Νέο αναπτυξιακό πρότυπο για μεγαλύτερα κέρδη...

του Λεωνιδα Βατικιωτη...

Κατ’ αρχάς είναι για γέλια. Ο μακροχρόνιος, υποτίθεται, προγραμματισμός που φτάνει μέχρι και το 2021, μέσω ενός «νέου εθνικού αναπτυξιακού προτύπου», δεν αποσκοπεί πουθενά αλλού πέρα από την δημιουργία εντυπώσεων όταν είναι γνωστό ότι η παρεούλα του Σαμαρά ήδη ετοιμάζει τις βαλίτσες της και σε λίγους μήνες θα είναι οριστικά παρελθόν,
δίνοντας κι αυτοί διαλέξεις στο Χάρβαρντ, όπως ο Γιωργάκης. Το «νέο εθνικό αναπτυξιακό πρότυπο» ακόμη κι αν, για κακή μας τύχη, εφαρμοστεί θα είναι χωρίς αυτούς!
Επί της ουσίας τα πράγματα είναι πιο σοβαρά. Γιατί, το σχέδιο καπιταλιστικής ανάπτυξης που περιγράφεται στο «νέο εθνικό αναπτυξιακό πρότυπο» το οποίο ήδη κυκλοφόρησε στον Τύπο και θα παρουσιαστεί δημόσια από την κυβέρνηση στο συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης της 5^ης Μαΐου, δείχνει την επιθετική διάθεση του κεφαλαίου, την τάση του να συνεχίζει να υποτιμάει την εργατική δύναμη, να επιβάλλει Μνημόνια στο διηνεκές, ακόμη κι όταν η Τρόικα θα αποτελεί παρελθόν.
Ακρογωνιαίοι λίθοι του «θετικού οράματος του Σαμαρά για την επόμενη μέρα» (όπως επιχειρήθηκε να πλασαριστεί, έτσι ώστε να μην περάσει στην ιστορία μόνο με το ποσοστό -21% στο κούτελό του όσο δηλαδή μειώθηκε το ΑΕΠ μέχρι το 2013) είναι, πρώτο, η «ευελιξία στην αγορά εργασίας». «Ένα μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα της Ελλάδας στην παρούσα συγκυρία είναι η ύπαρξη σημαντικού αριθμού εργαζομένων υψηλών προσόντων με ανταγωνιστικούς μισθούς, η απασχόληση των οποίων σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης έντασης γνώσης μπορεί να έχει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα για την οικονομία» αναφέρεται κατά λέξη αποκαλύπτοντας πού θα στηριχθεί η επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας: στα φθηνά μεροκάματα και πουθενά αλλού! Ως στόχος ορίζεται η περαιτέρω προώθηση της ευελιξίας! Μάλιστα, η μείωση των μισθών θα συνεχιστεί ακόμη κι όταν οι ρυθμοί μεγέθυνσης του ΑΕΠ θα είναι θετικοί.

Προϋπολογισμός: Φτώχεια και δημόσιο χρέος στα ύψη...

του Λεωνιδα Βατικιωτη...

Η βάρβαρη επίθεση της αστυνομίας σε 15χρονους μαθητές, με αφορμή τις συγκεντρώσεις προς τιμή του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, ήταν η εμφανής όψη της κρατικής βίας της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Εντός της Βουλής η ψήφιση του προϋπολογισμού, που αναμενόταν χωρίς εκπλήξεις να ολοκληρωθεί το βράδυ του Σαββάτου, οδηγούσε στο αποκορύφωμά της μια άλλης μορφής κρατική βία. Αυτή που οδηγεί στον θάνατο από αναθυμιάσεις ολοένα και περισσότερους άνεργους και φτωχούς, στην αυτοκτονία χιλιάδες και στην απόγνωση εκατομμύρια άλλους.

Ο κρατικός προϋπολογισμός του 2014 είναι ένας βαθιά ταξικός προϋπολογισμός που θα οξύνει τις ταξικές αντιθέσεις. Αυξάνει την φορολογία καταργώντας το αφορολόγητο των 5.000 ευρώ και πλήθος απαλλαγών. Μειώνει τις δαπάνες για μισθοδοσία κατά 280 εκ. ευρώ με τον Κυριάκο Μητσοτάκη (που ποτέ δεν μας έπεισε για το πόσο αθώα ήταν τα δώρα που έλαβε από την Ζίμενς) να καυχάται από το Βήμα της Βουλής πως οι δημόσιοι υπάλληλοι μειώθηκαν από 913.000 το 2009 σε 681.392 κι η μισθοδοσία από 24 δισ. σε 15,9 δισ. ευρώ.

Νέα δάνεια, νέα μέτρα λιτότητας φέρνει ο Σαμαράς...

του Λεωνιδα Βατικιωτη...

Σε δυσθεώρητα ύψη θα φτάσει το ελληνικό δημόσιο χρέος

Το ανέκδοτο με τον λαγό που καυχιόταν και διαλαλούσε στο δάσος τις …επιδόσεις του με την τίγρη μέχρι που η τελευταία τον πέτυχε στο δρόμο της για να της απολογηθεί με τη φράση “λέμε και καμιά βλακεία να περνάει η ώρα” θυμίζει η προσπάθεια της κυβέρνησης να πείσει την κοινωνία ότι δεν έρχονται νέα αντιλαϊκά μέτρα κι ότι κάπου εδώ τελειώνει η λιτότητα. Στην πιο πρόσφατη εκδοχή τους, οι επιδόσεις του ακατάβλητου εραστή λαγού περιγράφηκαν από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Σίμο Κεδίκογλου που απαντώντας στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, Αλ. Τσίπρα, με αφορμή την συνέντευξή του στο Σταρ, δήλωσε ότι “στις επόμενες εκλογές δεν θα υπάρχει Μνημόνιο, μιας και μέχρι τότε η κυβέρνησή μας θα έχει πετύχει την έξοδο της χώρας από αυτό”.

Η παραπάνω δήλωση συνιστούσε εξαπάτηση γιατί ακόμη κι η έξοδος από το Μνημόνιο θα είναι μια παντελώς αδιάφορη διαδικασία στον βαθμό που η λιτότητα θα συνεχίσει να υπάρχει και χωρίς αυτό. Ακόμη δηλαδή κι αν, ως δια μαγείας, τερματίζονταν τα Μνημόνια σε 1, 2 ή 6 μήνες και παράλληλα το δημόσιο χρέος έμπαινε σε μια τροχιά μείωσης ακόμη και σε επίπεδα κάτω του 100% του ΑΕΠ μια σειρά μηχανισμοί με σημαντικότερο αυτόν που δημιούργησε το Δημοσιονομικό Σύμφωνο θα επέβαλλαν μειώσεις δαπανών ακόμη και της τάξης των 20 δισ. ευρώ ετησίως! Στην περίπτωσή μας όμως τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα κι η εξαπάτηση της κυβέρνησης δεν εντοπίζεται μόνο στα υπονοούμενα της δήλωσης του Κεδίκογλου, αλλά ακόμη και στα λόγια του.

Τριγμούς προκαλούν στην κυβέρνηση οι λαϊκές αντιδράσεις...

του Λεωνιδα Βατικιωτη....

Αυξάνεται καθημερινά η γκρίνια στο εσωτερικό ΝΔ και ΠΑΣΟΚ

Με τον τρόπο που του άξιζε, δηλαδή με μαζικές κινητοποιήσεις και έντονες αποδοκιμασίες, υποδέχθηκαν τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ στην Κρήτη χιλιάδες εργαζόμενοι κι επαγγελματίες. Ως αποτέλεσμα η προσπάθειά του να κάνει μια καλή αρχή μετά τον πρόσφατο ανασχηματισμό με την επίσκεψη σε μια περιφέρεια που ανέκαθεν θεωρούταν προπύργιο του ΠΑΣΟΚ τού γύρισε μπούμερανγκ, αποκαλύπτοντας την θέση άμυνας στην οποία βρίσκεται η κυβέρνηση μετά την κατάθεση του μίνι μνημονίου. Το χουνέρι ωστόσο του Βαγγέλη Βενιζέλου σηματοδότησε και κάτι ακόμη: το τέλος του μουδιάσματος που ακολούθησε τις διπλές εκλογές του 2012, όταν ο σχηματισμός κυβέρνησης από τον Αντώνη Σαμαρά σήμανε και μια προσωρινή διακοπή των εργατικών αγώνων ενάντια στα Μνημόνια. Πλέον, η στάση αναμονής ανήκει οριστικά στο παρελθόν, κι αυτό το 15ήμερο, όπως ξεκίνησε με την απεργία των εργαζομένων στους δήμους την Τρίτη 9 Ιουλίου και θα συνεχιστεί με την γενική απεργία της Τρίτης 16 Ιουλίου, όταν το νομοσχέδιο έκτρωμα εισέρχεται στη Βουλή και την μαζική κινητοποίηση ενάντια στην επίσκεψη του γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, την Πέμπτη 18 Ιουλίου, μπορεί να σημάνει την αρχή του τέλους της κυβέρνησης Α. Σαμαρά.
Αβεβαιότητα και κίνδυνο να ανακοινωθούν νέα μέτρα το φθινόπωρο προκαλεί το χρηματοδοτικό κενό
Καθοριστικό ρόλο στο πλήγμα που δέχτηκε η κυβέρνηση και στην αμφισβήτησή της από την κοινωνία διαδραμάτισε η ψυχρολουσία από το συμβούλιο υπουργών Οικονομικών την Δευτέρα 8 Ιουλίου. Είχε προηγηθεί η ανακοίνωση της Τρόικας που διαψεύδοντας το κλίμα εφησυχασμού που καλλιεργούσε η κυβέρνηση με τα φιλικά της ΜΜΕ ανέφερε πως «οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες» κι ότι «η εφαρμογή του προγράμματος καθυστερεί». Κατά συνέπεια η υποταγή στην Γερμανία δεν περιορίζει τις απαιτήσεις της, απλώς τις διευρύνει, διαπίστωσε με τη σειρά του κι ο Σαμαράς, που θεωρούς δυνατό του σημείο την υποτέλειά του. Μάρτυρας της αποχαλίνωσης των Γερμανών η απόφαση του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών να δώσουν την αναμενόμενη δόση των 8,1 δισ. ευρώ σε δόσεις, δηλαδή τμηματικά, και υπό τον όρο να ψηφίζονται κάθε φορά τα προαπαιτούμενα μέτρα από την Βουλή. Στο πλαίσιο αυτής της απόφασης άμεσα, δηλαδή εντός του Ιουλίου, θα δοθούν 4 δισ. ευρώ κι αφού πρώτα η Βουλή ψηφίσει στις 19 Ιουλίου το μίνι Μνημόνιο με τα δρακόντεια μέτρα που περιλαμβάνει ενώ μέχρι τον Οκτώβριο θα έχουν δοθεί συνολικά 6,8 δισ. ευρώ.
Από κει και πέρα ωστόσο είναι άγνωστο το τι θα γίνει δεδομένου ότι η ολοκλήρωση των γερμανικών εκλογών, τον Σεπτέμβριο του 2012, θα τερματίσει την περίοδο χαλαρότητας που διανύουμε με πρωτοβουλία της Γερμανίας, θέτοντας σε κίνηση πιο δυναμικά σενάρια για την τύχη του ελληνικού δημόσιου χρέους. Άμεσα δε θα απαιτηθούν λύσεις για το χρηματοδοτικό κενό που υφίσταται, η επίλυση του οποίου θεωρείται προαπαιτούμενο κάθε άλλου σχεδίου. Το ύψος του χρηματοδοτικού ανέρχεται σε 3 δισ. ευρώ για το 2013–2014 και σε 7 περίπου δισ. ευρώ για την επόμενη διετία, 2015-2016. Μια γεύση του πήραμε από τον απολογισμό των εσόδων το πρώτο εξάμηνο του έτους, όπως παρουσιάστηκε την εβδομάδα που πέρασε. Με βάση στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, η μαύρη τρύπα στο μέτωπο των εσόδων έφθασε τα 1,6 δισ. ευρώ. Αν δε συνυπολογίσουμε πως οι επιστροφές φόρων είναι χαμηλότερες κατά 684 εκ. ευρώ τότε οι αστοχίες ανέρχονται σε 2,2 δισ. ευρώ. Το πραγματικό κενό γιγαντώνεται αν επίσης λάβουμε υπ’ όψη μας ότι οι πρωτογενείς δαπάνες κι οι δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων υπολείπονται των στόχων κατά 2 και 1 δισ. ευρώ αντίστοιχα. Κατά συνέπεια για να εμφανιστεί πρωτογενές πλεόνασμα στο τέλος του 2013 θα απαιτηθούν πολλά …μαγειρέματα. Τα πραγματικά ωστόσο κενά θα συνεχίσουν να υπάρχουν απαιτώντας πολύ πιθανά την ψήφιση ενός νέου Μνημονίου που θα περιλαμβάνει δρακόντειες περικοπές κοινωνικών δαπανών. Το ενδεχόμενο αυτό άφησε ανοιχτό ακόμη κι ο αρμόδιος υπουργός, Γ. Στουρνάρας μιλώντας στον Σκάι όπου τόνισε ότι «για το 2014 το πιο πιθανό είναι ότι δεν θα χρειαστούν άλλα μέτρα. Δεν γνωρίζουμε τώρα τι θα γίνει το 2015 και 2016»…
Η αβεβαιότητα υπογραμμίζεται κι από τα ερωτηματικά που θέτει ο διεθνής Τύπος, (μεταφέροντας προφανώς συζητήσεις σε κέντρα του ιμπεριαλισμού) για την τύχη του ελληνικού προγράμματος, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο εκτροχιασμού. Προοπτική που δεν μοιάζει καθόλου μακρινή να σταθμίσουμε την επιδείνωση των οικονομικών προβλέψεων. Για παράδειγμα, ενώ για το 2014 η κυβέρνηση πρόβλεπε ότι θα τερματιστεί, επιτέλους, η συρρίκνωση του ΑΕΠ και θα επέλθει σταθεροποίηση, νεώτερη πρόβλεψη του Εκόνομιστ κάνει λόγο για περαιτέρω πτώση του ΑΕΠ κατά 2%!
Αυτό ακριβώς το ασταθές έδαφος, που μετατρέπει τη θεωρία του success story στο πιο σύντομο ανέκδοτο, και το οποίο θα ανάγει σε καθημερινή υπόθεση το επόμενο διάστημα πολλούς ακόμη «ξαφνικούς θανάτους» ανάλογους της ΕΡΤ, της δημοτικής αστυνομίας και των σχολικών φυλάκων, πυροδότησε και το κλίμα γκρίνιας μεταξύ των κυβερνητικών βουλευτών, την προηγούμενη εβδομάδα. Μέχρι κι ο Πάρις Κουκουλόπουλος, που είναι πιο δεδομένος κι απ’ τον Φούχτελ, χαρακτήρισε «ορισμό του γονατογραφήματος» το υπό ψήφιση πολυνομοσχέδιο. Η απόφαση δε της κυβέρνησης να μην μπει το νομοσχέδιο στη Βουλή για ψήφιση με την διαδικασία του κατεπείγοντος και την μορφή του ενός άρθρου, όπως δηλαδή έκανε ως τώρα, και με απώτερο στόχο να ελέγξει τον κομματικό πατριωτισμό και την αφοσίωση των βουλευτών δοκιμάζει σε κάθε περίπτωση τα αντανακλαστικά και ήδη χαρακτηρίζεται από το Μαξίμου ως λάθος. Ο κίνδυνος δηλαδή που διατρέχουν οι Νεοδημοκράτες κατά πρώτο λόγο βουλευτές είναι να έχουν την τύχη του Βενιζέλου στην Κρήτη κάθε φορά που θα έρχονται σε επαφή με κόσμο. Γι’ αυτό το λόγο και πληθαίνουν οι εισηγήσεις προς Σαμαρά και Βενιζέλο να θέσουν θέμα κομματικής πειθαρχίας στην κρίσιμη ψηφοφορία, δηλώνοντας μάλιστα ότι η υπερψήφιση του μίνι Μνημονίου επέχει θέση ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση.
Η μαζική συμμετοχή στις συγκεντρώσεις και τις απεργίες της επόμενης εβδομάδας μπορούν να οξύνουν αυτές τις αντιθέσεις. Επίσης να αποτελέσουν ένα καλό μάθημα για την κυβέρνηση και την Τρόικα και μια σπουδαία αρχή για το τέλος της κυβέρνησης…

(Πριν, 14.7.2013)

Νέο μίνι μνημόνιο με τη γνωστή διαδικασία του κατεπείγοντος...

Του Λεωνιδα Βατικιωτη...

