Τους φταίει ο λαϊκισμός ή μήπως ο ίδιος ο λαός;

του Γιαννη Κιμπουροπουλου, απο την Αυγη...

«Ύστερ' απ' την εξέγερση της 17 του Ιούνη, / ο γραμματέας της Ένωσης Λογοτεχνών / έβαλε και μοιράσανε στη λεωφόρο Στάλιν προκηρύξεις / που λέγανε πως ο λαός
έχασε την εμπιστοσύνη της κυβέρνησης / και δεν μπορεί να την ξανακερδίσει / παρά μονάχα με διπλή προσπάθεια. Δε θα 'ταν τότε / πιο απλό, η κυβέρνηση / να διαλύσει το λαό
και να εκλέξει έναν άλλον;»
Μπέρτολτ Μπρεχτ, «Η λύση» (1953)
Μ' αυτόν τον ποιητικό σαρκασμό αντιμετώπισε ο Μπρεχτ τον αυταρχισμό του ανατολικογερμανικού καθεστώτος απέναντι στην πρώτη εξέγερση που αντιμετώπισε.
Με έναν ανάλογο, προβλέψιμο αυταρχισμό αντέδρασε η ηγεσία της Ε.Ε. στον εκλογικό κόλαφο που της επιφύλαξαν οι Ιταλοί. Γιατί, πέρα από τις πολυσχιδείς αναλύσεις του αποτελέσματος, το λιτό μήνυμα των Ιταλών είναι ευανάγνωστο: όχι στη λιτότητα, όχι στη δικτατορία των Βρυξελλών, όχι στη διακυβέρνηση των τεχνοκρατών τύπου Μόντι. Το αντι-μήνυμα με το οποίο αντέδρασαν συλλήβδην αγορές, ευρωκράτες, ΜΜΕ και πολιτικοί όλου του φάσματος, συμπεριλαμβανομένης μερίδας της Αριστεράς, ήταν ο μικρόψυχος αφορισμός περί έκρηξης του «λαϊκισμού». Ουσιαστικά όλοι τους έκαναν κυριολεξία τον ποιητικό σαρκασμό του Μπρεχτ: αν ήταν δυνατόν να διέλυαν τον ιταλικό λαό για να εκλέξουν έναν άλλο...
Διατρέχοντας τις περισσότερες βαρύγδουπες αναλύσεις ξένων και εγχωρίων σχολιαστών, παρατηρεί κανείς κατάχρηση του όρου «λαϊκισμός» για να περιγραφεί η θεαματική εισβολή στο προσκήνιο του κινήματος του Γκρίλο, αλλά και η «νεκρανάσταση» του δημοσκοπικά πεθαμένου μέχρι πρότινος, αλλά ρητορικά ευρωσκεπτικιστή πλέον Μπερλουσκόνι. Οι απαξιωτικές αναφορές στον «λαϊκισμό» έρχονται ως φυσική συνέχεια της υστερίας για «άνοδο των άκρων», που ανακατεύει εντέχνως την υποκριτική ανησυχία για τους νεοναζί με την πίεση προς τη ριζοσπαστική Αριστερά να μπει στο «καλούπι» της συναίνεσης.
Στις πληθωρικές αναφορές στον «λαϊκισμό» μπλέκονται η παραπλάνηση και η θεμελιώδης άγνοια. Αναρωτιέμαι τι είδους απάντηση θα έδιναν οι δημοσιολόγοι της ευκολίας στο απλό ερώτημα: «Και τι είναι λαϊκισμός;». Ο μέσος πολίτης δικαιούται, με βάση τα τραυματικά του βιώματα, να ταυτίζει τους λαϊκιστές με τους δημαγωγούς της αρχαίας Αθήνας, τους δημοκόπους και ψεύτες πολιτικούς που αποσπούν την ψήφο τους με υποσχέσεις τις οποίες διαψεύδουν άμα τη εκλογή τους. Αλλά για το τι εστί λαϊκισμός από τη σκοπιά της πολιτικής επιστήμης χρειάζεται να προσφύγει κανείς στους μελετητές του φαινομένου, που διατρέχει τις δημοκρατίες από καταβολής τους.
Ο Αργεντίνος διανοητής Ερνέστο Λακλάου δίνει τον πιο πυκνό ορισμό του: «Είναι η διχοτόμηση του κοινωνικού πεδίου ανάμεσα στους 'προνομιούχους' και τους 'μη προνομιούχους'. Ο λαϊκιστής απευθύνεται στους τελευταίους, παρακάμπτοντας το θεσμικό πλαίσιο της κοινωνίας, και ζητάει την υποστήριξή τους, ώστε να ανατραπεί το υπάρχον κατεστημένο».
Έτσι απάντησε προ πενταετίας ο ίδιος στο περιοδικό «Σύγχρονα Θέματα», με πλήθος αναφορών σε ιστορικά παραδείγματα, ακόμη και ελληνικά, όπως ο Ανδρέας Παπανδρέου. Κατά τον Λακλάου ο λαϊκισμός είναι ένα ιδεολογικά «ουδέτερο» φαινόμενο και τελικά σταθερό στοιχείο της πολιτικής διαδικασίας που, στις εξάρσεις του, συμπυκνώνει τη δυσφορία των υποτελών τάξεων απέναντι σε επιλογές της πολιτικής και οικονομικής ελίτ.
Ο εσμός των «αντι-λαϊκιστών», που εμφανίζονται ταυτόχρονα ως εκφραστές ενός δογματικού, μεταφυσικού «ρεαλισμού», αποκρύπτει το γεγονός ότι η κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην Ελλάδα και τις άλλες υπό δημοσιονομική κατοχή χώρες της Ευρωζώνης επιβλήθηκε με κραυγαλέα παράκαμψη του «θεσμικού πλαισίου» της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Με κανονικά συνταγματικά πραξικοπήματα και με την επιβολή μιας δημοσιονομικής χούντας των Βρυξελλών. Αλλά και με μια υστερική επιστράτευση λαϊκιστικών διχοτομήσεων ανάμεσα σε «εργατικούς Βόρειους και τεμπέληδες Νότιους Ευρωπαίους», σε «διεφθαρμένη και τίμια Ελλάδα» ή σε «προνομιούχους δημοσίους υπαλλήλους και καταπιεσμένους από το Δημόσιο ιδιωτικούς».
Ο νεοεφιλελευθερισμός, πεμπτουσία της «ρεάλ πολιτίκ» των μνημονιοφρόνων, επέλασε στην κοινωνία καβάλα στ' άλογο ενός ακραίου λαϊκισμού που δημιούργησε απέχθεια για κάθε τι κρατικό, δημόσιο, συλλογικό και λαϊκό, αφήνοντας πεδίο ελεύθερο μόνο στην ασυδοσία των οικονομικών ελίτ.
Επομένως το πρόβλημα των «αντι-λαϊκιστών» δεν είναι ο λαϊκισμός του Γκρίλο ή του Μπερλουσκόνι, η αξιοπιστία των οποίων θα κριθεί σύντομα, αλλά το πρόσημο που του έδωσε η πλειοψηφία της ιταλικής κοινωνίας επιλέγοντας να εκτραπεί από την «ορθοδοξία» του ευρωπαϊκού μονόδρομου, τον «ορθολογισμό» της λιτότητας και τον «ορθό δρόμο των μεταρρυθμίσεων». Το πρόβλημά τους είναι ο ίδιος ο λαός και η δημοκρατική του επιλογή.
Θα ήταν μικρό το κακό αν ο αυταρχικός ελιτισμός που εκφράζεται στον α λα καρτ «αντι-λαϊκισμό» εξαντλούνταν σε μερικούς δημοσιολόγους. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι αυτός είναι ο πυρήνας της σκέψης των ευρωκρατών και, πολύ περισσότερο, η ουσία του ευρωπαϊκού θεσμικού τέρατος. Ο λαοί και οι δημοκρατικές τους επιλογές είναι ανεκτοί μόνο στον βαθμό που επικυρώνουν τις επιλογές του χρηματοπιστωτικού «διευθυντηρίου». Όσο αποκλίνουν απ' αυτές, τόσο το χειρότερο και για τους λαούς και για τις δημοκρατίες.

Να, έτσι θα αλλάξουμε τον κόσμο…

Μηλιώνη Δέσποινα, EcoLeft...

Πώς θα αλλάξουμε, σκέφτομαι, αυτόν τον κόσμο; Πώς θα καταφέρουμε να ξεσηκώσουμε αυτούς τους ανθρώπους που τίποτα να χάσουν πια δεν έχουν, αλλά παραμένουν στα σπίτια τους σαν ποντίκια φοβισμένα; Πώς θα τους δείξουμε πως ο εργάτης, ο άνεργος, ο αγρότης, ο εκμεταλλευόμενος από άλλο άνθρωπο έχει τη δύναμη όλη κρυμμένη στα χέρια του; Πώς θα του θυμίσουμε ότι τα πάντα με αγώνες κερδήθηκαν;

Γκάντι: «Πρέπει εσύ να αποτελείς την αλλαγή που θέλεις να δεις στον κόσμο». Ο κόσμος θα αλλάξει, όταν εσύ αλλάξεις. Όταν πάψεις να αναζητάς να βολευτείς σε μια δουλίτσα και δώσεις το πρόσωπό σου στην αλληλεγγύη, στη δικαιοσύνη, στον αγώνα για την ανατροπή. Τότε ένα βήμα θα έχει ήδη γίνει για την καλυτέρευση της ζωής. Η δράση θα είναι το μότο σου. Δε θα υπάρχει πλέον ευθύνη ατομική αλλά μονάχα συλλογικότητα. Το πρόβλημα του διπλανού σου θα είναι και δικό σου πρόβλημα και ως τέτοιο θα το αντιμετωπίζεις. Το φυσικό περιβάλλον θα είναι το σπίτι σου και ως τέτοιο θα το προστατεύεις. Ιδέες όπως η ανακατανομή του εισοδήματος και η εξάλειψη της φτώχειας πρέπει να είναι κυρίαρχες. Όταν αποφασίσεις να οργανωθείς, να διδάξεις και να διδαχθείς, τότε θα επηρεάσεις και άλλους να ακολουθήσουν το παράδειγμά σου κι αυτοί θα επηρεάσουν κι άλλους κι άλλους κι άλλους…

Μπρεχτ: “Άλλαξε τον κόσμο, το χρειάζεται. Κι όταν τον αλλάξεις, άλλαξε τον αλλαγμένο κόσμο”! H προσπάθεια και μόνο να αλλάξεις τον κόσμο προς το ιδανικότερο είναι ένα βήμα προς την αλλαγή του. Η επιμονή, από την άλλη μεριά, είναι, ίσως, το κλειδί της επιτυχίας. Οι μικρές αλλαγές δεν είναι εχθρός των μεγάλων αλλαγών (όπως πολλές φορές υποστηρίζεται), αλλά συμβάλλουν στην επίτευξη του τελικού στόχου. Βήμα, βήμα. Σκαλοπάτι, σκαλοπάτι. Κι όταν το όνειρο γίνει πραγματικότητα, ο αγώνας δε σταματά. Σίγουρα υπάρχουν πολλά ακόμα για τα οποία αξίζει να αγωνιστείς. Σίγουρα ο κόσμος μπορεί να γίνει δικαιότερος. Ακόμα και σήμερα που η απόγνωση έχει καταβάλει τον ελληνικό λαό, οι συσχετισμοί υπάρχουν. Έφτασε η στιγμή που η αλλαγή είναι αναπόφευκτη. Αλλαγή κυβερνητικής πολιτικής, πολιτικών προσώπων, τρόπου σκέψης και αντιμετώπισης των πραγμάτων. ΄΄Και ποια είναι η πιο αψηλή εντολή; Ν’ αρνηθείς όλες τις παρηγοριές-θεούς, πατρίδες, ηθικές, αλήθειες – ν’ απομείνεις μόνος και ν’ αρχίσεις να πλάθεις εσύ, με μοναχά τη δύναμή σου, έναν κόσμο που να μην ντροπιάζει την καρδιά σου…΄΄ (Νίκος Καζαντζάκης).

Πάμπλο Νερούντα: ΄΄Αργοπεθαίνει όποιος γίνεται σκλάβος της συνήθειας, επαναλαμβάνοντας κάθε μέρα τις ίδιες διαδρομές, όποιος δεν αλλάζει το βήμα του, όποιος δεν ρισκάρει να αλλάξει χρώμα στα ρούχα του, όποιος δε μιλάει σε όποιον δε γνωρίζει΄΄. Αν δεν επιδιώκουμε τη βελτίωση του εαυτού μας και στη συνέχεια του κόσμου μας, απλά αργοπεθαίνουμε. Δε ζούμε, υπάρχουμε. Αναλωνόμαστε σε ανούσιες πράξεις που δίνουν την περιστασιακή ψευδαίσθηση της πληρότητας.

