Χρέος και ανάπτυξη...

του Γιαννη Βαρουφακη, απο την Αυγη...

Κάθε φορά που κάποιος επιχειρηματολογεί εναντίον της εφαρμοζόμενης στην Ευρωζώνη πολιτικής, εισπράττει την απάντηση ότι δεν υπάρχει εναλλακτική η οποία να μην παραβιάζει κάποια από τις συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή το καταστατικό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).

 

Η «Μετριοπαθής Πρόταση για την Επίλυση της Κρίσης του Ευρώ», για την οποία είμαι συνυπεύθυνος, μαζί με τους Stuart Holland και James K. Galbraith (Εκδόσεις Ποταμός), ανατρέπει αυτό το επιχείρημα καταδεικνύοντας ότι η κρίση του ευρώ μπορεί να καταπολεμηθεί άμεσα και χωρίς να παραβιαστούν οι ευρωπαϊκές συνθήκες και τα καταστατικά των θεσμών της, χωρίς να χρειαστεί η Γερμανία να αναλάβει τα χρέη των ελλειμματικών, δίχως να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις από νέους φόρους και άνευ κοπής χρήματος από την ΕΚΤ.
Ας δούμε, εν συντομία, δύο από τις προτάσεις μας που, πρώτον, συρρικνώνουν το δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης ολόκληρης και, δεύτερον, θεσμοθετούν ένα πανευρωπαϊκό, επενδυτικό Νιου Ντιλ.

Άμεση μείωση του δημόσιου χρέους της Ευρωζώνης

Ας ορίσουμε ως «Κατά Μάαστριχτ Νόμιμο» (ή ΚΜΝ) το μέρος του δημόσιου χρέους που έχει το δικαίωμα να διατηρεί ένα κράτος - μέλος, και το οποίο ανέρχεται στο 60% του ΑΕΠ της χώρας. Αύριο το πρωί η ΕΚΤ μπορεί να προβεί στην εξής ανακοίνωση:

Ο Ιανός της κρίσης, το Κέντρο και ο ΣΥΡΙΖΑ,

του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου, απο το Red NoteBook...

 

Ας ακούσουμε το δικηγόρο του διαβόλου: Η επιβίωση του Κέντρου στις ευρωεκλογές, όπως προκύπτει από το άθροισμα ΠΑΣΟΚ, Ποταμιού και ΔΗΜΑΡ, σε συνδυασμό με τις καλές επιδόσεις τους σε δήμους και περιφέρειες,

θέτει ένα ερώτημα προς όσους υποστηρίζουμε το προφανές: ότι μια εν εξελίξει ταξική αναμέτρηση μέσα στην κρίση συρρικνώνει δραματικά τον πάλαι ποτέ μεσαίο χώρο: Μήπως τελικά βιαστήκαμε να αποχαιρετίσουμε τους κεντρώους; Και κυρίως: μήπως, αντί πανηγυρισμών για το τέλος του Κέντρου, θα έπρεπε να συζητήσουμε κάποιου τύπου σύγκλιση ή άνοιγμα του ΣΥΡΙΖΑ προς την μεριά τους, που να «διορθώνει» κάπως την (όποια) ταξική «μονομέρεια»;

Ας το δούμε από πιο κοντά.
Η κρίση ως δημιουργία: για αυτούς
Αναλύσαμε εξαντλητικά όλα αυτά τα χρόνια τις καταστροφικές συνέπειες του Μνημονίου, που έτσι κι αλλιώς βιώνονταν συντριπτικά. Κάπως έτσι, όμως, προσέξαμε μάλλον λιγότερο τη «δημιουργική» πλευρά της κρίσης, εξαιτίας της οποίας θα ήταν λάθος να μιλάμε μόνο για τις αποτυχίες των αντιπάλων μας. Έτσι, ενώ πήραμε (όσοι το πήραμε) σοβαρά ότι «η κρίση είναι ευκαιρία», ενώ δηλαδή διαγνώσαμε σωστά ότι δεν θα χάσουν όλοι μέσα σ” αυτήν, σταθήκαμε λιγότερο στην τεκμηρίωση αυτής της θέσης. Στην κρίση λοιπόν, πράγματι, δεν έχασαν και δεν χάνουν όλοι. Καταρχάς το διεθνοποιημένο κεφάλαιο, με ναυαρχίδα τον τουρισμό, εμφανίζει σημάδια ανάταξης. Μεσαία στρώματα, και δη αυτά που συνδέονται μαζί του, επωφελούνται επίσης, το δε καταναλωτικό κλίμα είναι σήμερα καλύτερο απ’όσο ποτέ την τελευταία τετραετία (βλ. Οικονομικό Βαρόμετρο Public Issue, Μάιος 2014).

Η Γουατεμαλοποίηση της χώρας και οι παπαγάλοι της ανάπτυξης...

του Μακμακ, απο την Αυγη...

Η Γουατεμάλα είναι μια όμορφη μικρή χώρα της Λατινικής Αμερικής. Είναι η χώρα για την οποία εφευρέθηκε ο όρος μπανανία. Πέρασε από αμερικανόφερτα δικτατορικά καθεστώτα και πολυετή εμφύλιο πόλεμο. Οι οικονομικοί της δείκτες σήμερα δεν είναι κακοί για εποχές κρίσης.

