είναι ανοιχτά και πόσα άτομα εργάζονται για να ελέγξουν μετά αν θα πληρωθούν την προσαύξηση του 75% του μεροκάματου που προβλέπει ο νόμος!
Γι' αυτό, λοιπόν, σας παρακαλώ, την τελευταία Κυριακή του χρόνου (30.12) να μην αγοράσετε τίποτα, ούτε τσίχλα από περίπτερο που λέει ο λόγος. Ελπίζω να καταλαβαίνετε ότι αυτό θάναι και για το δικό σας καλό (εκτός αν κάνετε διακοπές σε μέρη όπως το Γκστάαντ κι οι Μπαχάμες). Γιατί οι άθλιες εργασιακές σχέσεις -ημιαπασχόληση, ωρομίσθιο, αποσύνδεση ωραρίου εργασίας από ωράριο λειτουργίας καταστημάτων (αυτό π.χ. σημαίνει ότι μια επιχείρηση μπορεί να βάλει το προσωπικό της να ξεφορτώνει στις 2-4 τα ξημερώματα, χωρίς καμία επιπλέον πληρωμή), ξεκινούν από μας πριν γίνουν κοινός τόπος. Έτσι και για τις Κυριακές είμαστε πάλι τα πρώτα θύματα. Οι μόνοι κερδισμένοι από τη λειτουργία των μαγαζιών και τις Κυριακές είναι οι ιδιοκτήτες μεγάλων αλυσίδων καταστημάτων, καθώς θα αυξήσουν το μερίδιό τους στην αγορά αφού τα μικρά εμπορικά θα εξοντωθούν και θα κλείσουν. Κάθε ευρώ που θα δοθεί αυτή την Κυριακή σημαίνει αύξηση της υπερεκμετάλλευσης και της ανεργίας.
Βέβαια, δεν σας προτείνω να μείνετε σπίτι και να βάλετε βίντεο. Όχι. Αν έχετε όρεξη βγείτε βόλτα κι ελάτε να μας στηρίξετε στις κινητοποιήσεις που θα κάνουμε όσες κι όσοι από μας μπορέσουμε, αντέξουμε, τολμήσουμε (όπως θέλετε πάρτε το) να απεργήσουμε. Για να μετατρέψουμε μια χαζοχαρούμενη «γιορτή» υποταγής και εξουθένωσης σε ελπιδοφόρο πανηγύρι αλληλεγγύης και αντίστασης.
Γιάννης Γκλαρνέτατζης
(&) αντιπρόεδρος του Σωματείου Υπαλλήλων Βιβλίου – Χάρτου Ν. Θεσσαλονίκης

Εμπορεύσιμη ελληνικότητα...

Tου Παντελη Μπουκαλα, απο την Καθημερινη...