Επιδείνωση των δημόσιων υπηρεσιών υγείας φέρνει το πολυνομοσχέδιο
Στις αμέσως επόμενες ημέρες είναι αποφασισμένη να κάνει νόμο του κράτους η κυβέρνηση το μνημόνιο με τα μέτρα που απαιτεί η Τρόικα για να δώσει την έγκρισή της ώστε να εκταμιευθεί η δόση των 8,1 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 4,1 προέρχονται από την ΕΕ. Η κυβέρνηση δεν σκοπεύει να προβάλει καμία αντίσταση στις απαιτήσεις της Τρόικας, κάτι που φάνηκε έγκαιρα κι από τον διορισμό του Μητσοτάκη, του Μιχελάκη και του Γεωργιάδη στα κρίσιμα υπουργεία Διοικητικής Μεταρρύθμισης, Εσωτερικών και Υγείας. Μέχρι εδώ τα ξέρουμε.
Αυτά που η κυβέρνηση ωστόσο επιχειρεί να αποκρύψει είναι άλλα: Ότι τα μέτρα που απαιτεί η Τρόικα και θα ενσωματωθούν σε ένα νέο πολυνομοσχέδιο, ακόμη και στην πιο ήπια εκδοχή τους, θα έχουν τεράστιο κοινωνικό κόστος, την ίδια ώρα που όσοι διαθέτουν πλούτο θα συνεχίζουν να ξεγλιστρούν από τις δαγκάνες της εφορίας κοινή μάλιστα συναινέσει Τρόικας και κυβέρνησης που όταν πρόκειται για τους κοινωνικά αδύνατους επιδίδονται σε πλειοδοσία αυταρχισμού. Τα πρόσωπα πάλι εγγυώνται την …επιτυχία. Συγκεκριμένα, με τον διορισμό του Μιλτ. Βαρβιτσιώτη στο υπουργείο Ναυτιλίας (αφήνοντας ασχολίαστο το γεγονός ότι μοναδικό κοινό σημείο επαφής του νέου υπουργού με το αντικείμενό του αποτελεί το πολυτελές σκάφος αναψυχής που διαθέτει) ανακοινώθηκε η απόσυρση του νομοσχεδίου για την φορολογία των σκαφών που είχε καταρτίσει η προηγούμενη ηγεσία με σκοπό την επανεξέτασή του. Στην πραγματικότητα, το ζητούμενο είναι η μείωση των τελών για τα σκάφη αναψυχής με το σκεπτικό ότι δεν απέφεραν τα αναμενόμενα. Μα τα αναμενόμενα δεν απέφεραν ούτε οι φόροι στην ακίνητη περιουσία ούτε οι έμμεσοι φόροι. ΦΠΑ ένας στους πέντε επαγγελματίες αποδίδει ανακοινώθηκε κι επίσημα την προηγούμενη εβδομάδα! Όποιος όμως τόλμησε να προτείνει την αντικατάστασή τους αποδοκιμάστηκε δημοσίως… Μαζί με το αίτημα φορολόγησης των σκαφών στις ελληνικές καλένδες παραπέμπεται και το θέμα της εισφοράς επί του τζίρου των επιχειρήσεων, στο επίπεδο του 0,2%, απ’ όπου η κυβέρνηση σκόπευε να εισπράξει 600 εκ. για να κλείσει την μαύρη τρύπα του ΟΑΕΕ. Στα χαρτιά μένει κι αυτό το μέτρο, δείχνοντας πόσο μονόπλευρα προσανατολισμένη είναι οι φοροεισπρακτικοί μηχανισμοί στην κατεύθυνση της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, που θα δουν την θέση τους να επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο με τα νέα μέτρα που θα απαιτήσει η Τρόικα.

Μειώσεις φόρων για «σκαφάτους» και ταυτόχρονα απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων και κλείσιμο μεταποιητικών μονάδων

Σε αδρές γραμμές τα μέτρα που πλέον χαρακτηρίζονται ως προαπαιτούμενα για την δόση αφορούν: 15.000 απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων (που κατανέμονται σε 4.000 για φέτος και 11.000 για το 2014), 12.500 διαθεσιμότητες, αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις (με έμφαση την κατάργηση της κυριακάτικης αργίας), περικοπές στην υγεία, επίσπευση της πώλησης του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου μέχρι τις 15 Ιουλίου, κ.α. Οι δεξαμενές απ’ όπου θα προέλθουν οι πρώτες απολύσεις είναι η ΕΡΤ (με την κυβέρνηση να δηλώνει περιχαρής που η Τρόικα δέχτηκε να συμπεριλάβει τις 2.656 απολύσεις στο σύνολο) και ο όμιλος των αμυντικών βιομηχανιών (ΕΑΣ, ΕΛΒΟ, ΕΑΒ) για τον οποίο προκρίνεται επίσης το σενάριο του ξαφνικού θανάτου. Αυτό εξυπηρετούσε κι η προσπάθεια του αναπληρωτή υπουργού Χρ. Σταϊκούρα από το βήμα της Βουλής να εκθέσει τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις στην κοινή γνώμη εμφανίζοντας τις ζημιές και την μείωση του κύκλου εργασιών τους. Η κυβέρνηση όμως ξεχνάει να πει ότι το κλείσιμο των συγκεκριμένων μονάδων αποτελεί χρόνιο και διακαή πόθο των ξένων πολεμικών βιομηχανιών όπως επίσης και των εγχώριων και διεθνών ιδιωτικών μονάδων που δραστηριοποιούνται στην αυτοκινητοβιομηχανία κι έβλεπαν στην ΕΛΒΟ έναν δύσκολο ανταγωνιστή. Πόσο θα επιβαρυνθεί ο κρατικός προϋπολογισμός αν προμηθεύεται από ιδιώτες ό,τι παρήγαγαν μέχρι τώρα η Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων κι η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία; Σιωπή επί του θέματος από την κυβέρνηση…
Τη σιωπή επέλεξαν ΝΔ ΠΣΟΚ και σε ό,τι αφορά τις συνέπειες από τον τρόπο με τον οποίο θα καλυφθεί το έλλειμμα του ΕΟΠΥΥ, μεταθέτοντας δηλαδή το κόστος στις ιδιωτικές κλινικές. Το πρόβλημα εδώ δεν είναι μην τυχόν και χάσουν οι ιδιώτες από τα υπέρογκα κέρδη τους. Το πρόβλημα είναι πως σε ένα περιβάλλον δραματικής συρρίκνωσης των δημόσια παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας όπου η μια εξέταση μετά την άλλη παραδίνεται στα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα και τις κλινικές, οι ιδιώτες θα μετακυλήσουν με τη σειρά τους το κόστους στους ασθενείς, με αποτέλεσμα ακόμη κι αυτή η μορφή που βρέθηκε, πριν πάμε τον Οκτώβριο σε μαζικό κλείσιμο δημόσιων νοσοκομείων, να σημάνει μια περαιτέρω υποβάθμιση των δημόσια παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Επομένως ακόμη κι αν κλείσει η συμφωνία με την Τρόικα, το νέο μίνι Μνημόνιο θα σημάνει επιδείνωση της θέσης των εργαζομένων και ακύρωση της δέσμευσης του πρωθυπουργού ότι δεν πρόκειται να επιβληθούν νέα μέτρα.
Η αλήθεια είναι πως νέα μέτρα ήδη επιβάλλονται κι η υιοθέτησή τους προκαλεί μεγαλύτερη οργή αν λάβουμε υπ’ όψη μας ότι επιβάλλονται για χάρη των ίδιων των πιστωτών. Ο πρώτος ωφελημένος για παράδειγμα από την δόση θα είναι η ΕΚΤ καθώς στις 20 Αυγούστου η κυβέρνηση Σαμαρά θα της καταβάλει 2,17 δις. ευρώ εξοφλώντας ομόλογα που λήγουν. Πρόκειται μάλιστα για μια εν εξελίξει αιμορραγία χωρίς τέλος, όπως δείχνει η συνεχιζόμενη αύξηση του δημόσιου χρέους, το οποίο στο τέλος Μαΐου είχε φτάσει τα 317,8 δισ. ευρώ, από 309,3 δις. ευρώ που ήταν τον Μάρτιο. Μέσα δηλαδή σε 2 μήνες αυξήθηκε κατά 8,5 δισ. ευρώ! Σπουδαία επιτυχία της Τρόικας και της κυβέρνησης που κατά τ’ άλλα κάνουν ότι περνάει από το χέρι τους για να τιθασεύσουν το δημόσιο χρέος. Αποδεικνύεται ωστόσο έτσι ότι η μονομερής άρνηση πληρωμής του δημόσιου χρέους (κι όχι κατόπιν διαπραγμάτευσης ή υπαγόρευσης από την Γερμανία όπως θα γίνει μετά τον Οκτώβριο, υπό αιματηρούς όρους φυσικά) δεν είναι επιλογή, είναι μονόδρομος…
(Πριν, 8/7/2013)

Θηλιά που σφίγγει ξανά το δημόσιο χρέος ...

του Λεωνιδα Βατικιωτη...

Κι επισήμως σε ύφεση εισήλθε η ευρωζώνη
ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ Η ΑΣΤΑΘΕΙΑ
Η πρώτη ματιά στην ευρωπαϊκή οικονομία δίνει μια εικόνα εκτόνωσης της κρίσης: Η αποσταθεροποιητική φυγή κεφαλαίων στις χώρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κρίσης (Ελλάδα, Ισπανία) έχει κοπάσει ή ακόμη έχει αναστραφεί.
Το κόστος δανεισμού στις χώρες που λόγω των μεγεθών τους (Ιταλία, Ισπανία) απειλούσαν να οδηγήσουν στον γκρεμό το ευρωπαϊκό ειδικό όχημα δανεισμού έχει απομακρυνθεί από την ζώνη κινδύνου λόγω της απόφασης της ΕΚΤ να παρέμβει στην δευτερογενή αγορά ομολόγων αν και όποτε παραστεί ανάγκη. Επίσης, πολύ πιο σημαντικό, ο κίνδυνος εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ έχει πάψει να αποτελεί άμεση επιλογή για την Γερμανία, από τη στιγμή που επικράτησαν πιο ψύχραιμες φωνές οι οποίες έκριναν ότι κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει που θα σταματούσε το ντόμινο που θα ενεργοποιούταν. Ως αποτέλεσμα η σημερινή εικόνα δεν θυμίζει τις απρόβλεπτες εξελίξεις που δέσποζαν το 2011 και τα χειρότερα φαίνεται να βρίσκονται στο παρελθόν.
Η πραγματικότητα ωστόσο είναι τελείως διαφορετική και προσδιορίζεται από τις εξελίξεις στην πραγματική λεγόμενη οικονομία, που καθορίζει τις εξελίξεις στη χρηματοπιστωτική σφαίρα και τα περιθώρια των επιλογών. Ειδικότερα, από το πέρασμα της ευρωζώνης στην ύφεση, λόγω των μέτρων λιτότητας, και τυπικά πλέον μετά την καταγραφή αρνητικών ρυθμών μεγέθυνσης του ΑΕΠ για δεύτερο συνεχές τρίμηνο, το δεύτερο τρίμηνο (Απρίλιος – Ιούνιος) του 2012, που μειώθηκε κατά 0,2%, όταν το πρώτο τρίμηνο είχε επίσης μειωθεί κατά 0,1%. Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα αν λάβουμε υπ’ όψη μας ότι η οικονομία στη ζώνη του ευρώ βρίσκεται για τέταρτο τρίμηνο, επί ένα έτος δηλαδή, στη ζώνη της μηδενικής μεγέθυνσης. Και πριν δηλαδή από τα δύο αυτά τρίμηνα οι ρυθμοί μεγέθυνσης κάθε άλλο παρά θεαματικοί ήταν… Εξετάζοντας άλλους κοινωνικούς δείκτες όπως η ανεργία, η κατάσταση είναι επίσης κρίσιμη, όπως δείχνει η αύξηση της στο 11,6% αφήνοντας πλέον εκτός εργασίας περισσότερους από 26 εκ. εργαζόμενους.
Το ποιοτικό στοιχείο της ύφεσης της ευρωζώνης έγκειται πλέον στο ότι ανεβαίνει όλο και πιο βόρεια, παύοντας να πλήττει μόνο τις περιφερειακές και τις νότιες χώρες. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι η Ολλανδία που είδε το ΑΕΠ της να μειώνεται απότομα κατά 1,1%, όταν το προηγούμενο τρίμηνο είχε αυξηθεί κατά 0,1%. Άλλο παράδειγμα εξάπλωσης της κρίσης είναι η υποβάθμιση της Γαλλίας την Δευτέρα από τον οίκο αξιολόγησης Μούντι’ς κατά μία μονάδα. Η απώλεια της ανώτερης βαθμολογίας που απολάμβανε η Γαλλία υπενθυμίζει πως δεν είναι μόνο τα σχεδόν μηδενικά επιτόκια του ευρώ (0,75%) που δένουν τα χέρια των νομισματικών αρχών. Είναι επίσης κι οι κίνδυνοι που γεννιούνται για την αξιολόγηση του προσωρινού (Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας) και του μόνιμου (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας) χρηματοδοτικού μηχανισμού καθώς η βαθμολογία τους εξαρτάται από την βαθμολογία των ισχυρών κρατών. Η αναμενόμενη υποβάθμισή του θα σημάνει υψηλότερο κόστος δανεισμού και λιγότερα διαθέσιμα κεφάλαια για τις επόμενες επιχειρήσεις «διάσωσης» που δεν θα αργήσουν, με αποτέλεσμα ελλείψει ακόμη κι αυτών των χρηματοδοτικών εργαλείων να αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης πολύ πιο βίαιων κρισιακών φαινομένων, με ολέθριες κοινωνικές επιπτώσεις.

Η χορήγηση της αναμενόμενης δόσης ύψους 31 δισ. ευρώ (και μαζί με τις επόμενες 44 δισ.) θα αυξήσει ξανά το δημόσιο χρέος της Ελλάδας. Γι’ αυτό τον λόγο η είσπραξή της θα αποδειχθεί καταστρεπτική για τα δημόσια οικονομικά και τους φορολογούμενους. Οι μόνοι που θα οφεληθούν θα είναι οι πιστωτές και οι Γερμανοί μιας και με αυτά τα χρήματα θα ενισχυθούν οι τράπεζες τις οποίες σε λίγα χρόνια θα αγοράσουν έναντι συμβολικού τιμήματος.

Ένοχη σιωπή από τα μνημονιακά ΜΜΕ για την αύξηση του δημόσιου χρέους όσο διαρκεί η “διάσωση”