Περίπου ο μισός πληθυσμός της Γουατεμάλας ζει σε παράγκες μέσα σε σκουπιδότοπους. Η Γουατεμάλα είναι πρώτη σε αριθμό απαγωγών ανά κάτοικο και σε αριθμό ελικοπτέρων ανά κάτοικο. Η «Γουατεμαλοποίηση» δεν είναι συλλογή ποιημάτων από τις παραγκουπόλεις της Γουατεμάλας, αλλά η διαδικασία μετατροπής ενός δυτικού κράτους σε μπανανία.
Είναι γνωστό ότι η οικονομική κρίση είναι διεθνής και ότι οι λαοί της Ευρωζώνης πλήρωσαν βαρύτερο τίμημα λόγω της αρχιτεκτονικής του ευρώ. Δεν έχουν όμως όλοι καταλάβει ότι ο ελληνικός λαός πλήρωσε και πληρώνει βαρύτερο τίμημα από όλους τους λαούς της Ευρωζώνης γιατί οι οικονομικές δομές της Ελλάδας έχουν μερικά χαρακτηριστικά που συναντάμε κυρίως στη Γουατεμάλα και στις πρώην ανατολικές χώρες.
Η Δυτική Ευρώπη γνώρισε παλιότερα την πιο ανθρώπινη εκδοχή του καπιταλιστικού συστήματος. Το ελληνικό δαιμόνιο στη μετεμφυλιοπολεμική Ελλάδα είχε τη δική του εκδοχή κράτους πρόνοιας: Το κράτος των από μέσα, που δουλεύει για τους δικούς μας ανθρώπους.
Αντί για επιδόματα στους αδύναμους μοιράζονταν αργομισθίες μόνο για φίλους. Αντί για υπηρεσίες, θελήματα και επιλεκτική εφαρμογή νόμων. Η διακυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ απλώς διεύρυνε την πελατειακή βάση του κράτους. Νέα τζάκια απέκτησαν πρόσβαση στην ελληνικού τύπου επιχειρηματικότητα. Οι προβληματικές και οι ΔΕΚΟ έγιναν κέντρα πελατειακής επαγγελματικής αποκατάστασης.
Το σάπιο αντιπαραγωγικό εποικοδόμημα συνέχισε να διογκώνεται υποσκάπτοντας την οικονομική δραστηριότητα και τα επόμενα χρόνια. Ο φτηνός δανεισμός λειτούργησε πολλαπλασιαστικά στη φούσκα της ελληνικής οικονομίας. Οι δέκα νταβατζήδες δεν σταμάτησαν να διαφεντεύουν τον τόπο.
Και μετά ήρθε η κρίση και η τρόικα.
Κάποιοι αθώοι και άμυαλοι φιλελεύθεροι, είχαν την αυταπάτη ότι η τρόικα, παρά τα κακά που θα φέρει, τουλάχιστον θα εκσυγχρονίσει τις δομές του κράτους. Είναι όμως προφανές ότι ακόμα κι αν όλα τα λεγόμενα κλειστά επαγγέλματα ανοίξουν, το επάγγελμα του κρατικοδίαιτου καπιταλιστή δεν θα ανοίξει ποτέ.

Ο οργασμός του τίποτα...

Ουδεν Σχολιον...

     Τί έγινε ρε παιδιά;

     Τί μπάχαλο είναι αυτό;
     Τί γενικό ξεχαρβάλωμα;
     Υπάρχει κράτος;  Δουλεύει τίποτα;
     Τίποτα εποικοδομητικό εννοούμε.

     Όχι σαν την διυπουργική απόφαση για την νομιμοποίηση του ''The Mall'', παρακάμπτωντας έτσι την απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας,
     ..ούτε σαν την απόφαση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης, που έδωσε δικαίωμα μετάδοσης ψηφιακού σήματος σε όλη την Ελλάδα, χωρίς μάλιστα διαγωνισμό, στο ΑΡΤ (πρώην ΤΗΛΕΑΣΤΥ) του Καρατζαφύρερ! (μπας και τον καλοπιάσουμε και ξαναγυρίσει στο μαντρί!).
     Αυτά τα σκανδαλώδη δουλεύουν συνέχεια και δουλεύουν πολύ καλά! Δεν εννοούμε αυτά!

     Ούτε  τα άλλα που αφορούν την περικοπή των επικουρικών συντάξεων από τον επόμενιο μήνα,
     ..την αλλαγή-σφαγή στο φορολογικό σύστημα των ελευθέρων επαγγελματιών,
     ..ή την αλλαγή προς το ευκολότερο των κατασχέσεων μισθών και ακινήτων για χρέη προς το δημόσιο!
     Κι αυτά δουλεύουν εντατικά. Ούτε αυτά εννοούμε.

     Ούτε εννοούμε το ξύλο από τα ΜΑΤ στις απολυμένες καθαρίστριες που ο οιονεί πρωθυπουργός και γενικός Γ@μάω επί των οικονομικών αρνείται να επαναπροσλάβει, βάζοντας τον εαυτό του πάνω από την Δικαιοσύνη!
     Ούτε καν εννοούμε το γελοίο μελόδραμα με το ''πρωτογενές πλεόνασμα'' που ακόμα δεν μπορούν να μοιράσουν!!! Τόσο άχρηστοι! Τόσο επικίνδυνοι! Τόσο μοιραίοι!

Αμμοθίνες… (μια μελαγχολική τουριστική ιστορία…)

του Άκη Ματούλα, απο  toPortal...

«Δεν έχει ο αγέρας του καλοκαιριού κανένα μυστικό για μας, που περπατάμε ξυπόλυτοι στα χόρτα και μιλάμε στα τζιτζίκια τη γλώσσα του ήλιου»

Γ. Ρίτσος 

Ενθουσιασμένη η νεαρή δημοσιογράφος «δίνει» το ρεπορτάζ « 18,5 εκατομμύρια αναμένεται να αφιχθούν το 2014!» και συνεχίζει παραθέτονταν σχετικό πίνακα με τις αυξήσεις των τουριστών ανά περιοχή ξεκινώντας με την Μεσσηνία που σημειώνει ρεκόρ με αύξηση 122% στις αφίξεις τουριστών σε σχέση με πέρυσι.
Η είδηση μου ακούγεται μελαγχολική και είναι, αν την συνδυάσεις με τις καθημερινές ανακοινώσεις «αξιοποίησης» ακτών ,παραλιών και λοιπών «φιλέτων»….
Τελικά η λύση στην κρίση είναι να μετατραπούν οι παραλίες μας σε ένα απέραντο beach bar και οι ακτές μας να γεμίσουν από θηριώδη τσιμεντένια 5άστερα… και μέσα σε αυτή την «νέα» μεταρρυθμισμένη και αναδιαρθρωμένη Ελλάδα εμείς που ακριβώς βρισκόμαστε; Πιθανότατα οι πλέον τυχεροί κάνοντας τους baristas με κάποια μηχανή του espresso,  ή τους/τις πρόθυμες σερβιτόρες να εξυπηρετούν με ευφράδεια στην μητρική γλώσσα του Ευρωπαίου πελάτη,  που λιάζεται σε κάποια από τις εκατοντάδες χιλιάδες ξαπλώστρες κάτω από μια  ομπρέλα που κάποιος άλλος φέρελπις νέος έχει στήσει από τα ξημερώματα.
Για σταθείτε! Τι ακριβώς παράγει ο τουρισμός; Στην αρχή της κρίσης μας έλεγαν πως οδηγηθήκαμε σε αυτή ακριβώς γιατί δεν παράγαμε τίποτα! Είχαμε γίνει (έλεγαν) μια χώρα υπηρεσιών, με έναν τεράστιο τριτογενή τομέα χωρίς «καινοτομία, ανταγωνιστικότητα, υψηλής αξίας προϊόντα κλπ», Πράγματι ο τουρισμός δεν χρειάζεται ούτε καινοτομία, ούτε ιδιαίτερη υψηλής αξίας βιομηχανικά η τεχνολογικά προϊόντα… μόνο ένα μικρό ταλέντο στον δίσκο σερβιρίσματος και μπόλικη ανταγωνιστικότητα στην προθυμία για φθηνή εργασία, θα έλεγε κάποιος κυνικός…

Οι δύο στρατηγικές εξόδου από την κρίση...