Για να αλλάξουμε τον κόσμο επιβάλλεται να τον κατανοήσουμε πρώτα και για να κατανοήσουμε πρέπει να μάθουμε, να διαβάσουμε. Πρέπει να μάθουμε για τις επαναστάσεις σε όλο τον κόσμο. Τόσες πολλές οι γνώσεις. Τόσα πολλά πρέπει να διαβάσουμε. Πρέπει να κατανοήσουμε βαθιά τη ρίζα του φασισμού και το φαινόμενο της συντηρητικοποίησης του ανθρώπου σε κάθε κρίση από την οποία πλήττεται. Μόνο έτσι θα του βάλεις το μαχαίρι βαθιά στο κόκκαλο. Mόνο έτσι θα αναδείξεις πόσο ζωώδης είναι η πράξη της δολοφονίας ενός ανθρώπου στη μέση του δρόμου των Πετραλώνων, με μοναδική αιτία την εθνικότητά του. Η απάντηση σε κάθε πρόβλημα είναι η πραγματική παιδεία του λαού. Παιδεία που η αριστερά οφείλει να προσφέρει και να παρέχει για να έρθει στη συνέχεια και η ιδεολογική διαμόρφωση. Aυτό είναι επιτακτική ανάγκη τη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία που μεγάλο μέρος του λαού επιλέγει να στραφεί στην αριστερά.

Να, έτσι λοιπόν θα αλλάξουμε τον κόσμο. Δεν το λέμε εμείς. Μας τα έχουν πει άλλοι εδώ και χρόνια. Αυτό που μένει είναι να ανοίξουμε την καρδιά και το μυαλό μας, ώστε να τα ακούσουμε.

*Μηλιώνη Δέσποινα, εκπαιδευτικός πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Μπ. Μπρεχτ: Στους Μεταγενεστερους...

απο το αντικλειδι...

Αλήθεια, σε μαύρα χρόνια ζω!Τα λόγια που δεν κεντρίζουν είναι σημάδι χαζομάρας.Ένα λείο μέτωπο, αναισθησίας.Εκείνος που γελάει δεν έχει μάθει ακόμα τις τρομερές ειδήσεις.Μα τι καιροί λοιπόν ετούτοι, που είν” έγκλημα σχεδόν όταν μιλάς για δέντρα γιατί έτσι παρασιωπάς χιλιάδες κακουργήματα!Αυτός εκεί πού διασχίζει ήρεμα το δρόμο, ξέκοψε πια ολότελα απ” τους φίλους του πού βρίσκονται σ” ανάγκη. Είναι σωστό: το ψωμί μου ακόμα το κερδίζω.

Όμως πιστέψτε με: Είναι εντελώς τυχαίο. Απ” ό,τι κάνω,
Τίποτε δε μου δίνει το δικαίωμα να φάω ως να χορτάσω.
Έχω γλιτώσει κατά σύμπτωση. (Λίγο η τύχη να μ” αφήσει, χάθηκα.)

Μου λένε: Φάε και πιες! Να “σαι ευχαριστημένος που έχεις!
Μα πώς να φάω και να πιω, όταν το φαγητό μου τ” αρπάζω από τον πεινασμένο, όταν
κάποιος διψάει για το ποτήρι το νερό που έχω;Κι ωστόσο, τρώω και πίνω.
Θα “θελα ακόμα να “μουνα σοφός.Τ” αρχαία βιβλίο λένε τί είναι η σοφία:
Μακριά να μένεις απ” τις επίγειες συγκρούσεις και δίχως φόβο τη λιγοστή ζωή σου να περνάς.Θεωρούν σοφό ακόμα το δρόμο σου να τραβάς αποφεύγοντας τη βία
Στο κακό ν” ανταποδίνεις το καλό, να μη χορταίνεις τις επιθυμίες σου, αλλά να τις ξεχνάς.Μου είναι αδύνατο να πράξω όλα τούτα:
Αλήθεια, σε μαύρα χρόνια ζω!
Ήρθα στις πόλεις την εποχή της αναστάτωσης
Όταν εκεί, βασίλευε η πείνα.
Ήρθα μες στους ανθρώπους στην εποχή της ανταρσίας
Και ξεσηκώθηκα μαζί τους.

Έτσι κύλησε ο χρόνος,που πάνω στη γη μου δόθηκε.Το ψωμί μου το “τρωγα ανάμεσα στις μάχες.Για να κοιμηθώ, πλάγιαζα ανάμεσα στους δολοφόνους.Αφρόντιστα δινόμουνα στον έρωτα.Κι αντίκριζα τη φύση δίχως υπομονή.

Έτσι κύλησε ο χρόνος που πάνω στη γη μου δόθηκε.

Στον καιρό μου, οι δρόμοι φέρνανε στη λάσπη.Η μιλιά μου με κατέδιδε στο δήμιο.Λίγα περνούσαν απ” το χέρι μου. Όμως, αν δεν υπήρχα οι αφέντες θα στέκονταν πιο σίγουρα, αυτό έλπιζα τουλάχιστον.

Έτσι κύλησε ο χρόνος που πάνω στη γη μου δόθηκε.

Οι δυνάμεις ήτανε μετρημένες. Ο στόχος βρισκότανε πολύ μακριά.Φαινόταν ολοκάθαρα, αν και για μένα,ηταν σχεδόν απρόσιτος.Έτσι κύλησε ο χρόνος που πάνω στη γη μου δόθηκε.Εσείς, που θ” αναδυθείτε μέσ” απ” τον κατακλυσμό που εμάς μας έπνιξε, όταν για τις αδυναμίες μας μιλάτε σκεφτείτε και τα μαύρα χρόνια που εσείς γλιτώσατε  Εμείς περνάγαμε, αλλάζοντας χώρες πιο συχνά από παπούτσια,μέσα από ταξικούς πολέμους, απελπισμένοι σα βλέπαμε,την αδικία να κυριαρχεί και να μην υπάρχει εξέγερση.Κι όμως το ξέραμε:

Ακόμα και το μίσος ενάντια στην ευτέλεια
Παραμορφώνει τα χαρακτηριστικά.
Ακόμα κι η οργή ενάντια στην αδικία
Βραχνιάζει τη φωνή.
Αλίμονο, εμείς
Που θέλαμε να ετοιμάσουμε το δρόμο στη φιλία
Δεν καταφέρναμε να “μαστε φίλοι ανάμεσά μας.
Όμως εσείς, όταν θα ‘ρθει ο καιρός
Ο άνθρωπος να βοηθάει τον άνθρωπο
Να μας θυμάστε
Με κάποιαν επιείκεια.

Μπ. Μπρεχτ
(μτφ. Τίτος Πατρίκιος)

Περιμένοντας την εξέγερση ...

Του Κώστα Καπνίση, periodista.gr...

Το 2012 ανήκει πια και επίσημα στο παρελθόν και μια καινούρια χρονιά ήρθε να πάρει τη θέση της στο καλεντάρι της σύγχρονης νεοελληνικής Ιστορίας. Πολλές ευχές ακούστηκαν και πάλι. Οι μέρες που πέρασαν ήταν γεμάτες από αυτές. Σε αυτές είμαστε πάμπλουτοι. Η αλήθεια είναι ότι έστω και υποσυνείδητα πολλοί έχουν κατανοήσει ότι οι «γιορτινές» μέρες πέρασαν σα νεράκι και η ώρα της αναμέτρησης με τα προβλήματα είναι και πάλι στο προσκήνιο ενός θλιβερού παρασκηνίου. Η νέα χρονιά δεν άλλαξε κάτι.



Δε βιαζόμαστε να κρίνουμε το 2013 αλλά το ξημέρωμά του κάθε άλλο παρά αισιόδοξο μπορεί να είναι. Γιατί να είναι άλλωστε; Σε όσους αρέσκονται να κάνουν μια βόλτα έξω από το σπίτι λίγα λεπτά πριν αλλάξει το έτος και να μπαίνουν λίγα λεπτά μετά και πάλι μέσα είναι σίγουρο ότι διαπίστωσαν για άλλη μια φορά ουρλιαχτά ευχαρίστησης, πυροτεχνήματα και μουσική στη διαπασών, άνοιγμα φελλών κρασιού από τους έχοντες την αυτή ιδιότητα ιδιοκτήτες τους. Πέρα από όλα αυτά τα τραγελαφικά που βλέπουμε και θα εξακολουθήσουμε να βλέπουμε από τις τελευταίες (θέλουμε να ελπίζουμε) παραστάσεις του θλιβερού θιάσου της τρικομματικής που σύντομα γίνεται μονοκομματική και «μπετοναρισμένη» για την αποφυγή τυχόν ατυχημάτων, έρχεται άλλο ένα κακόγουστο θέατρο σχετικά με τις λίστες των ληστών. Η «υπεύθυνη» συγκυβέρνηση του 48% (τόσοι την ψήφισαν, ας μη το ξεχνάμε αυτό) φαίνεται να βρίσκει άλλο ένα τέχνασμα επιβίωσής της στο πρόσωπο του πρώην «τσάρου» Γ. Παπακωνσταντίνου.



Το έχουμε ξαναγράψει ότι το διαπλεκόμενο σύστημα μιντιοκρατίας – πολιτικής- επιχειρηματικής ελίτ θα «δώσει» πολλούς δικούς του αρκεί να εξασφαλίσει με κάθε κόστος και με κάθε τίμημα την εξουσία. Το γεγονός αυτό βέβαια από μόνο του μας αφήνει παγερά αδιάφορους. Το θέμα είναι ότι κοντά σε αυτούς την πληρώνουν και οι μισοί και πλέον Έλληνες. Ξεκίνησαν πάλι οι «πληρωμένες» αναλύσεις των «αυθεντιών» της τηλε – ζούγκλας περί κάθαρσης του πολιτικού συστήματος και άλλων τέτοιων αστείων που αν η κατάσταση δεν ήταν τόσο σοβαρή θα μας είχαν κάνει να πέσουμε κάτω ξεκαρδισμένοι από τα γέλια. Το «πολιτικό» προσωπικό της χώρας μόλις πριν λίγες ημέρες «έχασε» μια ακόμα ευκαιρία καταψηφίζοντας την πρόταση για σύσταση εξεταστικής επιτροπής για το μνημόνιο και το πώς φτάσαμε ως εδώ. Τώρα αυτό το «πολιτικό» σύστημα βγήκε ξανά στο σεργιάνι για να πείσει τους χαχόλους ότι πρέπει να γίνει προανακριτική η οποία θα επικεντρώνει τα «πυρά» του σε ένα και μόνο πρόσωπο. Η περίπτωση του Α. Τσοχατζόπουλου πάλιωσε βλέπετε και χρειάζεται νέο κούτσουρο στη φωτιά. Είναι αλήθεια. Η «αιθαλομίχλη» που πρωταγωνιστεί τα τελευταία είκοσι χρόνια πάνω από τα κεφάλια μας ετοιμάζεται να «γυρίσει» νέα επεισόδια «κάθαρσης». Αυτό που καταλαβαίνουμε είναι ότι το «κοινό» θα είναι και πάλι ο λαός. «Τηλεθεατές» υπάρχουν βλέπετε και είναι παντός καιρού. Κοντά στα τούρκικα και στις ατελείωτες εκπομπές μαγειρικής θα πάρουν και ένα «καθαρτικό» έτσι για να υπάρχει και ποικιλία. Χρόνος βέβαια δεν υπάρχει και τα πράγματα είναι ελαφρώς στριμωγμένα.