Η απροθυμία των Ευρωπαίων και του ΔΝΤ να δώσουν το πράσινο φως για την εκταμίευση της δόσης στα δύο προηγούμενα συμβούλια υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης και η παραπομπή του θέματος σε ειδική συνεδρίαση αύριο, Δευτέρα, δεν μπορεί να ειδωθεί ανεξάρτητα από την προοπτική επιδείνωσης της κρίσης. Άμεσα ωστόσο τα εμπόδια που έπρεπε να λυθούν ήταν δύο πολύ πιο συγκεκριμένα.
Το πρώτο σχετιζόταν με την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού που δημιουργεί η απόφαση των υπουργών στο πρώτο συμβούλιο να δεχθούν την επιμήκυνση κατά δύο χρόνια των στόχων του διαρθρωτικού προγράμματος. Η απόφασή τους προφανώς δεν είχε καμιά σχέση με όσα καθησυχαστικά ακούστηκαν για κατανόηση από την μεριά των εταίρων μας των θυσιών του ελληνικού λαού. Αποδέχτηκαν να μετατεθεί κατά δύο χρόνια ο στόχος μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος λόγω του ότι ήταν πλήρως ενήμεροι για τις αστοχίες που κατ’ επανάληψη παρατηρούνται στην υλοποίηση του προγράμματος. Δεν μας έκαναν χάρη, με άλλα λόγια, απλώς αναγνώρισαν τον ανεδαφικό χαρακτήρα των στόχων που είχαν επιβάλλει. Το χρηματοδοτικό κενό σε ό,τι αφορά την διετία 2012-2014 ανέρχεται σε 14 δισ. ευρώ και την επόμενη διετία 2015-2016 σε 18 δισ. Η δυσκολία δε, προκύπτει από το γεγονός ότι κανείς από τους υπόλοιπους ευρωπαίους δεν θέλει να βάλει το χέρι στην τσέπη, με αποτέλεσμα οι λύσεις που αναζητούνται να κινούνται στη σφαίρα των «δημιουργικών οικονομικών». Ειρήσθω εν παρόδω, την απροθυμία τους να χρηματοδοτήσουν το κενό που προκαλεί η δική τους αποτυχία την καλύπτουν με το επιχείρημα ότι έτσι θα αυξανόταν το δημόσιο χρέος και θα οδηγούταν σε μη βιώσιμα επίπεδα. Στην ίδια σφαίρα των «δημιουργικών οικονομικών» κινούνται και οι λύσεις για την μείωση του δημόσιου χρέους έτσι ώστε να πέσει κάτω από το επίπεδο του 120% του ΑΕΠ το 2020 (ή κάπου εκεί κοντά) και να συνεχιστεί απρόσκοπτα η συμμετοχή του ΔΝΤ. Επί της ουσίας τώρα, άγνωστο παραμένει τόσο το γιατί να θεωρείται όριο βιωσιμότητας το 120% – που είναι σε κάθε περίπτωση πολύ υψηλό – κι όχι για παράδειγμα το 60% ή το πολύ το 80%, όσο και το χρονικό ορόσημο του 2020. Πρόκειται προφανώς για αυθαιρεσία. Δεν είναι δυνατό να θεωρείται φυσιολογική η εκτόξευση του δημόσιου χρέους στο 189% το 2014 και να συγκρούονται Ευρωπαίοι και ΔΝΤ για το αν το δημόσιο χρέος θα είναι στο 120% ή το 124% του ΑΕΠ μετά από οκτώ χρόνια, τη στιγμή μάλιστα που αποτυγχάνουν συστηματικά και παταγωδώς σε πιο απλές και βραχυπρόθεσμες προβλέψεις, όπως είναι για παράδειγμα η πορεία του ΑΕΠ ή της ανεργίας τον επόμενο χρόνο…
Η δεινή κατάσταση των δημόσιων οικονομικών στον παρόντα χρόνο, που προκάλεσε την ανάγκη μετάθεσης κατά δύο χρόνια του στόχου μείωσης του ελλείμματος φάνηκε και στα στοιχεία που δόθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα για την πορεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού το πρώτο δεκάμηνο του έτους. Ο φιλομνημονιακός Τύπος, για παράδειγμα η Καθημερινή, αυτό που είδαν ήταν πως το πρωτογενές έλλειμμα έφτασε στο 1,1 δισ. ευρώ. Δηλαδή πολύ πιο χαμηλά, στα μισά για την ακρίβεια επίπεδα, από τον στόχο που είχε τεθεί (2,2 δισ. ευρώ). Πρόκειται για μια εικόνα επίπλαστη, που απέχει σημαντικά από την αλήθεια. Για να δημιουργηθεί αυτή η εντύπωση οι δαπάνες του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων κινήθηκαν πολύ πιο χαμηλά από τους στόχους (3,28 δισ. ευρώ έναντι 3,8). Δεν καταβλήθηκε δηλαδή μισό δισ. ευρώ για να μπορούν να εξαπατούν τον κόσμο. Επίσης οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του κράτους προς τους προμηθευτές του συνέχισαν να αυξάνονται φτάνοντας το εννιάμηνο τα 8,2 δισ. ευρώ. Από την άλλη, στο σκέλος των εσόδων εμφανίστηκαν αυξημένες κατά μισό δισ. ευρώ εισπράξεις που όλες είναι έκτακτες και μη επαναλαμβανόμενου χαρακτήρα. Έτσι προέκυψε το 1 δισ. Τα μεγέθη ωστόσο από την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού αποκαλύπτουν μια άλλη, οδυνηρή πραγματικότητα σε ό,τι αφορά το ασφαλιστικό σύστημα. Ειδικότερα με βάση τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους αυτούς τους δέκα μήνες το ΤΑΠ – ΟΤΕ έχει εκταμιεύσει το 92,7% των ετήσιων κονδυλίων που του αντιστοιχούν, το ΙΚΑ το 92,1%, ο ΟΓΑ το 91,4%, το ΝΑΤ το 91%, ο ΕΟΠΥΥ το 88,3%. Από αυτήν την εξέλιξη δύο συμπεράσματα προκύπτουν. Πρώτο, ότι τα κονδύλια που έχουν αναγραφεί είναι σημαντικά υποδεέστερα των αναγκαίων και δεύτερο ότι άμεσα ή θα απαιτηθούν επιπλέον χρηματοδοτήσεις για να καλυφθεί το κενό που δημιουργείται το χρονικό διάστημα μέχρι να κλείσει το έτος ή, αν αποκλειστεί αυτό το ενδεχόμενο – που είναι πιθανό – , τότε θα γίνουν νέες περικοπές δαπανών ώστε το κενό στα ασφαλιστικά ταμεία να καλυφθεί με εσωτερική αναδιάταξη κονδυλίων. Η επιμήκυνση επομένως που εγκρίθηκε έρχεται να διευκολύνει ανάλογες προσαρμογές επί το ρεαλιστικότερο. Παρότι όμως ακόμη δεν έχει βρεθεί λύση για τον τρόπο κάλυψης αυτού του κενού, η διαχείρισή του αποδείχθηκε πολύ πιο απλή, σε σχέση με το χρέος.
Εν είδει παρενθέσεως πρέπει να πούμε ότι αυτή τη στιγμή, όσο δηλαδή δεν έρχεται στην Ελλάδα η δόση των 31,5 δισ. ευρώ που μαζί με τις επόμενες θα φτάσει τα 44 δισ., το δημόσιο χρέος καταγράφει …ιστορικά χαμηλά. Με βάση στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου το εννιάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2012 το δημόσιο χρέος έφτασε τα 303,5 δισ. ευρώ ή 156% του ΑΕΠ, εξ αιτίας της πρόσκαιρης μείωσης που επέφερε η αναδιάρθρωση του Μαρτίου, όταν ένα χρόνο πριν, δηλαδή το 2011, το δημόσιο χρέος ήταν 360,3 δισ. Ωστόσο η δόση των 31 δισ. ευρώ δυστυχώς θα έρθει και μάλιστα επαυξημένη στα 44 δισ. Γιατί να χάσει η Γερμανία αυτή την μοναδική ευκαιρία να μας φεσώσει με το 25% σχεδόν του ΑΕΠ, αναλαμβάνοντας εμείς, οι φορολογούμενοι της Ελλάδας, το κόστος εξυγίανσης των τραπεζών στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης, ώστε στη συνέχεια να της αγοράσει η Ντόιτσε Μπανκ έναντι ούτε καν ενός πινακίου φακής; Πολύ πιθανά έναντι 1 μόνο ευρώ, εκεί δηλαδή που ανήλθαν και οι προσφορές για την Εμπορική Τράπεζα από τους υποψήφιους αγοραστές της… Δεν καθορίστηκαν τυχαία τόσο σκληροί για τους έλληνες αστούς οι όροι της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών… Έτσι, μετά από ένα σύντομο χρονικό διάστημα τριών το πολύ πέντε ετών κι αφού πρώτα θα έχουμε φορτωθεί το κόστος ανακεφαλαιοποίησης τους κι επίσης αφού πρώτα οι ελληνικές τράπεζες θα έχουν στεγνώσει την αγορά με αυξήσεις κεφαλαίου, θα βρεθούν στα χέρια των Γερμανών, φέρνοντας με αυτό τον τρόπο και πιο κοντά την συζητούμενη «τραπεζική ένωση» στο πλαίσιο της ΕΕ.
Η είσπραξη της δόσης των 31 ή 44 δισ. ευρώ θα οξύνει την υπαρκτή δημοσιονομική κρίση, που τέθηκε εκτός ελέγχου με ευθύνη των δανειστών, όπως βεβαιώνουν οι προβλέψεις για την πορεία του δημόσιου χρέους οι οποίες περιλαμβάνονται στο προσχέδιο της έκθεσης της Τρόικας: 176,7% του ΑΕΠ για φέτος, 188,3% το 2013, 188,9% το 2014, κοκ. Κι εδώ η υποκρισία των μέσων ενημέρωσης και των οπαδών της δημοσιονομικής σταθερότητας απέναντι στον υπό εξέλιξη δημοσιονομικό εκτροχιασμό ανταγωνίζεται (…ελεύθερα) με την υποκρισία που έδειξαν απέναντι στον 22χρονο βομβιστή της Χρυσής Αυγής από τον Βόλο, που έναντι ενός μεροκάματου αναλάμβανε από την εγκληματική συμμορία να βγάζει σε πέρας βρόμικες δουλειές, όπως εμπρησμούς τζαμιών… Ούτε μονόστηλο! Αντίθετα με τα στρέμματα αρθρογραφίας και τα κροκοδείλια επί της οθόνης δάκρυα που αφιέρωναν όταν η αύξηση του δημόσιου χρέους αποδιδόταν στην καλοπέραση των συνταξιούχων και καλούταν να δικαιολογήσει την επιβολή των μνημονίων, τώρα, η αύξηση του δημόσιου χρέους από το 2009 κατά το ήμισυ (129% του ΑΕΠ ήταν μετά και 115% ήταν πριν την δημιουργική στατιστική που έτυχε ακόμη και δικαστικής διερεύνησης), θεωρείται σχεδόν φυσιολογική και ουδόλως ανησυχητική για τις …επόμενες γενιές.
Κι αυτό δεν συμβαίνει μόνο εντός της Ελλάδας με τα πλήρως υποταγμένα στην διαπλοκή και την Τρόικα Μέσα Ενημέρωσης, αλλά και εκτός. Έτσι, η σπαζοκεφαλιά που προσπαθούν να λύσουν στο συμβούλιο υπουργών Οικονομικών πρωτίστως έχει να κάνει με τις αντιρρήσεις του ΔΝΤ, που θέλει με κάθε τρόπο να μπορεί να επιδείξει στα μέλη του την βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους έστω και μετά από οκτώ ή δέκα χρόνια, παρά στα υπαρκτά προβλήματα που εμφανίζει η αποπληρωμή του δημόσιου χρέους. Τα προβλήματα αυτά δε, αφορούν το άμεσο κι όχι το απώτερο μέλλον. Χαρακτηριστικά, και πάλι με βάση στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου, από το 2013 μέχρι το 2020 η Ελλάδα καλείται να αποπληρώσει 88,1 δις. ευρώ και την επόμενη δεκαετία, από το 2021 μέχρι το 2030 άλλα 128,4 δισ. ευρώ. Το PSI επομένως το μόνο που κατάφερε, πέρα από την αύξηση του δημόσιου χρέους, ήταν να μετακυλήσει τις πληρωμές για λίγα χρόνια. Αποτυχία δηλαδή σε ό,τι αφορά τον στόχο που είχε θέσει να καταστήσει βιώσιμο το ελληνικό δημόσιο χρέος.

Το ένα χειρότερο από τ’ άλλο

ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΠΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΥΝ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ

Οι λύσεις που διερευνούν από κοινού υπουργοί της ευρωζώνης και ΔΝΤ ώστε να χαρακτηριστεί βιώσιμο το δημόσιο χρέος και να προχωρήσει απρόσκοπτα η συμμετοχή του ΔΝΤ είναι κατ’ αρχήν βραχυπρόθεσμες κι επομένως μεταβατικές και γι’ αυτό τον λόγο εκ των πραγμάτων ήπιες και επιδερμικές. Το σημαντικότερο ωστόσο είναι ότι διαχειρίζονται το πρόβλημα από τη σκοπιά των συμφερόντων των πιστωτών. Ο βραχυπρόθεσμος χαρακτήρας των εξεταζόμενων λύσεων επιβάλλεται από την άρνηση της Γερμανίας να συζητήσει οποιαδήποτε λύση περιλαμβάνει διαφυγόντα κέρδη (γιατί περί αυτού πρόκειται κι όχι για ζημιές, όπως αποκαλούνται) όσο διαρκεί η προεκλογική περίοδος. Μέχρι δηλαδή τον Οκτώβριο του 2013. Τέσσερα είναι τα βασικά σενάρια που εξετάζονται κι αυτά μάλιστα θα εμφανιστούν ως αμιγώς «ελληνικές» λύσεις ώστε να μην δημιουργήσουν προηγούμενο και σύντομα άλλες χώρες όπως η Πορτογαλία ή η Ιρλανδία ζητήσουν αντίστοιχες λύσεις.
Πρώτο και επικρατέστερο, επαναγορά από την ελληνική κυβέρνηση ομολόγων της που ανταλλάσσονται στην δευτερογενή αγορά περίπου στο 30% της ονομαστικής τους αξίας. Σε αυτό το πλαίσιο με ένα αρχικό κεφάλαιο της τάξης των 10-12 δισ. ευρώ (που θα μπορούσαν να προέλθουν από επιστροφή κερδών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας) θα μπορούσε να διαγραφεί ένα υπερδιπλάσιο χρέος ύψους 35-40 δισ. Τα τεχνικά εμπόδια αυτής της λύσης είναι πολλά: Από την εύρεση των κεφαλαίων και τον τρόπο με τον οποίο θα πειστούν να συμμετάσχουν οι ομολογιούχοι μέχρι την αύξηση που θα καταγράψουν οι τιμές των ομολόγων αν αποφασισθεί αυτή η λύση ελαχιστοποιώντας το όφελος που προκύπτει από την διαφορά μεταξύ τιμής διαπραγμάτευσης και ονομαστικής τιμής του ομολόγου. Οι δυσκολίες αυτής της λύσης ωστόσο ωχριούν μπροστά στις ζημιές που θα προκαλέσουν στους κύριους κάτοχους αυτών των ομολόγων που ανέρχονται σε 63 δισ. ευρώ και είναι ελληνικές τράπεζες και κυρίως ασφαλιστικά ταμεία και ομολογιούχοι – φυσικά πρόσωπα. Δεν πρόκειται επομένως για μια τεχνική, ουδέτερη κοινωνικά λύση.
Οι άλλες τρεις λύσεις είναι: Επιβολή μορατόριουμ μιας δεκαετίας στη αποπληρωμή τόκων για τα δάνεια που έχουν δοθεί στο πλαίσιο της πρώτης σύμβασης του Μαΐου του 2010, η οποία απλώς μεταθέτει το πρόβλημα για μετά από δέκα χρόνια. Μείωση των επιτοκίων στα δάνεια του πρώτου μνημονίου από το επίπεδο του Euribor συν 150 μονάδες βάσης, όπως διαμορφώθηκε πέρυσι την άνοιξη. Αυτή η λύση ωστόσο προσκρούει σε πιθανές αντιδράσεις που θα υπάρξουν στα εθνικά κοινοβούλια που θα κληθούν να εγκρίνουν αυτά τα διαφυγόντα κέρδη. Τέλος, το τέταρτο σενάριο προβλέπει παραίτηση της Ευρωπαϊκής και των εθνικών κεντρικών τραπεζών από τα ιλιγγιώδη και κερδοσκοπικά τους οφέλη από τα ελληνικά ομόλογα, όπως αυτά προκύπτουν από την διαφορά μεταξύ τιμής κτήσης και έκδοσης.

ΕΠΙΤΡΟΠΟΙ ΠΑΝΤΟΥ

Παράνομο το χρέος σε κράτη της ευρωζώνης

ΕΓΓΥΗΣΗ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ

Το σημαντικότερο ωστόσο είναι ότι όλα τα σενάρια διαχείρισης του ελληνικού δημόσιου χρέους το προσεγγίζουν από τη σκοπιά των πιστωτών, που έχει δύο άμεσες συνέπειες. Η πρώτη είναι να συνοδεύονται από απεχθείς όρους και η δεύτερη συνέπεια να μένουν στο απυρόβλητο τα δάνεια που κατέχει ο «επίσημος» λεγόμενος τομέας, δηλαδή κράτη μέλη της ευρωζώνης, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ΕΚΤ, εθνικές κεντρικές τράπεζες κι επίσης το ΔΝΤ.
Οι δυσβάτακτοι όροι που θα συνοδεύσουν κάθε είδους διευκόλυνση εξυπηρετούν τρεις στόχους: Πρώτο, να διευκολυνθεί η ιμπεριαλιστική επέκταση της Γερμανίας στην Ελλάδα. Ήδη η τοποθέτηση επιτρόπων σε τράπεζες, ΟΤΑ και νευραλγικές δημόσιες υπηρεσίες, που μετατρέπουν την Ελλάδα σε μεταμοντέρνα αποικία ξεφτιλίζοντας κάθε έννοια κυριαρχικών δικαιωμάτων και ανεξαρτησίας, δεν έχει προηγούμενο για ανεπτυγμένη χώρα μέλος του ΟΟΣΑ. Το επόμενο βήμα μπορεί να είναι η χρησιμοποίηση της ακίνητης περιουσίας του δημοσίου (από ΔΕΚΟ μέχρι ακίνητα, συμπεριλαμβανομένων των νησιών) ως ενέχυρο για οποιαδήποτε δανειακή διευκόλυνση. Δεύτερο να είναι εμφανής ο τιμωρητικός τους χαρακτήρας ώστε να μην ζητήσουν κι άλλες χώρες αντίστοιχα μέτρα και τρίτο να επιταχύνουν το πρόγραμμα διαρθρωτικής προσαρμογής τσακίζοντας περαιτέρω εργατικά δικαιώματα και κατακτήσεις προς όφελος του κεφαλαίου, ντόπιου και ξένου. Ήδη τα βήματα οπισθοδρόμησης, δηλαδή εξαθλίωσης της εργατικής τάξης και των μεσαίων στρωμάτων, που έχουν συντελεστεί προκαλούν δέος, χωρίς να προοιωνίζονται ένα τέλος σε αυτό τον εφιάλτη: Με βάση στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας, τον τελευταίο χρόνο γίναμε φτωχότεροι κατά 5,4 δισ. ευρώ, με κάθε τετραμελή ελληνική οικογένεια να χάνει κατά μέσο όρο 2.000 ευρώ. Παράλληλα, αψηφώντας μάλιστα την φτωχοποίηση κι οξύνοντάς την, το λιγότερο κράτος του αχαλίνωτου μνημονιακού νεοφιλελευθερισμού δεν δίστασε να βάλει το χέρι του ακόμη πιο βαθιά στην τσέπη μας υφαρπάζοντας 37,3% περισσότερους φόρους, ενώ μείωσε κατά 9,5% τις κοινωνικές δαπάνες. Η μείωση μάλιστα των επενδύσεων κατά 20,6% μαζί με τις αλλεπάλληλες ανακοινώσεις αποχώρησης πολυεθνικών από την ελληνική αγορά (από την Σίτιμπανκ, την Κρεντί Αγκρικόλ και τη Σοσιετέ Ζενεράλ μέχρι τα Κόστα καφέ) που έχουν ως αποτέλεσμα να χάνονται κάθε μέρα 900 θέσεις εργασίας σύμφωνα με τον ΟΑΕΔ, και 750.000 την τελευταία τριετία σύμφωνα με μελέτη της Εθνικής Τράπεζας, δείχνουν πόσες αστείες είναι οι κυβερνητικές μεγαλοστομίες με αφορμή την ανακοίνωση κάποιων μεμονωμένων περιπτώσεων πολυεθνικών ότι θα ενισχύσουν την γραμμή παραγωγή τους στην Ελλάδα. Γιατί να μην το κάνουν άλλωστε όταν η μείωση των μισθών, σύμφωνα με την μελέτη της Εθνικής, θα ξεπεράσει σωρευτικά την περίοδο 2010 – 2012 το 22%, ενώ για το 2013 προβλέπεται να μειωθούν κατά 6%; Γι’ αυτούς δουλεύουν οι υπουργοί του Σαμαρά, από τον Βρούτση μέχρι τον Μανιτάκη, με τον έναν να οδηγεί τους μισθούς των νέων εργαζομένων στα 426,94 ευρώ και να καταργεί το επίδομα γάμου και τον άλλον να κάνει τα αδύνατα, νομικώς, δυνατά για να προωθήσει τον στόχο της απόλυσης 2.000 εργαζομένων στο δημόσιο για φέτος και άλλων 23.000 το 2013. Μπροστά σε αυτό τον «ιερό» στόχο τι είναι η φτωχοποίηση όλης σχεδόν της κοινωνίας ή οι 3.124 αυτοκτονίες που δήλωσε επίσημα από το βήμα της Βουλής, ο υπουργός προστασίας της Χρυσής Αυγής, Νίκος Δένδιας ότι σημειώθηκαν μεταξύ Ιανουαρίου 2009 και Αυγούστου 2012.
Η δεύτερη συνέπεια των υπό συζήτηση σεναρίων περιλαμβάνει την εξαίρεση από την συζήτηση της διαγραφής χρέους που κατέχουν οι «επίσημοι» δανειστές και πριν απ’ όλους τα κράτη μέλη της ευρωζώνης. Αυτό όμως πλέον είναι το μεγαλύτερο και συγκεντρώνει τα πιο κραυγαλέα στοιχεία παρανομίας: από την μη κύρωση της πρώτης δανειακής σύμβασης από την βουλή, μέχρι την ελλιπή νομιμοποίησή του στην κοινωνία. Πλευρές που διευκολύνουν τον χαρακτηρισμό του ως παράνομου από ένα λογιστικό έλεγχο που θα επιτρέψει την διαγραφή του όχι για να γίνει βιώσιμο αλλά, το σημαντικότερο, για να μην οδηγήσει η αποπληρωμή του στην  εξαθλίωση της κοινωνίας.

(Πριν, 25 Νοεμβρίου 2012)

Εκτός ελέγχου το δημόσιο χρέος!

του Λεωνιδα Βατικιωτη...

Η κατάσταση στα δημόσια οικονομικά είναι δραματική, απείρως χειρότερη αυτής που φαίνεται από πρώτη ματιά και αυτής που παρουσιάζουν τα μέσα ενημέρωσης, με αποτέλεσμα μια υποτροπή της ελληνικής κρίσης να είναι θέμα λίγων εβδομάδων.