του Γιωργου Σταθακη, απο την Αυγη...

Η μνημονιακή στρατηγική εξόδου από την κρίση ήταν από την αρχή σαφής. Θεωρούσε και θεωρεί ότι το πρόβλημα εκπορεύεται από τα περίφημα "δύο ελλείμματα": το δημοσιονομικό έλλειμμα και το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο. Η στρατηγική του Μνημονίου εκπορευόταν από το δεύτερο έλλειμμα, παρά το γεγονός ότι η έμφαση αναγκαστικά αφορούσε το δημοσιονομικό σκέλος.
Το Μνημόνιο έχει σαφές αφήγημα που επικεντρώνεται στην ιδέα της ανάκτησης της "διεθνούς ανταγωνιστικότητας", προτείνοντας τέσσερις βασικές ιδέες: α) την εσωτερική υποτίμηση, β) τη μείωση του κοινωνικού μισθού ή με, άλλα λόγια, τη μείωση συνολικά των δημοσίων δαπανών από το 44% στο 38% του ΑΕΠ, γ) τις ιδιωτικοποιήσεις με την πλήρη αποχώρηση του κράτους από κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα, δ) την οριστική απελευθέρωση των προστατευόμενων κλάδων όπου κυριαρχεί η μικρομεσαία επιχείρηση.
Συνεπώς, αυτή η στρατηγική ανάκτησης της διεθνούς ανταγωνιστικότητας μέσω των τεσσάρων αυτών οδών αποτελεί το πεδίο σύγκλισης των μνημονιακών πολιτικών, των εκθέσεων διεθνών οργανισμών για την "ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας" και της "στρατηγικής του 2020" που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός λίγες μέρες πριν. Η κεντρική ιδέα παραμένει ίδια. Ελαστικές εργασιακές σχέσεις, χαμηλοί μισθοί, συρρικνωμένη κρατική δαπάνη, πλήρης απελευθέρωση αγορών, άρση περιβαλλοντικών περιορισμών. Στρατηγική της "φτηνής ανάπτυξης", όπως ορθώς την χαρακτηρίζει ο Τσίπρας. Σημασία δεν έχει αν μπορεί να εφαρμοστεί ή όχι, αφορά στην ίδια την κεντρική ιδέα της "παθητικής" προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας - ισοπεδωμένης από τη βαριά ύφεση, με σημαντικές απώλειες του πιο ισχυρού παραγωγικού τομέα της και με τη συνεχή απώλεια του πιο σημαντικού ανθρώπινου δυναμικού με τη φυγή του στο εξωτερικό.
Στον αντίποδα, η στρατηγική ανάπτυξης που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να διασφαλίσει ταυτόχρονα τη σταθεροποίηση παραγόντων που αποσταθεροποιούν την οικονομία και τη μεταστροφή των προσπαθειών και των πόρων σε βιώσιμες αναπτυξιακές προοπτικές.

Βαθιά διαγραφή του χρέους για προοπτική ανάπτυξης...

του Κωστα Λαπαβιτσα...

Πηγαίνουμε πλεόν ολοταχώς προς τις ευρωεκλογές που ίσως κρίνουν την πορεία της Ελλάδας για χρόνια. Το δίλημμα που θέτει η κυβέρνηση Σαμαρά είναι 'σταθερότητα, ή επιστροφή στο πρόσφατο παρελθόν της κρίσης' τονίζοντας ότι η ανάκαμψη βρίσκεται επί θύραις. Ταυτόχρονα παραδέχεται ότι η Ελλάδα συνεχίζει να έχει πρόβλημα χρέους παρουσιάζοντας όμως η κυβέρνηση τον εαυτό της ως το μόνο αξιόπιστο διαπραγματευτή. Το τι θα επιχειρήσει να διαπραγματευτεί μας το έχει ήδη αποκαλύψει ο κ. Στουρνάρας: Δε θα υπάρξει διαγραφή γιατί αντιτίθεται η ΕΕ, αλλά θα επιδιωχθεί η μείωση των επιτοκίων και η επιμήκυνση. Κι εκεί θα τελειώσει η κρίση, κατά την κυβέρνηση Σαμαρά.

Από την άλλη, η αντιμνημονιακή αντιπολίτευση και φυσικά ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρεί ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο και χρειάζεται διαγραφή. Σε σημαντικό βαθμό μάλιστα φαίνεται να συμφωνεί και το ΔΝΤ. Δεν υπάρχει βέβαια κοινά αποδεκτή εκτίμηση για το μέγεθος της διαγραφής, πόσο μάλλον για τη διαδικασία μέσω της οποίας θα επιτευχθεί. Αλλά κυριαρχεί η αντίληψη ότι χωρίς διαγραφή του χρέους η Ελλάδα δε θα μπορέσει να βγει απο τα ερείπια της κρίσης.

Το χρέος, λοιπόν, θα αποτελέσει καίριο ζήτημα οικονομικής πολιτικής την επόμενη περίοδο και οι ευρωεκλογές θα δείξουν το δρόμο για την αντιμετώπισή του. Στο πλαίσιο αυτό το διεθνές οικονομικό δίκτυο RMF (Λονδίνο) σε συνεργασία με το Δίκτυο Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών (Θεσσαλονίκη) δημοσίευσε μια εμπεριστατωμένη ανάλυση σχετικά με την αντιμετώπιση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Η μελέτη αναλύει δύο βασικούς τρόπους ελάφρυνσης: τη “μαλακή επιλογή”, η οποία εξετάζει τη συναινετική μείωση του μέσου επιτοκίου και την επιμήκυνση του χρέους, καθώς και τη “σκληρή επιλογή”, η οποία εξετάζει τη βαθιά διαγραφή της ονομαστικής αξίας του χρέους. Συγκρίνεται δηλαδή η επιλογή της κυβέρνησης με αυτή της αντιμνημονιακής αντιπολίτευσης.

Νέο αναπτυξιακό πρότυπο για μεγαλύτερα κέρδη...

του Λεωνιδα Βατικιωτη...