Ο Ιανουάριος είναι εδώ και οι νέες περικοπές μπροστά μας. Με τόσο «μαγείρεμα» βέβαια υπάρχουν πιθανότητες να γίνει για άλλη μια φορά ένα μεγάλο τίποτε και το πιάτο να παραμείνει άδειο. Θεάματα χωρίς άρτο και όποιος αντέξει. Υπάρχει και το άλλο που «έσκασε» το γνωστό και ως σκάνδαλο ΕΟΤ. Εκεί και αν θα δούμε «κάθαρση». «Επιταγές» των καιρών βλέπετε. Τίποτε δεν έχει μείνει όρθιο. Κι όμως αυτή η «κυβέρνηση» είναι ακόμα εκεί. «Αγέρωχη» και στη θέση της. Ο επονομαζόμενος και ως πρωθυπουργός είπε στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του: «Δουλειά στους άξιους και ικανούς και οι υπόλοιποι θα απολαύσουν ένα δίκτυ προστασίας». Σαφέστατος και ξεκάθαρος. Τις δουλειές θα παίρνουν οι δικοί μας και οι υπόλοιποι τραβάτε στο «νοιάζομαι – μοιράζομαι». Το αξιοπερίεργο είναι ότι πολλοί ανταποκρίνονται σε αυτό το κάλεσμα ξεχνώντας ότι πολύ εύκολα μπορεί να γίνει αυτό που απεύχονται και ο τροχός να γυρίσει. Αλήθεια αν η κατάσταση ανατραπεί και αλλάξει πως θα τους φανεί αν οι ίδιοι και τα δικά τους παιδιά πηγαίνουν στα συσσίτια και στις «φιλανθρωπίες»; Δε μιλάμε για τους «πολιτικούς». Αυτοί το έχουν κάνει το κουμάντο τους. Μιλάμε για αυτούς που στηρίζουν ακόμα και τώρα αυτή την επικίνδυνη για τα συμφέροντα της χώρας «κυβέρνηση». Πρέπει να φτάσουμε εκεί ως κοινωνία για να ξυπνήσουμε; Τι άλλο πρέπει να γίνει; Να φτάσει η ανεργία στο 40%; Να χάσουν και άλλοι τα σπίτια τους; Να μεταναστεύσουν και άλλοι στο εξωτερικό; Να χάσουμε ακόμα και εδαφική κυριαρχία; Γιατί; Τι θα έχουμε επιτύχει τότε; Τι θα πούμε; Ότι κάναμε λάθος; Ότι αναλαμβάνουμε την ευθύνη; Όταν θα είναι αργά; Πρέπει να επέλθει κοινωνική ή εθνική καταστροφή για να συνειδητοποιήσουμε το βάρος της ατομικής μας ευθύνης; Κάποιος είπε ότι αυτή η χώρα έχει πολλούς ήρωες γιατί πάντα αυτός ο λαός ήταν δειλός και περίμενε από λίγους «τρελούς» να βάλουν το στήθος μπροστά και να θυσιαστούν κυριολεκτικά για τους πολλούς. Τι πρέπει να γίνει; Εμφύλιος; Ως πότε θα κοιτάζει ο καθένας το προσωπικό του όφελος μπροστά στο κοινό καλό; Δε βλέπουμε το γκρεμό μπροστά μας;



Άσχετα από το πώς διαβιώνει ο καθένας χωριστά πρέπει να γίνει κατανοητό ότι είμαστε όλοι επιβάτες στο ίδιο τρένο και η γέφυρα μπροστά είναι κομμένη. Έχει καμιά σημασία το αν θα είναι κάποιος επιβάτης στην Α’ ή στην Β’ ή στην Γ’ θέση; Το τέλος θα είναι ίδιο για όλους και αυτό θα επέλθει πολύ πιο σύντομα από όσο πιστεύουν κάποιοι. Δε μας αξίζει αυτό. Δε μιλάμε απλά για μια κρίση αλλά για μια παρακμή της κοινωνίας μας. Είναι κάτι πολύ πιο άσχημο. Η κρίση κάποια στιγμή θα περάσει. Οι αξίες όμως, τα όνειρα, τα ιδανικά, η ίδια η ζωή δε θα μπορούν να γυρίσουν πίσω. Θα έχουν χαθεί στο βωμό του εκάστοτε προσωπικού συμφέροντος. Δε μπορεί να μη γνωρίζουμε την Ιστορία μας. Αυτό δε μπορεί να γίνει αποδεκτό σε καμιά περίπτωση. Δε μπορεί να μη διδασκόμαστε από τα θλιβερά λάθη του παρελθόντος. Αυτό που έρχεται δε θα έχει καμιά σχέση με όσα δεινά έζησε τούτος ο τόπος στο παρελθόν. Δε θα υπάρχει επιστροφή. Αν αυτή η κατάσταση δεν αλλάξει δεν έχουμε γυρισμό. Δε μπορεί οι χρήσιμοι ηλίθιοι να είναι περισσότεροι από αυτούς που έχουν την κοινή έστω λογική. Είναι παρανοϊκό. Δε μπορεί να συμβαίνει αυτό σε εμάς. Δεν είναι δυνατόν αυτή η χώρα που έβγαλε τόσους ποιητές, που έδωσε νικηφόρα τόσους πολέμους, που πέρασε τόσα δεινά αλλά άντεξε να πέφτει τώρα αμαχητί. Να παρακολουθεί με καρτερία και παγερά αδιάφορη τον αφανισμό και εξανδραποδισμό της. Δε μπορεί να το χωνέψει ο κοινός ανθρώπινος νους. Ξεπερνά κάθε φαντασία αλλά ταυτόχρονα δείχνει και μια τραγική ασέβεια προς τις γενιές που πέρασαν και κράτησαν αυτόν τον τόπο όρθιο.



Η καινούρια χρονιά που ξημέρωσε οφείλει να ανατρέψει όλο το φαύλο σύστημα αλλά αυτό δε μπορεί να γίνει με ευχολόγια, δε μπορεί να γίνει με λόγια του αέρα αλλά με πράξεις. Δεν είναι δυνατόν να παρέχουμε νομιμοποίηση και κάλυψη σε όσους μας καταστρέφουν τις ζωές. Δε μπορεί στον τόπο που γέννησε την Δημοκρατία να κυβερνά η μιντιοκρατία. Δε γίνεται στη χώρα που γέννησε μεγάλους φιλόσοφους, ποιητές και πολιτικούς να κυβερνούν σήμερα κάποια καλοπληρωμένα ανδρείκελα. Δε γίνεται το θύμα να δίνει στον δολοφόνο το όπλο του εγκλήματος. Δεν είναι δυνατόν να πιστεύουμε ότι ο κόσμος άλλαξε με κουβέντες ή προσευχές. Πάνω από όλα δε μπορούμε να καμωνόμαστε πια ότι δεν ξέρουμε την αλήθεια. Όσοι δεν το καταλαβαίνουν αυτό δεν είναι απλά καλοπληρωμένοι ηλίθιοι αλλά κινούνται και πράττουν με δόλο είτε είναι πολίτες είτε κυβερνήτες. Ας μην περιμένουμε λοιπόν να έρθει κάποιος άλλος ήρωας να μας σώσει. Κανείς δεν πρόκειται να μας δώσει ότι αξίζουμε ως αξιοπρεπής και έντιμη κοινωνία αν εμείς δεν το διεκδικήσουμε δυναμικά και ανυποχώρητα. Δε μπορούμε άλλο πια να περιμένουμε την εξέγερση αλλά να την κάνουμε οι ίδιοι ο καθένας ατομικά και όλοι μαζί στους δρόμους. Έτσι κερδίζεται ο σεβασμός και η αξιοπρέπεια. Έτσι κάνουν οι ελεύθεροι άνθρωποι όταν τους σκλαβώνουν. Σπάνε τις αλυσίδες. Έτσι μόνο έχουν μέλλον και προκοπή. Σε αντίθετη περίπτωση η ύπαρξή τους είναι απλά μια επιβεβαίωση της μίζερης, δυστυχισμένης και χωρίς κανένα νόημα ζωής τους και αυτό μπορεί να είναι δική τους επιλογή αλλά μέχρι του σημείου που δεν καταδικάζουν και τους άλλους ανθρώπους να ζήσουν έτσι.

Τα λόγια του Μπρεχτ μας δείχνουν αναμφίβολα τον δρόμο: «Αν μείνουνε τα πράγματα όπως είναι, είσαστε χαμένοι. Φίλος σας είναι η αλλαγή, η αντίφαση σύμμαχός σας. Από το τίποτα πρέπει κάτι να κάνετε μα οι δυνατοί πρέπει να γίνουν τίποτε. Αυτό που έχετε απαρνηθείτε το και πάρτε αυτό που σας αρνιούνται»…

Ποιος στα αλήθεια γεννάει το φασισμό;

Του Χρήστου Αβραμίδη, Λέσχη...
από το περιοδικό “Αναιρέσεις” , τεύχος 19

…τη γη ξαναμοιράζουν

Η σκύλα που γέννησε τον φασισμό , βρίσκεται πάλι σε οργασμό, φέρεται να είπε κάποτε ο Μπρεχτ.
Αλλά αλήθεια ποιος γκάστρωσε πάλι την σκύλα και ποιος είναι ο πατέρας και η μάνα του φιδιού; Αυτά και άλλα πολλά είναι τα ερωτήματα που απασχολούν όλο και περισσότερο τα mainstream ΜΜΕ και οι απαντήσεις τείνουν να διαπλέκονται με έναν μεταμοντέρνο τρόπο που θυμίζουν περισσότερο κουτσομπολιό παρά πολιτικό διάλογο και ανάλυση. Ο Σταύρος Θεοδωράκης μας είπε ότι φταίνε οι ακραίες ενέργειες, ο Θεόδωρος Πάγκαλος, μίλησε για τους αγανακτισμένους και όλοι μαζί δεν ξέχασαν να υπονοήσουν ή να αναφέρουν ότι πίσω από όλα  κρύβεται η αριστερά και οι αγώνες της.
Μαθήματα ευρωπαϊκής Ιστορίας
Η ιστορία διδάσκει, και δυστυχώς ή ευτυχώς, αποδείχτηκε ότι είναι ο καπιταλισμός που γέννησε και εξέθρεψε, τροφοδοτήθηκε και αναστήθηκε από τον φασισμό κάποτε. Επίσης “ Η ιστορία γράφεται με αγώνες εργατών” όπως λέει ένα σύνθημα, μερικές φορές, όμως αυτοί οι αγώνες είναι αρκετά ισχυροί για να ενοχλήσουν την “φιλελεύθερη” “δημοκρατία” και το κατεστημένο, όχι όμως και τόσο ισχυροί, για να την καταργήσουν και να την αντικαταστήσουν με μία σοσιαλιστική δημοκρατία. Εκεί, η ιστορία γράφεται με “αγώνες” φασιστών που από κοινού με τους κεφαλαιοκράτες αναλαμβάνουν να αφανίσουν το εργατικό κίνημα και να εντάξουν την ταξική πάλη μέσα στο έθνος.
Στα δύο φασιστικά κινήματα που κατάφεραν να πάρουν την εξουσία έχουμε κάποια κοινά, που τηρουμένων των αναλογιών τα βλέπουμε και σήμερα. Ο φασισμός ουσιαστικά έρχεται να φωλιάζει εκεί που αμφισβητείται η υπάρχουσα τάξη πραγμάτων αλλά την ίδια στιγμή, δεν διαφαίνεται ως ρεαλιστική μια άλλη προοπτική.  Έτσι, τόσο στην Ιταλία όσο και την Γερμανία έχουμε ένα διάστημα εντός του οποίου οι εγγενής αντιθέσεις του καπιταλισμού αλλά κυρίως οι εργατικές κινητοποιήσεις, αμφισβητούν την κοινωνική τάξη πραγμάτων. Κάτι τέτοιο μεταφέρεται και στο κεντρικό πολιτικό σκηνικό, όπου σε Ιταλία και Γερμανία έχουμε μια σειρά από βραχύβιες κυβερνήσεις που δεν μπορούν να πάρουν τα απαραίτητα, “ριζοσπαστικά” μέτρα, ενάντια στον λαό και κατά συνέπεια υποχωρούν και καταρρέουν.
Αυτό έχει σαν συνέπεια, οι ελίτ και τα κόμματά τους, να προετοιμάζουν μια κατάσταση ισχυρού αυταρχικού κράτους για να μπορέσουν να περάσουν αυτήν την κρίση χωρίς να ανατραπεί η εξουσία και τα προνόμιά τους. Είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι πριν από την ισχυροποίηση των φασιστών στην Ιταλία, η κυριότερη εργοδοτική ένωση ανέφερε
‘Η τρέχουσα οικονομική κατάσταση μπορεί να αντιμετωπισθεί μόνο με μια εντατικοποίηση της παραγωγής, μαζί με μια μείωση της μη αναγκαίας κατανάλωσης  και για αυτό το σκοπό η κυβέρνηση πρέπει να έχει μια καθαρή , ακριβή στιβαρή στρατηγική  που να εγγυάται την πειθαρχία σε όλη τη χώρα και την ασφάλεια, τόσο για την ανάπτυξη ελεύθερων ατομικών πρωτοβουλιών όσο και για τη διατήρηση των κανόνων του νόμου”(Μπέχαν 2012 51)

