Η ώρα της μεγάλης «κουράς»...

Του Γιάννη Κιμπουρόπουλου, απο τον Δρομο της Αριστερας...

Ολοκληρώνεται η γερμανοποίηση και η τραπεζική άλωση Ευρωζώνης και Ε.Ε. με το σχέδιο bail in -
Πώς και γιατί η Ελλάδα μπορεί να γίνει πειραματόζωο για το πρώτο κούρεμα καταθέσεων στο «προβλεπτό μέλλον».

Το γερμανικό σχέδιο για την Ε.Ε. προχωρά χωρίς αντιστάσεις ακόμη και στα αιρετά ευρωπαϊκά όργανα. Το ευρωκοινοβούλιο αυτή την εβδομάδα έδωσε την έγκρισή του στο σχέδιο της Κομισιόν για τις τραπεζικές διασώσεις. Το σχέδιο φέρει τη σφραγίδα του Βερολίνου και του «κλάμπ των Βορείων», καθώς ενσωματώνει τη βασική αντίληψή τους: το bail out τελείωσε, στο εξής μόνο bail in, ήτοι διάσωση των τραπεζών με «ίδια μέσα». Φυσικά, πρόκειται περί πολιτικής απάτης. Τα «ίδια μέσα», που υποτίθεται ότι επιστρατεύονται για να αποτραπεί νέα επιβάρυνση των φορολογουμένων, είναι στην ουσία ένα υποσύνολο των ίδιων των φορολογουμένων, αυτή τη φορά με την ιδιότητα των αποταμιευτών. Ως γνωστόν οι τράπεζες δεν έχουν «ίδια μέσα». Όλες τις βρομοδουλειές τις κάνουν με τα λεφτά των άλλων.

«Εθνικές» διασώσεις
Βάσει της συμφωνίας για την τραπεζική ένωση, από το 2016 οι πιστωτές μιας προβληματικής τράπεζας- μέτοχοι, ομολογιούχοι και καταθέτες άνω των 100.000 ευρώ- θα αναλαμβάνουν πρώτοι το κόστος της εκκαθάρισής της, κατά φθίνουσα ποσόστωση.

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες-ζόμπι...

του Ντανιέλ Γκρο, απο την Προδευτικη Πολιτικη...

Europe's Zombie Banks

©Project Syndicate

Τι πάει στραβά στις ευρωπαϊκές τράπεζες; Η σύντομη απάντηση είναι πως ο κλάδος είναι πολύ εκτεταμένος, διαθέτει πολύ λίγα κεφάλαια και περιλαμβάνει πολλούς παίκτες χωρίς βιώσιμη μακροπρόθεσμη στρατηγική. Αλλά είναι ο συνδυασμός των τελευταίων δύο παραγόντων -υπεραφθονία τραπεζών χωρίς δυνατότητα κερδοφορίας- που είναι το σοβαρότερο και πιο δυσεπίλυτο πρόβλημα. Το μέγεθος του τομέα είναι επίσης παράγων ανησυχίας, καθώς με ενεργητικό ίσο με το 250% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, κάθε μείζον πρόβλημα στις τράπεζες θα μπορούσε να κλυδωνίσει σοβαρά τα δημόσια οικονομικά. Κοντολογίς, ο τραπεζικός τομέας στην Ευρώπη ίσως να είναι... πολύ μεγάλος για να διασωθεί.

Η υστέρηση στην κεφαλαιοποίηση των ευρωπαϊκών τραπεζών θα μπορούσε να θεραπευτεί με διεύρυνση του μετοχικού τους κεφαλαίου. Αλλά όσο μεγαλύτερος είναι ο τραπεζικός τομέας, τόσο πιο δύσκολο είναι να γίνει αυτό. Εξάλλου δεν είναι πολύ λογικό να επενδύεις κεφάλαια σε τράπεζες που δεν είναι δυνατό να έχουν κερδοφορία στο ορατό μέλλον.

Οι δυσκολίες της νοτίου Ευρώπης είναι πασίγνωστες, αλλά διαφέρουν πολύ από χώρα σε χώρα.

— Στην Ισπανία, οι τράπεζες εξέδωσαν τριακονταετή ενυπόθηκα δάνεια με επιτόκιο ίσο με διατραπεζικούς δείκτες σαν το «γιούριμπορ», με μικρή δυνατότητα διακύμανσης (συχνά λιγότερο από 100 μονάδες βάσης) για ολόκληρη την περίοδο εξόφλησης του δανείου. Αυτό το μοντέλο απέδιδε κέρδη για όσο καιρό οι ισπανικές τράπεζες μπορούσαν να κεφαλαιοποιούνται εξ ιδίων με σπρεντ μικρότερο των 100 μονάδων. Αλλά σήμερα οι ισπανικές τράπεζες -ιδίως οι πιο εκτεθειμένες στον εσωτερικό ενυπόθηκο δανεισμό- καλούνται να καταβάλλουν πολύ ψηλότερα επιτόκια για να βρουν νέα κεφάλαια. Πολλές ισπανικές τράπεζες ως εκ τούτου εξακολουθούν να επιβιώνουν λόγω της κεφαλαιοποίησής τους με χαριστικούς όρους από την «ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα» (ΕΚΤ). Αλλά η εξάρτηση από την συμπαράσταση μιας φτηνής κεντρικής τράπεζας δεν αποτελεί βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο.

— Στην Ιταλία, τα προβλήματα προέρχονται από το συνεχιζόμενο δανεισμό των εγχωρίων επιχειρήσεων, ιδίως των μικρομεσαίων (ΜΜΕ), ενώ το ΑΕΠ έχει βαλτώσει. Ακόμα και πριν το ξέσπασμα της κρίσης της ευρωζώνης το 2010, η κερδοφορία των κεφαλαιακών επενδύσεων στην Ιταλία ήταν σχεδόν μηδενικό. Η πρόσφατη ύφεση έφερε στο φως αυτή τη χαμηλή παραγωγικότητα, ενώ η χρεοκοπία πολλών ΜΜΕ προκαλούσε μεγάλες απώλειες στις τράπεζες, την ώρα ακριβώς που το κόστος χρηματοδότησής τους αύξαινε δραματικά. Είναι άρα δύσκολο να δει κανείς τις ιταλικές τράπεζες να επιστρέφουν στην κερδοφορία (και τη χώρα στην ανάπτυξη) -εκτός αν αλλάξει δραστικά η τοποθέτηση των κεφαλαίων.

Αλλά προβλήματα υπάρχουν και βορείως των 'Αλπεων. Στη Γερμανία, οι τράπεζες ουσιαστικά έχουν εκμηδενίσει  τις αποδόσεις των εκατοντάδων δισεκατομμυρίων που έχουν καταθέσει στην ΕΚΤ. Από την άλλη όμως, το κόστος της κεφαλαιοποίησής τους δεν είναι μηδενικό. Οι γερμανικές τράπεζες μπορεί να εκδίδουν ομόλογα με πολύ μικρά επιτόκιά, που πάντως είναι ψηλότερα από όσα εισπράττουν από την ΕΚΤ. Επιπλέον, είναι υποχρεωμένες να διατηρούν ένα εκτεταμένο -άρα δαπανηρό- εσωτερικό δίκτυο υποκαταστημάτων, προκειμένου να συλλέγουν καταθέσεις από τις οποίες δεν κερδίζουν.

Φυσικά, όπως συμβαίνει πάντα, ορισμένες τράπεζες είναι υγιέστερες από άλλες, ακριβώς όπως κάποιες θα αντεπεξέρθουν καλύτερα από άλλες στις αρνητικές εξελίξεις. Είναι άρα σημαντικό να αναλύουμε τις δυσκολίες της κάθε τράπεζας ξεχωριστά. Αλλά είναι σαφές πως σε ένα περιβάλλον αναιμικής ανάπτυξης, χαμηλών επιτοκίων και υψηλού ρίσκου ασφάλιστρα, πολλές τράπεζες θα κληθούν να δώσουν μάχη για την επιβίωσή τους.

Δυστυχώς, η λύση του προβλήματος δεν μπορεί να αφεθεί στις αγορές. Μια μη βιώσιμη τράπεζα δεν βουλιάζει σταδιακά, ως ότου εξαφανιστεί. Η χρηματιστηριακή αξία της μπορεί να εκμηδενίζεται την ίδια ώρα που οι πελάτες της θα παραμένουν εντελώς αδαείς για τις δυσκολίες της. 'Αλλοι δανειστές της μπορεί να συνεχίζουν να τη δανειοδοτούν διότι προεξοφλούν πως ό,τι κι αν γίνει στο τέλος, πριν χρεοκοπήσει θα επέμβουν οι αρχές, είτε δίδοντάς της έκτακτη βοήθεια, είτε κανονίζοντας τη συγχώνευσή της με έναν άλλο υγιέστερο οργανισμό. Οι πρόσφατοι λεονταρισμοί των αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) περί «κουρέματος» των καταθέσεων δεν εντυπωσίασαν ιδιαίτερα τις αγορές, αν μη τι άλλο διότι οι υποτιθέμενοι νέοι κανονισμοί που θα επιτρέπουν την επιβάρυνση των επενδυτών δεν θα τεθούν σε λειτουργία πριν το... 2018.

Όσον αφορά την επίβλεψη των τραπεζών, από του χρόνου η ΕΚΤ θα αξιολογήσει τα περιουσιακά στοιχεία των τραπεζών. Αλλά δεν θα μπορεί να αξιολογήσει τη βιωσιμότητα των μακροπρόθεσμων επιχειρηματικών τους σχεδίων. Οι σημερινοί ιδιοκτήτες τους θα αντισταθούν ως εσχάτων σε κάθε απόπειρα μείωσης της εξουσίας τους· και οι κρατικές αρχές δεν πρόκειται να παραδεχθούν δημοσίως πως οι «εθνικοί πρωταθλητές» τους δεν είναι καν βιώσιμοι οικονομικά.

Η διατήρηση ενός αδύναμου τραπεζικού συστήματος στη ζωή έχει μεγάλο οικονομικό κόστος. Οι τράπεζες με μικρή κεφαλαιοποίηση και χωρίς βιώσιμο επιχειρηματικό σχέδιο, τείνουν να συνεχίζουν να δανείζουν τους υφιστάμενους πελάτες τους ακόμα και με επισφαλή δάνεια, ενώ περικόπτουν το δανεισμό σε νέες επιχειρήσεις ή σε καινοτόμα σχέδια. Η κακή τοποθέτηση του κεφαλαίου υπονομεύει τις προοπτικές ανάκαμψης και θολώνει τις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές.

Το δέον γενέσθαι είναι αρκετά σαφές: το μεγαλύτερο μέρος του κλάδου χρειάζεται να ανακεφαλαιοποιηθεί, με παράλληλη αναδιάρθρωση εκείνων των τμημάτων του που δεν διαθέτουν βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο. Αλλά αυτό δεν πρόκειται να συμβεί στο προσεχές μέλλον. Ατυχώς, μέχρι να αποφασίσει να προχωρήσει σε αυτή την κατεύθυνση, η Ευρώπη δεν προβλέπεται να ανακάμψει πλήρως από τη σημερινή της βουτιά.

---

Ο Daniel Gros είναι διευθυντής του «κέντρου σπουδών ευρωπαϊκής πολιτικής» (CEPS)

'Αλλα άρθρα του Daniel Gros:  

— Η Ευρώπη επιμένει να προτιμά τα κρατικά χρέη από την ανάπτυξη (7/6/2011)

Όταν κάνει “σερβίς” …ο κομαντάντε Μπίστης...

Του Διονύση Ελευθεράτου, απο το Πριν...