Κατ’ αρχάς είναι για γέλια. Ο μακροχρόνιος, υποτίθεται, προγραμματισμός που φτάνει μέχρι και το 2021, μέσω ενός «νέου εθνικού αναπτυξιακού προτύπου», δεν αποσκοπεί πουθενά αλλού πέρα από την δημιουργία εντυπώσεων όταν είναι γνωστό ότι η παρεούλα του Σαμαρά ήδη ετοιμάζει τις βαλίτσες της και σε λίγους μήνες θα είναι οριστικά παρελθόν,
δίνοντας κι αυτοί διαλέξεις στο Χάρβαρντ, όπως ο Γιωργάκης. Το «νέο εθνικό αναπτυξιακό πρότυπο» ακόμη κι αν, για κακή μας τύχη, εφαρμοστεί θα είναι χωρίς αυτούς!
Επί της ουσίας τα πράγματα είναι πιο σοβαρά. Γιατί, το σχέδιο καπιταλιστικής ανάπτυξης που περιγράφεται στο «νέο εθνικό αναπτυξιακό πρότυπο» το οποίο ήδη κυκλοφόρησε στον Τύπο και θα παρουσιαστεί δημόσια από την κυβέρνηση στο συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης της 5^ης Μαΐου, δείχνει την επιθετική διάθεση του κεφαλαίου, την τάση του να συνεχίζει να υποτιμάει την εργατική δύναμη, να επιβάλλει Μνημόνια στο διηνεκές, ακόμη κι όταν η Τρόικα θα αποτελεί παρελθόν.
Ακρογωνιαίοι λίθοι του «θετικού οράματος του Σαμαρά για την επόμενη μέρα» (όπως επιχειρήθηκε να πλασαριστεί, έτσι ώστε να μην περάσει στην ιστορία μόνο με το ποσοστό -21% στο κούτελό του όσο δηλαδή μειώθηκε το ΑΕΠ μέχρι το 2013) είναι, πρώτο, η «ευελιξία στην αγορά εργασίας». «Ένα μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα της Ελλάδας στην παρούσα συγκυρία είναι η ύπαρξη σημαντικού αριθμού εργαζομένων υψηλών προσόντων με ανταγωνιστικούς μισθούς, η απασχόληση των οποίων σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης έντασης γνώσης μπορεί να έχει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα για την οικονομία» αναφέρεται κατά λέξη αποκαλύπτοντας πού θα στηριχθεί η επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας: στα φθηνά μεροκάματα και πουθενά αλλού! Ως στόχος ορίζεται η περαιτέρω προώθηση της ευελιξίας! Μάλιστα, η μείωση των μισθών θα συνεχιστεί ακόμη κι όταν οι ρυθμοί μεγέθυνσης του ΑΕΠ θα είναι θετικοί.

Land Grabbing (η υφαρπαγή της γης)...

του Άκη Ματούλα, απο toPortal...

“Buy land, they're not making it anymore!”  Mark Twain

Η αποστροφή του Mark Twain «αγοράστε γη, δεν την φτιάχνουν πια..»
κρύβει σε δυο αράδες την σκοτεινότερη ίσως προσδοκία που ανέπτυξε ο άνθρωπος μαζί με τον πολιτισμό του, την διαρκή διεκδίκηση και αρπαγή γης, την αύξηση της γης που ορίζει και μαζί της, ότι βρίσκεται πάνω, κάτω και γύρω από αυτή….
“Land Grabbing”, (μτφ: Υφαρπαγή της γης), είναι ο διεθνής όρος που περιγράφει μια απίστευτα απάνθρωπη αλλά και καταστροφική για το Περιβάλλον, τις τοπικές οικονομίες και τον πολιτισμό, πρακτική. Μεγάλες, συνήθως πολυεθνικές εταιρίες νοικιάζουν ή εξαγοράζουν τεράστιες εκτάσεις, συνήθως καλλιεργήσιμες και τις εκμεταλλεύονται παραγωγικά προκειμένου να καλύψουν τις απαιτήσεις της διεθνούς αγοράς σε αγροτικά προϊόντα και «ενεργειακές καλλιέργειες». Μια πρακτική ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Αφρική, την Ασία και την Λατινική Αμερική...
Οι τοπικές κυβερνήσεις σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς τύπου Παγκόσμια Τράπεζα, ΔΝΤ και ΟΟΣΑ κ.α., διαμορφώνουν το νομικό καθεστώς ώστε οι τοπικοί πληθυσμοί να καθίστανται ανίσχυροι να διεκδικήσουν ή να σταματήσουν αυτή την διαδικασία και να αναγκάζονται να επιλέξουν μεταξύ της παράδοσης της γης τους, ελπίζοντας σε μια ελάχιστη αποζημίωση, ή ακόμη πιο συχνά να την εγκαταλείψουν για πάντα φεύγοντας από αυτή.

Επέρχεται ρήξη και είμαστε άοπλοι....

του Δημητρη Παπαχρηστου, απο το Εθνος...

Πρέπει να είμαστε η αλλαγή αυτού που θέλουμε να έρθει. Με πιο απλά λόγια. Αν δεν αλλάξουμε εμείς πρώτα, πώς θα μπορέσουμε να αλλάξουμε τον κόσμο, να κάνουμε «το άγριο ήμερο» που λέει ο Νηρέας Βάρας, διά στόματος Γιώργου Αρμένη, στο ομώνυμο θεατρικό έργο. Και αν δεν καώ εγώ, αν δεν καείς εσύ, πώς θα γίνουν τα σκοτάδια φως; - αναρωτιόταν ο Ναζίμ Χικμέτ πριν από πολλά χρόνια. Οι μικρές διεργασίες συντελούνται ανεπαισθήτως και, ως να ήταν φυσικό, καλύπτονται πίσω από τα μεγάλα λόγια των συγκυβερνόντων. Η κρίση όμως δεν βοηθάει να «περάσει» το επικοινωνιακό πολιτικό παιχνίδι, που το χρησιμοποιούν όλοι στα πρωινάδικα και νυχτάδικα και όλα τα κόμματα. Λειτουργεί όμως προσωρινά και, όταν τελειώνει, αρχίζει άλλο παιχνίδι χαμένο, καθότι κανένας δεν μπορεί πλέον να κλέψει τις εντυπώσεις.
Δεν είναι τυχαίο που το 37% δεν εμπιστεύεται κανένα κόμμα... Η διάβρωση και η φθορά αγγίζει και διαπερνάει όλη την κοινωνία και, κατ' επέκταση, το κράτος, που χρησιμοποιεί τους νόμους του και τη φορολογική τρομοκρατία σε βάρος των ανήμπορων, με όπλο την καταστολή όλων των αντιδράσεων.
Οι διαθεσιμότητες, οι κινητικότητες, οι απολύσεις λειτουργούν σαν μπαμπούλας και οι άνεργοι δεν θα μπορούν να είναι ούτε το εφεδρικό προλεταριάτο. Οι αντιμνημονιακές κορώνες και καταγγελίες δεν αρκούν. Θα πρέπει από τώρα να χτίζονται τα θεμέλια, τα δημοκρατικά εναλλακτικά κύτταρα, εντός του κόμματος, με διαρκή διάλογο και κατ' επέκταση μέσα στην κοινωνία με ενεργητική συμμετοχή του καθενός. Στα χέρια τους να πάρουν οι πολίτες την υπόθεση της ζωής τους και να αναδείξουν τα προβλήματα που τους αφορούν, που δεν είναι μονάχα εργασιακά στις τοπικές κοινωνίες, και να δώσουν λύσεις πέραν από τις κάλπες...