Θέμα ημερών πάντως είναι οι νέες περικοπές που ζητά η Τρόικα και το παζάρι που εξελίσσεται στο υπουργείο Οικονομικών με επίκεντρο τα μέτρα λιτότητας που ζητούν να εφαρμοστούν. Η κυβέρνηση δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι είναι πρόθυμη να συναινέσει. Πολύ πιθανά με τριβές και με απώλειες στο εσωτερικό της, αλλά δεν έχει καμιά πρόθεση να τραβήξει το σχοινί στα άκρα, παρότι αυτή τη στιγμή είναι ηλίου φαεινότερο πως όλοι οι υπολογισμοί για το δημόσιο χρέος έχουν τιναχθεί στον αέρα και είναι εμφανές ότι η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους απέτυχε παταγωδώς. Η επίσκεψη της Μέρκελ στην Αθήνα την Τρίτη σηματοδοτεί την ικανοποίηση του Βερολίνου για την υποτέλεια και την εθελοδουλεία που επιδεικνύει η Αθήνα, ένα φιλικό χτύπημα στην πλάτη που λέει «συνεχίστε κι εμείς είμαστε εδώ»…

Μείωση μισθών

Σε τι να συνεχίσουν; Στην κατακρεούργηση των κοινωνικών δαπανών που δεν έχει τέλος! Όποιος πίστευε ότι κάποια στιγμή θα βρεθεί ένα όριο όπου οι περικοπές θα τερματιστούν δεν έχει παρά να κοιτάξει το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού που δόθηκε στη δημοσιότητα την Δευτέρα 1 Οκτωβρίου και το οποίο φυσικά θα ανατραπεί πολλές φορές. Κάθε φορά όμως θα ανατρέπεται επί τα χείρω για τους εργαζόμενους, ενσωματώνοντας τις νέες απαιτήσεις των πιστωτών. Μέχρι στιγμής οι προβλέψεις είναι δραματικές. Το κονδύλι για μισθούς και συντάξεις για το 2013 μέχρι στιγμής προβλέπεται να μειωθεί κατά 10,6% σε σχέση με το 2012 (από 20,39 δισ. ευρώ σε 18,24) όταν σε σχέση με το 2011 είχε ήδη μειωθεί κατά 6,5% (21,81 δισ. ευρώ). Μια τόσο μεγάλη μείωση για το 2013 πολύ πιθανά περιλαμβάνει όχι μόνο την φτωχοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων, αλλά και την απόλυση μερικών δεκάδων χιλιάδων.
Η Τρόικα προτείνει την απόλυση χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων εδώ και τώρα λόγω του ότι αμφισβητεί τις προβλέψεις που διατυπώνει το υπουργείο Οικονομικών για την πορεία του ΑΕΠ το 2013 (-3,8%). Οι Τροϊκανοί προβλέποντας μεγαλύτερη ύφεση (-5%) κι επομένως λιγότερα φορολογικά έσοδα για το μέλλον, απαιτούν μείωση των δημοσίων δαπανών και την απόλυση χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων, μεγαλύτερες περικοπές σε συντάξεις του ΟΓΑ και οικογενειακά επιδόματα και κατάργηση δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα για τους δημόσιους υπαλλήλους, χαρακτηρίζοντας τις προτάσεις της ελληνικής πλευράς για περικοπές στην υγεία, την άμυνα και την τοπική αυτοδιοίκηση ως ανεπαρκείς για να εξισορροπήσουν τις αποκλίσεις που θα καταγραφούν το 2013.
Οι αποκλίσεις όμως δεν αφορούν μόνο τις προβλέψεις για το μέλλον.

Με τους στίχο «αχ πόσα μας επιφυλάσσει ακόμη το παρελθόν» έκλεινε το ποίημά του με τίτλο Το παρελθόν ο Μάνος Ελευθερίου πριν εννέα χρόνια. Την αγωνία του την συμμεριστήκαμε πολλές φορές από το 2009 όταν οι αναθεωρήσεις των στοιχείων των δημόσιων οικονομικών των προηγούμενων ετών επεφύλασσαν τις χειρότερες εκπλήξεις για το παρόν και το μέλλον. Έτσι και τώρα..

Τα στοιχεία που υπάρχουν στο προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το δημόσιο χρέος δηλώνουν με την πρώτη ματιά ότι η αναδιάρθρωση του Μαρτίου του 2012, αν είχε σκοπό να μειώσει το ελληνικό δημόσιο χρέος – όπως επίσημα διατείνονταν οι αρχιτέκτονες και οι ντουντούκες τους, απέτυχε παταγωδώς! Παρότι ως απόλυτο μέγεθος το δημόσιο χρέος μειώνεται ελαφρώς το 2012 ως προς το 2011, ως ποσοστό – κι αυτό είναι που όλοι εξετάζουν – αυξάνεται κατά τέσσερις μονάδες φτάνοντας το 169,5% από 165,3% που ήταν το 2011! Πηγαίνοντας δε πιο πίσω, όταν η κατάσταση του δημόσιου χρέους χαρακτηρίστηκε μη βιώσιμη, τα πράγματα φαντάζουν ρόδινα σε σχέση με το τι συμβαίνει σήμερα: Το 2010, για παράδειγμα, όταν ξεκίνησε η εισβολή της ΕΕ και του ΔΝΤ το δημόσιο χρέος ήταν «μόνο» 145%, ενώ το 2009 η χρονιά που θεωρείται ότι ξεκίνησε ο «εκτροχιασμός» των δημόσιων οικονομικών με την υποτιθέμενη αλόγιστη πολιτική παροχών της κυβέρνησης Κ. Καραμανλή το δημόσιο χρέος ήταν 129,4% του ΑΕΠ. Κι όσο για τον επόμενο χρόνο, το 2013, το δημόσιο χρέος θα φτάσει το 179,3%!
Δεν πρόκειται όμως ποτέ να συμβεί αυτό. Η Τρόικα κι ειδικότερα ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ αρνείται να ανάψει το πράσινο φως για την εκταμίευση της δόσης των 31,3 δισ. ευρώ θέτοντας υπό αμφισβήτηση όχι μόνο τη καταβολή της δόσης αλλά την υλοποίηση όλου του προγράμματος χρηματοδότησης ύψους 174 δισ. ευρώ, για δύο λόγους: Για να πιέσει την κυβέρνηση Α. Σαμαρά να εφαρμόσει χωρίς επιφυλάξεις τις αντιλαϊκές μεταρρυθμίσεις που της ζητούν και δεύτερο επειδή η πορεία του δημόσιου χρέους βρίσκεται εκτός ελέγχου, πιέζοντας για λύσεις. Το αστείο ποιο είναι; Ότι ο ένας λόγος συνδέεται με τον άλλο αρνητικά! Δηλαδή η εφαρμογή των αντιλαϊκών μέτρων (αποδεδειγμένα, με βάση την εμπειρία που έχουμε αποκομίσει τα τελευταία χρόνια!) αυξάνει το δημόσιο χρέος, αντίθετα με ό,τι επικαλείται η Τρόικα.

Εκβιάζει το ΔΝΤ

Ο εκβιαστικός χαρακτήρας της απροθυμίας του ΔΝΤ να συναινέσει στην εκταμίευση της δόσης, που στραγγαλίζει την ελληνική οικονομία, φάνηκε πεντακάθαρα σε δημοσίευμα των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς την Πέμπτη 4 Οκτώβρη όπου ανέφερε ότι με βάση δηλώσεις αξιωματούχων της ΕΕ «το ΔΝΤ είναι πιο σκεπτικό για την ικανότητα των Ελλήνων να προχωρήσουν τις μεταρρυθμίσεις. Ο Σαμαράς κι ο Στουρνάρας θέλουν να πράξουν το σωστό, αλλά υποφέρουν από μια τρομακτική κληρονομιά και ένα ζοφερό παρόν. Οι αξιωματούχοι του ΔΝΤ πιστεύουν ότι έχουν λόγους να είναι καχύποπτοι. Ένα πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που αυτό τον χρόνο υποτίθεται θα έφερνε 3,5 δισ. ευρώ, για παράδειγμα, πιθανά θα αποδώσει μόνο 300 εκ. ευρώ κι ο στόχος για πωλήσεις ύψους 19 δισ. ευρώ μέχρι το 2015 φαντάζει όλο και πιο δύσκολο να επιτευχθεί».
Ως αποτέλεσμα των παρασκηνιακών πιέσεων που ήταν σε εξέλιξη, την επόμενη μέρα του δημοσιεύματος η κυβέρνηση κατέθεσε προς ψήφιση πράξη νομοθετικού περιεχομένου του υπουργείου Οικονομικών που διευκολύνει τις ιδιωτικοποιήσεις και το ξεπούλημα της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου. Με βάση όσα προβλέπει, καταργείται το ελάχιστο ποσοστό του ελληνικού δημοσίου στις υπό ιδιωτικοποίηση εταιρείες. Με βάση αυτό το άρθρο το ελληνικό δημόσιο δεν είναι υποχρεωμένο να διατηρεί ένα ελάχιστο συμμετοχής στις εταιρείες ΕΛΠΕ, ΔΕΗ, ΟΠΑΠ, ΟΔΙΕ, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, ΕΛΤΑ και στους Οργανισμούς Λιμένα Πειραιά, Θεσσαλονίκης, Αλεξανδρούπολης, Βόλου, Ελευσίνας, Ηγουμενίτσας, Ηρακλείου, Καβάλας, Κέρκυρας, Λαυρίου, Πατρών και Ραφήνας. Με βάση άλλα άρθρα δεν χρειάζεται πλέον προηγούμενη έγκριση της Διυπουργικής Επιτροπής Αποκρατικοποιήσεων για την πώληση πακέτου μετοχών άνω του 20%, δίνεται η δυνατότητα της εμπορικής αξιοποίησης του αιγιαλού και της παραλίας που βρίσκεται μπροστά από την επένδυση για να τοποθετηθούν για παράδειγμα ομπρέλες μπροστά από ξενοδοχείο, διευκολύνεται η διαδικασία των απαλλοτριώσεων και τέλος επεκτείνεται ο «θεσμός της επιφάνειας», όπως χαρακτηρίζεται η δυνατότητα μακροχρόνιας μίσθωσης ακινήτων. Επομένως οι πιέσεις της Τρόικας, που εκδηλώθηκαν δημόσια λίγες μόλις μέρες μετά την ανακοίνωση της εκχώρησης σε ιδιώτες 37 περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας, δεν έπεσαν στο κενό. Έπιασαν τόπο, όπως δείχνει η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου…
Από την άλλη το ΔΝΤ εμφανίζεται απρόθυμο να συναινέσει στη χορήγηση της δόσης επικαλούμενο το πρόβλημα που υφίσταται με το ύψος του δημόσιου χρέους, από την στιγμή που υπερβαίνει το 120% του ΑΕΠ, όπου βρίσκεται η διαχωριστική γραμμή που έχει θέσει ο ιμπεριαλιστικός οργανισμός για να κρίνει ένα χρέος αν είναι βιώσιμο ή όχι! Και το ελληνικό χρέος κρίνεται μη βιώσιμο με αποτέλεσμα το ενδεχόμενο της διακοπής των χρηματοδοτήσεων από την μεριά του ΔΝΤ, επικαλούμενο τον κίνδυνο να χάσει τα λεφτά του, να είναι κάτι παραπάνω από ορατό. Παραβλέπεται φυσικά ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος είναι μη βιώσιμο με αποκλειστική ευθύνη των πιστωτών. Η αύξησή του είναι αποτέλεσμα των μέτρων που εφαρμόστηκαν κατ’ εντολή της Τρόικας κι όχι όσων δεν έγιναν από την ελληνική πλευρά.

Ακόμη υψηλότερο το χρέος

Τα πράγματα μάλιστα με το ελληνικό δημόσιο χρέος είναι πολύ χειρότερα ακόμη κι απ’ αυτά που περιγράφονται στο προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού, δικαιολογώντας τις επιφυλάξεις του ΔΝΤ που φυσικά είναι προσχηματικές. Με βάση στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα από τη στατιστική υπηρεσία προχθές, Παρασκευή 5 Οκτωβρίου, τέσσερις μέρες δηλαδή μετά την δημοσιοποίηση του προσχεδίου του προϋπολογισμού, η ύφεση του 2011 ανήλθε στο 7,1% κι όχι σε 6,9% όπως αναγράφεται στο προσχέδιο. Το δημόσιο χρέος επομένως ως ποσοστό του ΑΕΠ δεν ήταν 165,3%, όπως γράφει το προσχέδιο και φαίνεται στον πίνακα που παραθέτουμε αλλά ελαφρώς μεγαλύτερο! Η κατάσταση επομένως με την πορεία του δημόσιου χρέους, μισό μόλις χρόνο μετά την ανταλλαγή των ομολόγων που υποτίθεται ότι άφηνε στο παρελθόν την κρίση δημόσιου χρέους, είναι εκρηκτική και μη βιώσιμη, πιέζοντας άμεσα για λύση!
Οι πιστωτές όμως για μια ακόμη φορά κάνουν τα πράγματα δυσκολότερα οξύνοντας την κρίση χρέους, καθώς απαιτούν εδώ και τώρα την υιοθέτηση των αντιλαϊκών μέτρων ως προϋπόθεση για να εγκρίνουν και την πιο ήπια αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, όπως είναι για παράδειγμα η επιμήκυνση της αποπληρωμής των ομολόγων που λήγουν σύντομα ή η μείωση των επιτοκίων που συνοδεύουν τα δάνεια διάσωσης αν και ξέρουν ότι η ύφεση θα οδηγήσει σε αύξηση το λόγο χρέους προς ΑΕΠ. Ταυτόχρονα κρίσιμα κέντρα, όπως η ΕΚΤ που έχει στην κατοχή της ελληνικά ομόλογα ύψους 55 δισ. ευρώ, καταθέτουν την απροθυμία τους να υπαχθούν στη νέα αναδιάρθρωση, προεξοφλώντας ότι στο τέλος θα απαιτήσουν ένα εξωφρενικό αντίτιμο για να δώσουν την συγκατάθεσή τους. Έτσι ακριβώς είχε γίνει και πέρυσι. Έγραφε χαρακτηριστικά η Ελευθεροτυπία στις 21 Ιανουαρίου 2011: «Ανοησίες… Τη λέξη αυτή χρησιμοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να χαρακτηρίσει τα δημοσιεύματα του γερμανικού Τύπου, σύμφωνα με τα οποία βρίσκεται σε επεξεργασία σχέδιο για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Ερωτηθείς χθες ο εκπρόσωπος του επιτρόπου Όλι Ρεν αποκάλεσε ανοησίες τα εν λόγω δημοσιεύματα, επισημαίνοντας ότι υπάρχει ήδη επίσημη διάψευση από το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, την οποία συμμερίζεται απόλυτα η Κομισιόν». Αυτά λέγονταν τον Ιανουάριο του 2011. Ένα χρόνο μετά ξέρουμε τι έγινε…

Προβλέψεις για την πορεία βασικών μεγεθών της ελληνικής οικονομίας
	2008	2009	2010	2011	2012	2013
Χρέος γεν. κυβέρνησης (εκ. ευρώ)	263.284	299.684	329.534	355.600	340.600	346.200
ΑΕΠ (εκ. ευρώ)	232.920	231.642	227.318	215.088	200.906	193.078
Χρέος ως % του ΑΕΠ	113%	129,40%	145,00%	165,30%	169,50%	179,30%
Ποσοστιαία ετήσια μεταβολή ΑΕΠ				-6,80%	-6,50%	-3,80%
Πηγή: Προσχέδιο κρατικού προϋπολογισμού, ημερ. δημοσίευσης 1 Οκτωβρίου 2012

Σε άρθρο του Άλεξ Καλίνικου που συμπεριλαμβάνεται στο τρέχον τεύχος του περιοδικού Κέμπριτζ Τζέρναλ οφ Εκόνομικς, το οποίο είναι αφιερωμένο στην λιτότητα, αναφέρεται ότι από το 1999 μέχρι το 2009 η αμερικάνικη χρηματοπιστωτική βιομηχανία δαπάνησε 3,5 δισ. δολ. για λόμπινγκ κι άλλα 2,2 δισ. δολ. υπό την μορφή χρηματοδοτήσεων σε προεκλογικές εκστρατείες για να διασφαλίσει τα συμφέροντά της. Στην από δω μεριά του Ατλαντικού το κόστος ενδέχεται να αποδείχθηκε πολύ μικρότερο λόγω του ότι η διαπλοκή ήταν οργανική. Από την Γερμανία μέχρι την Ελλάδα οι κρατικοί αξιωματούχοι δεν χρειάστηκε να εξαγοραστούν από τους τραπεζίτες για να ψηφίσουν ευνοϊκούς νόμους, αλλά το έπραξαν οικεία θελήση πιστεύοντας ακράδαντα πως ό,τι είναι καλό για την Ντόιτσε Μπανκ ή την Εθνική Τράπεζα είναι καλό και για τη χώρα.