Είναι κάτι ανάμεσα σε μόδα και ανάγκη, σε ιδεολογία και σπέκουλα. Μιλάω για την εμπορεύσιμη ή αγοραία ελληνικότητα και τις σχετικές ρεκλάμες που πληθαίνουν συνεχώς. Δεν πρόκειται για ανάμνηση του «Ο επιμένων ελληΝΙΚΑ», αλλά για επανεμφάνισή του με μελοδραματικότερους όρους: Αγοράστε ελληνικά προϊόντα, εμείς πουλάμε αυθεντικά ελληνικά, και να οι σημαιούλες, και να οι εμβατηριακές προτροπές...
Καλό είναι να αγοράζουμε προϊόντα του τόπου μας. Αρκεί να είναι καλά. Και, επιπλέον, να είναι καλοί στις συναλλαγές τους όσοι τα εμπορεύονται, από την πρώτη πηγή ώς το μπακάλικο. Διότι το πρόβλημα με τις καμπάνιες ελληνικότητας είναι μόνιμο: Καλούμαστε να αγοράσουμε όχι προϊόν αλλά σύμβολο, μια Ιδέα, το πιστοποιητικό πως είμαστε πατριώτες.
Καλούμαστε να κρίνουμε αν κάτι αξίζει τα λεφτά του βάσει εθνοϊδεολογίας και όχι με γνώμονα την ποιότητά του: «Το αγοράζω, καλό ή καλό, επειδή είναι ελληνικό». Αλλά έτσι δεν πάμε πουθενά. Οπως δεν πήγαμε και στο παρελθόν, με παρόμοιες καμπάνιες. Και δεν πήγαμε πουθενά γιατί όσα παρουσιάζει σαν αυτονόητα η διαφήμιση δεν είναι και τόσο αυτονόητα. Η προβαλλόμενη εξίσωση ελληνικό = ποιοτικό, δυστυχώς ισχύει μόνο στα ανυπόληπτα μαθηματικά της ιδεοληψίας.
Και στα ίδια μαθηματικά έχει αντίκρισμα η «ταυτότητα» Ελλην έμπορος = τίμιος έμπορος. Το ξέρουμε πως, όσο εθνοπρεπές σκόντο κι αν κάνουμε, οι εξισώσεις αυτές δεν αληθεύουν καλά και σώνει. Φυσικά και παράγει εξαιρετικά προοϊόντα η Ελλάδα - κρασιά, τσίπουρα, λάδια, τυριά, αλλαντικά, παπούτσια, αρώματα, κρόκους, σπιρουλίνες, κρεατικά. Και φυσικά έχουμε όφελος όταν τα προτιμάμε.
Μόνο που υπάρχουν και κάποιες άλλες εντελώς αφύσικες «φυσικότητες». Η φυσικότητα των μεσαζόντων πρώτη και χειρότερη, εξαιτίας της οποίας το ελληνικό γάλα είναι φτηνότερο στη Γερμανία παρά εδώ. Η φυσικότητα της κουτοπονηριάς έπειτα, αφού όσοι μας προσηλυτίζουν στην αγορά ελληνικών προϊόντων, εμφανίζοντάς τη σαν εθνικό καθήκον, δεν νοιάζονται για το δικό τους καθήκον: Να μειώσουν ελαφρώς τις τιμές (να μειώσουν δηλαδή ελαφρότατα τα κέρδη τους), ώστε να έχουν το δικαίωμα να μας κάνουν μαθήματα φιλοπατρίας.
Πιθανόν και η νέα καμπάνια έχει τους γνωστούς στόχους: Να λειτουργήσει εξαγνιστικά για την εθιμική κερδοσκοπία, αφού οι τιμές θα μπαίνουν σε γαλανόλευκη κολυμβήθρα για να αποκτούν ελληνικότητα και να δικαιολογούνται.
Και επειδή το παράπλευρο δίκτυο, οι συναλλαγές δηλαδή χωρίς μεσάζοντες, έχει δείξει τα όριά του, θα καταναλώνουμε ελληνικότητα, σαν πλασματικό ισοδύναμο της ποιότητας και της αυθεντικότητας, αλλά δυστυχώς δεν θα πάψει να είναι συμφέρον σε όσους έχουν μωρά να αγοράζουν πάμπερ διά του Ιντερνετ.
Χρόνια τώρα, τους πέφτει φτηνότερο να τα προμηθεύονται από την Αγγλία παρά από τα μαγαζιά της γειτονιάς τους. Τα οποία προφανώς εμπλουτίζουν τα εισαγόμενα πάμπερ με ελληνικότητα, την οποία και κοστολογούν δεόντως.

Ένας ξεχασμένος μικροπωλητής....

Red NoteBoo...

Του Γρηγόρη Τσαρδανίδη
Ούτε εμπόριο ούτε παρεμπόριο, ας φτιάξουμε το δικό μας παιχνίδι

΄Οσα συμβαίνουν στο κέντρο της Αθήνας με το κυνήγι των μεταναστών (μικροπωλητών και μη) ελάχιστη σχέση έχουν με τους μικροπωλητές ή τους μετανάστες αλλά, κατά την άποψη μου, είναι κομμάτι μιας συστηματικής προσπάθειας της συγκυβέρνησης να μας αποπροσανατολίσει. Αντί να τα βάζουμε με τους κυβερνήτες, τη τρόικα, τους πλούσιους που μας έχουν καταστρέψει, να τα βάζουμε με τους μετανάστες, να συζητάμε μόνο για αυτούς, να τους θεωρούμε υπεύθυνους για όλα τα δεινά μας. Παλιό, έξυπνο και πετυχημένο κόλπο αφού είναι πολύ πιο βολικό για το καθένα να τα βάζει με τους αδύναμους παρά με τους ισχυρούς που τον δυναστεύουν.

Παρόλα αυτά νομίζω ότι θα είχε ενδιαφέρον να μιλήσουμε για το ίδιο το παρεμπόριο. Ένα θέμα μάλλον ταμπού για τους προοδευτικούς - ας πούμε- ανθρώπους καθώς από τη μία οφείλουν να καταδικάσουν αυτό και την ακραία εκμετάλλευση που ενέχει αλλά, παράλληλα, καταλήγουν να το ανέχονται καθώς αποτελεί έσχατο μέσο επιβίωσης για τους ίδιους τους εκμεταλλευόμενους.

Στο βίντεο που συνοδεύει το κείμενο, η κατάσταση παρουσιάζεται φυσικά ωραιοποιημένη. Φαντάζομαι η αστυνομία δεν θα ήταν τόσο επιεικής, ειδικά αν κρίνουμε από τις σημερινές της τακτικές που θυμίζουν παρακράτος ή μαφία (κουκουλωμένοι ασφαλίτες, πτυσσόμενα γκλοπ, λοστοί, δακρυγόνα, πολύ ξύλο, πούλημα προστασίας). Επίσης φαντάζομαι πως ούτε οι έμποροι δεν θα ήταν τόσο καλοκάγαθοι όσο αυτός στην ταινία. Τουλάχιστον για το σήμερα ξέρουμε ότι δεν είναι έτσι. Οι λαθρέμποροι βάζουν τους μικροπωλητές να προπληρώνουν το εμπόρευμα και το περιθώριο κέρδους που τους αφήνουν είναι ψίχουλα.