Τα σουβλατζίδικα, ως εχθροί της ανάπτυξης...

Cynical...

Ο κόσμος προσπαθώντας να ξεπεράσει την κρίση και να δει το ΑΕΠ του να ξεφεύγει από το αναιμικό τίποτα προς κάτι που να θυμίζει μετάβαση σε καλύτερες εποχές, ομνύει στην καινοτομία και στην επιχειρηματικότητα που θα αναλάβει να την υλοποιήσει.

Παρ' όλες τις επικλήσεις στη χάρη της, παρ' όλες τις παραινέσεις στα χειμαζόμενα κράτη να κάνουν επιτέλους κάτι  για να την βγάλουν από την τρύπα της, παρ' όλες τις διαβεβαιώσεις ότι χωρίς καινοτομία αποκλείεται να ανακάμψουμε, η καινοτομία παραμένει άφαντη. Κι εδώ, δεν μιλάμε απλά για κάποιο μασκάρεμα του παλιού που μπορεί να περάσει για καινούργιο και έτσι να την κουτσοβγάλουμε. Μπορεί αυτό να ισχύει για μάς, αλλά πρόβλημα ανάπτυξης έχουν και οι πάλαι ποτέ ισχυρές οικονομίες που δεν μπορούν πλέον να μπαλώνονται με ψευτοπράγματα. 

Η τελευταία μεγάλη καινοτομία που έβαλε τον πλανήτη σε κατάσταση τούρμπο ήταν η ανακάλυψη ότι η μόχλευση, η αέναη γέννηση του χρήματος, θα μπορούσε να γενικευτεί, να φύγει από τους κλειστούς κύκλους των ειδικών του χρήματος, με λίγα λόγια να "εκδημοκρατιστεί"  και να διαχυθεί σε κάθε μικρή ή μεγάλη γωνιά. Βγάζοντας το χρήμα σε discount ο πλανήτης γνώρισε πρωτόγνωρες στιγμές ευημερίας, μέχρι τη στιγμή που μια γιγάντια σκούπα άρχισε να το μαζεύει πίσω, δυστυχώς από δικαίους και αδίκους.

Αρκετά με τους πρώην!

του Βαγγελη Δεληπετρου, απο την Ελευθεροτυπια....

Οταν διαβάζεις χίλιες και βάλε λέξεις ενός άρθρου με τίτλο «Περισσότερη Ευρώπη και σχέδιο για ανάπτυξη», που υπογράφει ένας πρώην πρωθυπουργός, και μάλιστα ο... «καταλληλότερος», πρώην αρχηγός κόμματος και νυν και αεί καθηγητής, πιάνεις εύκολα το στίγμα, που το δίνει η «περισσότερη Ευρώπη», αλλά όσο κι αν κρατάς μικρό καλάθι, όπως όλοι μας, περιμένεις ότι θα υπάρχει κάποια, στοιχειώδης έστω, συγκεκριμένη αναφορά και σε αυτό το (αναγκαίο) «σχέδιο για ανάπτυξη».

Ο Κώστας Σημίτης όμως το κατάφερε και αυτό! Να διαβάζουμε και να ξαναδιαβάζουμε προσεκτικά επιλεγμένες λέξεις που να σχηματίζουν προσεκτικά επιλεγμένες φράσεις και μετά, από παράγραφο σε παράγραφο, να εξαφανίζεται κάθε ουσιαστικό νόημα, κάθε τι που θα επέτρεπε να υπάρξει ουσιαστική συζήτηση, δηλαδή διαφωνία και διάλογος. Ολα για το φαίνεσθαι άλλη μια φορά και άλλη μια φορά στον Καιάδα της μικροπολιτικής η ουσία.
Αποκαλυπτική για το σύστημα που μας κυβέρνησε και μας κυβερνά, αλλά και για το έλλειμμα πολιτικής των συστημικών στελεχών, το τελικό συμπέρασμα του πρώην: «Το σχέδιο ανάπτυξης παραμένει ένα νεφέλωμα. Ερευνες, μελέτες, πρότυπα, συγκεκριμένοι σχεδιασμοί δεν φαίνεται να υπάρχουν»! Αλλά αυτό κάθε απλός πολίτης της χώρας το γνώριζε ήδη, το νιώθει στο πετσί του, από τα χαράτσια, τα λουκέτα, τα δάνεια που τον πνίγουν, την ανεργία που τον στέλνει οικογενειακώς στο απόσπασμα. Δεν περίμενε κανέναν πρώην ή νυν καθηγητή, πρωθυπουργό ή αρχηγό κόμματος για να το αντιληφθεί.

Λόγος για αισιοδοξία κι ελπίδα...

του Κωστα Λαπαβιτσα...
Κλείνουμε πλέον έξι χρόνια ύφεσης, τέσσερα των οποίων ήταν χρόνια Μνημονίων. Οι φανατικοί υποστηρικτές τους συνεχίζουν ακόμη να καθορίζουν την πορεία της χώρας. Υπάρχει, λοιπόν, κάποιος λόγος αισιοδοξίας; Ναι, υπάρχει.

Η καταστροφή που επέφεραν τα Μνημόνια είναι φυσικά χωρίς προηγούμενο: συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 25%, ανεργία περίπου 28% και των νέων πάνω από 60%, συντριβή μισθών και συντάξεων, πτώση της βιομηχανικής παραγωγής κατά 30%, κατάρρευση των επενδύσεων, υποχώρηση της κατανάλωσης, συνεχής πτώση των λιανικών πωλήσεων, χλωμές επιδόσεις εξαγωγών. Ούτε ένας – επαναλαμβάνω, ούτε ένας – δείκτης της πραγματικής οικονομίας δεν έχει ακόμη θετική δυναμική.