Έτσι λοιπόν, σταδιακά προλειαίνεται το έδαφος για την ισχυροποίηση των φασιστών  που ωφελούνται από την λαϊκή αγανάκτηση αλλά και την στήριξή τους από μέρους των ισχυρών τάξεων.
Αυτές οι τάξεις, στα πρώτα χρόνια προσφέρουν μία μικρή βοήθεια. Στην συνέχεια όμως, όταν πλησιάζει ο κίνδυνος της επαναστατικής ανατροπής, παρέχουν όλο και περισσότερους πόρους και διευκολύνσεις προς τους φασίστες. Τόσο στην Ιταλία όσο και στην Γερμανία, ενώ το πολιτικό αδιέξοδο συντηρείται, όλο και εντείνονται οι σχέσεις των φασιστών με τα επιχειρηματικά συμφέροντα. Άλλωστε στην Γερμανία, ο Γκέρινγκ σε μία συνάντηση με τους βιομηχάνους, αναφέρει το 1933 ότι η βιομηχανία πρέπει να ενισχύσει το ναζιστικό κόμμα, διότι αν κερδίσει, αυτές οι εκλογές μπορεί να είναι οι τελευταίες για τα επόμενα δέκα ή εκατό χρόνια. Τις επόμενες τρεις εβδομάδες, ο τραπεζίτης Σαχτ, θα συγκεντρώσει ενισχύσεις για το ναζιστικό κόμμα από 17 διαφορετικές επιχειρήσεις!! (Αστερίου 2012. 112)
Κατά συνέπεια, μπορούμε ιστορικά, να βγάλουμε το συμπέρασμα, ότι ο φασισμός δεν αποτελούσε την πρώτη επιλογή για τους περισσότερους επιχειρηματίες, ήταν όμως η καλύτερη επιλογή σε σχέση με τα πιθανά ενδεχόμενα στις συνθήκες του 1922 και του 1933 αντίστοιχα που θα οδηγούσαν ή στον σοσιαλισμό ή σε ένα δυσλειτουργικό σύστημα αγοράς. Έτσι, έδωσαν την συναίνεσή και υποστήριξή τους στην δημιουργία ενός φασιστικού κράτους και έκαναν τους αναγκαίους συμβιβασμούς. Επομένως, οι επιλογές που κάνουν οι οικονομικές και κατά συνέπεια πολιτικές ελίτ δεν είναι πάντα οι πρώτες στον κατάλογο των προτιμήσεών τους. Προχωρούν έχοντας πάντα να επιλέξουν ανάμεσα σε ένα φάσμα επιλογών. Σε κάθε διασταύρωση αυτού του δρόμου πάντως, επιλέγουν την αντισοσιαλιστική λύση. (Πάξτον 2006. 166)

Η αναγέννηση του φαινομένου στην Ελλάδα της κρίσης
Στην Ελλάδα, φαίνεται ότι συνυπάρχουν και αλληλοτροφοδοτούνται πολλοί ,διαφορετικοί όροι ευνοϊκοί προς το φασιστικό φαινόμενο.  Επιπλέον, σήμερα πραγματοποιείται η πλήρης κατάργηση της λαϊκής κυριαρχίας όπως αυτή προβλέπεται από το σύνταγμα , και η εκχώρησή της στις ελίτ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Βασσάλος 2012. 31-33) Ρόλο ατμομηχανής σε αυτή την διαδικασία, παίζει, η ύπαρξη του Μνημονίου και οι απαιτήσεις των δανειστών για μείωση του πραγματικού κοινωνικού μισθού, κάτι που τις περισσότερες φορές προβλεπόταν ήδη από τις συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και καλωσορίζεται από τα κόμματα εξουσίας. Επίσης, σήμερα , επικρατεί η κατάσταση όπου ο άνθρωπος εντός της αστικής κοινωνίας και του υποδουλωτικού καταμερισμού εργασίας, μετατρέπεται σε μία αδύναμη προσωπικότητα (Παυλίδης 2012. 106-108 ),  με μηδενικούς ηθικούς πολιτιστικούς και κοινωνικούς δεσμούς (Πάξτον 2006. 290) και φυσικά με αδύναμη συλλογική μνήμη (Γούναρη και Γρόλλιος 2010, 88 και Standing 2012) . Έτσι, η Χρυσή Αυγή προτείνει την αυτοδιάλυση, δηλαδή την πλήρη στράτευση του Εγώ μέσα σε ένα κίνημα “αναγέννησης” και “ενοποίησης” εντός της φαντασιακής κοινότητας του έθνους. Επιπλέον, μέσα σε όλο αυτό το εκρηκτικό κλίμα, μείωσης της βιοτικού επιπέδου της συντριπτικής πλειοψηφίας του λαού, ο αποδιοπομπαίος τράγος βρίσκεται από πολύ κόσμο, στο πρόσωπο των μεταναστών. Είναι εμφανές ότι, η πολιτική ατζέντα των τελευταίων κυβερνήσεων που ιεραρχεί ως σημαντικό το ζήτημα των μεταναστών και της παρεμπόδισης πρόσβασης στην Ελλάδα με κατασταλτικά μέσα, αντικειμενικά προωθεί την λογική της Χρυσής Αυγής.
Πέραν τούτων σημαντικό ρόλο παίζουν οι λανθάνουσες εδαφικές και ταξικές συγκρούσεις υπό προϋποθέσεις, μπορούν να γίνουν βούτυρο στο ψωμί των φασιστών. Βέβαια, όπως αναφέρει ο Κωστόπουλος, οι φασίστες, πάντοτε λένε αυτά που αναπαράγει η κυρίαρχη ιδεολογία και η κοινή λογική και τα προεκτείνουν στα άκρα (Κωστόπουλος 2012) .Ως εκ τούτου, όταν η κυρίαρχη ιδεολογία επέλεξε να ανοίξει το ζήτημα της ονομασίας της Μακεδονίας με όρους “τετραχιλιετούς ελληνικού πολιτισμού” , ήταν προφανές ποιος μπορούσε  εν τέλει, να εκφράσει με συνέπεια την κυρίαρχη ιδεολογία. Το κυριότερο σημείο όμως στο οποίο θα έπρεπε να σταθούμε, είναι το ότι η χώρα μας παρουσιάζει μία έντονη κρίση που δεν μπορεί να επιλυθεί μέσω της εφαρμογής παραδοσιακών λύσεων. Αυτό είναι και κάτι που στην πρώτη διασταύρωση των λύσεων, μίας σοσιαλιστικής εξουσίας από την μία και μίας φασιστικής από την άλλη είναι πολύ πιθανό να στρέψει τις ελίτ προς την δεύτερη επιλογή κάτι που είναι βασικό για το άνοιγμα του δρόμου προς τον φασισμό, όπως άλλωστε συνέβη ιστορικά σε Γερμανία και Ιταλία. Υπό αυτή τη οπτική, την οπτική δηλαδή, της απόγνωσης της αστικής τάξης και του πολιτικού της προσωπικού είναι πολύ χαρακτηριστική η δήλωση του Βενιζέλου, ο οποίος αναφέρει ότι για να σωθούμε, “Ο Θεός της Ελλάδας θα πρέπει να βάλει το χέρι του” (Βενιζέλος 2012).
Κατάσταση έκτατης ανάγκης (ή αλλιώς συνολική καταστρατήγηση των δημοκρατικών ελευθεριών )

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι έχουμε οδηγηθεί σε μία κατάσταση όπου όπως και τότε παρατηρείται μία πολύ σημαντική κρίση του υπαρκτού φιλελευθερισμού , και των φιλελεύθερων δημοκρατιών. Στο παρελθόν, ήταν οι πόλεμοι και οι επαναστάσεις που απορύθμισαν την αγορά και το κοινοβούλιο  -βασικές φιλελεύθερες λύσεις-  με αποτέλεσμα ο φασισμός να προτείνει νέες λύσεις στις προκλήσεις που ανέκυπταν από τις κοινωνικές εντάσεις. Σήμερα, βέβαια, δεν έχουμε πόλεμο μεγάλης κλίμακας ή κοινωνικές επαναστάσεις, αλλά τα φιλελεύθερα πολιτεύματα βρίσκονται πάλι σε σημείο καμπής λόγω της κοινωνικής αναστάτωσης. Αυτή η κατάσταση οξύνεται ακόμα περισσότερο, σε χώρες όπως η Ελλάδα όπου η καπιταλιστική δομική κρίση συνδυάζεται με  κρίση χρέους. Χαρακτηριστική είναι και η δήλωση του think tank της αστικής τάξης, Χέρφριντ Μύνκλερ, που αναφέρει:
“Ωθώντας προς περισσότερο εκδημοκρατισμό, είναι σαν να παίζεις ένα παράτολμο παιχνίδι το οποίο μπορεί να οδηγήσει στη διάλυση της Ευρώπης. Αυτοί που βλέπουν τον εκδημοκρατισμό σαν μια λογική αντίδραση στην κρίση δεν έχουν πολυκαταλάβει το ρίσκο. Η δημοκρατία χρειάζεται συνθήκες οι οποίες αυτή τη στιγμή δεν υφίστανται στην Ευρώπη. “(Μύνκλερ 2012)
Να που μερικές δηλώσεις “φιλελεύθερων δημοκρατών ” έχουν σατανική ομοιότητα με τις δηλώσεις τις Χρυσής Αυγής:  “Η ασθένεια της Ευρώπης είναι ακριβώς αυτή που προβάλλεται ως θεραπεία και ονομάζεται δημοκρατία.” (Ζιάκα 2012. 370)
Επομένως για να επιβιώσει το καπιταλιστικό σύστημα έχουμε σήμερα παγκοσμίως αλλά και στην Ελλάδα, την προώθηση και εδραίωσης μιας κατάστασης διαρκούς “εξαίρεσης”, αλλά και την  προώθηση του ιδεολογήματος της κυβέρνησης των ικανών και των άξιων. Σε ότι αφορά την κατάσταση εξαίρεσης, αυτή αναφέρεται σε μία έννοια της γερμανικής νομικής παράδοσης  που αφορά την προσωρινή αναστολή του συντάγματος και του κράτους δικαίου, παρόμοια με την έννοια της κατάστασης πολιορκίας στη γαλλική παράδοση. Η συγκεκριμένη  παράδοση συνταγματικής σκέψης υποστηρίζει ότι σε περιόδους σοβαρής κρίσης και κινδύνου, όπως για παράδειγμα εν καιρώ πολέμου, το σύνταγμα πρέπει να αναστέλλεται προσωρινά και να δίνονται έκτακτες εξουσίες  σε ένα ισχυρό εκτελεστικό σώμα, ή ακόμα και σε έναν δικτάτορα, προκειμένου να προστατευτεί η πολιτειακή τάξη. Από ότι βλέπουμε στην Ελλάδα αλλά και παγκοσμίως αυτή η κατάσταση τείνει να γίνει μόνιμη και γενική, να γίνει δηλαδή ο κανόνας. (Χαρντ και Νέγκρι. 2011  25-26)
Εκτιμούμε ότι σαφής υλοποίηση των παραπάνω αντιλήψεων ήταν, ο διορισμός του Παπαδήμου δηλαδή ενός μη εκλεγμένου “άξιου” τραπεζίτη ως πρωθυπουργού της χώρας, καθώς και η σύσταση του σημερινού υπουργικού συμβουλίου που αποτελείται κατά βάση από μη εκλεγμένους “ικανούς” τεχνοκράτες. Βεβαίως σε αυτό το σημείο θα πρέπει να πούμε ότι η αντίληψη για κυβέρνηση των ικανών και η απαισιοδοξία απέναντι στις δυνάμεις τις δημοκρατίας, ήταν πάντοτε αντιλήψεις που εξέφραζε το φασιστικό κίνημα. Έτσι, ήδη από το 1840 ένας ανακηρυσσόμενος από τους ναζί ως πολιτικός τους πρόδρομος, ο Καρλάιλ, προτείνει στην Αγγλία  ως θεραπεία της κοινωνίας την διοίκηση από μία ελίτ αποτελούμενη από ανιδιοτελείς αρχηγούς της βιομηχανίας και άλλους φυσικούς ήρωες (Πάξτον 2006. 55). Άλλωστε, τα φασιστικά κινήματα ιστορικά υπογράμμιζαν πόσο ασήμαντοι είναι οι νόμοι της εκλογικής και κοινοβουλευτικής δημοκρατίας καθώς στην πράξη υπονομεύονταν αναπόφευκτα από την εξουσία των ελίτ και από τα “παράλογα “κατάλοιπα των λαϊκών αισθημάτων και των μαζών. Πάντως, το ότι οι φασίστες ενισχύονται από την αστική τάξη μόνο όταν για αυτήν δεν υπάρχει άλλη πολιτική λύση, φαίνεται να καταρρίπτεται από την ελληνική ιστορία, όπου στον μεσοπόλεμο οι αστοί, ενίσχυαν τα φασιστικά μορφώματα χωρίς να υπάρχει την συγκεκριμένη στιγμή υπαρκτός επαναστατικός κίνδυνος, απλά προληπτικά, ενόψει και των πιθανών συνεπειών της μεγάλης οικονομικής κρίσης του 1929 (Μαρκέτος 2006 21). Αυτό βεβαίως συμβαίνει, διότι τα φασιστικά κινήματα δεν χρειάζεται να φτάσουν στο σημείο συγκυβερνήσουν με τα αστικά πολιτικά κόμματα ( όπως συνέβη  αρχικά σε Ιταλία και Γερμανία) ούτε (όπως συνέβη στην συνέχεια) να κάνουν πραξικοπήματα, για να φανούν χρήσιμα στην αστική τάξη,να ζημιώσουν το εργατικό κίνημα και να συνεισφέρουν στην καπιταλιστική σταθερότητα.
Αντί επιλόγου, θα παραθέσουμε απόσπασμα από την ομιλία ενός ανθρώπου  που αγωνίστηκε ενεργά (με τανκς και αεροπλάνα) σε εκείνη την εξέγερση του Δεκέμβρη του 1944 για να διαφυλάξει την “φιλελεύθερη δημοκρατία” στην χώρα μας. Έτσι για να ξέρουμε με ποιους είχαμε και έχουμε να κάνουμε…
“Το κίνημά σας πρόσφερε υπηρεσία σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Ο μεγάλος φόβος που διακατείχε τον δημοκρατικό ηγέτη  ή ηγέτη της εργατικής τάξης ήταν η πιθανότητα να υπονομευτεί ή να υπερθεματιστεί από κάποιον πιο ακραίο από αυτόν. Φαίνεται ότι μια συνεχής μετακίνηση προς τα αριστερά, ένα είδος αναπόφευκτης διολίσθησης την άβυσσο ήταν το χαρακτηριστικό όλων των επαναστάσεων. Η Ιταλία έδειξε ότι υπάρχει ένας τρόπος να παλέψεις τις ανατρεπτικές δυνάμεις, ένας τρόπος που μπορεί να κινητοποιήσει την πλειοψηφία του κόσμου, η οποία κατάλληλα καθοδηγούμενη, μπορεί να εκτιμήσει και να θελήσει να υπερασπίσει την τιμή και τη σταθερότητα των πολιτισμένων κοινωνιών.  Η Ιταλία παρείχε το απαραίτητο αντίδοτο στο ρώσικο δηλητήριο. Από δω και στο εξής, κανένα μεγάλο έθνος δεν θα μείνει χωρίς το έσχατο μέσο προστασίας απέναντι στην ανάπτυξη καρκινωμάτων… Αν ήμουν Ιταλός θα ήμουν με όλη την καρδιά μαζί σας, από την αρχή μέχρι το τέλος, στη θριαμβευτική σας μάχη ενάντια στις βάρβαρες ορέξεις και τα πάθη του Λενινισμού.”
Ουίνστων Τσώρτσιλ: ομιλία στην φασιστική Ρώμη το 1927
(Μπέχαν 2012. 164)