Η «δικαιολόγηση» της βαρβαρότητας με «αριστερόστροφα» σοφίσματα – από τον Γ. Φίσερ μέχρι σήμερα

Στα νιάτα του ο Νίκος Μπίστης έπαιζε εξαιρετικό βόλεϊ. Σήμερα, ως πολιτικός βολεϊμπολίστας (έστω και απείρως μικρότερης αποτελεσματικότητας) κάνει τα μνημονιακά του «σερβίς» σημαδεύοντας συχνότατα την αριστερή πλευρά του αντίπαλου τερέν: Φαίνεται να πιστεύει (;) ότι εκεί θα καταστήσουν την «υποδοχή» της μπάλας άτσαλη, σπασμωδική, κάποιες περίεργες «ευαισθησίες». Γίνεται να «δικαιολογείς» μνημονιακά τερατουργήματα επικαλούμενος σκόρπιες αξίες και πολιτικούς στόχους της … Αριστεράς; Ασφαλώς!
Δύσμοιροι αριστεροί, προ ημερών σε τηλεοπτική εκπομπή ο Μπίστης εντόπισε τη μεγάλη ανακολουθία σας… Τόσο καιρό λέγατε πως την κρίση πρέπει να πληρώσει η οικονομική ολιγαρχία. Ε, όταν επιβλήθηκε στην Κύπρο το «κούρεμα» των καταθέσεων άνω των 100.000 ευρώ (για την ακρίβεια, άμεση αρπαγή του 37,5% , «πάγωμα» τουλάχιστον τριμηνιαίο του 22,5% και συνάρτηση των αναλήψεων που μπορούν να γίνουν από το υπόλοιπο 40% με τις μελλοντικές επιδόσεις της τράπεζας), πάλι αρχίσατε τις διαμαρτυρίες! Ξεσκεπαστήκατε…
Είδατε τι πάθαμε, εμείς οι αριστεροί; Λίμπκνεχτ έγινε ο Σόιμπλε, η Μέρκελ βγήκε Ρόζα, μα εμείς, ξανά, όλο «άρνηση», μαγκιές, φωνές και πόζα… Ας το παραδεχθούμε: Είμαστε κάτι ανάμεσα στον «Αταίριαστο» του Κόπολα και «της γειτονιάς μας τον τρελό» (του Κώστα Χατζή) που «όλα ανάποδα τα βλέπει μεσ’ του μυαλού του τον καθρέφτη». Ανέκαθεν απεχθανόμασταν τους τραπεζικούς -φορολογικούς «παραδείσους», ορισμένοι εκ των οποίων, όπως ο αλήστου μνήμης θαυματουργός ιρλανδικός «κέλτικος τίγρης» ήταν επί δεκαετίες παραδείγματα προς μίμηση στα στόματα και τα γραπτά κάθε συνιστώσας του νεοφιλελευθερισμού. Τώρα όμως που διεξάγεται το ματς (δεν το λες και ντέρμπι) Βερολίνο – κυπριακός «καπιταλισμός καζίνο», αντί να χαιρετήσουμε τους νέους συναγωνιστές του νέου Ράιχ υψώνοντας την αριστερή μας γροθιά, πάλι φωνάζουμε.
Αδυνατούμε, οι ανόητοι, να αντιληφθούμε ότι ένας τραπεζικός «παράδεισος» μπορεί να αντικατασταθεί μόνο από μια κοινωνική κόλαση: Προβλεπόμενη πτώση του κυπριακού ΑΕΠ κατά 13% (!) σε ένα έτος, απαρχή μισθολογικών περικοπών, αύξηση του ΦΠΑ, άλματα των τιμολογίων των δημοσίων υπηρεσιών από 17% και πάνω – κι όλα αυτά μόνο για αρχή. Από τι ακριβώς πάσχουμε γιατρέ μου; Γιατί βλέπουμε μια άγρια κεφαλαιοκρατική «δημιουργική καταστροφή», εκεί που οι Μπίστηδες διαπιστώνουν αριστερή στροφή; Μας έχει κυριεύσει τόσος «αντι-ευρωπαϊσμός», ώστε δεν ανεχόμαστε να είναι το Βερολίνο η κοιτίδα της επανάστασης εναντίον του παρασιτικού καπιταλισμού; Είμαστε τόσο ξεροκέφαλοι, ώστε βλέπουμε (και) στα της Κύπρου την ενσάρκωση της «γερμανικής Ευρώπης», αντί να κατανοήσουμε πόσο αρμονικά μπορεί να συνυπάρξει η «προτεσταντική ηθική» με τη σοσιαλιστική προοπτική; Θα καταδεχτεί άραγε να ασχοληθεί με τη σοβαρή περίπτωσή μας και να μας απαντήσει το πεφωτισμένο κεντροαριστερό δίδυμο «Μπέ- Μπι»; Μπένι και Μπίστης, φυσικά.
Σύμφωνοι, το κυπριακό bail-in σμπαραλιάζει μεταξύ άλλων επιχειρήσεις και ασφαλιστικά ταμεία, αλλά πώς στην ευχή θα ανατραπεί η οικονομική ολιγαρχία; Χωρίς θυσίες και παράπλευρες απώλειες; Αχάριστε, κοντόφθαλμε κύπριε εργαζόμενε, θα κλαψουρίζεις επειδή εξανεμίζονται τα κονδύλια μισθοδοσίας την ώρα που επίκειται η κατάρρευση του αρρωστημένου οικονομικού μοντέλου της χώρας σου – άμεσα, δίχως …ρεφορμιστικές καθυστερήσεις, «στάδια» κι όλα τα συναφή, για τα οποία κοτζάμ ΚΚΕ έγινε «μαλλιά -κουβάρια»; Εδώ σου κλείνουν ραντεβού με την «αντικαπιταλιστική» ιστορία κι εσένα σε πιάνει υστερία για το αν θα πληρωθείς την επόμενη εβδομάδα; Τέτοια έλλειψη ταξικής ωριμότητας;
«Παράπλευρες απώλειες», είπαμε; Ευκαιρία να θυμηθούμε ότι «φοριέται» και στον κανονικό πόλεμο (όχι μόνο τον κοινωνικό -οικονομικό) η τακτική του τύπου «δανειζόμαστε κάτι ξεκάρφωτο από την Αριστερά για να υμνήσουμε τη βαρβαρότητα». Το 1999, «δικαιολογώντας» τους βομβαρδισμούς στη Γιουγκοσλαβία, ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ είπε μεταξύ άλλων ότι θα όφειλαν να χαρούν οι μαρξιστές, διότι οραματίζονται την κατάργηση κρατών και συνόρων! Ναι, τόση τεχνητή ηλιθιότητα κατευοδώνει «έξυπνες βόμβες»…
Θα μπορούσαμε ίσως να αφιερώσουμε στους εγχώριους Γιόσκα Φίσερ με πολιτικά το στίχο του Σαββόπουλου «παίρνεις την αλήθεια μου και μου την κάνεις λιώμα», αλλά θα επρόκειτο για άσκοπη δραματοποίηση. Η τακτική «κάνε τη μπάλα να Μπισ-τάει στο αριστερό μέρος του αντίπαλου τερέν» καταντά μάλλον διασκεδαστική: Η μπάλα συνήθως βρίσκει «φιλέ» ή πάει στο Γάμο του Καραγκιόζη. Τα αποτελεσματικότερα καθεστωτικά όπλα είναι όσα αναπαράγουν το φόβο, όχι φθηνά «αριστερόστροφα» σοφίσματα που θα μπορούσαν να φθάσουν ….αλήθεια, μέχρι πού; Δεν έχουμε παρά να φανταστούμε…
Αν όντως πιστεύουμε πως κάποτε θα πρέπει να εκλείψει η διάκριση πνευματικής -χειρονακτικής εργασίας, αύριο κιόλας να ζητήσουμε πλήρη κατάργηση του επιδόματος βαρέων και ανθυγιεινών, στην Ελλάδα. Δεν είναι μαρξιστικό όραμά μας η απονέκρωση του κράτους; Ε, ας κάνουμε τώρα την αρχή αξιώνοντας ταχύτερη διάλυση των δημόσιων κοινωνικών υπηρεσιών, «πακέτο» με την άμεση απόλυση καμιάς εκατοστής χιλιάδας υπαλλήλων- επ’ αυτού είναι ενδιαφέρον το άρθρο του …κομαντάντε Τάκη Μίχα με τίτλο «Μαρξ και Δημόσιοι Υπάλληλοι» ( «Πρόταγκον», 22/11/2011). Κι αν θυμηθούμε εκείνο το «στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του», τότε με σοσιαλιστική απλοχεριά θα αξιώσουμε να αυξηθεί η ροή χρήματος προς τις ιδιωτικές τράπεζες.
Ας παροτρύνουμε λοιπόν τον Μπίστη: Νικόλα – Νικόλα, υιοθέτησέ τα όλα (τα παραπάνω) και κάνε ένα καλό «σερβίς», ξεσκέπασέ μας, να χαρείς! Το γέλιο είναι πολύτιμο, ιδίως σε τέτοιους καιρούς.

Ευρωληστές και Αριστερά...

Του Γιώργου Δελαστίκ, απο το Πριν...

Απίστευτα πράγματα συμβαίνουν γύρω μας. Αποκαλύπτονται γεγονότα και προετοιμάζονται εξελίξεις που σηματοδοτούν το πέρασμα τόσο του γερμανικού όσο και γενικότερα του ευρωπαϊκού καπιταλισμού σε μια φάση ακραίας επιθετικότητας και αρπακτικότητας που δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπιστούν από τους εργαζόμενους με απλές διαδηλώσεις και απεργίες. Κόβοντας τους μισθούς και τις συντάξεις, γδέρνοντας φορολογικά το λαό, απολύοντας κατά εκατομμύρια μισθωτούς και καταστρέφοντας επίσης εκατομμύρια μικρομεσαίων, φτάνοντας στο έσχατο σημείο να αρπάζουν και τα λεφτά που καταθέτει κάποιος στις τράπεζες, είναι φανερό ότι ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός έχει εγκαταλείψει την πολιτική της ενσωμάτωσης στο σύστημά του των μαζών.
Έχουμε μπει πια σε μια εποχή απόλυτης τραπεζικής δικτατορίας, αντίστοιχης με την απόλυτη μοναρχία της φεουδαρχίας. Η συσπείρωση των συνιστωσών του τραπεζικού κεφαλαίου και η άσκηση βίας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο εκ μέρους των αστών έχει αντικαταστήσει την –επιτυχημένη κατά τη διάρκεια του προηγούμενου αιώνα– μεθοδική προσπάθεια προσέλκυσης, εγκλωβισμού και ενσωμάτωσης στον καπιταλισμό άλλων κοινωνικών τάξεων, στρωμάτων και ομάδων. Οι αστοί –και στους κόλπους τους ακόμη περισσότερο οι τραπεζίτες– αισθάνονται αλαζονικά πανίσχυροι, ουσιαστικά παντοδύναμοι σήμερα. Δεν έχουν άδικο από τη σκοπιά τους. Πουθενά στην Ευρώπη δεν έχει σημειωθεί κάποια σοβαρή κοινωνική εξέγερση, πόσω μάλλον επανάσταση. Επιπροσθέτως, δεν υπάρχουν αριστερά πολιτικά κόμματα που να πρεσβεύουν την κατάληψη της εξουσίας με μη κοινοβουλευτικά ή μη ειρηνικά μέσα και να προετοιμάζουν τα μέλη, τους οπαδούς και τους λαούς τους προς την κατεύθυνση αυτή. Λογικό είναι επομένως να μη φοβούνται βίαιη ανατροπή της κυριαρχίας τους.
Η αίσθηση υπεροψίας οδηγεί τους Ευρωπαίους αστούς σε όλο και πιο προκλητικές επιλογές, οι οποίες όμως δεν αποκαλύπτουν μόνο την απληστία τους και τη θρασύτητά τους. Αποκαλύπτουν πρωτίστως το σάπισμα του καπιταλιστικού συστήματος, άρα και τις αντικειμενικές επαναστατικές δυνατότητες ανατροπής του. Ο καπιταλισμός σίγουρα υπονομεύει τον εαυτό του όταν φτάνει στο σημείο, όπως ανήγγειλε πριν από μία εβδομάδα ο επίτροπος επί των Οικονομικών της Κομισιόν, Όλι Ρεν, μιλώντας σε φινλανδικό τηλεοπτικό δίκτυο, να εκδίδει οδηγία ότι από εδώ και πέρα οποιαδήποτε κυβέρνηση οποιαδήποτε στιγμή θελήσει νομιμοποιείται (!) να αρπάζει από τους καταθέτες όσα λεφτά θέλει. Οι αστοί το γνωρίζουν αυτό. Τα αδιέξοδα του συστήματός τους όμως και φυσικά η πρώτιστη επιδίωξη της διατήρησης του πλούτου και της ισχύος τους, τους οδηγούν σε αυτή την επιλογή. Γνωρίζουν ότι μόνο με τη βία, κρυφή και φανερή αν παραστεί ανάγκη, μπορούν να υπερασπιστούν αυτή την πολιτική και είναι πανέτοιμοι και αδίστακτοι στην προοπτική κλιμάκωσης της βίας εκ μέρους τους – πολύ περισσότερο που δεν υπάρχει ακόμη τίποτα στις λαϊκές αντιδράσεις που να τους προκαλεί ανησυχία. Μιλώντας θεωρητικά, μπορεί κάποιος να ισχυρίζεται βάσιμα ότι «αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο», αλλά η ουσία είναι ότι πουθενά οι αστοί δεν έχασαν την εξουσία εξαιτίας αυτής της πολιτικής, άρα μπορούν να την συνεχίζουν άνετα!
Ούτε καν εκλογικά δεν ενισχύονται τα αριστερά, τα κομμουνιστικά ή τα επαναστατικά πολιτικά κόμματα στην Ευρώπη, παρά τη βιαιότητα και τις ολέθριες κοινωνικές συνέπειες της οικονομικής κρίσης. Εξηγήσεις και δικαιολογίες γιατί δεν συμβαίνει αυτό μπορεί να βρει κανείς πάμπολλες και ίσως αρκετές από αυτές να είναι και ορθές. Αυτές όμως δεν αλλάζουν την ουσία η οποία έγκειται στο ότι η κρίση δεν άλλαξε το συσχετισμό δυνάμεων ούτε καν σε κοινοβουλευτικό επίπεδο υπέρ των λαϊκών, κομμουνιστικών ή επαναστατικών αριστερών δυνάμεων, παρόλο που διέλυσε την παλιά σοσιαλδημοκρατία σε κάποιες χώρες ή διέσπασε τη Δεξιά. Είναι εξόφθαλμο ότι η Αριστερά μέχρι στιγμής αδυνατεί να εκφράσει αυτό που θέλουν οι χειμαζόμενες κοινωνίες του 21ου αιώνα ή να τις πείσει πολιτικά ότι αυτά που λένε οι αριστεροί συνιστούν τη λύση στα θεμελιώδη οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα των εργαζομένων και των υπόλοιπων λαϊκών στρωμάτων, κατώτερων και μεσαίων από οικονομική άποψη. Αυτό πρέπει να μας προβληματίσει βαθύτατα. Όσο και αν από πρώτη ματιά αυτό ακούγεται παράδοξο, στην κρίση αυτή δεν δοκιμάζεται μόνο το αστικό καθεστώς. Δοκιμάζεται και το αν η Αριστερά έχει πλέον λόγο ύπαρξης στον 21ο αιώνα.
Μπορεί να ακούγεται μελοδραματικό, αλλά για την Αριστερά η αναμέτρηση αυτή είναι κυριολεκτικά «ή ταν ή επί τας». Θα νικήσει ή θα πεθάνει, μέση λύση δεν υπάρχει. Δεν μπορεί να συνεχίσει να σέρνει την ύπαρξή της στο πολιτικό περιθώριο, όταν οι εξελίξεις και οι αναμετρήσεις προσλαμβάνουν κοσμογονικό χαρακτήρα. Αν οι αστικές πολιτικές δυνάμεις οποιασδήποτε κατεύθυνσης κατορθώσουν να δώσουν αυτές τη λύση και τη διέξοδο, δεν γνωρίζουμε πότε θα υπάρξει επόμενος γύρος σύγκρουσης και υπό ποιους όρους. Τώρα είναι η ώρα!