Νέος τραπεζικός χάρτης μετά την εξαγορά της Γιούρομπανκ από την Εθνική

Έτσι φτάσαμε οι αποτυχημένες τράπεζες της Ευρώπης από τον Οκτώβριο του 2008 μέχρι τον Οκτώβριο του 2011 να έχουν πάρει από τα κράτη 4,5 τρισ. ευρώ, ποσό που ισοδυναμεί με το ένα τρίτο του ετήσιου ΑΕΠ, και στην Ελλάδα – όπου πάντα είμαστε πιο γαλαντόμοι – οι επιδοτήσεις στις τράπεζες (συμπεριλαμβανομένου όλου του ποσού των 50 δισ. της ανακεφαλαιοποίησης) να ισοδυναμούν με 218 δισ. ευρώ ή περίπου ένα ετήσιο ΑΕΠ. Ειδικότερα, από τα 39,4 δισ. ευρώ του δεύτερου δανείου που συνόδευσε την ανταλλαγή των ομολόγων, τα 25 δισ. κατευθύνθηκαν στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, παρότι το σύνολο των τοποθετήσεών τους σε ελληνικά ομόλογα όταν έγινε η αναδιάρθρωση δεν ξεπερνούσε τα 43 δισ. ευρώ (The second economic adjustment programme for Greece, European Commission, Μάρτιος 2012). Επομένως μέσω της ανακεφαλαιοποίησης, της επιδότησης δηλαδή των τραπεζών με ζεστό κρατικό χρήμα, δεν καλύπτονται μόνο οι ζημιές από το PSI αλλά και οι απώλειες από μη εξυπηρετούμενα δάνεια λόγω ύφεσης και τις κακές επενδύσεις τους. Εκεί πάνε τα λεφτά των φορολογουμένων!
Στα χρήματα που είναι διαθέσιμα για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και ειδικότερα σ’ ένα μπόνους ύψους 16 δισ. ευρώ στοχεύει κι η εξαγορά της Γιούρομπανκ από την Εθνική Τράπεζα, που αποτελεί και την πιο σημαντική κίνηση στην πυρετώδη δραστηριότητα που ήδη παρατηρείται στον τραπεζικό χάρτη, περιλαμβάνοντας μέχρι στιγμής την εξαγορά από την Πειραιώς της (υγειούς) Αγροτικής Τράπεζας και πιθανότατα της Γενικής αν στεφθούν από επιτυχία οι διαπραγματεύσεις που είναι ήδη σε εξέλιξη με την Σοσιετέ Ζενεράλ που ελέγχει την πάλαι ποτέ τράπεζα των στρατηγών. Οι τάσεις συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης στην τραπεζική αγορά ενισχύθηκαν κι από την συμφωνία της Άλφα Μπανκ με την Κρεντίτ Αγκρικόλ ώστε η τράπεζα του Γιάννη Κωστόπουλου να πάρει υπό τον έλεγχό της την Εμπορική.

Ζημιά για εργαζόμενους, καταναλωτές, οικονομία

Από την υπέρβαση του κατακερματισμού που χρόνια τώρα χαρακτήριζε την ελληνική τραπεζική αγορά ζημιωμένοι θα βγουν οι τραπεζοϋπάλληλλοι, οι καταναλωτές και η ίδια η οικονομία. Από αυτήν την, πρωτοφανή για τα χρονικά του ελληνικού καπιταλισμού, αναμόρφωση του τραπεζικού χάρτη θα πληγούν καίρια οι θέσεις εργασίας. Υπολογίζεται πως από τους 50.000 – 55.000 τραπεζοϋπαλλήλους που έχουν μείνει στο επάγγελμα το ένα τρίτο πολύ σύντομα θα απολυθεί, ενώ οι υπόλοιποι θα χάσουν οριστικά όποιες κατακτήσεις έχουν απομείνει. Οι συγχωνεύσεις θα προκαλέσουν μια τάση προς τα κάτω σε κάθε πλευρά των εργασιακών σχέσεων, από αμοιβές και ωράρια, μέχρι ασφαλιστικό και παροχές. Οι καταναλωτές (επιχειρήσεις και νοικοκυριά) θα δουν να περιορίζονται ακόμη περισσότερο οι δυνατότητες δανειοδότησης τους στο βαθμό που κάθε αίτημα θα εξετάζεται αποκλειστικά σε επιχειρηματική βάση, χωρίς να προσμετρώνται αναπτυξιακά κριτήρια ή τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα που μπορεί να έχει σε μια τοπική οικονομία ή την απασχόληση. Οι τράπεζες έτσι πολύ περισσότερο από το παρελθόν θα λειτουργούν σε βάρος κι όχι υποστηρικτικά της οικονομίας. Από την άλλη, οι νέες τράπεζες που θα δημιουργηθούν κι ειδικότερα αυτή που θα προκύψει από την συγχώνευση της Εθνικής με την Γιούρομπανκ (με ενεργητικό της τάξης των 178 δισ. ευρώ, δάνεια 121 δισ. και καταθέσεις ύψους 86 δισ.) με πολύ πιθανή προίκα το πλημμυρισμένο από ρευστότητα Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο θα έχει αυξημένη διεθνή παρουσία.
Ο αντιδραστικός χαρακτήρας των εξελίξεων στον τραπεζικό κλάδο, καθώς με λεφτά των φορολογουμένων δημιουργείται ένα ολιγομελές κλαμπ στον χρηματοπιστωτικό τομέα που θα απομυζά την οικονομία, δίνει ακόμη μεγαλύτερη νομιμοποίηση στο αίτημα εθνικοποίησης των τραπεζών. Εξ ίσου ισχυρότερη νομιμοποίηση αποκτά και το αίτημα διαγραφής του δημόσιου χρέους σε σύγκρουση με τους δανειστές μας, δηλαδή το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και τα κράτη – μέλη της ευρωζώνης. Μόνο που για να υλοποιηθούν και τα δύο αυτά αιτήματα απαιτείται σύγκρουση και ρήξη με την ευρωζώνη και την Ευρωπαϊκή Ένωση που αποτελούν το προκεχωρημένο φυλάκιο του πιο επιθετικού και κερδοσκοπικού χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου.

(Πριν, 7 Οκτωβρίου 2012)

ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ Οι 50 αποχρώσεις του γκρι χωρίς …σεξ ...

Πριν, 26 Αυγούστου 2012...
 Leonidas Vatikiotis

Αυστηρότερα μέτρα λιτότητας μετά την επίσκεψη Σαμαρά στο Βερολίνο
Πολλαπλά κερδισμένη η Γερμανία από την κρίση έβγαλε μόνο από την πτώση των επιτοκίων δανεισμού της την τελευταία διετία 68 δισ. ευρώ!
Αξιοθρήνητος ή γελοίος; Αυτή είναι η απορία που πρέπει να δημιούργησε το πέρασμα του έλληνα πρωθυπουργού από το Βερολίνο, ο οποίος με την υποτέλειά του διέψευσε ακόμη και τον βαρύ προσβλητικό χαρακτηρισμό που του απηύθυνε ο βρετανικός Ιντιπέντεντ, αποκαλώντας τον «ζητιάνο», δυό μέρες πριν ξεκινήσει για τη γερμανική πρωτεύουσα. Ο Αντώνης Σαμαράς, παρότι είναι ζητιάνος, ηγούμενος μιας χώρας την οποία οι πιστωτές της κατάφεραν μέσα σε δύο χρόνια να την στεγνώσουν από ρευστό με δημόσια, ασφαλιστικά ταμεία και τράπεζες να είναι όλα «στο κόκκινο» από τη στιγμή που προτεραιότητα απέκτησε η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους και των δανειστών, παρόλα αυτά δεν απαίτησε το παραμικρό …πλην χρόνου. Οι Γερμανοί πρέπει να εντυπωσιάστηκαν με την υποτέλειά του και την απροθυμία του να διαπραγματευτεί ακόμη και τα πιο απλά. Ζητώντας μόνο επιπλέον χρόνο και υποσχόμενος να εφαρμόσει ό,τι του ζητούν τι πιο φυσιολογικό από να εισπράξει χλεύη και ένα ξερό «νάιν»; Άρνηση συνοδευόμενη από τον υπαινιγμό ότι επιπλέον χρόνος σημαίνει επιπλέον χρήμα, άρα ξεχάστε το, και χλεύη, με αφορμή την προσωπική δέσμευσή του, που δεν πρέπει να έχει προηγούμενο στην ιστορία, ότι εγγυάται ο ίδιος την αποπληρωμή των χρημάτων που έχουν δώσει οι Γερμανοί!
Η δέσμευσή του πέρα από μνημείο υποτέλειας, συνιστά και πρόκληση καθώς ακόμη και οι Γερμανοί ομολογούν πλέον ότι η κρίση ακόμη κι αν δεν υπήρχε θα έπρεπε να την εφεύρουν για να κερδίσουν. Με βάση επεξεργασίες του οικονομολόγου Γενς Μπόισεν Χόγκρεφ του Ινστιτούτου του Κιέλου, που είδαν το φως της δημοσιότητας την προηγούμενη εβδομάδα, η Γερμανία τα τελευταία 3,5 χρόνια έχει γλιτώσει 68 δισ. ευρώ, καθώς το επιτόκιο με το οποίο δανείζεται έχει πέσει κατακόρυφα. Αν τα ομόλογά της δεν λειτουργούσαν σαν μαγνήτης αποτελώντας το πιο ασφαλές καταφύγιο και το επιτόκιο δανεισμού παρέμενε στο παλιότερο ύψος του, θα έπρεπε να καταβάλει 68 δισ. ευρώ επιπλέον για να καλύψει τη χρηματοδότηση των αναγκών της. Οι Γερμανοί όμως, βδέλλες κολλημένες στο σώμα της Ευρώπης που την αφαιμάζουν, κερδίζουν με πολλούς ακόμη τρόπους. Για παράδειγμα, από την κερδοσκοπία που πραγματοποιεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία απαιτώντας την αποπληρωμή του ομολόγου ύψους 3,2 δισ. ευρώ στο ύψος της ονομαστικής του αξίας, παρότι το είχε αγοράσει από την δευτερογενή αγορά στο 70% της αξίας του, κέρδισε 900 εκ. ευρώ! Η ληστεία παίρνει διαστάσεις ριφιφί αν λάβουμε υπ’ όψη μας ότι για να πληρώσει το ελληνικό δημόσιο αυτό το ομόλογο αναγκάστηκε να προσφύγει σε έκτακτο δανεισμό μέσω εντόκων γραμματίων, παρέχοντας επιτόκιο ύψους 4%. Με αυτό τον τρόπο όμως – έκτακτο πανάκριβο δανεισμό μέσω εντόκων – ανατρέπεται εκ βάθρων το πρόγραμμα δημοσιονομικής διαχείρισης που έχει επιβάλει η Τρόικα και πολύ σύντομα θα φανεί πως το δημόσιο χρέος εκτροχιάστηκε ξανά! Και θα κατηγορούν μάλιστα την κυβέρνηση που δεν επιδεικνύει την δέουσα αυστηρότητα και δεν εφαρμόζει τα αποφασισμένα. Όταν, θα είναι ηλίου φαεινότερο πως η ανατροπή επήλθε και πάλι εξ αιτίας των πιστωτών: για να πληρωθεί στο ακέραιο ένα ομόλογο το οποίο η ΕΚΤ αγόρασε με έκπτωση. Κι εδώ φυσικά, κάνοντας μια παρένθεση, δεν γίνεται να αποφευχθούν οι συγκρίσεις με τα ασφαλιστικά ταμεία της Ελλάδας ή τα ΝΠΔΔ (σχολές, επιμελητήρια, κ.α.) που έχασαν εν αγνοία τους ακόμη και το 90% των υποχρεωτικών καταθέσεών τους στην Τράπεζα Ελλάδας, στο πλαίσιο της πρόσφατης αναδιάρθρωσης του χρέους. Πέπλο σιωπής επίσης, κλείνοντας την παρένθεση, καλύπτει το γεγονός ότι οι Γερμανοί βγάζουν χρήματα ακόμη κι απ’ αυτήν την διαδικασία της εξόφλησης της ΕΚΤ λόγω της σημαντικής συμμετοχής τους στο κεφάλαιο της κεντρικής τράπεζας – θεματοφύλακα του ευρώ που τους εξασφαλίζει μεγάλο αναλογικά μέρισμα. Κι όλα αυτά χωρίς να πάρουμε υπ’ όψη μας τα όσα μας οφείλουν οι τζαμπατζήδες Γερμανοί από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η συνολική αξία των οποίων ξεπερνάει το 1 τρισ. ευρώ: η αποζημίωση που είχε επιδικάσει η Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων, το ληστρικό κατοχικό δάνειο, οι αποζημιώσεις των θυμάτων και τ’ αρχαία που πήραν μαζί τους οι άρπαγες Γερμανοί.
Σημασία παρόλα αυτά έχει πως οδηγούμαστε πολύ σύντομα σε ένα νέο πρόγραμμα αιματηρής λιτότητας. Οι υποδείξεις της Τρόικας που θα έρθει τον Σεπτέμβρη για να εγκρίνει την χορήγηση της νέας δόσης, θα έχουν λάβει πλήρως υπ’ όψη τους την αβάσταχτη υποτέλεια της τρικομματικής ελληνικής κυβέρνησης και θα υποδείξουν βάρβαρες περικοπές παντού! Έτσι το νέο Μνημόνιο θα μοιάζει με τις «50 αποχρώσεις του γκρι» (προσαρμόζοντας στα καθ’ ημάς σχόλιο του χθεσινού Εκόνομιστ) χωρίς όμως καν αυτή τη χαρά που συνοδεύει τα πάθη της νεαρής φοιτήτριας η οποία παραδίνεται στη σαδιστική μανία του πρωταγωνιστή του βιβλίου που σπάει τα ταμεία σε όλο τον κόσμο.
Μοναδική ελπίδα για να μην περάσουν τα νέα μέτρα και να διαλυθεί η κυβέρνηση είναι να ξεσπάσουν μαχητικοί και ανυποχώρητοι αγώνες και τότε να καταλάβουν οι βουλευτές της ΝΔ και της ΔΗΜΑΡ πως θα έχουν την τύχη των ΠΑΣΟΚων συναδέλφων τους που τώρα ψάχνουν κόμμα να στεγάσουν το κομματικό τους πελατολόγιο και την διαπλοκή τους με την οικονομική εξουσία. Εμπόδιο σε αυτή την προοπτική αποτελεί η απροθυμία του ΣΥΡΙΖΑ να στηρίξει τους αγώνες προκειμένου να μην τρομάξει τους συντηρητικούς ψηφοφόρους που του χάρισαν τη νίκη στις τελευταίες εκλογές κι η επιλογή του να πορευτεί με την γραμμή του «ώριμου φρούτου». Περιμένοντας δηλαδή να πέσει η κυβέρνηση κι ασχέτως αν μέχρι τότε οι συντάξεις θα έχουν πάει στα 200 ευρώ ή θα έχει ξεπουληθεί και το τελευταίο ίχνος δημόσιας περιουσίας, με αποτέλεσμα να έχει καταποντιστεί κι η αυτοπεποίθηση του κόσμου. Εμπόδιο επίσης αποτελεί κι η απροθυμία του ΚΚΕ να συμβάλει σε ένα τέτοιο μέτωπο κι ας πληρώνει μάλιστα βαρύτατο πολιτικό τίμημα. Παρόλα αυτά σήμερα, τρία σχεδόν χρόνια μετά την επιβολή του έκτακτου καθεστώτος, οι ταξικές εμπειρίες των εργαζομένων μαζί με την απόγνωση που προκαλεί η συνεχής εξαθλίωση έχουν φτάσει σε τέτοιο επίπεδο που επιτρέπουν μια νικηφόρα αντεπίθεση.

Ασφαλής οδηγός κυβερνητικής αποτυχίας...

Nexus,  Leonidas Vatikiotis...

Τι δείχνουν τα «μαύρα» οικονομικά στοιχεία

Επισπεύδεται η «επόμενη μέρα»

Στο μέσο ενός νέου καταιγισμού πιέσεων και εκβιασμών βρίσκεται η ελληνική κοινωνία λίγες μόλις εβδομάδες μετά τις εκλογές με μοναδικό στόχο να μειωθούν οι δημόσιες δαπάνες τα δύο επόμενα έτη (2013-1014) κατά 11,7 δισ. ευρώ. Κι όμως, το εκλογικό αποτέλεσμα υποτίθεται ότι αποτελούσε το «καλό σενάριο» για τους πιστωτές μας, μιας και θα διευκόλυνε τη συνεννόηση μαζί τους.
Παρόλα αυτά βρισκόμαστε σε ένα χειρότερο σημείο από εκείνο που ήμασταν πριν ξεκινήσει η προεκλογική περίοδος κι αυτό για δύο λόγους: Έναν πολιτικό κι έναν οικονομικό. Ο πολιτικός σχετίζεται με το γεγονός ότι η τρικομματική κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Αντώνη Σαμαρά παραβιάζει ευθέως την εντολή που έδωσε το εκλογικό σώμα με την ψήφο του τον Ιούνιο του 2012 και συνίστατo στην απόρριψη του Μνημονίου και των πολιτικών λιτότητας που απορρέουν από τους πιστωτές. Πράγματι, αν αθροίσουμε τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ (26,9%), των Ανεξάρτητων Ελλήνων (7,5%), της Χρυσής Αυγής (6,9%), της Δημοκρατικής Αριστεράς (6,2%) και του ΚΚΕ (4,5%) – πέντε κομμάτων που παρά τις αβυσσαλέες διαφορές τους αντιτάχθηκαν και απέρριψαν κατηγορηματικά την πολιτική των δύο προηγούμενων χρόνων – το άθροισμα που προκύπτει είναι 52%. Η πλειοψηφία λοιπόν του εκλογικού σώματος απέρριψε την πολιτική που ο Αντώνης Σαμαράς, πριν καν ορκιστεί πρωθυπουργός, δήλωσε ότι θα σεβαστεί και θα συνεχίσει να εφαρμόζει. Η συμμετοχή του κόμματος του Φώτη Κουβέλη στη νέα κυβέρνηση, που πολύ γρήγορα χαρακτηρίστηκε ως «Τρόικα εσωτερικού» λόγω της τυφλής υποταγής που έδειξε στην Τρόικα, μπορεί να της προσέφερε μια επιπλέον νομιμοποίηση, δίνοντας την ψευδαίσθηση ότι καλύπτεται όλο το πολιτικό φάσμα, στην πραγματικότητα όμως έκαψε γρήγορα ένα ακόμη χαρτί του πολιτικού συστήματος, αυξάνοντας τις πιθανότητες ο Φώτης Κουβέλης να έχει την τύχη του Γιώργου Καρατζαφέρη στις επόμενες εκλογές. Οι οποίες, ειρήσθω εν παρόδω, θα αποδειχθεί ότι είναι θέμα μηνών να προκηρυχθούν… Η παντοδυναμία επομένως της νέας κυβέρνησης είναι μόνο φαινομενική, κατ’ αντιστοιχία της επίδειξης πυγμής της κυβέρνησης του δοτού πρωθυπουργού Λουκά Παπαδήμου, η οποία σχηματίστηκε κατ’ εντολή της ΕΕ τον Νοέμβριο του 2011.
Ο οικονομικός λόγος, για τον οποίο τώρα βρισκόμαστε σε χειρότερη θέση απ’ ότι πριν τις εκλογές, σχετίζεται με την πανθομολογούμενη αποτυχία των μέτρων που καλείται να εφαρμόσει η κυβέρνηση ντα οποία υποτίθεται ότι θα εγγυηθούν την αποτροπή της χρεοκοπίας. Η κυβέρνηση Σαμαρά, ειδικότερα, δείχνει να πιστεύει ότι η συμμόρφωσή της με κάθε απαίτηση της Τρόικας, ακόμη και την πιο παράλογη, μπορεί να εξασφαλίσει την ομαλή διαχείριση του δημόσιου χρέους και την παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη. Σύντομα ωστόσο θα αποδειχθεί ότι πλανάται πλάνην οικτρά και οι θυσίες τις οποίες καλούνται να υποστούν οι έλληνες πολίτες, δεν θα έχουν το παραμικρό αντίκρισμα. Κοινώς, θα πάνε τσάμπα…