Βιβλιογραφία
Αστερίου, Ελένη 2012. “Φασισμός ,μεγάλο κεφάλαιο και εργατική τάξη”. Μαρξιστική Σκέψη. 5: 97-129
Βασσάλος, Γιώργος. 2012. “Πάνω απ’του κάστρου των Βρυξελλών τη σκοπία, οι Πολυεθνικές κοιτούν”.  Τετράδια Ανυπότακτης Θεωρίας. 1:24- 37
Γούναρη, Παναγιώτα και Γρόλλιος, Γιώργος. 2010. Κριτική Παιδαγωγική, μία συλλογή κειμένων. Αθήνα: Gutenberg
Ζιάκα, Χριστίνα. 2012. “Χρυσή Αυγή, ο φασισμός από την ανυπαρξία στο προσκήνιο σε συνθήκες κρίσης”. Μαρξιστική Σκέψη. 5:367-381
Μαρκέτος, Σπύρος. 2006. Πως φίλησα τον Μουσολίνι! Τα πρώτα βήματα του ελληνικού φασισμού.
Αθήνα: Βιβλιόραμα
Μπέχαν, Τομ. 2012. Arditi del Popolo Η ιστορία της πρώτης αντιφασιστικής οργάνωσης. Αθήνα : Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο
Πάξτον, Ρόμπερτ. 2006. Η ανατομία του φασισμού. Αθήνα: Κέδρος
Παυλίδης, Περικλής. 2012. Η γνώση στη διαλεκτική της κοινωνικής εξέλιξης. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο
Χαρντ, Μάικλ και Νέγκρι, Αντόνιο. 2011. Το Πλήθος , πόλεμος και δημοκρατία στην εποχή της Αυτοκρατορίας. Αθήνα: Αλεξάνδρεια
Guy, Standing. 2012. Precariat: From Denizens to Citizens?.  Northeastern Political Science Association. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2012
Ηλεκτρονικές πηγές
Βενιζέλος, Ευάγγελος 2012. Δηλώσεις. Ανακτήθηκε τις 30 Σεπτεμβρίου 2012. (http://www.agioritikovima.gr/2011-07-14-22-28-56/6407-euaggelos-benizelos-o-theos-tis-ellantas-na-mas-boithiei)

Κωστόπουλος, Τάσος 2011. “Πως φίλησα τον Μουσολίνι”- Παρουσίαση. Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2012. (http://www.youtube.com/watch?v=zhTcKYXXyHg)

Μύνκλερ, Χέρφριντ. Από την ανικανότητα των ηγετών στην ανικανότητα της Δημοκρατίας. Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου  2012. (http://ksipnistere.blogspot.gr/2011/07/blog-post)

Δύο επίκαιρες ιστορίες του κ. Κόινερ

Εποχη


(για τις νουθεσίες των μεγάλων και τους εκβιασμούς των μνημονιακών κομμάτων)

Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι

Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, ρώτησε τον κ. Κ. ηκορούλα της οικονόμας του, θα φέρονταν τότε πιο καλά στα μικρά ψαράκια; Σίγουρα, αποκρίθηκε εκείνος. Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι θά ‘χτιζαν για τα μικρά ψαράκια στη θάλασσα τεράστια κλουβιά και θάβαζαν μέσα διάφορες τροφές, φυτά καθώς και ζωντανά. Θα φρόντιζαν τα κλουβιά νά ‘χουν πάντα καθαρό νερό και γενικά θα τα εφοδίαζαν με διάφορες εγκαταστάσεις υγιεινής.
Όταν λογουχάρη ένα ψαράκι τραυμάτιζε την ουρά του, οι καρχαρίες θα τού ‘βαζαν αμέσως έναν επίδεσμο μην τυχόν και ψοφήσει και το χάσουν πριν την ώρα του. Έπειτα για να μη μελαγχολούν τα ψαράκια θα οργάνωναν κατά διαστήματα στη θάλασσα μεγάλες γιορτές, γιατί τα κεφάτα ψαράκια είναι πιο νόστιμα από τα θλιμμένα. Τούτα τα μεγάλα κλουβιά θα είχαν βέβαια και τα σχολεία τους. Εκεί τα ψαράκια θα μάθαιναν πως να κολυμπάνε στο στόμα του καρχαρία. Θά ‘πρεπε λογουχάρη να μάθουν γεωγραφία για να μπορούν να βρίσκουν τους μεγάλους καρχαρίες όταν αυτοί κάπου θα τεμπελιάζουν.
Βέβαια το σπουδαιότερο θα ήταν η ηθική διάπλαση των μικρών ψαριών. Θα τους μάθαιναν ότι για ένα ψαράκι δεν υπάρχει μεγαλύτερη και ωραιότερη αρετή από το να θυσιάζεται πρόθυμα κι ότι όλα τα ψαράκια θά ‘πρεπε να πιστεύουν τυφλά στους καρχαρίες προπαντός όταν αυτοί τους λένε ότι θα φροντίσουν για ένα ωραίο μέλλον. Θα έδινα στα ψαράκια να καταλάβουν πως αυτό το ωραίο μέλλον τότε μόνο θα είναι εξασφαλισμένο όταν εκείνα μάθουν να υπακούνε. Τα ψαράκια θά ‘πρεπε να φυλάγονται από κάθε λογής ταπεινές, εγωιστικές και μαρξιστικές διαθέσεις κι αν τύχαινε κανένα από δαύτα να φανερώσει τέτοιες αδυναμίες τα άλλα ψαράκια θά ‘πρεπε να τα αναφέρουν αμέσως στους καρχαρίες.
Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι θα έκαναν βέβαια αναμετάξυ τους και διάφορους πολέμους για να κυριέψουν ξένα κλουβιά και ξένα ψαράκια. Στους πολέμους αυτούς ο κάθε καρχαρίας θα πολεμούσε με τα δικά του ψαράκια. Θα μάθαιναν στα ψαράκια ότι ανάμεσα σε αυτά και τα ψαράκια των άλλων καρχαριών υπάρχει τεράστια διαφορά. Τα ψαράκια, θα τους έλεγαν, είναι ως γνωστό βουβά, σωπαίνουν ωστόσο σε ολότελα διαφορετικές γλώσσες γιαυτό και είναι αδύνατο να καταλάβει το ένα το άλλο. Σε κάθε ψαράκι που θα σκότωνε μερικά εχθρικά ψαράκια που σωπαίνουν σε άλλη γλώσσα, θα καρφίτσωναν κι απόνα παράσημο από φύκι και θα τού ‘διναν τον τίτλο του ήρωα.
Αν βέβαια οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι θα είχαν και τη δική τους τέχνη. Θα είχαν ωραίους πίνακες που θα παράσταιναν τα δόντια των καρχαριών με θαυμάσια χρώματα, και τα στόματά τους θα ήταν σαν τους κήπους της Βαβυλώνας όπου μπορεί να κάνει κανείς τρελό σεργιάνι. Τα θέατρα στο βυθό θα έδειχναν πώς ηρωικά ψαράκια με την μπάντα μπροστά θα ορμούσαν μαγεμένα και νανουρισμένα με τις πιο όμορφες σκέψεις στο στόμα των καρχαριών.
Δε θά ‘λειπε βέβαια και η θρησκεία αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι. Αυτή θα δίδασκε ότι τα ψαράκια μονάχα στην κοιλιά των καρχαριών θα άρχιζαν να γεύονται την αληθινή ζωή. Εξάλλου αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι όλα τα ψαράκια δε θα ήταν πια ίσα κι όμοια όπως συμβαίνει σήμερα. Μερικά από δαύτα θα αποχτούσαν αξιώματα και θα τα τοποθετούσαν πάνω από τα άλλα ψαράκια. Όσα μάλιστα είναι λίγο πιο μεγάλα θα είχαν το λεύτερο να τρώνε τα πιο μικρά. Αυτό θα ήταν άλλωστε ευχάριστο για τους καρχαρίες γιατί έτσι εκείνοι δε θα χρειάζονταν πια παρά να καταπίνουν συχνότερα πιο μεγάλες μπουκιές. Και τα πιο μεγάλα ψαράκια, αυτά που θα είχαν τις ψηλές θέσεις, θα φρόντιζαν για την τάξη ανάμεσα στα ψαράκια και θα γίνονταν δάσκαλοι, αξιωματικοί και μηχανικοί στα ψαροκλουβιά.
Κοντολογίς μόνο αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι θα είχαμε πολιτισμό στη θάλασσα.


Ο απαραίτητος υπάλληλος

Ο κ. Κ. Άκουσε να παινεύουν έναν υπάλληλο που δούλευε χρόνια σε μια υπηρεσία λέγοντας ότι είναι απαραίτητος  στη θέση του, τόσο καλός υπάλληλος είναι. Και γιατί είναι απαραίτητος; ρώτησε θυμωμένος ο κ. Κ. Γιατί η υπηρεσία δε θα μπορούσε να σταθεί δίχως αυτόν, αποκρίθηκαν αυτοί που τον παίνευαν. Τότε τι σόι καλός υπάλληλος είναι, όταν η υπηρεσία δε στέκεται δίχως αυτόν; είπε ο κ. Κ. Είχε όλο τον καιρό να οργανώσει την υπηρεσία του έτσι, που να πάψει να είναι απαραίτητος. Στ’ αλήθεια με τι ασχολείται; Θα σας το πω εγώ: κάνει εκβιασμό.