Η αποταμίευση είναι μισή αρχοντιά...

Της Άννας Χατζησοφιά, απο το Κοκκινο Σημειωματαριο...

Δεν ξέρω αν ακόμα συνηθίζουν να βάζουν εκθέσεις στα δημοτικά σχολεία με βαρύγδουπους τίτλους, αλλά όταν ήμουν παιδί ήταν εκ των ουκ άνευ. Προσφιλή θέματα: «Η καθαριότητα είναι μισή αρχοντιά», «Τα καλά κόποις κτώνται», «Αργία μήτηρ πάσης κακίας», «Παν μέτρον άριστον» και «Τα αγαθά της αποταμίευσης». Εκθέσεις, που η εμπέδωση του θέματος τους, θα μας έπλαθε χρήσιμους πολίτες για την κοινωνία (όπου κοινωνία διάβαζε σύστημα, όπου σύστημα, διάβαζε αυτό που καταλαβαίνουμε όλοι).

Φυσικά για να πάρουμε το δέκα το καλό, έπρεπε να είμαστε μέσα στο πνεύμα του τίτλου, όπως μας το ανάπτυσσε ο κύριος, η κυρία ή η δεσποινίς δασκάλα, και να μην γράφουμε διάφορα αντιπατριωτικά του τύπου «Ανεργία μήτηρ πάσης κακίας», όπως έγραψε ένα συμμαθητής μας. Βέβαια ο συμμαθητής το είχε γράψει κατά λάθος, όχι γιατί διάβαζε Λένιν, αλλά του κόστισε ένα ξεγυρισμένο χαστούκι, και μηδέν εις το πηλίκον. Μπορεί και να τον είχαμε μπερδέψει τα άλλα τα ζωντόβολα, που διαστρέφαμε ό,τι μας έλεγαν οι δάσκαλοι.

Σαν παιδιά, πιστεύαμε ότι η Αργία είναι ό,τι καλύτερο είχε να μας προσφέρει η εβδομάδα γιατί δεν έχει σχολείο, ότι το Μέτρον είναι άχρηστον, η Καθαριότητα τσούζει στα μάτια και η Αποταμίευση μας στερεί και τα ρέστα παγωτά. Γι΄ αυτό και κοροϊδεύαμε όλα τα ανωτέρω και τα διαστρέφαμε, φτιάχνοντας φράσεις όπως «Τα Τρίκαλα κόποις κτώνται» και «η Αποταμίευση είναι μισή αρχοντιά».

Εμένα ειδικά η Αποταμίευση μου έδινε στα νεύρα. Η λογική ότι θα βάζω λεφτά σε ένα γουρουνάκι και όταν θα μεγαλώσω θα γίνω Ωνάσης μπορούσε και να με στείλει. Έτσι κι αλλιώς δεν μας περίσσευαν δραχμές ούτε για ροζ γουρουνάκια, ούτε για πήλινα σταμνάκια. Άσε που δεν ήξερα τι να πιστέψω, το σχολείο που έσκιζε τα ιμάτια του ότι όσοι ήταν κροίσοι το όφειλαν στον κουμπαρά, ή την μητέρα μου που έλεγε για γνωστό συμπολίτη μας «καλά, ας μην ήτανε ρουφιάνος, και θα σου έλεγα αν θα έκανε προκοπή»;

Όμως η σχολική διαπαιδαγώγηση προσπαθούσε εν είδει πλύσης εγκεφάλου να μας εμπεδώσει ότι, αν είσαι εργατικός μέρμηγκας και όχι γλεντοκόπος τζίτζικας, κάποια στιγμή θα αποκτήσεις κι εσύ το ιδιωτικό σου νησί, γιατί «φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι». Εννοείται ότι η κατηγορία του γλεντοκόπου μέρμηγκα δεν υπήρχε στον ορίζοντα.

Ο πατέρας μου ήταν γλεντοκόπος μέρμηγκας. Δούλευε σαν σκυλί και γλεντούσε όποτε μπορούσε. Όταν έπιανε μια δεκάρα της έδινε και καταλάβαινε. Ενώ αντίθετα η μητέρα όποτε έπιανε μια δεκάρα την έδινε στον αδελφό μου για χαρτζιλίκι. Μια φορά εκείνος τσατισμένος την πέταξε στο χωράφι δίπλα στο σπίτι. Η μητέρα μου έφαγε μια μέρα να ψάχνει στα χόρτα, αλλά τελικά τη βρήκε. Πώς θα έκανε ο Μακ Ντακ με την τυχερή δεκάρα, το αυτό - μόνο που η εν λόγω δεν ήταν τυχερή. Γι΄ αυτό την φωνάζαμε Σκρουτζ. Είχε μεγαλώσει μέσα στην ανέχεια, ενώ ο πατέρας μου ήταν από «καλή» οικογένεια που όμως έχασε τα λεφτά της στην Κατοχή.

Το «έχασε τα λεφτά της στην Κατοχή» ήταν μια έκφραση που με μπέρδευε.

-Πού τα έχασε ακριβώς; Της έπεσαν από τα χέρια; Μήπως η τσέπη της ήταν τρύπια; Και γιατί δεν πήγε ένα πίσω η οικογένεια όλη την διαδρομή μπας και τα βρει;

Τα είχαν, μου εξήγησαν, στην Τράπεζα, που είναι ένα μεγάλο γουρουνάκι.

-Και τότε πως τα έχασαν; Μπήκαν οι Ντάλτον και τα έκλεψαν;

-Χάσαν την αξία τους. Συμβαίνουν στον πόλεμο αυτά. Εκτός πολέμου τα μικρά και τα μεγάλα γουρουνάκια είναι απολύτως ασφαλή.

Αυτές οι ιδέες μεγάλωσαν γενιές και γενιές, σαν το Νουνού ένα πράμα. Η μεταπολεμική Ελλάδα είχε δύο σταθερές. Την αποταμίευση, για μια βροχερή μέρα, και τη Φυτίνη. Συγγνώμη, και μία τρίτη, «να ΄χεις ένα κεραμίδι να βάλεις το κεφάλι σου από κάτω». Ήρθε μία ωραία πρωία και το κεφάλι σου μπήκε κυριολεκτικά κάτω από το κεραμίδι, γιατί σούρθε κατακούτελα. Πάει αυτή η σταθερή. Στην πήρε η Τράπεζα ή οι φόροι ακίνητης περιουσίας. Και ξημέρωσε και μία άλλη μέρα βροχερή, και πήρε την αποταμίευση, και την έκανε μπιρ παρά. Όχι δικιά σου μέρα βροχερή, του συστήματος. Όπου σύστημα, διάβαζε αυτό που καταλαβαίνεις. Και η Φυτίνη έχει χαλάσει τελευταία, οπότε ο Καπιταλισμός έχει χάσει κάθε σταθερή αξία. 

Όταν μας έβαζε ο κύριος, η κυρία, ή η δεσποινίς δασκάλα έκθεση για την αποταμίευση, μας εξηγούσε ότι «Η αποταμίευση συμβάλλει στο ατομικό και γενικό καλό», κι εμείς σαν ζωντόβολα τα διαστρέφαμε και μπερδεύαμε τους τίτλους όλων αυτών των εκθέσεων με τα βαρύγδουπα νοήματα. Μάλλον εμείς τα ζωντόβολα είχαμε δίκιο. Η Αποταμίευση είναι μισή αρχοντιά. Η άλλη μισή στην Κύπρο βρίσκεται.

Χρηματοπιστωτική ασυδοσία...

Του Κωστα Βεργοπουλου, απο την Ελευθεροτυπια...

Με την Κύπρο, η Ευρώπη εγκαινίασε νέο σύστημα διασώσεων τραπεζών «από μέσα» και όχι πλέον «από έξω». Οι καταθέτες μετονομάζονται σε «επενδυτές» και επωμίζονται το κόστος διάσωσης των ιδρυμάτων στα οποία εμπιστεύονται τις αποταμιεύσεις τους. Η νέα επιλογή, όπως και οι προηγούμενες, είναι γερμανικής έμπνευσης, εμφανίζεται ότι στρέφεται εις βάρος των μεγαλοκαταθετών, αιτιολογείται με ηθική βάση τη δικαιότερη κατανομή του κόστους.