Παρότι ωραιοποιεί και διακωμωδεί τη κατάσταση (ή μάλλον ακριβώς γι΄ αυτό) το συγκεκριμένο απόσπασμα από το "Κάτι να καίει" του 1964 μπορεί μας οδηγήσει σε πολύ χρήσιμα συμπεράσματα.

Γίνεται αντιληπτό ότι το παρεμπόριο δεν το έφεραν οι μαύροι όπως αρέσκονται να λένε διάφοροι κύκλοι. Το παρεμπόριο υπήρχε και θα υπάρχει σε κάθε περίοδο οικονομικής ανέχειας μεγάλων κομματιών του πληθυσμού. Οι άνθρωποι αυτοί (είτε λέγονται κινηματογραφικός Βουτσάς είτε Ahmet - καμία σημασία δεν έχει) καταλήγουν μικροπωλητές όχι από επιλογή με σκοπό να γίνουν πλούσιοι αλλά για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες. "Τι τρώμε, τι τρώμε;" αναρωτιέται χαρακτηριστικά η Βλαχοπούλου στη ταινία.

Να θυμίσω ότι οι ταινίες όσο φανταστικές και να είναι μιμούνται την πραγματικότητα. Το 1961 ήταν η χρονιά που μετανάστευσαν οι περισσότεροι έλληνες στο εξωτερικό και μέχρι το 1966 η μετανάστευση συνέχιζε να είναι εξαιρετικά υψηλή. Σήμερα βλέπουμε ότι αρχίζει να διαμορφώνεται μια παρόμοια κατάσταση. Πολλοί με καταγωγή από Βαλκανικές χώρες επιστρέφουν εκεί ενώ οι μετανάστες από την Ασία και την Αφρική συνωστίζονται στα λιμάνια ψάχνοντας διαφυγή στην Ευρώπη ενώ κάποιοι ασιάτες (Πακιστάν π.χ.) κάνουν αιτήσεις για να επαναπατριστούν. Οι έλληνες, ως προνομιούχοι δυτικοί, έχουν τη δυνατότητα να φύγουν για τη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη χωρίς εμπόδια ενώ αυξανόμενες είναι οι αιτήσεις για Αμερική και Αυστραλία. Συμπεραίνουμε έτσι ότι, στις περιόδους υψηλής ανεργίας και ανέχειας, εκ των πραγμάτων θα αναπτυχθεί το παρεμπόριο: δεν πρόκειται για κάποιο μυστηριακό έθιμο της Ανατολής. Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να σας θυμίσω και τις παρά-αγορές ληγμένων προϊόντων που ξεφυτρώνουν στις ΗΠΑ αλλά και στις μεγάλες Ευρωπαϊκές πόλεις αλλά και στην Αθήνα. Όσο λοιπόν υπάρχουν άνθρωποι διαθετιμένοι να αγοράσουν προϊόντα στη μαύρη αγορά καθώς η κανονική δεν μπορεί καλύψει τις ανάγκες τους τόσο θα υπάρχουν άνθρωποι διατεθιμένοι να τα πουλήσουν και καμία μορφής καταστολής δεν μπορεί να το αλλάξει αυτό.

Οι ομοιότητες του τότε με το τώρα είναι πολλές, αλλά μήπως προσέξατε και μια βασική διαφορά; Πώς παρουσιάζονται οι μικροπωλητές στη ταινία, μια διάσημη mainstream ταινία της εποχής, και πώς παρουσιάζονται στα σημερινά mainstream δελτία ειδήσεων και εφημερίδες; Πώς φτάσαμε από τον συμπαθή κωμικό που ισχυρίζεται ότι "Δουλεία είναι! Κλέβουμε κανένανε;" στον μισητό “λαθρομετανάστη” μικροπωλητή που φταίει για τη πτώση του τζίρου σε ολόκληρη την Αττική, αν όχι σε όλη την Ελλάδα ;

Στο δια ταύτα λοιπόν: Το ζήτημα δεν είναι αν θα υπερασπιστούμε το εμπόριο ή το παρεμπόριο. Αυτό που έχουμε να κάνουμε είναι να αντισταθούμε επειγόντως ενάντια σε όλους αυτούς που μας καταστρέφουν το παρόν και το μέλλον και να διεκδικήσουμε το δικαίωμα μας σε μια αξιοπρεπή ζωή. Να φτιάξουμε ένα δίχτυ κοινωνικής προστασίας και να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο ώστε να μη μείνει κάνεις από εμάς μόνος του στη κρίση, είτε γεννήθηκε εδώ είτε όχι.  Να αναζητήσουμε τις αλληλέγγυες δομές εκείνες που θα ικανοποιούν τις δικές μας ανάγκες, που θα φέρουν την ισότητα και την ελευθερία, που θα μας επιτρέψουν να πάρουμε τη παραγωγή στα χέρια μας ισότιμα. Ούτε εμπόριο ούτε παρεμπόριο, ας φτιάξουμε το δικό μας παιχνίδι.