Για μας....

η Λέσχη...

του Θάνου Ανδρίτσου

Είναι πολύ περίεργη και δύσκολη εποχή. Το ξέρουμε αυτό όλοι. Δεξιοί, πιο δεξιοί, πασόκοι, αριστεροί, πιο αριστεροί, αριστεροδέξιοι τρέχουν και δε φτάνουν. Ραγδαίες εξελίξεις, πολλές υποχρεώσεις, μεγάλα διλλήματα και ερωτήματα.

Έχω άποψη για τα περισσότερα, έχω πάρει θέση πολιτική προσωπικά και συλλογικά. Δεν είναι ότι θέλω να αποφύγω την τοποθέτηση πάνω στα κρίσιμα ζητήματα της συγκυρίας, που βεβαίως έχουν τεράστια σημασία για το μέλλον. Άλλωστε προσπαθώ εδώ και μέρες να καταγράψω τις πιο συγκεκριμένες σκέψεις μου σε ένα άλλο κείμενο.

Όμως θα διεκδικήσω μερικά λεπτά δικά μου, έξω από την επιτακτικότητα των καιρών, έξω από τη σκληρότητα των ερωτημάτων, τις άχαρες αλλά και αναγκαίες αντιπαραθέσεις. Έξω ίσως και από τον αμείλικτο ρεαλισμό, τη συγκεκριμενοποίηση ή και την ορθολογικότητα που γενικά με διακατέχει και είναι πράγματι σημαντική στις μέρες αυτές.  Θα τα διεκδικήσω για να μιλήσω για κάτι μεγάλο που χάνεται καμιά φορά «μες τις πολλές κινήσεις και ομιλίες». Για κάτι που μπορεί να είναι σημαντικότερο και από τις εκλογές.

Θα τολμήσω να μιλήσω για μας. Για μας, όποιοι και αν είμαστε αυτοί, ότι και αν αυτό σημαίνει. Για μας που θέλουμε να είμαστε αριστεροί, που θέλουμε να είμαστε επαναστάτες, που θέλουμε να είμαστε με «τη νιότη του κόσμου», τον σύγχρονο κομμουνισμό. Δεν είμαι ιστορικός, ούτε έχω πολλά χρόνια στην πλάτη μου. Δεν έχω κάτι να επιδείξω για το οποίο να δικαιούμαι εγώ να μιλάω για την Αριστερά. Αισθάνομαι όμως την ανάγκη να πω αυτά που σήμαιναν για μένα Αριστερά όταν αποφάσισα να βρεθώ στις τάξεις της. Και σημαίνουν ακόμα.

Και αποφάσισα να το κάνω γιατί αυτό το αποτρόπαιο θέαμα που λαμβάνει χώρα σε όλα τα τηλεοπτικά, ραδιοφωνικά, ηλεκτρονικά και έντυπα μέσα της χώρας δεν είναι μόνο η προσπάθεια διατήρησης των ίδιων μνημονιακών κομμάτων στην εξουσία. Δεν είναι μόνο η επίθεση για τη μείωση των ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ μπροστά στην επόμενη εκλογική μάχη, ή άλλες φορές ενάντια στο ΚΚΕ. Σαφώς είναι και αυτός ο στόχος. Όμως στο στόχαστρο δεν μπαίνουν μόνο οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά συνολικά οι αξίες, τα ιδανικά και οι άνθρωποι αυτού που ονομάζεται Αριστερά. Δε θέλω στο κείμενο αυτό να μιλήσω για τις θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ, άλλωστε εγώ συμμετέχω σε άλλη συλλογικότητα. Ωστόσο ο πόλεμος υπερβαίνει αυτό το κόμμα και πιάνει τους πάντες, συχνά ακόμα και για θέσεις που μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να μην υπερασπίζεται καν.

Είναι εμφανές ότι στο στόχαστρο βρίσκεται ότι εκφράζει και εξέφραζε ιστορικά η Αριστερά στον τόπο μας. Είναι εμφανές ότι αυτό που επιδιώκουν δεν είναι μόνο μια εκλογική επικράτηση αλλά μια συνολική ιδεολογική και αξιακή επανατοποθέτηση της ελληνικής κοινωνίας. Γνωρίζουν ότι ανεξάρτητα με τα αποτελέσματα των εκλογών, η κοινωνική αναμέτρηση που κυοφορείται στην Ελλάδα και διεθνώς και η οποία θα έχει αντικειμενικά αντικαπιταλιστική προοπτική, μεταξύ του παρακμάζοντος καπιταλισμού και του κόσμου της εργασίας, είναι μπροστά μας και θα είναι σκληρότατη. Και όπως συνέβαινε πάντα στην ιστορία, αυτός που μπορούσε να εκφράσει τους καταπιεσμένους, να εμπνεύσει τους πεινασμένους, να βρεθεί δίπλα στους επαναστατημένους, ήταν οι δυνάμεις της κοινωνικής χειραφέτησης και της αριστερής, κομμουνιστής προοπτικής. Αυτό φοβούνται. Αυτό θέλουν να ξορκίσουν.

Τίποτα δεν είναι τυχαίο και τίποτα δεν είναι αθώο, δυστυχώς ούτε και πρωτοφανές. Η αντιδραστική θωράκιση του συστήματος, ο συνεχιζόμενος εκφασισμός, η άνοδος των ναζιστών, η δημιουργία ενός εμφυλιοπολεμικού κλίματος με τη συνεχόμενη τρομοκράτηση για την Αριστερά που θέλει αίμα, χάος και εκτελέσεις, όλα αυτά δεν είναι παρά η δυσωδία που αναβλύζει το πτώμα του σάπιου πολιτικού συστήματος που κάνει ότι μπορεί για να μην ανατραπεί.

Επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία. Και όχι μόνο οι υμνητές του Χίτλερ που αναρωτιούνται αν υπήρχε το Άουσβιτς και αν η Πέπη Ρηγοπούλου χτύπησε στην πύλη του Πολυτεχνείου ή σε ένα περίπατο στο πάρκο. Αλλά και άλλοι, κουστουμάτοι επίσημοι που κόπτονται για τη «δημοκρατία» και τρέμουν για το «χάος» που θα έρθει αν σταματήσει η καταστροφή που μας οδηγούν.

Στοχεύουν καλά. Στο βάθος της ψυχής του ελληνικού λαού. Εκεί που ακόμα κατοικεί ο αντάρτης με τη σκούφια στραβά στο κεφάλι του που δεν υποτάχτηκε στους Γερμανούς, τους Άγγλους και τους Χίτες, εκεί που βρίσκεται ακόμα ο μακρυμάλλης φοιτητής με το αμπέχωνο κρατώντας ένα πλακάτ που λέει “σήμερα πεθαίνει ο φασισμός”. Θέλουν να ξεριζώσουν ότι πιο όμορφο κρατούσαμε στην καρδιά μας. Να απονομιμοποιήσουν την απονομιμοποιήση του φασισμού που είχε επιβάλλει η μεταπολίτευση. Αυτό είναι και μια από τις πλευρές του γνωστού «τέλους της μεταπολίτευσης» για το οποίο μιλούν γλαφυρά. Ή τουλάχιστον από την πλευρά των υπερασπιστών της μαυρίλας του σημερινού συστήματος.

Όταν η μοδάτη Lifo, που η κενότητά της ξεπερνιέται μόνο από τη δουλικότητα που δείχνει προς το σύστημα, αφιερώνει το εξώφυλλο της στα δύο «κακά» που ανοίγονται μπροστά μας, το σφυροδρέπανο και τη σβάστικα, τα πράγματα γίνονται πολύ σοβαρά. Όταν το σκοτάδι εξισώνεται με το φως σαν τα «δύο άκρα», όταν η ζωή γίνεται το ίδιο, ακριβώς επειδή είναι το αντίθετο, με το θάνατο πρέπει να φωνάξουμε. Πρέπει να φωνάξουμε για μας. Για αυτό που είναι για μας η Αριστερά. Και δεν ξέρω τι σημαίνει κάθε φορά αυτός ο χαρακτηρισμός, δεν ξέρω τι μπορεί να θεωρεί ο καθένας, ή με ποιους τρόπους πιστεύει ότι θα φτάσει στους στόχους του, δεν ξέρω καν ποιοι είναι κάθε φορά αριστεροί και αν αρκεί το να το δηλώσεις για να είσαι. Ξέρω όμως ποιοι είχαν υπάρξει αριστεροί και κομμουνιστές. Και όλοι αυτοί με κάνουν κάθε φορά να δακρύζω, να στέκομαι με σεβασμό και να χαίρομαι που έχω βρεθεί σε αυτό το στρατόπεδο στη ζωή μου.

Η Αριστερά ήταν πάντοτε αυτή που ήταν με το τίμιο, το δίκαιο, το ελπιδοφόρο, το φωτεινό, το μελλοντικό. Δεξιά ήταν το άτιμο, το άδικο, το απελπιστικό, το σκοτεινό και το συντηρητικό. Ήταν με τον δούλο όταν κάποιοι ήταν με τον αφέντη ή πίστευαν ότι δεν μπορεί να υπάρξει κοινωνία χωρίς αφεντάδες και δούλους. Ήταν με κάτι ονειροπόλους ξεβράκωτους όταν κάποιοι έψαχναν να βρουν το παντεσπάνι της αφέντρας τους. Ήταν με τον φτωχό, τον απόκληρο που συμπίεζαν στις πόλεις για να δουλέψει σε εργοστάσια- φυλακές. Και ήταν μαζί του όταν κέρδιζε το 8ωρο, όταν μάθαινε να διαβάζει, να οργανώνεται και να διεκδικεί. Όταν αποφάσιζε να δει παραπέρα, ψηλότερα από τα σύννεφα και να αγγίξει τον ουρανό, ακόμα και όταν σκόνταφτε ή έπεφτε. Ανέβαινε μαζί με αυτόν και έπεφτε μαζί με αυτόν. Ήταν αυτός. Ήταν ο φτωχός που στέλνανε για τροφή στα κανονιοβόλα αλλά και ο εργάτης που πήρε τη ζωή στα χέρια του για να διεκδικήσει ειρήνη, γη και ψωμί. Ήταν μια ακόμα ψυχή στις απέραντες χιονισμένες εκτάσεις που έδιναν τη ζωή τους για να χάσει ο φασισμός. Ήταν ο γοητευτικός γιατρός που άφησε μια άνετη ζωή στην Αργεντινή για να γυρίσει τον κόσμο με ένα όπλο και τον μπερέ του.

Μιλάνε τώρα ποιοι, και σε ποιους; Οι αριστεροί που αρνούνταν τις Μεγάλες Ιδέες ή οι δεξιοί που οδηγούσαν το λαό στη συμφορά; Αυτοί που βρίσκονταν δίπλα στους εργάτες, τους πρόσφυγες, τους φτωχούς της πρώτης οικονομικής ανάπτυξης της χώρας ή οι βιομήχανοι και οι ρουφιάνοι τους. Αυτοί που σάλπισαν με ορμή για «λέυτερη πατρίδα και πανανθρώπινη λευτεριά» ή αυτοί με τις μαύρες κουκούλες και τα σηκωμένα δάκτυλα; Αυτοί που πέρασαν τη ζωή τους στα ξερονήσια ή οι υπηρέτες όλων των αφεντάδων, Γερμανών, Ιταλών, Άγγλων, Αμερικάνων και Ελλήνων. Αυτοί που πάλεψαν για δουλειά, παιδεία και δημοκρατία ή αυτοί που επέβαιναν στα τρίκυκλα; Αυτοί που βασανίζονταν στα κρατητήρια της ΕΑΤ- ΕΣΑ ή αυτοί που στέκονταν προσοχή στους Συνταγματάρχες; Αυτοί που κατακτούσαν με το αίμα τους βήμα βήμα νίκες για τους εργαζόμενους και τη νεολαία ή οι ομοτράπεζοι των «ευρωπαίων εταίρων». Αυτοί που έδιναν με αξιοπρέπεια τον καθημερινό αγώνα ή τα λαμόγια της εξουσίας και των επιχειρήσεων. Αυτοί που στέκονταν δίπλα στο φτωχό, τον εργάτη, το νέο, τον μετανάστη ή αυτοί που μαγεύονταν από την «ισχυρή Ελλάδα» των Ολυμπιακών αγώνων. Και τελικά αυτοί που τα τελευταία χρόνια βρίσκονται στις πλατείες και στις διαδηλώσεις ή τα τσιράκια των τραπεζιτών, οι «υπεύθυνοι» « ναι σε όλα».