Ακόμη μια φορά, αντί να αντιμετωπίζεται το πρόβλημα στις συνθήκες υπό τις οποίες εκπορεύεται, το ενδιαφέρον εγκλωβίζεται στην κατανομή του κόστους του. Στην ουσία, η ηθική προσέγγιση της οικονομίας δεν συνιστά παρά απλό αντιπερισπασμό, που εγκλωβίζει την κοινή γνώμη σε δευτερεύουσες πλευρές, ώστε να συγκαλύπτεται το κύριο πρόβλημα.
Με τις συστηματικές απελευθερώσεις και απορρυθμίσεις της τελευταίας δεκαετίας, έχει νομιμοποιηθεί ακριβώς ό,τι ήταν επιλήψιμο και παρέμενε μέχρι πρόσφατα απαγορευμένο. Στο χρηματιστικό πεδίο και σε αυτό του εικονικού χρήματος, διαπρέπουν κατ' εξοχήν οι τράπεζες και οι ενδιάμεσοι του μεγάλου χρήματος, αλλά και με κατ' εξοχήν αμφισβητούμενα αποτελέσματα.
Επιτρέπεται πλέον απεριόριστα η δημιουργία κάθε είδους χρηματιστικής φούσκας, αλλά, όταν αυτή σπάζει, τις συνέπειες επωμίζονται τα κράτη, οι φορολογούμενοι και, σήμερα, οι καταθέτες.
Ωστόσο, όπως και αν κατανέμεται το κόστος διασώσεων των ιδρυμάτων από τις φούσκες που τα ίδια, και με ανεξέλεγκτη δική τους βουλιμία και ευθύνη, δημιουργούν, άραγε δεν θα ήταν προτιμότερο, κοινωνικά δικαιότερο και οικονομικά αποτελεσματικότερο να επιλαμβάνεται επιτέλους η πολιτεία αυτού του πεδίου, αποτρέποντας εκ προοιμίου το σχηματισμό σε παρόμοιες φούσκες;
Κατά το παρελθόν, οι φούσκες αποτρέπονταν μέσω αυστηρότερων ρυθμίσεων στο πεδίο των χρηματιστικών δραστηριοτήτων. Από την εποχή του Αμερικανού προέδρου Ρούζβελτ (1935) μέχρι τον Ρίγκαν (1981) οι ρυθμίσεις εμπόδιζαν τόσο τις φούσκες όσο και τις κρίσεις, σε σημείο που ορισμένοι απογοητευμένοι «μαρξιστές» είχαν θεωρήσει ότι καταργήθηκαν οι «κυκλικές κρίσεις» του καπιταλισμού για τις οποίες είχε μιλήσει ο Κ. Μαρξ. Ωστόσο οι φούσκες και κρίσεις δεν είχαν καταργηθεί, αλλά απλώς το σύστημα είχε βρει επιτυχημένο τρόπο διαχείρισης, ώστε να τις αποτρέπει και να τις υπερβαίνει κάθε φορά.
Με την κατάργηση του οπλοστασίου του Ρούζβελτ, που εορτάστηκε με άφθονο αφρώδη οίνο το 1999 από τον πρόεδρο Κλίντον, επανήλθαν στο προσκήνιο τόσο οι μεν όσο και οι δε, με τις σημερινές δραματικές συνέπειες για δεκάδες εκατομμύρια εργαζομένους.
Με την κρίση που σήμερα επιλέγει το εκτός ελέγχου σύστημα, οι εργαζόμενοι όχι μόνο βλέπουν τα εισοδήματά τους να περικόπτονται, αλλά επωμίζονται ακόμη το κόστος διάσωσης των ιδρυμάτων που προκαλούν και αναπαράγουν την κρίση με την ανάληψη των πλέον υψηλών και παράλογων κινδύνων. Κι ακόμη, ενώ η «εκ των ένδον» διάσωση διαχέει το κόστος της είτε στους φορολογουμένους είτε στους καταθέτες, ουδέν μέτρο προωθείται ώστε τα διασωζόμενα από τις συνέπειες της δικής τους απερισκεψίας ιδρύματα να εξασφαλίζουν σε αντάλλαγμα αύξουσα στήριξη της οικονομίας.
Μέχρι σήμερα, ο τρόπος διάσωσης των πιστωτικών ιδρυμάτων από τις συνέπειες της δικής τους ανευθυνότητος αποβαίνει ταυτόχρονα και ο βασικός μηχανισμός αποσταθεροποίησης της οικονομίας, της ύφεσης και της υψηλής ανεργίας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, από το 2009 μέχρι σήμερα οι διασώσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων έχουν κοστίσει 79% του ΑΕΠ στις ΗΠΑ και 81% στη Βρετανία.
Ομοίως, οι διασώσεις έχουν κοστίσει 70% του ΑΕΠ στη Σουηδία, 30% στο Βέλγιο, 22,2% στη Γερμανία, 19% στη Γαλλία. Οι μεταβιβάσεις εισοδήματος από την οικονομία προς τη χρηματοπιστωτική σφαίρα θα μπορούσαν να εξιλεώνονται εάν τουλάχιστον απέφεραν κάποια βελτίωση στη λειτουργία του οικονομικού συστήματος. Ωστόσο τα πιστωτικά ιδρύματα, ενώ διασώζονται με κύριο επιχείρημα τη χρησιμότητά τους για τη χρηματοδότηση της οικονομίας, εν τούτοις εξακολουθούν να αποστρέφονται ακόμη περισσότερο τα πεδία της οικονομίας και της παραγωγής και να προσελκύονται όλο και περισσότερο από αυτά του εικονικού χρήματος και της κερδοσκοπίας.
Το χρήμα των διασώσεων, είτε των φορολογουμένων είτε των καταθετών, παροχετεύεται όλο και περισσότερο σε δραστηριότητες υψηλού και αθέμιτου ρίσκου, και αυτό παρ' όλο που αιτιολογείται με την ανάγκη εξασφάλισης επαρκών χρηματοδοτήσεων για την οικονομία.
Εγείρεται σήμερα επιτακτικό ζήτημα διάσωσης όχι τόσο των ιδρυμάτων όσο κυρίως της οικονομίας, της απασχόλησης, των εισοδημάτων. Πέραν της ηθικής, τίθεται κυρίως ζήτημα οικονομικής αποτελεσματικότητος. Διάσωση των ιδρυμάτων όμως με ανταλλάγματα έναντι της οικονομίας, όχι με αύξουσα ασυδοσία τους.
Επιβάλλεται καταναγκαστικό όριο προς χρηματοδότηση της οικονομίας, με δραστικό περιορισμό των κερδοσκοπικών τοποθετήσεων υψηλού κοινωνικού κινδύνου. Η ρύθμιση του χρηματοπιστωτικού πεδίου δεν είναι ουτοπική, αλλά απολύτως εφικτή και αναγκαία για την απεμπλοκή από το σημερινό αδιέξοδο.

kvergo@gmail.com

Τα νέα παγκόσμια πρότυπα για τη μη ασφάλεια των καταθέσεων...

Cynical...

από το bail-out στο bail-in

Είναι οι καταθέσεις πράγματι σε κίνδυνο στην Ελλάδα;

Ούτε συζήτηση!

Αν τις μεταφέρω σε άλλες τράπεζες στην Ευρωζώνη κινδυνεύουν κι εκεί;

Ούτε συζήτηση!

Εκτός Ευρωζώνης, στη Μ. Βρετανία, στον Καναδά, στις ΗΠΑ, στη Ν. Ζηλανδία; Κι εκεί;

Ούτε συζήτηση!

Δεν ήταν λοιπόν η Κύπρος μια μοναδική περίπτωση, μια ανωμαλία, μια γκάφα, μια παρέκκλιση, ή έστω μια εξαίρεση στα μέχρι τώρα σχέδια διάσωσης κρατών και τραπεζών;

Ούτε συζήτηση!

Δεν θα σταθούμε στα είπα-ξείπα του Ντάισελμπλουμ για τη μοναδικότητα του εγχειρήματος και στα ήξεις-αφήξεις του Μπαρόζο και των άλλων παιδιών για το απαραβίαστο της ιερής γραμμής των 100,000 ευρώ της Ευρωζώνης, αλλά σε ντοκουμέντα, ντιρεκτίβες και νομοσχέδια που λίγο αργά και εκ των υστέρων αρχίζουν ένα-ένα να αναδύονται απ’ το βυθό του διαδικτύου σε Ευρώπη, Β. Αμερική και Ωκεανία, και να ξερνάνε το βρώμικο μυστικό:

Ότι η Κύπρος ήταν η πρώτη επίσημη εφαρμογή της ήδη από καιρό προσυμφωνημένης μετάβασης από την εποχή του bail-out των τραπεζών στην εποχή του bail-in. Το δόγμα bail-out, που υιοθετήθηκε σαν εργαλείο πυρόσβεσης της κρίσης με τη χορήγηση αμύθητων ποσών, ($1.45 τρις για τις ΗΠΑ, κι αυτά είναι μόνο τα φανερά), στα ξοφλημένα τραπεζικά ιδρύματα, ποσά που επωμίστηκαν οι πολίτες μέσα από θηριώδεις ασκήσεις λιτότητας, μετατρέπεται πλέον σε δόγμα bail-in, όπου τη διάσωση των τραπεζών-ζόμπι αναλαμβάνουν με το στανιό οι καταθέτες, χάνοντας όλες ή μέρος των αποταμιεύσεών τους. Κι αυτό στο όνομα πάλι του «μέσου φορολογούμενου πολίτη», για να ελαφρυνθεί υποτίθεται από το βάρος μιας περαιτέρω λιτότητας, ως εάν ο «μέσος φορολογούμενος πολίτης» και ο αποταμιευτής να είναι δυο εντελώς διαφορετικές και αποκλίνουσες οντότητες. Κοντολογίς, αφού τον ξεζούμισε το bail-out, έρχεται τώρα καπάκι το bail-in να τον αποτελειώσει.

Δεν χρειάζονται βαθυστόχαστοι συλλογισμοί για να κατανοήσει κανείς ότι το δυτικό παρακλάδι του παγκόσμιου καπιταλισμού έχει ξεμείνει από πυρομαχικά, οι φούσκες που πρέπει να μαζέψει ανέρχονται σε εκατοντάδες τρις, οπότε από δω και πέρα για να κρατηθεί στον αφρό, και στην αναμονή μιας επικείμενης οικονομικής κατάρρευσης, όλα γίνονται δυνατά, από τα πλέον εξωφρενικά έως τα άκρως αδιανόητα.

Για να γίνουμε συγκεκριμένοι:

1. Στις 10 Δεκεμβρίου 2012, (δηλαδή πριν από την κυπριακή «διάσωση»), η Κεντρική τράπεζα της Αγγλίας (BOE), και το Αμερικάνικο Ταμείο Εγγυοδοσίας Καταθέσεων (Federal Deposit Insurance Corporation), δημοσίευσαν κοινή 15-σελιδη ντιρεκτίβα [1], υπό τον τίτλο «Resolving Globally Active, Systemically Important Financial Institutions», σχετικά με τον τρόπο διάσωσης από δω και πέρα των τραπεζών, μέσα από τη μετατροπή των καταθέσεων σε ευτελούς αξίας ριψοκίνδυνο μετοχικό κεφάλαιο, προφανώς ανασφάλιστο. Καλά θα μου πείτε, οι καταθέσεις δεν είναι ασφαλισμένες μέχρι ενός ορισμένου ποσού, €100,000 στην ΕΖ, ₤85,000 στη Μ. Βρετανία, $250,000 στις ΗΠΑ και $250,000 στην Αυστραλία; Αυτά, «last year», καθότι στο εν λόγω ντοκουμέντο δεν γίνεται καμιά διάκριση από την αμερικάνικη πλευρά ανάμεσα σε ασφαλισμένες και ανασφάλιστες καταθέσεις, φυσικά όχι από αβλεψία, ενώ από τη βρετανική, ενώ γίνεται μνεία περί ορίου ασφάλισης στην υπάρχουσα νομοθεσία, εν τούτοις υπάρχει συμπλήρωση για τροποποίηση αυτής ή ακόμα και κατάργησή της.

2. Παρ’ όλα αυτά οι καταθέτες των κυπριακών τραπεζών θα πρέπει να αισθάνονται πιο τυχεροί από τους αμερικανούς ομολόγους τους, ιδίως αυτούς που εμπιστεύθηκαν μεγάλες συστημικές τράπεζες, με τεράστια όμως έκθεση σε παράγωγα. Για παράδειγμα η έκθεση της Bank of America ανέρχεται στα $75 τρις, ενώ της JP Morgan στα $79 τρις, όταν το παγκόσμιο ΑΕΠ δεν ξεπερνάει τα $70τρις! Σύμφωνα, λοιπόν, με τις τροπολογίες του νόμου περί πτωχεύσεων του 2005 [2], οι κάτοχοι παραγώγων σε περίπτωση πτώχευσης μιας τράπεζας, αποζημιώνονται κατά προτεραιότητα σε σχέση με τους καταθέτες, οι οποίοι θεωρούνται ανασφάλιστοι.

3. Η πλέον ειλικρινής ομολογία της δήμευσης καταθέσεων ως μέσον διάσωσης τραπεζών διατυπώνεται σε πρόσφατο ντοκουμέντο (21/3/2013) της Καναδικής κυβέρνησης με τίτλο «Jobs, Growth and Long Term Prosperity: Economic Action Plan 2013» [3], όπου ως αιτιολογία προβάλλεται η προστασία του «μέσου Καναδού φορολογούμενου»! Επιπλέον τονίζεται ότι με το εν λόγω νομοσχέδιο για το bail-in εναρμονίζονται οι καναδικές μεταρρυθμίσεις με αυτές άλλων χωρών, σύμφωνα με τα νέα διεθνή πρότυπα, γεγονός που φανερώνει ότι το σχέδιο «Κύπρος» βρισκόταν στα σκαριά εδώ και πολύ καιρό και μάλιστα σε συντονισμό με τις περισσότερες κυβερνήσεις της Δύσης. Το νομοσχέδιο έχει πολλές πιθανότητες να ψηφιστεί από την καναδική βουλή, όπου οι συντηρητικοί κατέχουν την πλειοψηφία.

4. Στο χορό και η Ν. Ζηλανδία. Η εθνική κυβέρνηση προωθεί μια παρόμοια λύση σε περίπτωση τραπεζικής χρεοκοπίας, όπου τη ζημιά των συστημικών τραπεζών προβλέπεται να την επωμιστούν, στη σειρά μετά τους μετόχους, οι μικρο-καταθέτες με αυτόματη και οριζόντια μείωση των αποταμιεύσεών τους κατά ένα συγκεκριμένο ποσοστό. Το νομοσχέδιο με την επωνυμία «Οpen Bank Resolution» [4], βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο προετοιμασίας και με μερικές πινελιές ακόμα θα είναι έτοιμο να έρθει στη βουλή. Σύμφωνα δε με απόφαση του υπουργού οικονομικών το προσωρινό πλάνο προστασίας των καταθέσεων που είχε τεθεί σε ισχύ λόγω της κρίσης από τον Μάρτιο του 2011, παύει να υφίσταται οριστικά.

Τα συμπεράσματα: Η μεγάλη έκρηξη της φούσκας των εκατοντάδων τρισεκατομμυρίων βρίσκεται μπροστά μας. Οι κυβερνήσεις, λακέδες των τραπεζών, θα φτάσουν στα άκρα για να προφυλάξουν τους μεγάλους τραπεζίτες και το μεγάλο κεφάλαιο. Οι αποταμιεύσεις των πολιτών, ανεξαρτήτως ποσού, δεν προστατεύονται πλέον πουθενά. Τι κάνουμε;

[1] http://www.fdic.gov/about/srac/2012/gsifi.pdf (credit to Ellen Brown)

[2]http://www.nakedcapitalism.com/2013/03/when-you-werent-looking-democrat-bank-stooges-launch-bills-to-permit-bailouts-deregulate-derivatives.html

[3]http://www.budget.gc.ca/2013/doc/plan/budget2013-eng.pdf (credit to Prof. Michel Chossudovsky)

[4] http://www.rbnz.govt.nz/finstab/banking/4368385.html

Η ανατομία μιας αποσταθεροποίησης...