Η ύφεση παρασέρνει δημόσια έσοδα και τράπεζες

Κατ’ αρχάς, κι ενώ αναμενόταν η Τρόικα στην Αθήνα, τα 11,7 δισ. ευρώ που έψαχνε απεγνωσμένα να βρει η κυβέρνηση για το 2013 και 2014 και τα 3 δισ. ευρώ για το 2012 έγινε γνωστό ότι υπολείπονται των αναγκαίων κι ότι τελικά χρειαζόμαστε …κάτι παραπάνω. Η ανάγκη εξοικονόμησης επιπλέον χρημάτων για τα επόμενα έτη έγινε γνωστή από τη στιγμή που κατέστη σαφές ότι η ύφεση της οικονομίας θα συνεχισθεί και το 2013. Υπολογίζεται μάλιστα ότι θα ξεπεράσει το 3%. Αν μάλιστα προσθέσουμε στην ύφεση του 2013, πρώτο, στην ύφεση που έχει ήδη καταγραφεί από το 2008 έως το 2011 κι ανέρχεται σε 14% και ακόμη την ύφεση του τρέχοντος έτους που αναμένεται να κινηθεί μεταξύ 7 και 9%, φαίνεται πως η σωρευτική συρρίκνωση του ΑΕΠ γι’ αυτά τα 6 έτη θα φτάσει το 25%. Το 2014 δηλαδή η Ελλάδα θα παράγει μόνο τα τρία τέταρτα όσων παρήγαγε το 2007! Πρόκειται για πραγματική οικονομική καταστροφή που αποκαλύπτει επίσης πόσο κενές περιεχομένου ήταν οι δηλώσεις των κυβερνητικών οι οποίες παρομοίαζαν την συνταγή του ΔΝΤ και της ΕΕ με ένα «πικρό χάπι που όσο πιο γρήγορα το πάρουμε τόσο ταχύτερα θα γίνουμε καλά». Έκτος χρόνος ύφεσης είναι μπροστά μας, ρεκόρ χωρίς προηγούμενο σε ολόκληρο τον κόσμο για καιρό ειρήνης, χωρίς να μπορεί κανείς να εγγυηθεί πότε θα σταματήσει η κατηφόρα…
Θύμα αυτού του οικονομικού Αρμαγεδώνα αποτελούν και τα φορολογικά έσοδα, που παρασύρονται από την πτώση της οικονομικής δραστηριότητας απαιτώντας επιπλέον χρηματοδοτήσεις για να συνεχίσει η ελληνική οικονομία να πληρώνει τους πιστωτές της. Γιατί, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι οι περίφημες «χρηματοδοτικές ανάγκες της ελληνικής οικονομίας» δεν αφορούν τον κρατικό προϋπολογισμό, δηλαδή πόρους οι οποίοι κατευθύνονται σε συνταξιούχους ή κοινωνικές δαπάνες, αλλά ρευστό που πηγαίνει στους πιστωτές για την εξυπηρέτηση ενός δημόσιου χρέους που πλέον έχει καταστρέψει την ελληνική οικονομία. Στον πίνακα που παραθέτουμε φαίνεται πεντακάθαρα ποιος κερδίζει από τα «κονδύλια στήριξης» του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας: πιστωτές και τράπεζες που θα αφαιμάξουν το 97,1% των κονδυλίων του Ευρωπαϊκού Ταμείου κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους. Στον κρατικό προϋπολογισμό θα φτάσουν μόνο 600 εκ. ευρώ!

Από 32,3 δισ. ευρώ αναμενόμενων εσόδων μόνο τα 600 εκ. (1,85%) θα πάνε στον κρατικό προϋπολογισμό!

Αναμενόμενες εισροές και εκταμιεύσεις (σε δισ. ευρώ) το τρίτο τρίμηνο (Ιούλιος – Αύγουστος) του 2012

ΕΙΣΡΟΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

EFSF:                                                                     31,3
Ιδιωτικοποιήσεις:                                                    1
ΣΥΝΟΛΟ ΕΙΣΡΟΩΝ:                                                        32,3

ΕΚΡΟΕΣ

Ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών:                                          23,8
Υπόλοιπο:                                                                        8,5
Πληρωμή τόκων & χρεολυσίων:                                         4,6
(εξόφληση ομολόγων σε ΕΚΤ στις 20/8: 3,1, δάνειο ΟΣΕ στις 13/9: 0,2, τόκοι 1,3 κ.λπ)
Υπόλοιπο:                                                                        3,9
Αποπληρωμή εντόκων γραμματίων Ελλ. Δημοσίου:              2
Πληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών δημοσίου σε επιχειρήσεις: 1,3
Τελικό υπόλοιπο (για τον προϋπολογισμό):                   0,6

Πριν δούμε όμως ότι για τους εργαζόμενους επιφυλάσσεται μόνο λιτότητα αξίζει να δούμε ότι κι αυτές οι περικοπές (των 11,7 δισ. για το 2012-2013 και των 3 δισ. για το 2012) αποδεικνύονται ανεπαρκείς όχι μόνο λόγω του ότι τα μειούμενα έσοδα δημιουργούν συνεχώς μαύρες τρύπες στα δημόσια οικονομικά αλλά επιπλέον επειδή οι τράπεζες (τις οποίες ως έθνος έχουμε αναλάβει υπό την …προστασία μας) αυξάνουν συνεχώς τις ζημιές τους που πρέπει να καλυφθούν από τα διαθέσιμα κονδύλια. Υπολογίζεται χαρακτηριστικά πως το ύψος των επισφαλών δανείων στο πλαίσιο της επιχειρηματικής πίστης έφτασε το 15% τον Μάρτιο του 2012, όταν πριν μισό χρόνο, τον Σεπτέμβριο  του 2011 ήταν 11%. Σε επίπεδο αριθμών εκτιμάται ότι τα λεγόμενα κόκκινα δάνεια ξεπερνούν τον αριθμό ρεκόρ των 48 δισ. ευρώ. Οι ζημιές των τραπεζών όπως είναι αναμενόμενο προκαλούνται από την ραγδαία πτώση της ιδιωτικής κατανάλωσης που αποδεικνύεται τορπίλη στα ύφαλα μικρών και μεγάλων, αλλά κυρίως των εμπορικών, επιχειρήσεων.
Πλευρά αυτής της πτώσης αποτυπώθηκε σε έρευνα της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου, που δόθηκε στη δημοσιότητα την Δευτέρα 23 Ιουλίου κι αποκάλυψε ότι η μείωση του τζίρου το 2012 σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο ανέρχεται σε 53%, ενώ η μείωση των κερδών τους σε 55%. Η έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα 3.000 επιχειρήσεων δείχνει συνεχή πτώση τόσο του κύκλου εργασιών όσο και των κερδών από το 2009. Χαρακτηριστικά, ο μέσος όρος του κύκλου εργασιών τους τα τελευταία τέσσερα χρόνια ακολουθεί την εξής πορεία: 2009: 425.329 ευρώ, 2010: 392.914 ευρώ, 2011: 309.887 ευρώ, 2012 (εκτίμηση): 144.507 ευρώ. Τα δε κέρδη των εμπορικών επιχειρήσεων (ως μέσο όρο) τα τελευταία χρόνια κατέγραψαν την ακόλουθη πορεία: 2009: 49.212 ευρώ, 2010: 36.521 ευρώ, 2011: 25.198 ευρώ, 2012 (εκτίμηση) 22.729 ευρώ. Με λίγα λόγια τα κέρδη της μέσης εμπορικής επιχείρησης το 2012 βρίσκονται πιο κάτω κι από το μισό των κερδών του 2009!!! Σε αυτή την κινούμενη άμμο βυθίζονται και οι τράπεζες, η διάσωση των οποίων αποτελεί (στης Τρόικας τα χρόνια) αυτονόητο και υπέρτατο …καθήκον του ελληνικού κρατικού προϋπολογισμού. Κάτι που προφανώς δεν ισχύει για τους ανέργους ή τους χαμηλοσυνταξιούχους…
Συμπερασματικά, η παρατεταμένη ύφεση της οικονομίας μεγαλώνει συνεχώς τις ανάγκες χρηματοδότησης της οικονομίας λόγω του ότι τα δημόσια έσοδα υπολείπονται κάθε φορά των στόχων. Επίσης αυξάνει τις επισφάλειες των τραπεζών που έχοντας κολλήσει σαν βδέλλα στα δημόσια οικονομικά, αναλαμβάνει κάθε φορά ο προϋπολογισμός να καλύψει τις μαύρες τρύπες τους.
Πέραν φυσικά των πρόσθετων, υπάρχουν και οι …στάνταρ υποχρεώσεις μας, όπως είναι η εύρεση των 11,7 δισ. ευρώ για τη διετία 2013 – 2014 και 3 δισ. για φέτος. Παρότι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν έχει γίνει ακόμη γνωστή η στάση των «μεγάλων αφεντικών» της Τρόικας απέναντι στις ελληνικές προτάσεις για περικοπές, τα θύματα της εαρινής επίθεσης του ΔΝΤ και της ΕΕ είναι τα εξής: Πρώτο, η δημόσια περιουσία, δεύτερο, η τοπική αυτοδιοίκηση και, τρίτο, οι κοινωνικές δαπάνες.

Το τέλος του κοινωνικού κράτους

Άγριο τσεκούρι στις κοινωνικές δαπάνες αναμένεται να πέσει στα επιδόματα κοινωνικής πρόνοιας και στα εφ’ άπαξ. Ειδικά για τα εφ’ άπαξ η μείωση της τάξης του 22,68%, σύμφωνα με δημοσιεύματα, πέραν της μείωσης ύψους 20% που είχε ήδη γίνει θα ισχύει αναδρομικά, πλήττοντας κατ’ αυτό τον τρόπο και τους 52.000 συνταξιούχους που έχουν υποβάλλει αίτηση από το 2010 χωρίς ακόμη να το έχουν λάβει. Μακάβριο, αλλά αξίζει να αναφερθεί για να γίνει κατανοητό το μέγεθος του κυνισμού που συνοδεύει τις αποφάσεις της κυβέρνησης: Εξ αυτών οι 650 έχουν ήδη πεθάνει…
Αρνητικό αντίκτυπο θα έχει ο νέος γύρος περικοπών και στα νοσοκομεία. Ήδη ο νέος αναπληρωτής υπουργός Υγείας, Μάριος Σαλμάς, με ραδιοφωνική του συνέντευξη την Κυριακή 8 Ιουλίου προειδοποίησε πως άμεσα θα κλείσουν 60 από τα 150 νοσοκομεία, για να απομείνουν μόνο 90 σε όλη τη χώρα και θα καταργηθούν 10.000 κλίνες. Ως αποτέλεσμα η νοσοκομειακή φροντίδα θα υποβαθμιστεί πλήρως και θα οδηγηθεί σε τριτοκοσμικά επίπεδα, με εξαίρεση όσους φυσικά έχουν τη δυνατότητα να χρυσοπληρώνουν τα ιδιωτικά νοσοκομεία που θα γνωρίσουν δόξες. Έτσι, θα θυμόμαστε ακόμη και τα ράντσα των προηγούμενων χρόνων με νοσταλγία! Ενδεικτικά στοιχεία για το που οδηγεί την δημόσια υγεία το ντελίριο των περικοπών δόθηκαν στη δημοσιότητα στις 18 Ιουλίου με αφορμή την ετήσια έκθεση του ΚΕΕΛΠΝΟ. Εκεί περιγράφεται η εκρηκτική αύξηση των κρουσμάτων του έιτζ, ως αποτέλεσμα της αδυναμίας πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας. Αναφέρεται συγκεκριμένα στην έκθεση ότι ενώ από το 1984 ως το 2000 η νόσος παρουσίαζε σταθερή αύξηση, έκτοτε αυτή η τάση αναχαιτίστηκε και το 2010 τα κρούσματα ήταν μόνο 14. Πέρυσι όμως η αύξηση που παρατηρήθηκε έκανε τους πάντες να μείνουν με ανοιχτά τα μάτια, καθώς καταγράφηκαν 241 κρούσματα!!! Μεταξύ πολλών αρνητικών ρεκόρ που έχει κατακτήσει η δημόσια υγεία στην Ελλάδα, λόγω των περικοπών, συγκαταλέγεται κι η γέννηση το 2011 τεσσάρων οροθετικών παιδιών. Αν υλοποιηθούν από την συγκυβέρνηση Σαμαρά οι επιπλέον περικοπές που ζητά η Τρόικα η δημόσια υγεία στην Ελλάδα θα δεχθεί συντριπτικό πλήγμα.
Πολύ αρνητικό αντίκτυπο στις κοινωνικές υπηρεσίες αναμένεται να έχουν και οι περικοπές στις χρηματοδοτήσεις των ΟΤΑ, που είναι ξανά στο τραπέζι παρότι το δημόσιο αρνείται να αποπληρώσει οφειλές ύψους 1,3 δισ. ευρώ που έχει απέναντι στους δήμους. Μέχρι στιγμής, τα δύο τελευταία χρόνια οι περικοπές που έχουν γίνει φτάνουν το 52% των λειτουργικών τους εξόδων και το 65% των επενδυτικών τους δαπανών. Στο εξής, κι ενώ υπάρχουν πολλές εκατοντάδες απλήρωτοι συμβασιούχοι από τους δήμους, κάθε νέα περικοπή θα σημάνει λουκέτο σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και ιατρεία. Τα στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης προειδοποιούν ότι οι δυνατότητες μείωσης κόστους έχουν ξεπεραστεί προ πολλού.

Ξεπούλημα όσο – όσο…

Φιλοδοξία ωστόσο της κυβέρνησης Σαμαρά είναι να μείνει στην ιστορία ως η κυβέρνηση που κατάφερε να ξεπουλήσει όσο – όσο την ελληνική δημόσια περιουσία. Σε κάθε περίπτωση όμως μιλάμε για «ψιλοπράγματα»: σε 6,95 δισ. ευρώ εκτίμησε την προς ιδιωτικοποίηση δημόσια περιουσία, το Ταμείο Ξεπουλήματος (ΤΑΙΠΕΔ) με επίσημο έγγραφό του, σε βαθμό (ακόμη κι αν δεν υπήρχε κανένας άλλος λόγος να παραμείνει κτήμα του ελληνικού λαού αυτός ο πλούτος) να αποτελεί έγκλημα καθοσιώσεως η εκχώρησή του σε ιδιώτες με αυτές τις τιμές. Από την άλλη, από την σκοπιά των ιδιωτών δηλαδή, αυτό το επίπεδο τιμών αποτελεί πρώτης τάξης ευκαιρία για να πιέσουν ώστε οι ιδιωτικοποιήσεις να γίνουν όσο το δυνατό νωρίτερα και με την μικρότερη δυνατή διαφάνεια. Στην πρώτη σειρά της δημόσιας περιουσίας που βγαίνει στο σφυρί βρίσκονται τα ακίνητα του ελληνικού δημοσίου. Συνολικά στην περιουσία του ΤΑΙΠΕΔ έχουν περιέλθει 80.714 ακίνητα στα οποία συμπεριλαμβάνονται 6 ξενοδοχεία Ξενία (Δελφών, Βυτίνας, Άνδρου, Σκιάθου, Αράχοβας και Τσαγκαράδας), 4 ιαματικές πηγές (με σημαντικότερη αυτή του Καϊάφα στην Ηλεία) και μεγάλες παραθαλάσσιες εκτάσεις στην Κασσιόπη της Κέρκυρας κι επίσης στην Αφάντου και το Πρασονήσι της Ρόδου. Πρόκειται συνολικά για ανεκτίμητης αξίας εκτάσεις που θα μπορούσαν κάλλιστα να αξιοποιηθούν προς όφελος της κοινωνίας αντί να δοθούν έναντι αμφιβόλου τιμήματος στα ιδιωτικά συμφέροντα με αποτέλεσμα, χώρια των άλλων, την τσιμεντοποίηση ελεύθερων χώρων και την επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
Προτεραιότητα επίσης έχει αποκτήσει και η πώληση της Αγροτικής Τράπεζας και των θυγατρικών της. Ειδικά της γαλακτοβιομηχανίας Δωδώνη (στην οποία η ΑΤΕ έχει μερίδιο ύψους 67,77% του κεφαλαίου της) που απασχολώντας 470 εργαζόμενους και αγοράζοντας γάλα από 7.000 παραγωγούς – κτηνοτρόφους στηρίζει την τοπική οικονομία της Ηπείρου. Η Δωδώνη επίσης είναι η κορυφαία εξαγωγική εταιρεία στον τομέα των τυροκομικών προϊόντων, καθώς το 2011 το 20% της ετήσιας παραγωγής της φέτας και σκληρών τυριών διοχετεύτηκε στις αγορές του εξωτερικού. Αξίζει ακόμη να αναφερθεί πως είναι κερδοφόρα επιχείρηση. Το 2010 τα καθαρά της κέρδη μετά από φόρους ανήλθαν σε 3,53 εκ. ευρώ. Η πώλησή της επομένως δεν γίνεται με κριτήριο την απαλλαγή της ΑΤΕ από μια ζημιογόνα επιχείρηση. Αποκαλύπτεται αντιθέτως ότι πρόκειται για μια κίνηση που εξυπηρετεί τους ιδιώτες και βλάπτει εξόφθαλμα την τοπική κοινωνία. Συνολικά μιλώντας, η ιδιωτικοποίηση της Αγροτικής Τράπεζας βρίθει σκοπιμοτήτων. Η σχεδιαζόμενη πώλησή της θα σημάνει συναγερμό σε χιλιάδες αγροτικά νοικοκυριά που θα κινδυνεύσουν να μείνουν άκληρα καθώς το 70% της αγροτικής γης είναι υποθηκευμένο στην ΑΤΕ. Η πώλησή της επίσης στην Τράπεζα Πειραιώς, θα λειτουργήσει σαν φιλί ζωής στην τράπεζα του Μιχάλη Σάλα που αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ρευστότητας.
Εξ ίσου δραματικές θα είναι οι συνέπειες από την πώληση κι άλλων πάλαι ποτέ δημοσίων επιχειρήσεων, όπως η ΔΕΗ, οι εταιρείες ύδρευσης Αθήνας και Θεσσαλονίκης (ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ), ο σιδηρόδρομος κι άλλες, καθώς άμεσα τα τιμολόγια τους θα εκτοξευτούν κι η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών θα επιδεινωθεί. Έτσι σε λίγα χρόνια θα φτάσουμε στο σημείο το ελληνικό δημόσιο να αγοράζει ξανά από τους ιδιώτες αυτές τις επιχειρήσεις προκειμένου να μπορούν οι έλληνες πολίτες να απολαμβάνουν απρόσκοπτα βασικά αγαθά. Ήδη είναι ορατός ο φαύλος κύκλος συρρίκνωσης του κύκλου εργασιών και ζημιών που προκαλεί η επιβολή ανταποδοτικής λειτουργίας. Στον ΟΣΕ, για παράδειγμα, η τελευταία αναδιάρθρωση του οργανισμού που στο επίκεντρό της είχε την μείωση των δρομολογίων (των πιο φτηνών μάλιστα που χρησιμοποιούσαν κατά κύριο λόγο φοιτητές, αγρότες και συνταξιούχοι) αντί να βελτιώσει τα οικονομικά αποτελέσματα του οργανισμού, αύξησε τις ζημιές του. Συνέβη δηλαδή το προφανές κι όχι αυτό που υπόσχονταν οι κυβερνητικοί. Ως αποτέλεσμα ο ΟΣΕ το 2011 παρουσίασε ζημιές της τάξης των 1.760 εκ ευρώ όταν το 2010 είχε παρουσιάσει ζημιές ύψους 800 εκ. ευρώ!