Όχι κύριοι. Δε δικαιούστε να ομιλείτε. Δε δικαιούστε να καταγγέλλετε ότι φταίνε οι πρώτοι για την καταστροφή που βρισκόμαστε σήμερα. Δε φταίει η Αριστερά για τους μισθούς, τις δουλειές, τα σπίτια, τις ζωές που χάνονται. Το μαύρο μέτωπο του ΠΑΣΟΚ, της ΝΔ και όλων των παρατρεχάμενων φταίει. Και δεν δικαιούστε να ομιλείτε και για κάτι ακόμα: Γιατί ακόμα και σήμερα δεν είμαστε όλοι ίδιοι, δεν έχουμε όλοι τα ίδια προβλήματα. Άλλη απόγνωση έχει ο άνεργος και ο απολυμένος και άλλη ο βιομήχανος και οι βουτυρομπεμπέδες της Εκάλης. Και η Αριστερά είναι πάντα με τον πρώτο.

Όμως οι αριστεροί και οι κομμουνιστές δεν έρχονται στο μυαλό μου μόνο σε φωτογραφίες αγώνων. Είναι και ο Ρίτσος να κάνει θέατρο στην εξορία. Ο Γληνός να σχεδιάζει τη μόρφωση της νέας γενιάς. Ο Μίκης να μελοποιεί τον Ελύτη και ο πρόσφατα χαμένος Αγγελόπουλος να τους βάζει στην ταινία του. Είναι ο Μπάτσης να προτείνει πως πρέπει να αναπτυχθεί η Ελλάδα πάνω στις ανάγκες της κοινωνίας και μετά να δολοφονείται πλάι στο χαμογελαστό άνδρα με το γαρύφαλλο. Είναι η Μαρία Δημητριάδη να τραγουδά Χικμέτ και ο Διονύσης, ότι και αν πει και ότι και αν κάνει στη ζωή του, να παίζει κιθάρα και να μιλά για τα κλειστά καφενεία και τους ξενιτεμένους φίλους. Όλοι αυτοί και τόσοι άλλοι είναι για μένα Αριστερά. Είναι όλα τα καλά και όμορφα που έγιναν ή προσπάθησαν να γίνουν σε αυτή τη μικρή γωνιά του πλανήτη με τα τόσα δεινά και τα τόσα όνειρα.

Εγώ με αυτούς είμαι. Και αυτοί είναι η ελπίδα και το αύριο. Οι άλλοι είναι το χθές και το σκοτάδι. Η Αριστερά, μας εμπνέει και μας συγκινεί για όλα αυτά, για τις στιγμές που συναντιέται με το μεγάλο, το πανανθρώπινο, το παντοτινό, με τον πραγματικό σκοπό της άλλωστε, που είναι η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα δεσμά της εκμετάλλευσης. Αυτοί θέλουμε να είμαστε οι Αριστεροί:  «Δεν είμαστε εχθροί… Θέλουμε να σας δώσουμε τεράστιες παράξενες εκτάσεις… Όπου το μυστήριο εν είδη ανθών προσφέρεται σε όποιον θέλει να το κόψει… Υπάρχουν εκεί καινούργια φώτα χρώματα που κανείς ποτέ δεν έχει δει… Θέλουμε να εξερευνήσουμε τον τόπο τον πλατύ της καλοσύνης… εκεί που όλα σιωπούν.. ναι- πολεμούμε… για το απέραντο και για το μέλλον». (Γκιγιώμ Απολλιναίρ).

Δεν προσπαθώ να κάνω μια αγιογραφία του παρελθόντος της Αριστεράς. Κάθε άλλο, έχει και αυτή τα φαντάσματά της. Τα φαντάσματα της ήττας, των προδοσιών, των συναγωνιστών που λύγισαν, αυτών που θεώρησαν αυτούς που λύγισαν προδότες, τις διαγραφές, τις συνθηκολογήσεις, τις συγκυβερνήσεις. Δεν τα ξεχνάμε ποτέ. Αυτή την ιστορική ήττα της Αριστεράς και του κομμουνιστικού κινήματος παγκόσμια πληρώνουμε ακόμα. Όλα τα θυμόμαστε, πολλά από αυτά μας καθορίζουν μέχρι σήμερα και έτσι πρέπει. Είναι όμως όλα δικά μας, και τα καλά και τα κακά, και οι νίκες και οι ήττες, και θα τα κρατήσουμε και θα τα συζητήσουμε και θα τσακωθούμε. Αλλά είναι δικά μας και θα μιλήσουμε εμείς για αυτά στην προσπάθεια να φτιάξουμε την Αριστερά που έχει ανάγκη η εποχή, την Αριστερά της επανάστασης και του κομμουνισμού. Εσείς κύριοι στα κανάλια, στις Lifo και στα κόμματα του μνημονίου δεν είστε στη δική μας μεριά. Δεν θα συνομιλήσουμε για αυτά με εσάς. Τα λάθη της δικής μας ιστορίας στοίχισαν σε εμάς και στο λαό ακριβώς γιατί άφησαν εσάς να κυβερνάτε, γιατί άφησαν ανέγγιχτη την εξουσία του κεφαλαίου.

Έχουμε μεγάλες ευθύνες όλοι πάνω μας, όσοι τουλάχιστον αντιλαμβανόμαστε αυτή ως την κληρονομιά της Αριστεράς. Έχουμε την ευθύνη του παρελθόντος, της γνώσης ότι όποια πρόοδο έκανε η ανθρωπότητα αλλά και τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της επιστήμης και της τέχνης συνδέονται με τον αγώνα για την κοινωνική δικαιοσύνη και την κατάληψη όλων των διακρίσεων, συνδέονται αντικειμενικά με αυτό που εκφράζει η Αριστερά. Έχουμε και την ευθύνη του παρόντος, την ηθική στάση του αγωνιστή που δεν ξεπουλιέται, του γείτονα και του φίλου, αυτού που θα απλώσει πάντοτε το χέρι να βοηθήσει τον αδύναμο δίπλα του, ακόμα και αν ο ίδιος αντιμετωπίζει δυσκολίες. Έχουμε όμως πιο πολύ την ευθύνη του αύριο ότι ή θα διαλυθεί το σκοτάδι της καπιταλιστικής βαρβαρότητας και θα ανοίξει ο δρόμος για την κοινωνική απελευθέρωση ή το μόνο μέλλον είναι η εξαθλίωση.

Αυτό για μένα ήταν πάντα το δίλλημα για τον αριστερό και ειδικά για τον κομμουνιστή. Και όποιος αυτά αντιλαμβάνεται σαν κληρονομιές και ευθύνες τους πρέπει να τα υπερασπίζεται από όποιον τα πυροβολεί αλλά και να προσέχει ώστε να μην τα εκφυλίσει και τα κάνει να ξεφτίσουν.

Αυτή τη μάχη θα δώσουμε λοιπόν, φίλοι και σύντροφοι. Μια μάχη που δεν θα μπορούσε να κρίνεται κυρίως στις εκλογές ότι και να υποστηρίζει ο καθένας.

Ο Μπ. Μπρέχτ μπορεί καλύτερα να επιχειρηματολογήσει από μένα:

Εγκώμιο στον κομμουνισμό

Είναι λογικός, καθένας τον καταλαβαίνει. Ειν’ εύκολος.

Μια και δεν είσαι εκμεταλλευτής, μπορείς να τον συλλάβεις.

Είναι καλός για σένα, μάθαινε γι’ αυτόν.

Οι ηλίθιοι ηλίθιο τον αποκαλούνε, και οι βρωμεροί τον λένε βρωμερό.

Αυτός είναι ενάντια στη βρωμιά και την ηλιθιότητα.

Οι εκμεταλλευτές έγκλημα τον ονοματίζουν.

Αλλά εμείς ξέρουμε:

Είναι το τέλος κάθε εγκλήματος.

Δεν είναι παραφροσύνη, μα

Το τέλος της παραφροσύνης.

Δεν είναι χάος

Μα η τάξη.

Είναι το απλό

Που είναι δύσκολο να γίνει.

Ποιανού αύριο είναι το αύριο;

Ταξιδεύοντας...

Ποιανού αύριο είναι το αύριο;

Υπάρχει ένα σημείο από το "Τραγούδι της Αλληλεγγύης" του Μπέρτολντ Μπρεχτ που μου αρέσει ιδιαίτερα. Σε ελεύθερη απόδοση λέει το εξής: "οι συμμορίες εκείνων που μας κυβερνούν, ελπίζουν οι διαφωνίες και οι φόβοι μας να συνεχιστούν, τους βοηθούν να μας χωρίζουν και να μας κοροϊδεύουν και  έτσι αυτοί να παραμένουν πάντα στην κορυφή". Λόγια που περιγράφουν με τον καλύτερο τρόπο αυτό που βιώνουμε όλοι τον τελευταίο καιρό.  Άρθρα, αναλύσεις, κινδυνολογία, ενίοτε και απειλές. Δραχμή ή ευρώ, θα γίνουμε Βόρεια Κορέα, θα χάσουμε τις καταθέσεις μας, θα καταρρεύσουν οι τράπεζες, θα πεινάσουμε.. Φωνάζουν πως  700 εκ. ευρώ έχουν φύγει από τις ελληνικές τράπεζες από "τρομοκρατημένους" καταθέτες. Δεν μας λένε όμως ποιοι είναι οι καταθέτες αυτοί, και αν διάφοροι διαπλεκόμενοι επιχειρηματικοί κύκλοι παίζουν παιχνίδια πίσω από την πλάτη μας.

Θα κατηγορηθώ για συνομωσιολογία  αλλά δε νομίζω πως χρειάζεται ειδική γνώση για να εντοπίσει κανείς αυτούς τους κύκλους. Ας ρίξει μια ματιά στα δελτία ειδήσεων των καναλιών και στους δημοσιογράφους τους που βρίσκονται στην "πρώτη γραμμή". Ας δει την γλώσσα που χρησιμοποιούν, τις επιλεκτικές δηλώσεις, τις ερωτήσεις, τον τρόπο που παρουσιάζουν την είδηση.

Δεν είμαι οικονομολόγος και δεν θέλω να αναφέρω πολύπλοκες οικονομικές θεωρίες και σενάρια που ομολογώ πως δεν τα καταλαβαίνω απολύτως.

Η Ελλάδα ήταν πάντα η χώρα της "αυθεντίας". Έχουμε γαλουχηθεί από το εκπαιδευτικό σύστημα να μην αμφισβητούμε τα γραφόμενα, να μας παρουσιάζουν  μια άποψη της ιστορίας, της θρησκείας, της πολιτικής. Αυτό που μάθαμε ως μαθητές και ως φοιτητές συνεχίζεται στον πολιτικό και κοινωνικό βίο. Μας βομβαρδίζουν με απόψεις επιφανών οικονομολόγων, αναλυτών, δημοσιογράφων, σπείρουν αμφιβολίες για την ίδια μας την κρίση και την λογική.

Ξεχνάνε όμως μια σημαντική παράμετρο. Καμία αυθεντία δεν μπορεί να αντιπαρέλθει με την πραγματικότητα. Στην Ευρώπη η μεγαλύτερη οικονομική κρίση από τη δεκαετία του 30 μετατράπηκε πολύ έξυπνα από κρίση των αγορών σε κρίση  του κοινωνικού κράτους. Χρησιμοποιήθηκε για να καταλύσει εργατικά δικαιώματα, επιδόματα, μισθούς, να ξεπουλήσει κρατικές περιουσίες, να παραδώσει οικονομίες στους αδηφάγους εταιρικούς και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

Στην Πορτογαλία, μοντέλο εφαρμογής του νεοφιλελεύθερου δόγματος, τα επιδόματα μειώθηκαν κατά το ένα πέμπτο, οι δημόσιες εταιρείες ύδρευσης, ενέργειας, μεταφορών και φυσικού αερίου ξεπουλήθηκαν, το εισόδημα μειώθηκε κατά 25%. και η χώρα βυθίζεται στην ύφεση.