του Γιαννη Βαρουφακη, απο το Protagon...

photo: UltraONEs@Flickr

Το Eurogroup, με την πρόσφατη απόφασή του για την Κύπρο, απεδείχθη άλλη μια φορά όχι μόνο ανίκανο να δημιουργήσει αναχώματα στο διάβα της ευρωζωνικής Κρίσης, αλλά και ιδιαίτερα αποτελεσματικό στο να υπηρετεί τις αγριότερες των διαθέσεών της. Η ιδέα και μόνο ότι σκέφτηκαν να διαφυλάξουν τη σταθερότητα στην Ιταλία ή την Ισπανία, παραβιάζοντας σε μια άλλη ελλειμματική χώρα της Ευρωζώνης το συμβόλαιο κράτους-καταθετών (για δημόσια διασφάλιση των καταθέσεων έως τις 100 χιλιάδες ευρώ, ένα όριο που εισήχθη για να αποφευχθούν οι επιδρομές πανικόβλητων καταθετών στις τράπεζες) αποτελεί ύβρη απέναντι στον κοινό νου. Ακόμα κι αν την τελευταία στιγμή πάρουν πίσω την αρχική τους απόφαση, να κατασχέσουν μέρος ακόμα και των μικρών καταθέσεων, η ζημιά έχει γίνει. Καθώς η απόφαση αυτή θα «κυνηγά» την Ευρώπη και τους ηγέτες της για καιρό πολύ, αξίζει η ανατομία της.

1. Τι επιλογές είχαν;
Η Κρίση της Ευρωζώνης αφορά ζεύγη κρατών και των τραπεζικών τους συστημάτων που, μετά από το Κραχ του 2008, στερούμενα μιας Κεντρικής Τράπεζας στον ρόλο της «οπισθοφυλακής» άρχισαν (ως ζεύγη) να πτωχεύουν το ένα μετά το άλλο. Αρχής γενομένης από την Ελλάδα, η Κύπρος είναι το πέμπτο ζεύγος κράτους-τραπεζών που καταρρέει επισήμως. Σε δύο από αυτές τις περιπτώσεις τα κράτη «έπεσαν» πρώτα, συμπαρασύροντας τις τράπεζες, ενώ στις τρεις άλλες περιπτώσεις (Ιρλανδία, Ισπανία και Κύπρος) οι τράπεζες «φούνταραν» και παρέσυραν τα κράτη στον βυθό της πτώχευσης. Εν τέλει, δεν έχει μεγάλη σημασία ποιο από τα δύο μέρη του ζεύγους γλίστρισε πρώτο (το κράτος ή οι τράπεζες). Σημασία έχει ότι όταν είτε ένα κράτος είτε ένα εθνικό τραπεζικό σύστημα καταρρεύσει (εντός της Ευρωζώνης), τότε και τα δύο μέρη του ζεύγους κατευθύνονται, με μαθηματική ακρίβεια, στον βυθό.
Τη στιγμή της κατάρρευσης ενός τέτοιου ζεύγους, ανεξάρτητα από τα αίτιά της, το Eurogroup, είχε και έχει πέντε εναλλακτικές:
(1) Να μεταφερθούν οι ζημίες (κράτους-τραπεζών) εξ ολοκλήρου στους φορολογούμενους των πλεονασματικών χωρών μέσα από μία διαδικασία εξόντωσης των φορολογούμενων (και ιδίως των μικρομεσαίων) των πτωχευμένων χωρών οι οποίοι φορτώνονται επισήμως τεράστια δάνεια τα οποία η κοινωνική τους οικονομία (ιδίως υπό καθεστώς ακραίας λιτότητας) δεν θα μπορέσει να αποπληρώσει ποτέ (με αποτέλεσμα τη μόνιμη ύφεση και τη διόγκωση του ποσοστού χρέους).
(2) Να μεταφερθούν οι ζημίες (κράτους-τραπεζών) εξ ολοκλήρου στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπό όρους εξόντωσης των φορολογούμενων (και ιδίως των μικρομεσαίων) των πτωχευμένων χωρών οι οποίοι φορτώνονται επισήμως τεράστια δάνεια τα οποία η κοινωνική τους οικονομία δεν θα μπορέσει να αποπληρώσει ποτέ (με αποτέλεσμα τη μόνιμη ύφεση).
(3) Να κουρευθούν οι πιστωτές των κρατών και/ή των τραπεζών που πτώχευσαν.
(4) Να κουρευθούν οι τραπεζικές καταθέσεις.
(5) Μια συνολική λύση που δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο ζεύγος αλλά που χτυπάει την Κρίση στη ρίζα της σε όλα τα κράτη-μέλη ταυτόχρονα (π.χ. με έναν τέτοιο τρόπο)

Στην περίπτωση Ελλάδας και Πορτογαλίας, η ΕΕ επέλεξε την πρώτη εναλλακτική. Στην περίπτωση της  Ιρλανδίας και της Ισπανίας, επιλέχθηκε ένας συνδυασμός των εναλλακτικών (1) και (2) ενώ η Ιταλία, προς το παρόν, βρίσκεται εγκλωβισμένη αποκλειστικά στην εναλλακτική (2). Η εναλλακτική (3) χρησιμοποιήθηκε για την Ελλάδα μετά από δύο χρόνια άρνησης ότι απαιτείται κι όταν ήταν πολύ αργά καθώς η επιλεγμένη εναλλακτική (1) είχε ήδη μειώσει τόσο πολύ το ΑΕΠ και την δυναμική της χώρας που το κούρεμα (το PSI) ήταν, τελικά, ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη (καθώς έγινε αφού ένα τεράστιο μέρος των χρεών είχε ήδη μεταφερθεί στις πλάτες των βόρειων φορολογούμενων και της ΕΚΤ). Τώρα, στην περίπτωση της Κύπρου, ήρθε φαίνεται η ώρα να δοκιμάσουν την εναλλακτική (4) ή όπως έγραψαν οι Financial Times (Alphaville) «Μια ανόητη ιδέα της οποίας ήρθε η ώρα». Την μόνη εναλλακτική που δεν δοκιμάζουν είναι η μόνη που θα απέδιδε: την εναλλακτική (5), δηλαδή την  συνολική λύση που παύει να προσποιείται ότι η κάθε χώρα είναι ιδιαίτερη περίπτωση – αλλά αυτό είναι μια άλλη πονεμένη ιστορία. Ας μελετήσουμε τώρα τι ακριβώς αποφάσισαν για την Κύπρο.