Νεοφιλελεύθερος παράδεισος

Στο τέλος του νεοφιλελεύθερου παράδεισου δηλαδή, όπου όλα θα είναι ιδιωτικοποιημένα, και πάλι τα ελλείμματα των επιχειρήσεων θα βρίσκονται στα ύψη, τα οποία θα καλύπτει το δημόσιο όπως συμβαίνει για παράδειγμα με τους βρετανικούς σιδηροδρόμους. Ενώ, στην πύλη εισόδου τους θα υπάρχει ένα τεράστιο απαγορευτικό προς τα φτωχότερα μέλη της κοινωνίας.
Καθόλου δεν αποκλείεται στο στόχαστρο της Τρόικας να βρεθούν για μια ακόμη φορά οι μισθοί κι οι εργασιακές σχέσεις του ιδιωτικού τομέα. Η έκθεση του ΔΝΤ για την ευρωζώνη που δόθηκε στη δημοσιότητα στα μέσα Ιουλίου έθετε ευθέως ζήτημα αμοιβών στην Ελλάδα, πιέζοντας για νέες μειώσεις. Κι αυτό παρότι οι μισθοί έχουν ήδη μειωθεί σημαντικά, μετά το δεύτερο Μνημόνιο όπου προβλεπόταν μείωση των αμοιβών κατά 25% και 35% για τους νέους κάτω των 25 ετών, ενώ οι εργασιακές σχέσεις έχουν σχεδόν πλήρως εξατομικευθεί. Έκθεση του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας που δόθηκε στη δημοσιότητα στα μέσα Ιουλίου έδειξε ότι μόνο το 2012 με την υπογραφή ατομικών συμβάσεων εργασίας επιτεύχθηκαν μειώσεις στις αμοιβές ύψους 23,7%, ενώ εκτιμάται ότι από το 2010 μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους οι μειώσεις μισθών θα φτάσουν το 30%. Αυξήσεις ρεκόρ επίσης παρατηρούνται και στην ανασφάλιστη εργασία (που άγγιξε το 35,9%, όταν πέρυσι έπληττε μόνο το 29,9%) και στην εξάπλωση των ελαστικών μορφών απασχόλησης. Συγκεκριμένα, το τελευταίο έτος, οι συμβάσεις πλήρους απασχόλησης που μετατράπηκαν σε ελαστικές μορφές απασχόλησης ήταν αυξημένες κατά 45,3%, ενώ στις νέες συμβάσεις εργασίας (προσλήψεις) μόνο το 56,1% αφορά θέσεις πλήρους απασχόλησης. Το 34,9% αφορά θέσεις μερικής απασχόλησης και το 9% εκ περιτροπής εργασία. Κατά συνέπεια ο εργασιακός χάρτης της Ελλάδας δεν φημίζεται ούτε για την ακαμψία του, ούτε για τη νομιμότητά του. Βρίθει ελαστικοποίησης και μαύρης, αδήλωτης εργασίας (συχνά στο πλαίσιο οικογενειακών επιχειρήσεων ή σε βάρος μεταναστών) με αποτέλεσμα κάθε επιπλέον παρέμβαση να προσθέτει απορρύθμιση και φτώχεια…

Πλησιάζει η χρεοκοπία

Ακόμη χειρότερο ωστόσο είναι ότι ο δρόμος της τυφλής υποταγής προς τους πιστωτές που ακολουθεί η κυβέρνηση φέρνει πιο κοντά και δεν απομακρύνει την χρεοκοπία. Για την ακρίβεια μια νέα χρεοκοπία, μετά απ’ αυτήν του Μαρτίου. Το τελευταίο δεκαήμερο του Ιουλίου μπήκε με τον οίκο αξιολόγησης Moody’s να αναφέρει ότι «υπάρχει κάθε λόγος να εκτιμά κανείς ότι μια νέα χρεοκοπία αποτελεί υψηλή πιθανότητα για την Ελλάδα», την γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ να δηλώνει ότι δεν υπάρχει περίπτωση να προωθήσει για ψήφιση στη Βουλή και τρίτο πακέτο στήριξης της Ελλάδας το οποίο θα έχει διπλάσιο από το αρχικό ύψος (30-40 από 16-20 δισ. ευρώ), την αμερικανική τράπεζα Citibank (με επικεφαλής οικονομολόγο έναν από τους πιο έμπειρους σε θέματα κρατικών χρεοκοπιών) να προβλέπει έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη εντός του 2012 και το ΔΝΤ να «διαρρέει» την απροθυμία του να παράσχει νέες χρηματοδοτήσεις προς την Ελλάδα. Το ΔΝΤ δηλαδή να αναλαμβάνει τον ρόλο του γενναίου που θα σηκώσει το κόστος να τραβήξει το καλώδιο από την πρίζα, όπως έγινε και στην Αργεντινή πριν δέκα περίπου χρόνια…
Κι όλα αυτά ενώ δεν υπάρχει ούτε μία χώρα της ευρωζώνης που να μην τρεκλίζει από την κρίση. Η Ισπανία να μετράει ώρες για την επίσημη και πλήρη υπαγωγή της σε καθεστώς μνημονίου αφού για να βρει αγοραστές για δεκαετή ομόλογα κατέβαλε επιτόκιο άνω του 7%, δίνοντας το έναυσμα για να πάρουν φωτιά όχι μόνο τα δικά της CDS αλλά και τα χρηματιστήρια όλης της Ευρώπης.Στην Κύπρο να καταφθάνει το πρώτο κλιμάκιο της Τρόικας απαιτώντας να καταργηθεί η εναπομείνασα Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή. Στην Ιταλία η Σικελία να βουλιάζει κάτω από τα δικά της χρέη (ύψους 17 δισ. ευρώ, όσο περίπου το ΑΕΠ της Κύπρου!), άμεσο αποτέλεσμα της υποχρηματοδότησης από το ιταλικό κράτος. Η δε κρίση των περιφερειών, το πιο φρέσκο δημιούργημα της κρίσης της ευρωζώνης, να πλήττει ακόμη και την Γερμανία με τον πλούσιο γερμανικό νότο (π.χ. Βαυαρία) που ξεχειλίζει από πλεονάσματα, κατ’ αντιστροφή των όσων συμβαίνουν στην ευρωζώνη, να δυσφορεί όλο και πιο «φωναχτά» για τον φτωχό και ελλειμματικό βορά (π.χ. Βερολίνο) δημιουργώντας ένα νέο, οριζόντιο αυτή τη φορά, τείχος εντός των γερμανικών συνόρων.
Σε αυτό το εκρηκτικό πλαίσιο η πλειοδοσία στην εφαρμογή αντιλαϊκών μέτρων στην οποία επιδίδεται η ελληνική κυβέρνηση αναλαμβάνοντας μέχρι και την ευθύνη για το ότι δεν εφαρμόστηκαν τα 210 από τα 300 μέτρα του Μνημονίου όπως δηκτικά έγραψε γερμανική εφημερίδα (ελπίζοντας ότι έτσι θα αποτρέψει το αναπόφευκτο) δεν είναι μόνο γελοιότητα ή μάταιος κόπος. Είναι επίσης κι ο πιο ασφαλής οδηγός αποτυχίας, στον βαθμό που συνοδεύεται από παραίτηση από κάθε προσπάθεια διαμόρφωσης των όρων για την επόμενη μέρα που πλησιάζει όλο και ταχύτερα…

ΤΡΙΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ: Στο στόχαστρο μισθωτοί των ΔΕΚΟ και χαμηλοσυνταξιούχοι...

 Leonidas Vatikiotis (Πριν, 12.8.12) ...

Δεν αποτρέπεται η νέα χρεοκοπία ακόμη και με την εφαρμογή των νέων μέτρων

Τουλάχιστον 45.000 απολύσεις στο δημόσιο τομέα υπό τη μορφή της εργασιακής εφεδρείας

Με τον υπουργό Οικονομικών Γιώργο Στουρνάρα σε ρόλο οικονομικού εκτελεστή, που σηκώνει πάνω του όλο το πολιτικό κόστος λέγοντας ακόμη κι αυτά που δεν επιτρέπεται να ειπωθούν και τους «συμμάχους» του Αντώνη Σαμαρά, Βαγγέλη Βενιζέλο και Φώτη Κουβέλη, να διαφωνούν αρχικά αλλά στο τέλος, για τη …σωτηρία της πατρίδας πάντα, να αναγκάζονται να συμφωνήσουν, συμπληρώνεται μέρα με την μέρα το παζλ των επιπλέον μέτρων ύψους 11,6 δισ. ευρώ που έχει απαιτήσει η Τρόικα για να δώσει την επόμενη δόση. Το σχέδιο είναι τα μέτρα να κλειδώσουν εντός του Αυγούστου, στη συνέχεια οι διαπραγματεύσεις με την Τρόικα να διεξαχθούν εντός του Σεπτεμβρίου κι η δόση να εκταμιευθεί τον Οκτώβριο.
Το τραγικό ωστόσο είναι πως όλοι αναγνωρίζουν πως τα επιπλέον μέτρα, που δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα σημάνουν δραματική όξυνση του κοινωνικού ζητήματος, δεν πρόκειται να μας γλιτώσουν από την χρεοκοπία. Από τον Μάιο του 2010 μέχρι και τον Μάρτιο του 2012 όταν ψηφιζόταν το δεύτερο Μνημόνιο που άνοιξε τον δρόμο για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους και την πέμπτη, επίσημη χρεοκοπία του ελληνικού κράτους από ιδρύσεώς του, ο εκβιασμός ήταν «Μνημόνιο ή χρεοκοπία». Αυτή τη στιγμή το μέσο πίεσης έχει αλλάξει, χωρίς φυσικά να αποκλείεται όσο πλησιάζουμε προς την ημέρα που θα ψηφιστούν τα ολέθρια κοινωνικά μέτρα να επανέλθουν στον διάλογο οι δοκιμασμένοι και τόσο προσφιλείς στα κανάλια εκβιασμοί. Προς το παρόν πάντως, το περιτύλιγμα των νέων μέτρων έχει ως εξής: «Η νέα χρεοκοπία είναι θέμα χρόνου, δεδομένου ότι όλοι αναγνωρίζουν πως απαιτείται επιπλέον δανεισμός προς την Ελλάδα και νέο κούρεμα του χρέους. Το μοναδικό που μπορεί να κάνει ως τότε η Ελλάδα είναι να δείξει ότι είναι καλός και υπάκουος μαθητής εξαντλώντας την αυστηρότητά της απέναντι στον λαό. Έτσι αυξάνονται οι πιθανότητες και να πάρουμε την δόση μας τον Οκτώβριο και να γίνει μια νέα ευνοϊκή αναδιάρθρωση του χρέους».
Κυνισμός κι επίδειξη δύναμη δύναμης απέναντι στους φτωχούς κι από την άλλη υποτέλεια και ραγιαδισμός απέναντι στους πιστωτές, που ήδη έχουν αρχίσει τις προετοιμασίες για την επόμενη μέρα της δεύτερης, εντός του 2012 χρεοκοπίας: Αυτό είναι το μίγμα της οικονομικής πολιτικής που ακολουθεί η κυβέρνηση Σαμαρά πατώντας στα χνάρια των αποτυχημένων και βραχύβιων κυβερνήσεων Παπανδρέου και Παπαδήμου. Η δήλωση του προέδρου του Συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (Γιούρογκρουπ) Ζαν Κλοντ Γιούνκερ την Τρίτη 7 Αυγούστου ότι η έξοδος της Ελλάδας από την ευρωζώνη είναι διαχειρίσιμη, που ήρθε να προστεθεί σε μια σειρά άλλων, ανάλογων δηλώσεων, είναι πέρα για πέρα ενδεικτική των σχεδίων τους, που φθάνουν μέχρι και στην βίαιη αποπομπή της Ελλάδας από την ευρωζώνη.
Υπ’ αυτή την προοπτική επομένως η εφαρμογή των νέων αντιλαϊκών μέτρων (που δηλωμένα δεν πρόκειται να αποτρέψει την χρεοκοπία) θα αποδειχθεί ότι το μοναδικό αντίκρισμα που έχει σχετίζεται με την εμβάθυνση του αντεργατικού πραξικοπήματος που είναι σε εξέλιξη εδώ και δύο χρόνια. Ούτε θα καταστήσει βιώσιμο το χρέος, ούτε θα εξασφαλίσει την εκτέλεση του προϋπολογισμού, ούτε θα εγγυηθεί την μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος. Γι’ αυτό το λόγο το τρίτο μνημόνιο που είναι προ των πυλών αποτελεί ποιοτική τομή σε σχέση με τα προηγούμενα, μια και εξόφθαλμα πια το μόνο που έχει να προσφέρει είναι νέα χρεοκοπία, που θα γίνει με ακόμη πιο χειρότερους όρους από την προηγούμενη.
Η αστική τάξη εκμεταλλεύεται το καθεστώς έκτακτης ανάγκης για να ανατρέψει όσες περισσότερες εργατικές κατακτήσεις μπορεί και να προσδώσει μόνιμο χαρακτήρα στην σημερινή πρόσκαιρη υποχώρηση του κινήματος. Η ρεβάνς του ιδιοκτήτη της Χαλυβουργίας, Μάνεση, απέναντι στους πρωτοπόρους εργάτες – απεργούς (αφού για να τους νικήσει κατέφυγε στη βία των ΜΑΤ, των καναλιών και των απεργοσπαστών) είναι μήνυμα το οποίο απευθύνεται σε όλη την εργατική τάξη και σε κάθε πρωτοπόρο σκίρτημα των από κάτω. Το ίδιο και οι απολύσεις στον δημόσιο τομέα, τις οποίες ΠΑΣΟΚ και ΝΔ είχαν αποδειχθεί με το δεύτερο Μνημόνιο. Για 150.000 απολύσεις μέχρι το 2015 είχαν υπογράψει τότε και σε ό,τι αφορά το τρέχον έτος για 15.000. Επομένως, ακόμη και 45.000 «εφεδρείες» να προχωρήσουν τώρα από τον δημόσιο τομέα με την υπογραφή του αριστερού μαϊντανού, Φώτη Κουβέλη, (πλήττοντας κατά προτεραιότητα όσους απασχολούνται στους 250 υπό συγχώνευση ή κατάργηση δημόσιους φορείς και φυσικά τους αγωνιστές και τους πιο «ανήσυχους πολιτικά») έχουν κάθε δικαίωμα να παρουσιάσουν την απόφασή τους ως μια πιο ήπια εφαρμογή των όσων έχουν ήδη ψηφιστεί και έμεναν να εφαρμοστούν. Αυτή μάλιστα η εκδοχή προσφέρει και το κατάλληλο άλλοθι σε ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ που διαμαρτύρονται ότι αυτό το μέτρο δεν υπήρχε στην προγραμματική συμφωνία, εγκαλώντας έτσι τον Α. Σαμαρά για παραβίαση των συμφωνημένων.
Για να συγκεντρωθούν τα 11,6 δισ. ευρώ θεωρείται σίγουρο το «μαχαίρι» στους μισθούς των εργαζομένων στις ΔΕΚΟ οι οποίοι θα εξισωθούν με τους μισθούς του στενού δημόσιου τομέα, στους χαμηλοσυνταξιούχους ακόμη και των 700 ευρώ (παραβιάζοντας την προεκλογική δέσμευση του Σαμαρά για αποκατάσταση των αδικιών που έγιναν σε βάρος τους) κι ακόμη η υπό όρους χορήγηση πλέον του ΕΚΑΣ, το οποίο δεν θα δίνεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, σε όσους μένουν σε ιδιόκτητο σπίτι. Η αποπομπή του προέδρου της ΛΑΡΚΟ, την εβδομάδα που πέρασε, λόγω του ότι έδωσε αυξήσεις στο προσωπικό, παραβιάζοντας αντίθετη οδηγία του οικονομικού επιτελείου, αποτέλεσε τροχιοδεικτική βολή για την απροθυμία της κυβέρνησης να αναγνωρίσει «πράσινες ζώνες» στη νέα σαρωτική επίθεση που ετοιμάζει απέναντι στα εργατικά εισοδήματα κι η οποία για να μείνει στα χαρτιά απαιτεί την αντεπίθεση του κινήματος με στόχο την ανατροπή παλιών και νέων Μνημονίων.

Λ. Βατικιώτης: Η Δραχμή είναι η μόνη λύση!