Ο αντίκτυπος στην κοινωνία είναι εξίσου τρομακτικός: εκτόξευση των ποσοστών φτώχειας, μετανάστευση των καλύτερα εκπαιδευμένων, αποδιάρθρωση της παιδείας, επιδείνωση της δημόσιας υγείας, έξαρση των ψυχικών διαταραχών, επιδημία αυτοκτονιών. Τα εργατικά και μικρομεσαία στρώματα είναι βαρύτατα τραυματισμένα, ο κοινωνικός ιστός έχει διαρραγεί, κυριαρχεί η αίσθηση της ανησυχίας, της απογοήτευσης και της φυγής για όποιον μπορεί.

Παρ’ όλα αυτά, οι υποστηρικτές των Μνημονίων ισχυρίζονται ότι η επιλογή του 2010 ήταν σωτήρια γιατί οποιαδήποτε άλλη θα ήταν πολύ χειρότερη. Το επιχείρημα αυτό δείχνει πόσο φανατικός και στενόμυαλος είναι ο σκληρός πυρήνας των Μνημονιακών. Όποια απίστευτη καταστροφή κι αν συμβεί στη χώρα, θα συνεχίσουν να λένε ‘σκεφτείτε τι θα είχε γίνει αν παίρναμε τον άλλο δρόμο’. Η ιστορική ετυμηγορία όμως ήδη διαφαίνεται: τα Μνημόνια ήταν τραγική εθνική αποτυχία.

Το κόστος της αποτυχίας...

Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΡΓΟΠΟΥΛΟΥ, απο την Ελευθεροτυπια...

Εναντίον θεών και δαιμόνων, παρά την εξαθλίωση της ελληνικής κοινωνίας, η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι η καθημαγμένη χώρα βρίσκεται στο «σωστό δρόμο». Οτι έχει ήδη υλοποιήσει 90% του προγράμματος «εξυγίανσης» και βρίσκεται πλέον στις παραμονές της «επανεκκίνησης».

Ηδη οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι «εντυπωσιάζονται» με το μέγεθος και την ταχύτητα της ελληνικής «προσαρμογής», παρασιωπώντας φυσικά το ανυπολόγιστο ανθρώπινο, οικονομικό και κοινωνικό κόστος της. Ορισμένοι επιχαίρουν διαπιστώνοντας όχι ότι η ανάπτυξη επιστρέφει, αλλά ότι απλώς η ύφεση επιβραδύνεται. Ωστόσο, η κυβέρνηση θα ήταν περισσότερο πειστική εάν παραδεχόταν το ακριβώς αντίθετο: ότι η χώρα όχι μόνο δεν έχει πλησιάσει κατά 90% το στόχο της επανεκκίνησης, αλλά έχει απομακρυνθεί από αυτόν κατά 30% με 40%. Κατά την τελευταία 4ετία, το εθνικό εισόδημα συρρικνώθηκε σωρευτικά κατά 26%, οι επενδύσεις κατά 20%, η απασχόληση κατά 25%, των νέων κατά 35%. Οσον αφορά το ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον, στο οποίο υποτίθεται ότι υπολογίζει το «σταθεροποιητικό πρόγραμμα» για την επέκταση των εξαγωγών, δεν παύει να βυθίζεται και αυτό στο τέλμα. Η Ευρώπη, «μαύρη κηλίδα» του παγκοσμίου συστήματος, σύρει σε μηδενικούς και αρνητικούς ρυθμούς όλες τις αγορές του κόσμου και πρώτα απ' όλα τη δική της.
Τι είδους «σταθεροποίηση» επαγγέλλονται τα κυβερνητικά ιερατεία, όταν οι επενδυτικές προσφορές αποσύρονται προτού καν κατατεθούν, όταν ακόμη και ήδη πραγματοποιημένες επενδύσεις εγκαταλείπονται και η μαζική ανεργία εγκαθίσταται ως νέος «χρυσούς κανών»; Τι είδους «σταθεροποίηση» προαναγγέλλεται, όταν προ των πυλών στοιχειώνει το φάντασμα του αρνητικού πληθωρισμού; Ηδη η Αμερική αντιμετωπίζει με δέος αυτό το ενδεχόμενο, ενώ η Ευρώπη προσβλέπει σε αυτό ως δήθεν θετική προϋπόθεση για την ανταγωνιστικότητα.

Σφυροδρέπανο...

Ορφανό κείμενο Νο2, απο τον Κιμπι...

Τρίτη πρωί, με ξυπνάει ο παρηγορητικός, γουργουριστός ήχος ενός σφυροδράπανου που τρυπάει έναν τοίχο σε διπλανό διαμέρισμα. Ο ήχος του εναλλάσσεται με τους κρότους ενός σφυριού που χτυπάει πιθανότατα τον ίδιο τοίχο. «Ίσως ήρθε η ανάπτυξη», σκέφτομαι, αν και το αστείο ξέρω πως είναι κοινότοπο πια. Όχι, δεν ξέρω αν ήρθε η ανάπτυξη, που ο Προβόπουλος τη βλέπει ήδη σε συσκευασία πρωτοχρονιάτικου δώρου του 2014, αλλά τουλάχιστον κάποιος θα βγάλει ένα εικοσάρικο μεροκάματο. Και κάποιος έχει να δαπανήσει ένα εικοσάρικο που δεν προορίζεται αποκλειστικά για την επιβίωση, τα χαράτσια, τους λογαριασμούς και τη βενζίνη για να πάει μέχρι τη δουλειά. Αν πάντως πράγματι έρθει πράγματι η ανάπτυξη κάπως έτσι θα ’ναι: σφυριά στους τοίχους, τρυπάνια στα μπετά, εκσκαφείς, φορτηγά, μπετονιέρες, ταινίες μεταφοράς προϊόντων, αλυσίδες παραγωγής, περισσότερος θόρυβος στους δρόμους, γεωτρύπανα, γερανοί, ικριώματα, μπουλντόζες στο ΙΧ πρώην εθνικό οδικό δίκτυο, ασφαλτοτάπητες, πυκνότερα δρομολόγια ντελιβαράδων, κι άλλα νέα καταστήματα «ψωμί, γλυκό, καφές», σουβλατζίδικα και καταστήματα πρόχειρου φαγητού,

Προϋπολογισμός χωρίς ζήτηση....

 του Πετρου Σταυρου, απο τα Ενθεματα...