2. Το κούρεμα καταθέσεων: η ηθική διάσταση
Ο λόγος που στην περίπτωση της Κύπρου δεν εφαρμόστηκε ο γνωστός συνδυασμός των εναλλακτικών (1) και (2) είναι διττός: Πρώτον, οι Γερμανοί ψηφοφόροι, τελικά, κατανόησαν αυτό που οι ηγέτες τους τους έκρυβαν για τρία χρόνια – δηλαδή, ότι τα δάνεια προς τις χώρες μας δεν ήταν μια πράξη αλληλεγγύης προς τους χειμαζόμενους λαούς της Περιφέρειας, αλλά μια κυνική προσπάθεια να μεταφερθούν ζημίες από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του Βορρά στις πλάτες των βορείων φορολογούμενων. Έτσι, η εναλλακτική (1) έχασε έδαφος στην περίπτωση της Κύπρου. Δεύτερον, το SPD επέλεξε ως κεντρική αντιπολιτευτική του πολιτική, την εναντίωσή του στη διάσωση τραπεζών είτε μέσω της ΕΚΤ είτε μέσω του ESM. Πάει, λοιπόν, και η εναλλακτική (2), καθώς η κα Μέρκελ δεν είναι διατεθειμένη να προσφέρει στην αντιπολίτευση πεδίο λαμπρής δόξας. Όσο για την εναλλακτική (3), αυτή την απέρριψαν εκ προοιμίου, σκεπτόμενοι ότι ένα κούρεμα κρατικών ομολόγων (το τρίτο μετά το PSI και την «επαναγορά» ελληνικού δημόσιου χρέους του περασμένου Δεκεμβρίου) θα ήταν ό,τι χειρότερο σε μια εποχή που οι αγορές ομολόγων (και τα spreads της Ιταλίας) έχουν ησυχάσει. Έτσι, λοιπόν, κατέληξαν στην εναλλακτική (4).
Πολλοί ίσως ξαφνιαστείτε που θα πω ότι συμφωνώ με την αρχή του κουρέματος των καταθέσων για τις κυπριακές τράπεζες, όσο επίπονο και να είναι, εφόσον: (α) αφορά τράπεζες που πτώχευσαν από βλακεία τους, και (β) δεν καταστρατηγεί το συμβόλαιο πολίτη-κράτους για την εξασφάλιση των καταθέσεων κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ. Για να το πω απλά, σε καμία χώρα του κόσμου το κράτος δεν ασφαλίζει όλες τις καταθέσεις, ανεξάρτητα από το ύψος τους. Στις χώρες της Ευρωζώνης, μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, για να μην τρέξουν όλοι στις τράπεζες να σηκώσουν τις καταθέσεις τους, τα περισσότερα κράτη-μέλη (της Κύπρου συμπεριλαμβανομένης) αύξησαν τα ποσά καταθέσεων που εγγυώνται στις 100 χιλιάδες ευρώ. Αυτό ήταν το συμβόλαιο κράτους-πολίτη. Η λογική της μερικής ασφάλισης (που ξεκίνησε το 1932 από την κυβέρνηση Roousevelt στις ΗΠΑ) είναι απλή: Το κράτος ασφαλίζει ένα ποσό που καλύπτει τις καταθέσεις της πλειοψηφίας των πολιτών του, αλλά αφήνει ένα μέρος ανασφάλιστο ώστε οι μεγαλοκαταθέτες να «ελέγχουν» τους ιδιώτες τραπεζίτες για να μην τζογάρουν ανενόχλητοι οι τελευταίοι με τα χρήματα άλλων και τις πλάτες των φορολογούμενων.
Στην περίπτωση της Κύπρου, οι τράπεζες πτώχευσαν λόγω εγκληματικά ανόητων επιχειρηματικών κινήσεων (π.χ. έδωσαν δάνεια 8 φορές το ΑΕΠ της χώρας). Σε μια πραγματικά ελεύθερη οικονομία, θα έπρεπε να κλείσουν, το κράτος να κατασχέσει ό,τι περιουσιακό στοιχείο έχουν, και να αποζημιωθούν οι καταθέτες (από το κράτος) για ποσά έως και 100 χιλιάδες ανά λογαριασμό ή ανά αποταμιευτή. Αυτό ήταν το συμβόλαιο μεταξύ κράτους και πολίτη.
Βέβαια η κυβέρνηση κρίνει, ορθώς, ότι το κλείσιμο των τραπεζών θα ήταν καταστροφικό και, αντί να δανειστεί όλο το ποσό (τα 17 δισ.) που θα χρειαζόταν για να μη χάσει κανείς καταθέτης ούτε ένα ευρώ, θα απαιτήσει από τους καταθέτες ένα μέρος των χρημάτων. Αυτό θα ήταν καθόλα θεμιτό αν το κράτος τηρούσε στο ακέραιο το συμβόλαιό του με τον πολίτη-καταθέτη: δηλαδή, κανείς Κύπριος πολίτης (ή πολίτης της Ε.Ε.) με καταθέσεις έως 100 χιλιάδες, να μη χάσει ούτε ένα ευρώ. Από εκεί και πέρα, πάνω από τις 100 χιλιάδες, το κυπριακό Δημόσιο δεν έχει καμία υποχρέωση να υποχρεώσει τον Κύπριο μικρομεσαίο φορολογούμενο να χρεωθεί αβάστακτα ποσά για να αποζημιώσει (α) όσους καταθέτες έχουν καταθέσεις πάνω από 100 χιλιάδες ή (β) καταθέτες χωρών εκτός Ε.Ε. που δεν έχουν κανένα ασφαλιστικό συμβόλαιο με το κυπριακό κράτος.
Από ηθικής και νομικής λοιπόν πλευράς, η κυβέρνηση Αναστασιάδη είχε κάθε δικαίωμα να κουρέψει τις καταθέσεις άνω των 100 χιλιάδων ευρώ. Κατ’ εμέ, είχε μάλιστα υποχρέωση να το πράξει καθώς η εναλλακτική θα ήταν να «φεσώσει» τους πιο αδύναμους πολίτες με ακόμα 5 ή 6 δισ. δανείων τα οποία, αφού οι καταθέσεις των πλουσίων (ιδίως ξένων) έφευγαν για Γερμανία ή Cayman Islands μεριά, ο κυπριακός λαός δεν θα μπορούσε να ξεπληρώσει ποτέ. Όσο για το επιχείρημα ότι οι καταθέσεις είναι ιερές, ανεξάρτητα ύψους, θα μου επιτρέψετε να διαφωνήσω: Γιατί είναι πιο ιερές οι καταθέσεις των 3 και 5 εκατομμυρίων από τα φάρμακα του καρκινοπαθή ή τα επιδόματα ανεργίας του νέου άνεργου που θα κουρευθούν, ώστε να εκταμιευτούν ψείγματα αυτών των 3 και 5 εκατομμυρίων υπέρ κάποιων κυρίων που έβαλαν τα χρήματά τους σε ανόητες τράπεζες, χωρίς να έχουν κάποια ασφάλιση είτε κρατική ούτε ιδιωτική;
Όχι, φίλες και φίλοι. Δεν θα προσθέσω τη φωνή μου σε όσους καταδικάζουν την ιδέα του κουρέματος των καταθέσεων ανεξάρτητα ύψους και εντοπιότητας του καταθέτη.  Αυτό που καταδικάζω είναι η επίσημη ανακοίνωση αθέτισης του συμβολαίου κράτους-καταθετών, σύμφωνα με το οποίο η κυπριακή κυβέρνηση εγγυήθηκε στους πολίτες της (και τους πολίτες των χωρών της ΕΕ) ότι καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων δεν θα αγγιχθούν. Το τραγικό σφάλμα του κ. Αναστασιάδη δεν ήταν το κούρεμα των καταθέσεων, γενικά και αόριστα. Το σφάλμα του ήταν ότι δεν εξαίρεσε, εξ αρχής και πλήρως, τις καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων – τουλάχιστον στη συμφωνία που ανακοινώθηκε αρχικά. Μακάρι, τελικά, να αλλάξει αυτή η κατανομή βαρών και να εξαιρεθούν από το χαράτσι οι χαμηλές καταθέσεις. Ακόμα και τότε, όμως, το ερώτημα τίθεται: Πώς τους ήρθε να ανακοινώσουν από κοινού και με όλα τα μέρη σύμφωνα (ΔΝΤ, ΕΚΤ, ΕΕ, Γερμανία, Λευκωσία, Αθήνα) ότι μέρος των καταθέσεων θα κατασχεθούν, ανεξαρτήτως του ύψους τους;
3. Γιατί δεν σεβάστηκαν την εγγύηση καταθέσεων έως 100 χιλιάδες ευρώ;
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου απάντησε στο ερώτημα αυτό λέγοντας ότι οι άνω των 100 χιλιάδων ευρώ καταθέσεων απλά δεν αρκούσαν για να μαζευτούν τα απαιτούμενα 5,8 δισ. Δεν ήταν όμως έτσι τα πράγματα και το ήξεραν αυτό, τόσο οι Κύπριοι ηγέτες, όσο και η ΕΕ. Δύο αναλυτές της Barclays, ο Antonio G. Pascual και ο Laurent Fransolet, ανέλυσαν τα στοιχεία των κυπριακών τραπεζών και αναφέρουν τα εξής: Οι συνολικές καταθέσεις στις κυπριακές τράπεζες ανέρχονται στα 37,6 δισ. Από αυτά, το 55% των καταθέσεων βρίσκεται σε λογαριασμούς με ποσά άνω των 100 χιλιάδων ευρώ και ανήκει, ως επί το πλείστον, σε κατοίκους χωρών εκτός Ε.Ε. Όπερ μεθερμηνευόμενο, η συντριπτική πλειοψηφία των καταθέσεων Κυπρίων πολιτών βρίσκεται κάτω από το όριο των 100 χιλιάδων ευρώ. Ας δούμε τώρα την κατανομή των βαρών του νέου «φόρου» μεταξύ καταθετών με καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ και των μεγαλοκαταθετών σε τρία σενάρια: (Α) Την ανακοινωθείσα απόφαση σύμφωνα με την οποία τα ποσοστά κατάσχεσης καταθέσεων είναι 6,75% για καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ και 9,9% για καταθέσεις άνω των 100 χιλιάδων ευρώ, (Β) μια εναλλακτική, πιο προοδευτική κατανομή 3,5% και 12,5% αντίστοιχα, και (Γ) τη λύση της μηδενικής φορολόγισης καταθέσεων κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ:
(Α) 6,75% και 9,9%: 2,08 δισ. χαράτσι στους μικροκαταθέτες και 3,72 δισ. στους μεγαλοκαταθέτες
(Β) 3,5% και 12,5%: 1,1 δισ. χαράτσι στους μικροκαταθέτες και 4,7 δισ. στους μεγαλοκαταθέτες
(Γ) 0% και 15,5%: Μηδενικό χαράτσι στους μικροκαταθέτες και 5,8 δισ. στους μεγαλοκαταθέτες
Το σενάριο Γ καταδεικνύει ότι με έναν φόρο 15,5% στις καταθέσεις άνω των 100 χιλιάδων (που θα έπληττε πολίτες χωρών εκτός Ε.Ε., στους οποίους το κυπριακό κράτος δεν έχει καμία απολύτως ηθική ή νομική υποχρέωση, όσο αφορά την ασφάλεια των καταθέσεών τους), η Κύπρος θα είχε εξοικονομήσει τα 5,8 δισ. που χρειαζόταν χωρίς να διαρρήξει τις σχέσεις εμπιστοσύνης με τον λαό της και με τους υπόλοιπους λαούς της Ε.Ε. Γιατί, λοιπόν, δεν το επέλεξαν εξαρχής;
Είναι προφανές ότι με το σενάριο (Α) που ανακοινώθηκε ως η κοινή Ευρωπαϊκή πολιτική, τα χαράματα του Σαββάτου, καταθέτες (στη μεγάλη τους πλειοψηφία, πολίτες της Ε.Ε.) στους οποίους το κυπριακό κράτος είχε υποσχεθεί ότι δεν θα χάσουν δεκάρα από μια τραπεζική κρίση, θα υποστούν τεράστιο κόστος. Ακόμα και το σενάριο (Β), που το περιορίζει, καταστρατηγεί την αξιοπιστία του κράτους και καταρρακώνει το ηθικό του πολίτη της Ε.Ε. (όχι μόνο του Κύπριου) ο οποίος βλέπει το κράτος να σχίζει ένα νομικά και ηθικά ισχυρό συμβόλαιο που είχε μαζί του. Θα μου πείτε: Τότε, γιατί δεν θα πήγαιναν το κράτος στα δικαστήρια οι καταθέτες;
Δεν έχω αμφοβολία ότι θα το έκαναν αν η Ε.Ε. και η κυπριακή κυβέρνηση επέμενε στη «φορολόγηση» όλων των καταθέσεων. Και άριστα θα έπρατταν. Για αυτό το λόγο, η κυπριακή κυβέρνηση παρουσίασε το χαράτσι ως φόρο και όχι ως κατάσχεση καταθέσεων. Ο κ. Αναστασιάδης, όταν ρωτήθηκε γιατί δεν επέλεξε το σενάριο (Γ), επιχειρηματολόγησε ότι αν το ποσοστό «φόρου» ξεπεράσει το 10%, θα είναι δύσκολο να παρουσιαστεί ως φόρος στα δικαστήρια όπου θα προσφύγουν πολίτες! Δυστυχώς, αυτή του η απάντηση έκρυβε δύο ατοπήματα: Πρώτον, ότι επέλεξε έναν ευφημισμό (βαφτίζοντας «φόρο» το κούρεμα-κατάσχεση) που στόχο έχει την καταστρατήγηση του συμβολαίου κράτους-πολίτη. Δεύτερον, επειδή, στην ουσία, δεν ήθελε να κουρέψει τους Ρώσους καταθέτες με 15,5%, παρά το γεγονός ότι αυτό θα του επέτρεπε να τηρήσει το συμβόλαιο τιμής με τους πολίτες της χώρας του και της Ε.Ε., γενικότερα. Και γιατί αυτό; Επειδή, λέει, κάτι τέτοιο θα διακινδύνευε την εθνική στρατηγική μετατροπής της Κύπρου σε... Ελβετία της Μέσης Ανατολής. Λες και αυτό το όνειρο δεν έχει γίνει σκόνη, ήδη!
Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, φημολογείται ότι η κυπριακή κυβέρνηση, κατόπιν εορτής, διαπραγματεύεται με την Ε.Ε., την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, την αλλαγή της αρχικής απόφασης, ώστε να εξαιρεθούν τελικά οι καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων – να ενεργοποιηθεί το σενάριο Γ, δηλαδή. Μακάρι. Το ερώτημα, όμως, εξακολουθεί να τίθεται: Τώρα το σκέφτηκαν; Τέτοια επιπολαιότητα, τόσο από τη Λευκωσία, όσο και από την Ε.Ε.;
Συμπέρασμα
Σε αυτή τη συνολικά θλιβερή ιστορία, υπάρχει κάτι που είναι θετικό: Ότι η Κύπρος απέφυγε την αποκλειστική χρήση της εναλλακτικής (1) – η οποία χαντάκωσε την Ελλάδα ελέω του δίδυμου των κυρίων Παπανδρέου-Παπακωνσταντίνου. Είναι σημαντικό, δηλαδή, ότι ο Κύπριος φορολογούμενος δεν σήκωσε όλο το φορτίο των 17 δισ. που απαιτούνταν για να μη γονατίσει το κράτος και το τραπεζικό σύστημα. Δυστυχώς, δεν σεβάστηκαν το συμβόλαιο με τους καταθέτες, όσον αφορά τις πρώτες 100 χιλιάδες που το κράτος είχε δεσμευτεί απέναντι στον Ευρωπαίο πολίτη (και τον Κύπριο, βέβαια) να διασφαλίσει. Ήταν μέγα ατόπημα της νέας κυπριακής κυβέρνησης, που ξεκίνησε με αυτογκόλ, ακόμα κι αν, τελικά, συγκλονισμένοι από την αντίδραση των πολιτών, κάνουν το σωστό εξαιρώντας από το χαράτσι τις καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων. Όσο για την Ε.Ε., τι να πει κανείς; Σε μια περίοδο όπου οι λαοί έχουν αρχίσει να την κοιτούν με όλο και αυξανόμενη εχθρότητα, ανακοίνωσε μια απόφαση που απέδειξε την περιφρόνηση των ηγετών της στο μόνο ίσως συμβόλαιο κρατικής εξουσίας με τους πολίτες που όλοι θεωρούσαν ιερό.
Πέραν, όμως, από τη δόμηση του κουρέματος των κυπριακών καταθέσεων και ανεξάρτητα του αν, τελικά, θα εξαιρεθούν ή όχι οι μικροκαταθέτες από το χαράτσι, το νέο κυπριακό δράμα μας επιβεβαιώνει ότι η Κρίση του ευρώ καλά κρατεί. Και είναι λογικό. Ο μόνος θεσμός που ιδρύσαμε στην Ευρώπη για να δαμάσει την Κρίση, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) αποσταθεροποιεί την Ευρωζώνη μόνο και μόνο με την ύπαρξή του. Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον ότι το χαράτσι στις κυπριακές καταθέσεις ονομάστηκε «επιβαλόμενος φόρος σταθερότητας» (stability levy). Λες και οι Ευρωπαίοι ηγέτες μας, χρησιμοποιούν τη λέξη «σταθερότητα» κάθε φορά που παίρνουν μια αποσταθεροποιητική απόφαση ή δημιουργούν ένα νέο εργαλείο που, ακούσια, ενισχύει την αποσταθεροποίηση της νομισματικής μας ένωσης.

(1) Μην ξεχνάμε ότι και στην Ελλάδα, που δεν κουρεύτηκαν άμεσα οι καταθέσεις τον Μάιο του 2010 με το Μνημόνιο Νο. 1, η βαθιά ύφεση που έφερε η τεράστια μνημονιακή συμφωνία κούρεψε ντε φάκτο τις καταθέσεις καθώς η πλειοψηφία, αντιμέτωπη με νέους φόρους και λιγότερα εισοδήματα, αναγκάστηκε να στραφεί στις αποταμιεύσεις για να ζήσει και να καταβάλει τα νέα χαράτσια. Στην Κύπρο η Ε.Ε., εν τη σοφία της, έβαλε το χέρι στις αποταμιεύσεις των μικρομεσαίων άμεσα και χωρίς να περιμένει τη λιτότητα να τις «κατασχέσει» εκ μέρους της!

Το παραμύθι της «επιστροφής των καταθέσεων»...

του Γιωργου Δελαστικ απο το Εθνος...