Αριστερή Διέξοδος...

Τou ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ*

Καμία λύση στην κρίση δημόσιου χρέους δεν μπορεί να δοθεί όσο η Ελλάδα χρησιμοποιεί το ευρώ, ενώ ο καταστρεπτικός ρόλος της ευρωζώνης στην ελληνική κρίση φάνηκε με το PSI, όπου το δημόσιο χρέος κρατικοποιήθηκε για να θωρακιστούν τα συμφέροντα των τραπεζών. Η έξοδος από το ευρώ και η υιοθέτηση εθνικού νομίσματος, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορεί να σημάνει τη βελτίωση των όρων ζωής και εργασίας για τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία, μια μακράς πνοής αντιστροφή της χρόνιας επιδείνωσης του βιοτικού μας επιπέδου…

Δέκα χρόνια μετά τη δημιουργία του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι κάτι θεμελιωδώς σάπιο υπάρχει στο (εφήμερο όπως θα αποδειχθεί) βασίλειο της ευρωζώνης. Προς επίρρωση, η πρόσφατη διεύρυνση του μνημονιακού κλαμπ με μια ακόμη χώρα, την Ισπανία. Έτσι, μετά την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία, ο κύκλος των χαμένων περιφερειακών χωρών της ευρωζώνης επεκτείνεται, πλησιάζοντας απειλητικά την Ιταλία, ενώ ταυτόχρονα καταρρίπτεται η μυθολογία που σχεδιασμένα αναπτύχθηκε από το Βερολίνο ενοχοποιώντας κάθε ένα λαό της ευρωζώνης ξεχωριστά.

Ο τρόπος με τον οποίο ξέσπασε η δημοσιονομική οικονομική κρίση σε καθεμία από τις παραπάνω χώρες αναγκάζοντάς τη να προσφύγει στον κατ’ ευφημισμό Μηχανισμό Διάσωσης (κατόπιν φυσικά επίμονης απαίτησης της Γερμανίας) παρουσιάζει εμφανείς διαφορές. Ιρλανδία και Ισπανία, για παράδειγμα, αποκλείστηκαν σχεδόν οικειοθελώς από τις αγορές από τη στιγμή που δέχτηκαν να εκτινάξουν στα ύψη το χαμηλό και διαχειρίσιμο έως τότε δημόσιο χρέος τους (65,1% και 68,5% του ΑΕΠ αντίστοιχα) για να σώσουν τις χρεοκοπημένες τους τράπεζες αντί να τις εθνικοποιήσουν όπως όφειλαν, με κριτήριο τόσο οικονομικού ορθολογισμού όσο και κοινωνικής δικαιοσύνης. Σε Ελλάδα και Πορτογαλία δεν συνέβη κάτι αντίστοιχο. Στα καθ’ ημάς, μπορεί οι τράπεζες να έχουν ευνοηθεί σκανδαλωδώς από τον προϋπολογισμό λαμβάνοντας συνολικά από το Δημόσιο 145 δισ. ευρώ (με το 90% του ποσού να αποτελεί κρατικές εγγυήσεις σε ομολογιακές εκδόσεις) και μόλις πρόσφατα από την κυβέρνηση Παπαδήμου 18 δισ. ως πρώτη δόση της ανακεφαλαιοποίησής τους (ποσό που ισοδυναμεί σχεδόν με την αξία των μετοχών όλων των εισηγμένων εταιρειών στο χρηματιστήριο που ήταν 20 δισ. στις 8 Ιουνίου), εν τούτοις δεν οδηγηθήκαμε στο Μνημόνιο επειδή το δημόσιο ανέλαβε να σώσει τις τράπεζες. Ελλάδα και Πορτογαλία προσέφυγαν στο Μηχανισμό λόγω του ότι οι όροι δανεισμού τους από τις αγορές γίνονταν σταδιακά απαγορευτικοί.

Οι ομοιότητες ωστόσο των τεσσάρων χωρών που βρίσκονται αυτήν τη στιγμή στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης δημόσιου χρέους είναι πιο κραυγαλέες από τις διαφορές τους. Συνοπτικά και εν συντομία αφορούν τη θέση τους στην ευρωζώνη και τον ίδιο το χαρακτήρα του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, ενός νομίσματος που σχεδιάστηκε για να εξυπηρετήσει τις επεκτατικές φιλοδοξίες της Γερμανίας στον παγκόσμιο οικονομικό ανταγωνισμό και πιο συγκεκριμένα να περιορίσει το ρόλο του δολαρίου ως διεθνούς μέσου πληρωμών και αποθεματικού νομίσματος. Αυτός ο ρόλος, που βρίσκεται σε πλήρη αντιστοιχία με την αυξημένη στρατιωτική παρουσία της Γερμανίας στα θερμά μέτωπα του πλανήτη όπως για παράδειγμα στο Αφγανιστάν, δεν μπορούσε να διεκπεραιωθεί από το μάρκο. Όφειλε να εδράζεται σε μια πολύ ευρύτερη οικονομική βάση, δηλαδή την ίδια την ευρωπαϊκή ήπειρο, η οποία προ πολλού αποτελεί εσωτερική οικονομική αποικία της Γερμανίας. Η νομισματική ενοποίηση έδεσε πιο σφιχτά τις υπόλοιπες 16 χώρες στο οικονομικό άρμα του Βερολίνου. Οι παραδοσιακές ωστόσο αποκλίσεις (στην παραγωγικότητα για παράδειγμα) μεταξύ των χωρών του ευρωπαϊκού κέντρου (Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία, κ.ά.) και της ευρωπαϊκής περιφέρειας (Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα) οξύνθηκαν απότομα μετά την υιοθέτηση του ευρώ ως αποτέλεσμα τριών παραγόντων: της αυξημένης εισαγωγικής διείσδυσης των χωρών του κέντρου στην περιφέρεια που αποσάθρωνε σιγά σιγά τις ούτως ή άλλως αδύναμες παραγωγικές υποδομές τους, του ζήλου που επέδειξε η Γερμανία να υιοθετήσει αντεργατικά μέτρα (Ατζέντα 2010 επί καγκελάριου Γκέρχαρντ Σρέντερ ακόμη) μειώνοντας το κόστος παραγωγής και, τέλος, της εθελοντικής παραίτησης των περιφερειακών χωρών από το «όπλο» της ανταγωνιστικής υποτίμησης του εθνικού τους νομίσματος. Διαφορετικά ειπωμένο, η λέξη «κατάρρευση» είναι η προφανής απάντηση στο ερώτημα τι θα συμβεί σε μια οικονομία που επί μισό αιώνα αντεπεξέρχεται στον ανταγωνισμό με τον ισχυρό της γείτονα υποτιμώντας το εθνικό της νόμισμα και την τελευταία δεκαετία το βλέπει να ανατιμάται έναντι του δολαρίου κατά 80%. Αυτό συνέβη στην Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, κ.α. Τα υπόλοιπα δε, περί «τεμπέληδων του Νότου» ή «παχυλών συντάξεων» ανεπίσημα μεν, συντεταγμένα δε, ήρθαν να επενδύσουν στο ρατσιστικό «βασικό ένστικτο» διεγείροντάς το. Το ζητούμενο ήταν η συγκάλυψη των βαθύτερων δομικών αιτιών της κρίσης χρέους κι επίσης του καθοριστικού ρόλου που έπαιξε σε αυτήν τη μετάσταση το ευρώ. Εκ των υστέρων μπορούμε να πούμε πως το εγχείρημα της Γερμανίας πέτυχε. Αρκεί μια ματιά στην απροθυμία της Αριστεράς, πλην ελαχίστων και τιμητικών εξαιρέσεων, να καταδείξει με συνέπεια το ρόλο του ευρώ ως επιταχυντή αν όχι αιτία της κρίσης και της πλειοδοσίας της σε φιλοευρωπαϊκές κορώνες που μόνιμα συγχέουν την Ευρώπη με την ΕΕ.

Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, καμία λύση στην κρίση δημόσιου χρέους δεν μπορεί να δοθεί όσο η Ελλάδα χρησιμοποιεί το ευρώ, το οποίο αποδείχθηκε γεννήτορας δημόσιου χρέους. Επίσης ο καταστρεπτικός ρόλος της ευρωζώνης στην ελληνική κρίση δημόσιου χρέους φάνηκε κατά την πρόσφατη αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους όταν το τελευταίο επί της ουσίας κρατικοποιήθηκε έτσι ώστε να θωρακιστούν τα συμφέροντα της DeutscheBank, της Société Généraleκ.ά. Σε αυτή την ανταλλαγή, αφού επί χρόνια οι ιδιωτικές τράπεζες του κέντρου θησαύρισαν από το ελληνικό δημόσιο χρέος επιβάλλοντας τοκογλυφικά επιτόκια, όταν αυξήθηκαν οι αβεβαιότητες ο κίνδυνος μεταβιβάστηκε στους γερμανούς και άλλους ευρωπαίους φορολογούμενους.

Στο συγκεκριμένο πλαίσιο η έξοδος της Ελλάδας από την ευρωζώνη και η υιοθέτηση εθνικού νομίσματος αποτελεί όρο εκ των ων ουκ άνευ για την υπέρβαση της κρίσης, υπό μία όμως πολύ αυστηρή προϋπόθεση: να υλοποιηθεί κατόπιν απόφασης του ελληνικού κράτους και απαίτησης του ελληνικού λαού κι όχι της Γερμανίας ή κάποιου δοτού πρωθυπουργού, όπως ο Παπαδήμος, που θα επιβάλει ένα πλαίσιο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της Γερμανίας, ξανά! Μια ενδεχόμενη βίαιη αποπομπή της Ελλάδας από το ευρώ, που είναι πολύ πιθανή και θα αποτελεί απάντηση του Βερολίνου στις αντιφάσεις της ευρωζώνης, αν δεν συνοδεύεται από μια σειρά άλλων μέτρων θα αποδειχθεί εξίσου ολέθρια κοινωνικά με την παραμονή στην ευρωζώνη. Το ζητούμενο δεν είναι επομένως η υιοθέτηση εθνικού νομίσματος με κάθε κόστος. Η δραχμή δεν αποτελεί πανάκεια.

Η έξοδος από το ευρώ μπορεί να σημάνει τη βελτίωση των όρων ζωής και εργασίας για τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία, μια μακράς πνοής αντιστροφή της χρόνιας επιδείνωσης του βιοτικού μας επιπέδου, αν ταυτόχρονα συνοδευθεί από τα ακόλουθα μέτρα:

ΣΤΑΘΕΡΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΗ ΙΣΟΤΙΜΙΑ

Παρότι η σημερινή ισοτιμία του ευρώ εξυπηρετεί τα συμφέροντα του γερμανικού χρηματοπιστωτικού τομέα και της γερμανικής μεταποίησης και είναι πλήρως αναντίστοιχη με τα θεμελιώδη δεδομένα της ελληνικής οικονομίας (ισχυρή παρουσία για παράδειγμα του τουριστικού τομέα, όπου απασχολείται το 15% του εργατικού δυναμικού, και ο οποίος απαιτεί «μαλακή» ισοτιμία), η ισοτιμία της νέας δραχμής μπορεί και πρέπει να είναι σταθερή για ένα χρονικό διάστημα σε σχέση 1 προς 1 με το ευρώ έτσι ώστε να αποφευχθούν τα απανωτά σοκ. Αυτός ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί αν η νέα δραχμή, με απόφαση της κυβέρνησης, δεν ενταχθεί στις αγορές ξένου συναλλάγματος κι έτσι η ισοτιμία της καθορίζεται με διοικητικές αποφάσεις.

ΕΛΕΓΧΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ

Το σημερινό καθεστώς «ελευθερίας», και επί της ουσίας ασυδοσίας στην κίνηση των κεφαλαίων, παρότι όταν επιβλήθηκε παρουσιάστηκε ως μέσο για τη διευκόλυνση των άμεσων ξένων επενδύσεων και την αύξηση της απασχόλησης, στην πράξη ευνόησε την κερδοσκοπία και τις κάθε λογής επενδύσεις χαρτοφυλακίου, οδηγώντας στην αφαίμαξη των εθνικών οικονομιών. Μάρτυρας, η βεβαιωμένη εκροή 75 δισ. ευρώ από τις ελληνικές τράπεζες την τελευταία τριετία και 100 δισ. ευρώ από τις ισπανικές τράπεζες μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2012, που επιτάχυναν την προσφυγή στο Μνημόνιο λειτουργώντας σαν λάδι στη φωτιά. Η επαναφορά επομένως των ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων θα διορθώσει τις στρεβλώσεις που προκάλεσε η νεοφιλελεύθερης έμπνευσης «απελευθέρωση» των προηγούμενων δεκαετιών η οποία στην ήπειρό μας υπηρετήθηκε από την ΕΕ. Κι ο λόγος εδώ φυσικά δεν γίνεται για μικροποσά, όπως το ταξιδιωτικό συνάλλαγμα, το οποίο θα συνεχίσει να παρέχεται ανεμπόδιστα. Επιπλέον, η απαγόρευση εξόδου δραχμών σε φυσική και λογιστική μορφή θα αποτρέψει τυχόν κερδοσκοπικές επιθέσεις που ως στόχο θα έχουν την υποτίμηση της ισοτιμίας της δραχμής. Πρόκειται για μέτρα που προφανώς αντίκεινται στη νεοφιλελεύθερη ορθοδοξία, επιβάλλονται όμως κατά κόρον και μάλιστα επιτυχημένα τα τελευταία χρόνια σε μια σειρά χώρες, όπως η Αργεντινή και η Βραζιλία, που θέλουν να διαφυλάξουν τις οικονομίες τους από τις πλημμυρίδες ρευστού τις οποίες προκαλούν τα μέτρα νομισματικής χαλάρωσης στις ΗΠΑ.

ΠΑΥΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

Το δημόσιο χρέος αποδεδειγμένα δεν μπορεί να πληρωθεί, στο βαθμό που ισοδυναμεί με κοινωνική γενοκτονία, και δεν πρέπει να πληρωθεί. Η δυνατότητα επίκλησης αρχών του διεθνούς δικαίου, όπως για παράδειγμα της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, παρέχει τα αναγκαία επιχειρήματα για την ανακήρυξη παύσης πληρωμών του δημόσιου χρέους. Από κει και πέρα το χρέος της ναζιστικής Γερμανίας από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ύψους 700 δισ. ευρώ, και η ευκολία με την οποία τα δάνεια της Τρόικας μπορούν να χαρακτηριστούν συλλήβδην παράνομα (ούτε καν ψηφίσθηκε στη Βουλή η πρώτη δανειακή σύμβαση) δίνουν τη δυνατότητα στον λογιστικό έλεγχο να διαγράψει, αν όχι όλο τουλάχιστον το μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου χρέους.

ΕΘΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ

Η συνέχιση της λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων υπό τη σημερινή τους ιδιοκτησία, όταν ζουν χάρη στο δημόσιο χρήμα, αποτελεί οικονομικό και πολιτικό σκάνδαλο. Η πρόσφατη ενίσχυσή τους με 18 δισ. στο πλαίσιο της κάλυψης του 100% των ζημιών που υπέστησαν από την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους (τη στιγμή που τα ασφαλιστικά ταμεία, τα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ υπέστησαν απώλειες ακόμη και 95% των τοποθετήσεών τους, χωρίς να αποζημιωθούν ούτε στο ελάχιστο) με την κεφαλαιοποίησή τους να υπολείπεται των 4 δισ. ευρώ, δείχνει το μέγεθος των ανισορροπιών που δημιουργεί η υπερτροφική ανάπτυξη των τραπεζών. Η εθνικοποίηση και η λειτουργία τους υπό δημόσιο έλεγχο δεν θα δράσει μόνο διορθωτικά, αλλά θα συμβάλει και στην ανάταξη της οικονομίας.

ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ

Η άσκηση σχεδιασμένης βιομηχανικής πολιτικής αποτελεί όρο για  την αντιμετώπιση της ανεργίας, δεδομένης της αποδιάρθρωσης της παραγωγικής βάσης και της κρίσης απασχόλησης που προκάλεσε η υιοθέτηση πολιτικών ανοιχτών θυρών απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό. Η επαναφορά μέτρων προστασίας της εγχώριας παραγωγής, συχνά παρόμοιων με αυτά που εφαρμόζουν χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Γερμανία, και δασμολογικών φραγμών θα προκαλέσει ρήξη με τις διεθνείς δεσμεύσεις της Ελλάδας και τριγμούς στις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει απέναντι σε διεθνείς οργανισμούς, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου και η Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία έχει αναλάβει την επιβολή της φιλελευθεροποίησης στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΦΑΙΡΑΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ

Όλα τα παραπάνω μέτρα αποτελούν εργαλεία που θα βελτιώσουν τη θέση της κοινωνίας. Αυτός ο στόχος μπορεί να πάρει υλική μορφή και να πάψει να αποτελεί ευσεβή πόθο αν άμεσα δοθεί προτεραιότητα σε δύο πολιτικές κατευθύνσεις. Πρώτο: στήριξη της δημόσιας σφαίρας, με γενναία χρηματοδότηση της παιδείας, της υγείας, του πολιτισμού, των δημόσιων μέσων μεταφοράς, του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και των υποδομών. Δεύτερο: χορήγηση αυξήσεων σε μισθούς, ημερομίσθια, συντάξεις και επιδόματα ανεργίας. Η δυνατότητα της κεντρικής τράπεζας να τυπώνει χρήμα, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα εσωτερικού δανεισμού που θα υποκαταστήσει τον διεθνή δανεισμό, επιτρέπει την άσκηση επεκτατικής πολιτικής, χωρίς την ανάγκη να προσαρμόζεται στα νεοφιλελεύθερα δόγματα της σφιχτής νομισματικής πολιτικής. Από την άλλη, ο χρόνιος υποπληθωρισμός της ελληνικής οικονομίας, λόγω της ακολουθούμενης νομισματικής πολιτικής, αποτρέπει την εμφάνιση των συνηθισμένων παθολογιών, όπως ο πληθωρισμός.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον η υιοθέτηση της δραχμής μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για μια ζωή που δεν θα τσαλαπατιέται από τον οδοστρωτήρα των Μνημονίων και της αιώνιας ευρω-λιτότητας.

*Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Unfollow την Τετάρτη 18 Ιουλίου 2012.