Υπάρχουν πολλοί και ενδιαφέροντες τρόποι να προσεγγίσει κανείς τον κρατικό προϋπολογισμό. Ένας από τους πιο  συνηθισμένους, και χρήσιμους, είναι να εστιαστεί σε εκείνα που ο προϋπολογισμός διακηρύσσει ότι θα κάνει, αλλά είναι εξαιρετικά αμφίβολο, για να μην πούμε αδύνατον, ότι θα  πετύχει. Ωστόσο, στο σημείωμα αυτό δεν θα σταθώ στις προβλέψεις του προϋπολογισμού  για τον ρυθμό ανάπτυξης (0,6%), την κάμψη της ανεργίας (στο 26% από 27%) ή την επίτευξη των πρωτογενών πλεονασμάτων στα οποία ισχυρίζεται ότι στοχεύει. Ήδη, αρκετοί έχουν δείξει το ανεδαφικό  όλων των παραπάνω. Έτσι, θα εστιάσω την προσοχή μου και  θα σχολιάσω με  συντομία εκείνο που πιστεύω πως είναι όντως πραγματοποιήσιμο από όσα λένε τα κείμενα του προϋπολογισμού του 2014 και συνιστούν συγκεκριμένη πολιτική με μεγάλη δραστικότητα. Μένω σε δύο σημεία.

Η κατάργηση της ζήτησης. Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό, ο ρυθμός ανάπτυξης θα προκύψει από την αύξηση των εξαγωγών και των επενδύσεων, ενώ η δημόσια και η ιδιωτική ζήτηση θα συνεχίσουν να μειώνονται. Στο σημείο αυτό, περιγράφεται με τα λόγια του οικονομολογικού mainstreaming η διαπίστωση του Μαρξ στα Grundrisse: ο καπιταλιστής βλέπει τους εργαζόμενους των άλλων καπιταλιστών ως καταναλωτές, και μόνο τους δικούς του εργαζόμενους ως εργάτες που του κοστίζουν. Έτσι, και το κυβερνητικό επιτελείο βλέπει με όρους «ανταγωνιστικότητας» τους άλλους λαούς ως δυνητικούς καταναλωτές των ελληνικών προϊόντων, ενώ τους εγχώριους εργαζόμενους ως κόστος παραγωγής.

Το νανούρισμα της κρίσης...

Τα κακως κειμενα..

Κράτα το χέρι μου

Κοιμήσου, αγγελούδι μου. Θα βρω και θα σου πω λεξούλες, λογάκια τρυφερά, για να σε πάρει ο ύπνος. Ξέρεις, όταν ήμουν πιο μικρός, πριν γίνω ο μπαμπάς σου, δεν έβρισκα καθόλου ενδιαφέρον στα νανουρίσματα. Δεν ήταν λίγες οι φορές που με πιάνανε τα γέλια, τα θεωρούσα λιγάκι ξενέρωτα όλα αυτά. Ναι, είναι εκείνη η φάση που περνάει κάθε άνθρωπος στη ζωή του, τότε που τα αμφισβητείς όλα, καθώς μυθοποιείς κι απομυθοποιείς τους πάντες και τα πάντα μέσα σε λίγα μόλις δευτερόλεπτα. Είναι τότε που αφήνεις πίσω σου μια και καλή τη μωρουδιακή σου κατάσταση, καθώς εισβάλλεις στην κοινωνία μέσα για πρώτη φορά και θες να φωνάξεις, να σκληρύνεις, να επαναστατήσεις για έναν κόσμο καλύτερο, έναν κόσμο που πιστεύεις ακράδαντα ότι θα τον αλλάξεις εσύ μαζί με τους φίλους σου. Ναι, είναι τότε που αν πιάσεις τον εαυτό σου να μωρουδίζει, να του ξεφεύγουν μερικά χαϊδεμένα λόγια, νιώθεις ενοχές, λες μέσα σου ότι δεν γίνεται, πρέπει να πάψεις να μιλάς έτσι, πάει, μεγάλωσες πια, τέρμα οι αγκαλίτσες με τη μανούλα και τον πατερούλη, τέρμα τα κλάματα για να πετυχαίνεις τα κάθε λογής χατίρια, τέρμα η πιπίλα της αγνότητάς σου που αρνείσαι πεισματικά να σταματήσεις να τη μασουλάς, κοτζάμ άντρας. Τι κι αν λες συνέχεια για τότε που την πέταξες μπροστά στους γονείς σου για να κάνεις επίδειξη δύναμης, να υπερηφανευτείς ότι τα κατάφερες κι απεξαρτήθηκες από την πρώτη μεγάλη εξάρτηση της ζωής σου. Αφού κρύβεις απ’ όλους ότι εκείνη τη νύχτα μυξόκλαιγες κάτω από τα σκεπάσματα γιατί, παρά τη γενναία σου πράξη, σε ξενυχτούσε η έλλειψη που ένιωθες στο στόμα. Ησυχία, είπαμε! Πιπίλες, νανουρίσματα, παιδικότητα. Κοιμήσου.

Στρεβλώσεις της ελληνικής αγοράς κατά τον ΟΟΣΑ: η απαγόρευση πρόσμιξη γίδινου και αγελαδινού γάλακτος – και τα ιχθυέλαια...

του Στρ. Μπουλαλάκη, απο τα Ενθεματα...

ΛΙΠΗ-ΕΛΑΙΑ-ΙΧΘΥΕΛΑΙΑ

Ένας ειδικός  αναλυτής  (βλ. την ιδιότητά του, αναλυτικά, στο τέλος του άρθρου) αναλύει τις 37 προτάσεις του ΟΟΣΑ για την άρση των στρεβλώσεων της ελληνικής αγοράς

Πρώτα διάβασα τον τίτλο: «Έκθεση ΟΟΣΑ: 37 προτάσεις  για την άρση στρεβλώσεων στην αγορά». Μετά, τις δηλώσεις του υπουργού Ανάπτυξης: «Είµαστε αποφασισµένοι να υιοθετήσουµε τη συντριπτική πλειοψηφία των προτάσεων, διότι θεωρούµε ότι ένας µεγάλος αριθµός από αυτές θα έχει θετική επίπτωση στην αγορά και στους καταναλωτές».

Αμέσως μετά, άρχισα να διαβάζω τις προτάσεις:

«* Να καταργηθεί η διάταξη που καθορίζει ότι η διάρκεια ζωής του φρέσκου γάλακτος δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 5 ημέρες

* Να καταργηθεί η διάταξη που ορίζει ότι το γιαούρτι παρασκευάζεται μόνο από 100% γάλα και μαγιά

* Να αρθούν οι περιορισμοί στις προσμίξεις γάλακτος [σήμερα] επιτρέπεται μόνο η πρόσμιξη γίδινου με πρόβειο).

* Να αρθούν οι περιορισμοί σε βρώσιμα λίπη, ώστε να μπορούν να διατίθενται και στο υπαίθριο εμπόριο.

* Να επιτραπούν οι εισαγωγές ιχθυελαίων χωρίς την έγκριση του Γενικού Χημείου του Κράτους.

* Να αρθεί η απαγόρευση της πώλησης προϊόντων πρόσμειξης ελαιολάδου με άλλα έλαια.