Εκνευριστική έχει καταντήσει πλέον αυτή η ιστορία με τους αλλεπάλληλους ανά μήνα κυβερνητικούς πανηγυρισμούς για τη διαβόητη «επιστροφή των καταθέσεων» στις ελληνικές τράπεζες. Αντιλαμβανόμαστε την πολιτική σκοπιμότητα της καλλιέργειας τεχνητού κλίματος αισιοδοξίας μήπως... στραβωθεί κανένας αφελής και καταθέσει τα λεφτά του στην τράπεζα, αλλά δεν είναι ανάγκη να χειρίζεται τόσο προκλητικά το θέμα η κυβέρνηση σαν να απευθύνεται σε ηλιθίους. Κανένας λόγος αλαλαγμών δεν υπάρχει.
Το πολύ πολύ ένας στεναγμός ανακούφισης και «δυστυχούς παρηγορίας» που η μείωση -ναι, η μείωση!- των καταθέσεων κατά τη διάρκεια του 2012 δεν ήταν τόσο μεγάλη όσο κατά τη διάρκεια του 2010 και του 2011! Τίποτα περισσότερο! Ας δούμε καλύτερα τους αριθμούς βάσει των στοιχείων της Τράπεζας της Ελλάδος. Την 1η Ιανουαρίου του 2012 το σύνολο των καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες ανερχόταν στα 168,96 δισεκατομμύρια ευρώ. Στις 31 Δεκεμβρίου 2012 οι καταθέσεις είχαν πέσει στα 161,36 δισ. ευρώ. Μια απλή αφαίρεση μας δείχνει ότι μέσα στο 2012 οι καταθέσεις μειώθηκαν κατά 7,6 δισεκατομμύρια ευρώ.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα 7,6 δισ. είναι πολύ μικρότερα από τα 40,6 δισεκατομμύρια ευρώ που είχαν μειωθεί οι καταθέσεις κατά το 2011 και τα 27,9 δισ. ευρώ που είχαν φύγει από τις τραπεζικές καταθέσεις μέσα στο 2010. Στα τέλη του 2009 δηλαδή οι καταθέσεις ήταν 237,53 δισ. ευρώ και στα τέλη του 2010 είχαν πέσει στα 209,6 δισεκατομμύρια. Αυτά σημαίνουν ότι οι καταθέσεις στις ελληνικές τράπεζες έχουν μειωθεί κατά 76,2 δισεκατομμύρια ευρώ (ποσοστό περίπου 32%) σε σχέση με τα τέλη του 2009. Μέσα σε τρία μόλις χρόνια χάθηκε το ένα τρίτο των καταθέσεων.
Αυτό συνιστά οικονομική καταστροφή για τις τράπεζες. Ο λόγος είναι πως αυτές δεν μπορούν με την ίδια ταχύτητα να περιορίσουν τα δάνεια που έχουν χορηγήσει σε τράπεζες και ιδιώτες, όσο και αν «στραγγαλίσουν» τη χορήγηση νέων δανείων. Οι αριθμοί που αφορούν αυτή την πτυχή είναι αποκαλυπτικοί.
Το 2009, το σύνολο των δανείων προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά που είχαν χορηγήσει οι ελληνικές τράπεζες ανερχόταν σε 249,68 δισ. ευρώ - ήταν δηλαδή κατά 12,2 δισ. ευρώ περισσότερα από τις καταθέσεις, οι οποίες υπενθυμίζουμε ότι ανέρχονταν σε 237,53 δισ. Στα τέλη του 2012 η κατάσταση για τις τράπεζες είχε επιδεινωθεί δραματικά. Παρόλο που μέσα στη «μαύρη τριετία» του Μνημονίου περιόρισαν κατά 22 δισεκατομμύρια τις χορηγήσεις δανείων και τις έριξαν στα 227,7 δισ. ευρώ, το ποσό αυτό είναι κατά... 66,3 δισεκατομμύρια μεγαλύτερο από εκείνο των καταθέσεων, που έπεσαν -παρά τους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης- στα 161,4 δισ. ευρώ.
Υπερπενταπλασιάστηκε (!) δηλαδή σε απόλυτους αριθμούς το ποσό της απόκλισης ανάμεσα στις χορηγήσεις δανείων εκ μέρους των τραπεζών και τις καταθέσεις σε αυτές. Αυτό δεν προοιωνίζεται τίποτα καλό για την πραγματική οικονομία, γιατί σημαίνει ότι όσες καταθέσεις και αν τυχόν επιστρέψουν στις τράπεζες, οι τράπεζες θα κρατούν το μέγιστο τμήμα των καταθέσεων αυτών για τον εαυτό τους, προκειμένου να μειώσουν τους κινδύνους για την ίδια τους την ύπαρξη.
Σε απλά ελληνικά αυτό σημαίνει ότι αποκλείεται στο ορατό μέλλον οι ελληνικές τράπεζες να μπορούν να χορηγήσουν τα δάνεια που περιμένουν σαν μάννα εξ ουρανού οι επιχειρήσεις και ο κοσμάκης! Θα τα περιμένουν επί ματαίω! Οπως είναι ευνόητο, η ανωτέρω εξήγηση της συμπεριφοράς των τραπεζών καμιά παρηγοριά δεν αποτελεί για τους επιχειρηματίες και τα νοικοκυριά, που έχουν στερηθεί αυτή την τριετία δανειακή ρευστότητα ύψους 22 δισεκατομμυρίων. Ρευστότητα ύψους 12 δισ. ευρώ έχουν χάσει οι επιχειρήσεις και άλλα 10 δισεκατομμύρια τα νοικοκυριά.
Στο υπάρχον περιβάλλον της δραματικής συρρίκνωσης των εισοδημάτων όλου του πληθυσμού και της καταβαράθρωσης του τζίρου πολλών επιχειρήσεων, η δανειακή ασφυξία από τις τράπεζες έχει τραγικά αποτελέσματα για την ελληνική οικονομία, αλλά και την ελληνική κοινωνία γενικότερα. Οι καταθέσεις των νοικοκυριών όλο και λιγότερο μπορούν να χρηματοδοτήσουν τη δανειοδότηση των επιχειρήσεων.
Το 2009 «περίσσευαν» 77,3 δισ. ευρώ αφού τα νοικοκυριά είχαν καταθέσεις 196,9 δισεκατομμυρίων και δάνεια 119,6 δισ. Το 2012 το ποσό αυτό είχε συρρικνωθεί δραστικότατα: 135 δισ. καταθέσεις νοικοκυριών μείον 106,6 δισ. δάνεια μας κάνει μόλις 28,4 δισεκατομμύρια - σχεδόν το ένα τρίτο! Με άλλα λόγια, η λεηλασία των εισοδημάτων του λαού μας γκρέμισε και τη δυνατότητα τραπεζικού δανεισμού των επιχειρήσεων!

Ο διωγμός των τραπεζών...

Κιμπι...

(Επενδυτής, 12/1/2013)