Στην Ελλάδα το ζούμε: τα έχουμε ξαναπεί. Το ένα πέμπτο της οικονομίας συρρικνώθηκε, ένας στου δύο νέους είναι άνεργος, το ένα τρίτο των μικρών επιχειρήσεων έχει κλείσει, περισσότερα από τρία εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με λιγότερα από 300 ευρώ. Την ίδια στιγμή ο νόμος περί ευθύνης υπουργών του κ. Βενιζέλου απαλλάσσει κάθε ένοχο από την παραμικρή έστω ελπίδα να λογοδοτήσει κάποτε για τις πράξεις του, η Seimens κερδίζει τις συμβάσεις για ηλεκτροδότηση του μετρό ως επιβράβευση για το 3% της μίζας, ο απερχόμενος μη εκλεγμένος πρωθυπουργός ζητά την εκταμίευση 18 δις προς τις τράπεζες για να αυξηθεί όπως μας λένε η ρευστότητα.

 Στην Πορτογαλία η πολιτική  ελίτ έφτασε ένα βήμα πιο μακριά. Πρότεινε για να ολοκληρωθούν  τα μέτρα να "παγώσουν" τις δημοκρατικές διαδικασίες για έξι μήνες. Στην Ελλάδα δεν τολμούν να το εκφράσουν. Καταλύουν όμως κάθε μέρα την βούληση του λαού με άνανδρες επιθέσεις, λασπολογία, κινδυνολογία και τρομοκρατία.

Το έχω ξαναπεί και θα το επαναλάβω. Οι καιροί  πλέον δεν είναι με το μέρος τους. Παντού στην Ευρώπη οι πολιτικές λιτότητας αμφισβητούνται και αυτή είναι η πραγματικότητα, όσο και αν θέλουν να την αποσιωπήσουν. Όχι μόνο στη Γαλλία και την Ελλάδα. Στην Ολλανδία το σοσιαλιστικό κίνημα που αντιτίθεται στην λιτότητα βλέπει τα ποσοστά του να ανεβαίνουν εντυπωσιακά, στην Ιρλανδία όλα δείχνουν πως ο λαός θα πει ένα ηχηρό όχι στο  δημοψήφισμα της 31ης Μαΐου για την επικύρωση του Ιρλανδο-Ευρωπαϊκού Συμφώνου Οικονομικής Συνεργασίας.

Ο Antonio Gramsci  είχε πει πριν πολλά χρόνια πως οι κρίσεις δημιουργούνται από το παλιό που πεθαίνει όταν το νέο αργεί να γεννηθεί. Σήμερα όμως το Νέο αναγεννάται παντού στην Ευρώπη και στον κόσμο.  Το κυοφόρησαν οι συνθήκες εξαθλίωσης και εξευτελισμού, η ακύρωση των ονείρων, η βία και η αλαζονεία της εξουσίας και γεννήθηκε από την ελπίδα πως η φωνή μας τελικά θα ακουστεί. Οφείλουμε να παλέψουμε για αυτό και να προχωρήσουμε

"μπροστά χωρίς να ξεχνάμε, μέχρι το ερώτημα να οριστεί,

όταν πεινάμε και όταν είμαστε χορτάτοι,

ποιανού αύριο είναι το αύριο και σε ποιόν ο κόσμος μας ανήκει;"

(Μπέρτολντ Μπρεχτ " Το Τραγούδι της Αλληλεγγύης")

Η αναβίωση του Μπρεχτ....

του Ρουσσου Βρανα απο τα Νεα ...

Μπορει ο Μαρξ να έχει από καιρό πεθάνει, όμως ο Μπρεχτ αισθάνεται ξαφνικά μια χαρά. Εκείνος που έγραψε για τα πάθη των ανθρώπων της εποχής του μεγάλου κραχ αναβιώνει και επιστρέφει στην εποχή των σπρεντ και των «Αγανακτισμένων», κουβαλώντας μαζί του μηνύματα από ένα παρελθόν που, κάθε μέρα που περνά, το νιώθουμε ολοένα και λιγότερο μακρινό.

Η αναβίωση...

... του Μπρεχτ παρατηρείται κυρίως στον ευρωπαϊκό Νότο, όπως γράφει ο συγγραφέας και κριτικός Λουίτζι Φόρτε στην εφημερίδα «Λα Στάμπα», σε μεγάλα και μικρά θέατρα της Ισπανίας και της Ιταλίας (και σε μικρότερο βαθμό και της Ελλάδας), παντού, όπου τα πλήθη, κυρίως νέοι χωρίς ελπίδα και μέλλον, αξιώνουν με δυνατή φωνή αυτό που τους έχουν στερήσει. Ο μεγάλος δραματουργός θα τους είχε υποδεχτεί με ενθουσιασμό ως συνειδητούς και δραστήριους θεατές των διδακτικών θεατρικών έργων που είχε γράψει στα τέλη της δεκαετίας του 1920 και που περιέγραφαν όχι μονάχα τη μεγάλη οικονομική κρίση εκείνης της εποχής αλλά και την κρίση μιας ολόκληρης κοινωνίας. Το μεγάλο θέμα που διαπερνά ολόκληρο το έργο του Μπρεχτ είναι ο καπιταλισμός. Οι κυκλικές μεταπτώσεις του, από την ευημερία στην υπερπαραγωγή, από την κρίση στην ύφεση, τον εμπνέουν να γράψει την «Αγία Ιωάννα των Σφαγείων», σε μια εποχή που μοιάζει πολύ με τη δική μας και που, όπως γράφει ο ίδιος, «το κυρίαρχο κοινωνικό σύστημα κανονίζει ποιος θα πιάσει δουλειά και ποιος θα φάει ψωμί». Στο Σικάγο του 1929, η ηρωίδα Ιωάννα Νταρκ θέλει να εξαλείψει τη δυστυχία και την ανεργία και να ξαναφέρει τον θεό σε έναν κόσμο που μοιάζει όλο και περισσότερο με σφαγείο. Η ευγενική της ψυχή όμως αποδεικνύεται ανήμπορη σε μια πραγματικότητα που κυριαρχείται από ένα αρπακτικό οικονομικό σύστημα.

Το Σικάγο...

... και η Αμερική είναι τόποι μεταφορικοί ενός καπιταλισμού που αλλού, όπως στη Γερμανία της Βαϊμάρης, γεννάει τέρατα. Θέλοντας να εξηγήσει στους Αμερικανούς το φαινόμενο του Χίτλερ, ο Μπρεχτ τον ντύνει με τα ρούχα του αμερικανού γκάνγκστερ. Στην «Ανοδο του Αρθούρου Ουί» παρουσιάζει έναν ασήμαντο ανθρωπάκο να γίνεται μεγάλος και τρανός χάρη στο έγκλημα, την πολιτική υποστήριξη και τη διαφθορά, όπως ακριβώς είχε συμβεί με τον Αλ Καπόνε. Προστασία, εξαγορά ψήφων, εκβιασμοί, φόνοι, ομερτά. Αραγε πού βρισκόμαστε, στο Σικάγο της μεγάλης κρίσης ή στο σημερινό τρομερό μας παρόν;

Στις πολιτείες...

... του ευρωπαϊκού Νότου, ο Μπρεχτ ξαναβγάζει σήμερα στην επιφάνεια τις κοινωνικές αντιθέσεις που αντηχούν με τη φωνή των «Αγανακτισμένων», των εκατομμυρίων ανέργων, των νεαρών που αισθάνονται σαν να τους έχουν στερήσει ακόμη και το δικαίωμα στο όνειρο. Ξανανεβαίνει πάλι στο σανίδι για να αναγγείλει το μήνυμα πως σε έναν κόσμο όπου καθένας έχει τον δικό του ρόλο, όσο δεν μας αρέσει αυτός ο κόσμος, άλλο τόσο είναι στο χέρι μας να τον αλλάξουμε.

Δίκαιοι και άδικοι..

του Στελιου Κουλογλου απο το Lifo ...

Στο τέλος δεν θα μείνει όρθιος κανείς.

Στην αρχή έκοψαν τις συντάξεις κι αντικατέστησαν τη 13η και 14η σύνταξη μ’ ένα μικρό επίδομα. Μερικοί είπαν ότι το μέτρο δεν ήταν σωστό, γιατί οι συνταξιούχοι πλήρωναν μια ζωή για τη σύνταξή τους. Αλλά δεν έδωσα μεγάλη σημασία, γιατί δεν είμαι συνταξιούχος.
Ύστερα έκοψαν τους μισθούς και τα επιδόματα των δημόσιων υπαλλήλων. Κάποιοι σχολίασαν ότι αυτό ήταν άδικο, γιατί μπορεί ο δημόσιος τομέας στην Ελλάδα να πάσχει πολύ και να χρειάζεται επειγόντως μεταρρύθμιση, αλλά αυτές οι οριζόντιες μειώσεις πλήττουν δικαίους και αδίκους. Αλλά δεν νoιάστηκα ιδιαίτερα, γιατί δεν είμαι δημόσιος υπάλληλος.
Κατόπιν, την έπεσαν στον ΟΣΕ και στους σιδηροδρομικούς, τους οποίους άρχισαν να μεταθέτουν σε άλλες υπηρεσίες. Λίγοι διαμαρτυρήθηκαν, φωνάζοντας ότι τα ελλείμματα για τα οποία κατηγορούσαν τον ΟΣΕ ήταν στην ουσία χρήματα που του χρωστούσε το κράτος και το σιδηροδρομικό δίκτυο είναι στρατηγικής σημασίας για τη χώρα. Αλλά τι μ’ ένοιαζε εμένα; Σιδηροδρομικός δεν είμαι, το δε τρένο το παίρνω σπάνια.
Μετά δεν ανανέωσαν τη θητεία των συμβασιούχων και ανακοίνωσαν ότι απαγορεύεται η πρόσληψη νέων. Οι θιγόμενοι είπαν ότι οι περισσότεροι δεν ήταν κομματικά διορισμένοι και σε αρκετούς τομείς ήταν αυτοί που έβγαζαν όλη τη δουλειά. Αλλά δεν ασχολήθηκα με το θέμα, γιατί δεν είμαι συμβασιούχος.
Στη συνέχεια έβαλαν νέους φόρους, παράλληλα με τη μείωση του αφορολόγητου ορίου στα 8.000 από 12.000 ευρώ για τους φορολογούμενους ηλικίας 30-65 ετών. Λίγο αργότερα μείωσαν στα 5.000 από τα 8.000 ευρώ το αφορολόγητο όριο, το οποίο, σε συνδυασμό με τις μεγάλες αυξήσεις στα τεκμήρια, ουσιαστικά καταργείται. Μερικοί είπαν ότι έτσι πλήττονται ιδιαίτερα οι νέοι στα 30, που δεν μπορούν πλέον να κάνουν ούτε οικογένεια. Αλλά δεν είμαι τριαντάρης και επομένως δεν είχα λόγους να διαμαρτυρηθώ.
Στο μεταξύ, τα είχαν βάλει με διάφορες επαγγελματικές κατηγορίες, όπως οι φαρμακοποιοί ή οι οδηγοί φορτηγών, τους οποίους κατηγορούν ότι διατηρούν το επάγγελμά τους κλειστό. Οι τελευταίοι αντέτειναν ότι είχαν πληρώσει χρυσή την άδεια για τα φορτηγά κι ότι έπρεπε να υπάρξει τουλάχιστον μια μεταβατική ρύθμιση και οι φαρμακοποιοί ότι στην Ελλάδα υπάρχουν τα περισσότερα φαρμακεία ανά κάτοικο στην Ευρώπη. Αλλά ούτε φορτηγατζής είμαι, ούτε φαρμακοποιός.
Αργότερα, ανήγγειλαν ότι θα βάλουν στην εφεδρεία καμιά τριανταριά χιλιάδες δημόσιους υπαλλήλους μέχρι το τέλος του 2011. Οι θιγόμενοι φώναζαν ότι έχουν υποχρεώσεις, ενώ άλλοι είπαν ότι με αυτό το οριζόντιο μέτρο πλήττονται και οι καλοί δημόσιοι υπάλληλοι και επομένως θα καταρρεύσει ο δημόσιος τομέας. Αλλά εγώ δεν κινδυνεύω μ’ εφεδρεία.
Τώρα που ήρθε ξανά η τρόικα στην Αθήνα, έβαλε θέμα κατώτατου μισθού, ενώ για την κατάργηση του 13ου και του 14 μισθού στον ιδιωτικό τομέα ο αρμόδιος υπουργός δήλωσε ότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής τέτοιο θέμα. Θα υπάρξει, βέβαια, κάποια στιγμή. Αλλά τότε δεν θα έχει μείνει πια όρθιος κανείς για ν’ αντιδράσει...