* Να επιτραπεί να συσκευάζεται το μηλόξιδο και σε συσκευασίες άνω του λίτρου.

* Να καταργηθεί η διάταξη που ορίζει ότι στα κρεοπωλεία, μεταξύ καταστήματος λιανικής πώλησης και εργαστηρίου, απαιτείται διαχωρισμός με εγκατάσταση πόρτας». (βλ. Τα Νέα, 28.11.2013)

Αύξηση προσφοράς, μηδενισμός ζήτησης...

του κ. Νικου Ξυδακη...
H μελέτη αξιολόγησης ανταγωνιστικότητας που παρουσίασε προχθές ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ Ανχελ Γκουρία περιέχει μια γενική εκτίμηση της ελληνικής οικονομίας, και συγκεκριμένες συστάσεις, 329 τον αριθμό, προς την κυβέρνηση για βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Η μελέτη συντάχθηκε επι πληρωμή, κατόπιν παραγγελίας του ελληνικού υπουργείου Ανάπτυξης, μάλιστα ο αρμόδιος υπουργός κ. Κ. Χατζηδάκης υποσχέθηκε ότι θα εφαρμόσει πάραυτα το 80% των συστάσεων. Από την πλευρά του, ο Μεξικανός επικεφαλής του ΟΟΣΑ υποσχέθηκε ότι και μόνο οι 66 σημαντικότερες αλλαγές να εφαρμοστούν, από τις συνολικά 329, θα προκύψει όφελος 5,2 δισ. ευρώ, περίπου 2,5% του ΑΕΠ.
Ενόψει του νομοθετικού-μεταρρυθμιστικού πυρετού που αναμένεται να βάλει την χώρα σε τροχιά ανάπτυξης, δεν πρέπει να μας διαφύγει ότι ο κ. Γκουρία στις μακροοικονομικές προβλέψεις είναι μάλλον συγκρατημένος· δεν συμμερίζεται ούτε τις προβλέψεις της τρόικας ούτε τις προβλέψεις του υπουργού Οικονομικών κ. Στουρνάρα. Οι εκτιμήσεις του, τόσο για τη βραχυπρόθεσμη ύφεση όσο και για το μέγεθος του χρέους, έως το 2020, αφίστανται ουσιωδώς· και μάλιστα στο καλό σενάριό του, κάνει πολλές ευνοϊκές παραδοχές, οι οποίες αν δεν εκπληρωθούν, το σενάριο αυτομάτως μεταπίπτει στη ζώνη του λυκόφωτος. Ακόμη όμως και στο καλό σενάριο, ο κ. Γκουρία τονίζει ότι οποιαδήποτε επιπλέον λιτότητα «θα αυξήσει τον κοινωνικό και πολιτικό κίνδυνο, ενώ θα επιφέρει αρνητικές συνέπειες στη δημοσιονομική προσαρμογή που έχει ήδη επιτευχθεί». Παράλληλα, για τη βιωσιμότητα του χρέους, κάνει μια παραδοχή και μια ευχή: αφενός, δέχεται ότι η ευρωζώνη θα δώσει χρονική επιμήκυνση και χαμηλότερα επιτόκια, αφετέρου, εύχεται «δεν πρέπει να φύγει από το τραπέζι και το ενδεχόμενο ‘κουρέματος’ του επίσημου τομέα» («Κ», 28.11.2013).

Τα "λίγα χρόνια" του κ. Σαμαρά...

Ευκλείδης Τσακαλώτος απο την Αυγη...

Η ομιλία του κ. Σαμαρά κατά την πρόταση δυσπιστίας του ΣΥΡΙΖΑ σχολιάστηκε κυρίως για το ύφος και το χαμηλό επίπεδο των πολιτικών επιχειρημάτων, με τα οποία προσπάθησε να απαντήσει ο πρωθυπουργός. Ελάχιστα, όμως, ακούστηκαν για το σκέλος της ομιλίας του που επικεντρώθηκε στην οικονομία και την πορεία του προγράμματος. Μπορεί να μη μίλησε ευθέως περί "success story", αλλά προσπάθησε να φιλοτεχνήσει μια εικόνα αισιοδοξίας. Έτσι, μεταξύ άλλων, μας διαβεβαίωσε ότι «σε λίγα χρόνια η Ελλάδα θα έχει ανακτήσει το ΑΕΠ και το επίπεδο ευημερίας που είχε πριν την κρίση».
Ας μείνουμε, λοιπόν, σε αυτή την πρόβλεψη και ας εξετάσουμε τι εννοεί ο κ. Σαμαράς όταν λέει «λίγα» χρόνια. Το τελευταίο έτος ανάπτυξης στην Ελλάδα ήταν το 2007, με το πραγματικό ΑΕΠ να ανέρχεται σε 211 δισ. ευρώ. Σήμερα, το πραγματικό ΑΕΠ είναι 162 δισ. ευρώ περίπου - με άλλα λόγια μέσα σε 6 χρόνια έχει χαθεί σχεδόν το ¼ του ΑΕΠ. Πόσο γρήγορα μπορεί να αναπληρωθεί αυτή η απώλεια; Θα εξετάσουμε τρία σενάρια:

Α) Το επίσημο σενάριο, με βάση τις προβλέψεις του Μνημονίου.
Β) Ένα πιο απαισιόδοξο σενάριο, με ρυθμούς ανάπτυξης μικρότερους από τους επίσημους.
Γ) Ένα πιο αισιόδοξο σενάριο, με ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη από την προβλεπόμενη.
Συνοπτικά, το επίσημο σενάριο προβλέπει ταχεία ανάκαμψη (πάνω από 3%) από το 2015 μέχρι το 2020 κι έπειτα ρυθμούς ανάπτυξης κοντά στο 2% για την επόμενη δεκαετία. Στο απαισιόδοξο σενάριο -αλλά πιο ρεαλιστικό όπως θα δούμε στη συνέχεια- η ελληνική οικονομία θα παραμείνει σχετικά στάσιμη μέχρι το 2020, με ανάπτυξη 1%, και έπειτα θα κινείται με ρυθμούς 1,5 έως 1,8%. Στο αισιόδοξο σενάριο, υποθέτουμε ότι θα υπάρξει έκρηξη στους ρυθμούς ανάπτυξης μέχρι το 2020 (3,7% ετησίως) κι έπειτα σταδιακή μείωση σε υψηλότερο όμως επίπεδο από τα υπόλοιπα σενάρια.
Με βάση, λοιπόν, τα τρία σενάρια, οι προβλέψεις για την πορεία του πραγματικού ΑΕΠ απεικονίζονται στο παρακάτω γράφημα.