Μην παραπλανηθείτε. Ο τίτλος είναι ένας ευφημισμός για όσα μας συμβαίνουν την τελευταία τριετία. Στην κορύφωση της εφαρμογής των Μνημονίων, που λεηλατούν κάθε ίχνος δημόσιου και ιδιωτικού πλούτου, ζούμε μια ενδιαφέρουσα αντιστροφή του θεμελιώδους μύθου, εν ονόματι του οποίου μαντρωθήκαμε στο Μνημόνιο. Ο οποίος έλεγε ότι έπρεπε να αποδεχθούμε τη με κάθε τρόπο διάσωση των τραπεζών, να επωμιστούμε το βάρος των θηριωδών κεφαλαίων που διατέθηκαν και εξακολουθούν να διατίθενται παγκόσμια, πανευρωπαϊκά και εγχωρίως για να μην τεθούν σε κίνδυνο οι καταθέσεις των αποταμιευτών.
Αποδεχθήκαμε τον μύθο αυτόν, παρότι τίποτε δεν αποδεικνύει ότι η απώλεια των καταθέσεων θα ήταν η χειρότερη καταστροφή που μπορούσε να επέλθει. Σε κάθε περίπτωση, δεν ήταν χειρότερη από την απώλεια 1,5 εκατομμυρίου θέσεων εργασίας, την εξαΰλωση του 30% του ΑΕΠ, το κλείσιμο χιλιάδων επιχειρήσεων, την αποψίλωση του θεσμικού πλαισίου ελάχιστης προστασίας της εργασίας και των ασθενέστερων στρωμάτων. Πράγματι, ακόμη και το παράδειγμα των Ισλανδών που αφήσανε τις τράπεζες να καταρρεύσουν μαζί με ένα μεγάλο μέρος καταθέσεων, δικών τους και άλλων, αποδεικνύει ότι αυτή η καταστροφή δεν είναι ό,τι χειρότερο μπορεί να συμβεί σε μια κοινωνία. Ίσως, μάλιστα, να είναι μια πραγματικά δημιουργική καταστροφή αν απαλλάσσει μια οικονομία από τη δουλεία του χρέους και την αφήνει να αναπτύξει ό,τι παραγωγικό τής έχει απομείνει. Ψάρια, γεωργικά προϊόντα και θερμοπίδακες στην περίπτωση των Ισλανδών, που κάθονται πάνω στο πιο φασαριόζικο ηφαίστειο της Ευρώπης. Με αυτά τα ολίγα, με πολλή δημοκρατία, με πολύ θυμό, με ελάχιστο ήλιο και δραστικά κουρεμένες τις καταθέσεις τους, οι Ισλανδοί βγήκαν από την κρίση.
Εμείς, όμως (ο πληθυντικός κατά συνεκδοχήν), αποδεχθήκαμε ως απόλυτη προτεραιότητα την αποτροπή της καταστροφής των καταθέσεων σε περίπτωση ενός Grexit, μιας κατάρρευσης των τραπεζών, μιας στάσης πληρωμών. Αυτό αποτελούσε το κυρίαρχο επιχείρημα του Γ. Παπανδρέου, του άρχοντος των λιστών Γ. Παπακωνσταντίνου και όλου του μνημονιόφρονος πολιτικού δυναμικού. Αλλά και στην αντιμνημονιόφρονα αντιπολίτευση, με λίγες εξαιρέσεις, μάλλον κυριαρχούσε η πλειοδοσία εγγύησης των καταθέσεων.
Τώρα, ζούμε την παράδοξη ανατροπή της ευρωμνημονιακής κλίμακας αξιών. Το να διαθέτει κανείς κατάθεση είναι εξ ορισμού ύποπτο. Αν πιστέψουμε όσα λέγονται, γράφονται και εξαγγέλλονται εν ονόματι της καταπολέμησης της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής, τίποτα δεν είναι προστατευμένο από τους διώκτες τους. Ούτε καν οι αποταμιεύσεις. Το τραπεζικό απόρρητο αίρεται και μόνο στην υπόνοια φοροδιαφυγής. Το ΣΔΟΕ και οι οικονομικοί εισαγγελείς ζητούν στοιχεία για τις κινήσεις λογαριασμών χιλιάδων αποταμιευτών. Οι τράπεζες αδυνατούν να υπερασπίσουν αυτό το απόλυτο καταφύγιο του προσωπικού πλούτου. Στο υπουργείο Οικονομικών διατυπώνονται εισηγήσεις ακόμη και για κατασχέσεις καταθέσεων έναντι οφειλής προς το Δημόσιο έστω και χιλίων ευρώ. Κι επειδή οσονούπω όποιος μιλάει ελληνικά κάτι θα οφείλει στο Δημόσιο, είναι μάλλον απίθανο να μείνει κανείς στο απυρόβλητο. Το υπέρτατο αγαθό, εν ονόματι του οποίου επιβλήθηκαν τα Μνημόνια, απειλείται στο όνομα της εφαρμογής τους! Η ανώτατη ελευθερία που αναγνωρίζει η τραπεζοτοκογλυφική ευρωζώνη, η ελευθερία κίνησης κεφαλαίων, περιστέλλεται έπειτα από τρία χρόνια πλήρους και ασύδοτης χρήσης της από τους αποταμιευτές που φυγάδευσαν όπου γης 80 δισ. ευρώ αποταμιεύσεων.
Προσωπικώς δεν αισθάνομαι δυστυχής για το γεγονός. Μάλλον το αντίθετο. Πρώτον, διότι προτιμώ την προστασία του ζωντανού ανθρώπινου πλούτου από αυτή του νεκρού που εκπροσωπεί η αποταμίευση («μια σεβαστή, ομολογώ, μορφή χορτάτη ευθανασίας», την αποκαλεί η Δημουλά). Δεύτερον, διότι αποκαλύπτεται ότι η φυλάκιση της ελληνικής κοινωνίας στο Μνημόνιο αποτελεί προϊόν μιας τεράστιας πολιτικής εξαπάτησής της από τους μνημονιόφρονες πολιτικούς που σήμερα αλληλοσπαράσσονται μεταξύ δικαστικών ερευνών, αποκαλύψεων και Προανακριτικών Επιτροπών. Τρίτον, διότι η ιερή αγελάδα, το χρηματοπιστωτικό σύστημα, χάνει ένα από τα δύο προσχήματα της ύπαρξής της. Αν η αποταμίευση από κιβωτός εμπιστοσύνης (Πίστης) και εχεμύθειας μεταξύ καταθέτη και τραπεζίτη γίνεται αντικείμενο συνδιαχείρισης με το κράτος, τις φορολογικές αρχές, το ΣΔΟΕ, την Αστυνομία, τους δικαστές, τους ανακριτές, τους επιτρόπους των τραπεζών, την Τρόικα, τότε τι κίνητρο απομένει στον αποταμιευτή να εμπιστευτεί τον αποθησαυρισμένο πλούτο του στον Ναό της Πίστης που μεταμορφώνεται σε παρεκκλήσι απιστίας; Διότι το κίνητρο του τόκου έχει προ πολλού εξανεμιστεί και κανείς δεν εγγυάται ότι η Τρόικα θα αφήσει στο φορολογικό απυρόβλητο ακόμη και το κίνητρο της ασφάλειας του κεφαλαίου. Ως εκ τούτου, το υπό πλήρη ανακατασκευή ελληνικό τραπεζικό σύστημα αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο, μετά το κύμα μαζικής φυγής καταθέσεων λόγω Grexit (εκ του Greece και exit, θυμίζουμε), να βρεθεί ενώπιον μιας νέας τραπεζο-αποφυγής λόγω Gremain (εκ του Greece και remain: δική μου επινόηση, αγνοώ αν είναι σωστή και αδιαφορώ, αρκεί που καταλαβαινόμαστε).
Βεβαίως, για να μην παίρνουν και αέρα τα μυαλά μας, το ότι η επιχείρηση «τάξις, πνεύμα και ηθική» (που έχει αρχίσει από τα «βραχιόλια» στους καρπούς μεγαλοσχημόνων επιχειρηματιών, συνεχίζεται με την αποκαθήλωση πολιτικών αστέρων και επεκτείνεται στη βίλα Αμαλία κι άλλα κατειλημμένα από αντιεξουσιαστές και εγκαταλελειμμένα από το κράτος δημόσια ερείπια της πολιτισμικής μας παρακμής) επεκτείνεται και στην ιερή χρηματοπιστωτική αγελάδα δεν σημαίνει ότι ζούμε τις τελευταίες ημέρες της τραπεζικής μας Πομπηίας. Αυτό που πραγματικά αποκαθηλώνεται δεν είναι το τραπεζικό σύστημα, αλλά ένα μέρος της εγχώριας τραπεζικής ελίτ που χάνει την εξουσία ζωής και θανάτου την οποία διέθετε επί της οικονομίας και της κοινωνίας. Οι τράπεζες, που θα μπορούσαν προ πολλού να έχουν τεθεί υπό πλήρη κρατικό έλεγχο ως κατ’ ουσίαν κρατικές, υποκαθίστανται απλώς από ένα νέο σύστημα εξωχώριας πολιτικής εποπτείας, το οποίο πιθανότατα θα στήσει τον δικό του νέο μηχανισμό διαπλοκής. Το να αναζητήσουν οι εναπομένοντες κάτοχοι -νόμιμου ή παράνομου, φορολογημένου ή αφορολόγητου, μαύρου ή πάλλευκου- πλούτου αλλού καταφύγιο για τις αποταμιεύσεις τους καθόλου δεν χαλάει τους πιστωτές της χώρας. Γι’ αυτό άλλωστε σπεύδουν για την τραπεζική ένωση της ευρωζώνης. Για να μη νιώθει καμιά τύψη, καμιά «πατριωτική» αναστολή και κανένα κώλυμα ο αποταμιευτής του ελληνικού προτεκτοράτου να μεταφέρει την κατάθεσή του απευθείας στις γερμανικές, στις λουξεμβούργιες ή στις βελγικές τράπεζες. Ας μείνει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα να φυλάττει τις Θερμοπύλες των παγωμένων ή «κόκκινων» δανείων, των υποχρεωτικών πιστωτικών καρτών και της εξόφλησης των δόσεων της εφορίας. Μέχρι που να έλθουν λευκοί ή μαύροι ιππότες εξ Εσπερίας που θα το μετατρέψουν σε υποκατάστημά τους.
Αυτά για τον εγχώριο τραπεζικό διωγμό, την κατά Τρόικα «ευθανασία του ραντιέρη», που θα έκανε ακόμη και τον Κέινς να φρίττει και να μετανιώνει την ώρα και τη στιγμή που ξεστόμισε την ιστορική του φράση. Κατά τα λοιπά, το εκτός μνημονιακού προτεκτοράτου χρηματοπιστωτικό λόμπι δουλεύει για την «αθανασία του τραπεζίτη».
Πριν αποφασίσετε να κάνετε έρανο υπέρ αναξιοπαθούντων τραπεζιτών, διαβάστε με πόση άνεση και πόση γενναιοδωρία απέναντι στους εαυτούς τους αποφάσισαν να κάνουν λάστιχο τους κανόνες της «Βασιλείας ΙΙΙ» για την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών, παρατείνοντας κατά μία πενταετία τις προθεσμίες συμμόρφωσης και διευρύνοντας τις ελευθερίες τους να βαφτίζουν το κρέας ψάρι και να μετατρέπουν κάθε «σαπάκι» που γεμίζει το χαρτοφυλάκιό τους σε καθαρό χρήμα. Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει.
ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΞΙΑ
Τι να πεις για την αποταμίευση! Πως θα παίρναμε, όμως, κουλούρι κι εγώ κι ο Αλέκος δεν το περίμενα! Αυτές τις εκθέσεις τις βαθμολογούσε ο ίδιος ο κύριος Καρανάσης.
-      Τι σας ήρθε και γράψατε τέτοια πράγματα, μας είπε στεναχωρημένα η κυρία Ειρήνη, σαν μας επέστρεψε τα τετράδια. Δεν με ρωτούσατε;
«Δι’ ανοήτους σκέψεις, άνευ περιεχομένου», έγραψε ο κύριος Καρανάσης, με κόκκινο μολύβι, κάτω από την έκθεσή μου. Και από του Αλέξη ακριβώς το ίδιο.
Ο Αλέξης είχε γράψει για ένα θείο του, πολύ πλούσιο, που όλο φύλαγε τα λεπτά του σε κάτι κουτιά. Δεν ξόδευε πεντάρα, ντυνότανε κουρέλια και, τέλος, τα κρυμμένα λεπτά τα έφαγαν τα κουρέλια. Εγώ έγραψα για ένα κοριτσάκι που, όταν της έδιναν ν’ αγοράσει σοκολάτες, εκείνο έκρυβε τα λεπτά και, σαν μεγάλωσε, αρρώστησε κι οι γιατροί τής είπαν να μην τρώει γλυκά. Κι έτσι, ποτέ στη ζωή της δεν δοκίμασε σοκολάτα.
Η Μυρτώ πήρε άριστα και στη γιορτή διαβάσανε την έκθεσή της. Ηταν η καλύτερη, σ’ όλο το δημοτικό.
-      Αφού εσύ, της λέω, δεν κρύβεις ποτέ σου μια δεκάρα και αγοράζεις πενάκια κι ένα σωρό τενεκεδάκια από την κυρία Αγγελική, πώς έγραψες ότι «ο άνθρωπος αποταμιεύοντας γίνεται χρήσιμος στον εαυτό του και την κοινωνία;».
Άλκη Ζέη, «Το καπλάνι της βιτρίνας»

ΠΑΣΟΚ-ΝΔ έφαγαν τις καταθέσεις, όχι η... δραχμή...

του Γιωργου Δελαστικ απο το Εθνος...

Τα τελευταία τρία χρόνια αποσύρθηκαν από τις τράπεζες 87 δισ. ευρώ και οι καταθέσεις μειώθηκαν από 237,5 δισ. σε 150,5 δισ. ευρώ
Πασίγνωστος ο προπαγανδιστικός ισχυρισμός - και απολύτως πιστευτός από ένα μεγάλο κομμάτι των Ελλήνων, όπως άλλωστε αποδεικνύει πέραν πάσης αμφιβολίας και η σύγκριση των εκλογικών αποτελεσμάτων της 6ης Μαΐου με εκείνα της 17ης Ιουνίου: Αν στην Ελλάδα σχηματιζόταν αντιμνημονιακή κυβέρνηση, οι Ευρωπαίοι θα μας χρεοκοπούσαν και έτσι πέραν των άλλων συμφορών, θα εξανεμίζονταν και οι καταθέσεις των Ελλήνων μέσω του περάσματος στη δραχμή και της δραματικής υποτίμησης της τελευταίας έναντι του ευρώ. Συνυπολογίζοντας και αυτόν τον παράγοντα, ο ελληνικός λαός έδωσε την εξουσία στη μνημονιακή συγκυβέρνηση ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ με την άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία των 179 εδρών. Ο «κίνδυνος της δραχμής» αποφεύχθηκε, αλλά αν παρατηρήσουμε την πορεία του ύψους των καταθέσεων την τελευταία τριετία, θα διαπιστώσουμε ότι έχουν μειωθεί δραστικά.
Η κρίση και η μνημονιακή πολιτική λιτότητας τα τελευταία δύο χρόνια αποδεικνύεται ότι «έφαγαν» ήδη μεγάλο μέρος των καταθέσεων των Ελλήνων και όχι το πέρασμα της εξουσίας στο «λόμπι της δραχμής», το σκιάχτρο με το οποίο μας απειλούν κάποιοι. Ας δούμε όμως καλύτερα τους αριθμούς. Τον Ιούνιο του 2009 οι καταθέσεις ανέρχονταν σε 237,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Τον Ιούνιο του 2012 είχαν απομείνει στις ελληνικές τράπεζες καταθέσεις μόλις 150,5 δισεκατομμυρίων. Μέσα στην τριετία δηλαδή αποσύρθηκαν 87 δισ. ευρώ. Το ερώτημα είναι βεβαίως τι απέγιναν αυτά τα χρήματα. Οπως είναι γνωστό, υπάρχει CD με τα ονόματα 54.000 Ελλήνων που έβγαλαν σε τράπεζες του εξωτερικού συνολικό ποσό 22 δισεκατομμυρίων ευρώ. Μάλιστα οι 3.000 από αυτούς έβγαλαν έξω 7,5 δισεκατομμύρια. Πρόκειται για εμφανώς πλούσια άτομα, αφού οι 3.000 έβγαλαν κατά μέσο όρο από 2,5 εκατομμύρια ευρώ ο καθένας. Από τα 87 δισεκατομμύρια που αποσύρθηκαν δηλαδή από τις τράπεζες, μόνο τα 22 δισ. ευρώ έφυγαν έξω. Τι απέγιναν τα υπόλοιπα 65 δισεκατομμύρια όμως;
Από εδώ και πέρα παύουν τα επιστημονικά στοιχεία και αρχίζουν οι υποθέσεις και οι εκτιμήσεις. Παράγοντες του υπουργείου Οικονομικών και του τραπεζικού συστήματος, συνδυάζοντας και τις αναλήψεις με το συνολικό ύψος των καταθέσεων αυτού που τις απέσυρε (δειγματοληπτικά) και με το γεγονός ότι οι ξένες τράπεζες δεν ανοίγουν λογαριασμούς με αρχική κατάθεση δύο - τριών χιλιάδων ευρώ, έχουν την εκτίμηση ότι τα ποσά που τοποθετήθηκαν σε τραπεζικές θυρίδες ή παραχώθηκαν σε πάσης φύσεως κρυψώνες δεν υπερβαίνουν τα 15 περίπου δισεκατομμύρια ευρώ. Βάσει στοιχείων εκτιμούν ότι γύρω στα 5 δισεκατομμύρια ευρώ τοποθετήθηκαν στην καταρρέουσα αγορά ακινήτων, στην αγορά χρυσού, σε μετοχές.
Αυτοί οι υπολογισμοί σημαίνουν ότι γύρω στα 45 δισεκατομμύρια ευρώ, περίπου οι μισές δηλαδή καταθέσεις που αποσύρθηκαν, ξοδεύτηκαν ήδη για την κάλυψη τρεχουσών αναγκών. Αυτό θεωρείται σχεδόν βέβαιο για τα 19 δισεκατομμύρια που απέσυραν οι επιχειρήσεις, τα οποία εκτιμάται πως σχεδόν στην ολότητά τους χρησιμοποιήθηκαν στις επαγγελματικές δραστηριότητες. Από τα 68 δισεκατομμύρια που πήραν τα νοικοκυριά, υπολογίζεται (με σαφώς μεγαλύτερα περιθώρια λάθους) ότι τουλάχιστον γύρω στα 20-25 δισ. ευρώ έχουν ήδη φαγωθεί για καθημερινές ανάγκες προκειμένου να αντιμετωπιστεί η δραματική μείωση των αποδοχών, τα φορολογικά χαράτσια τύπου... τουρκοκρατίας, η τραγική αύξηση της ανεργίας κλπ.
Οι εκτιμήσεις αυτές ενισχύονται εμμέσως και από το γεγονός ότι βάσει των στοιχείων της Τράπεζας της Ελλάδος, τα δύο τρίτα σχεδόν (το 63% για την ακρίβεια) του συνόλου των αναλήψεων έγιναν στην Αττική, η οποία έχει χτυπηθεί σοβαρότερα από την κρίση σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη περιοχή της χώρας τόσο σε επίπεδο πληθυσμού όσο και σε επίπεδο επιχειρήσεων.