Αριστερές αναγνώσεις του Εικοσιένα...

ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΣΤΑΘΗ*, απο την Αυγη...

Η ιστορία συνιστά βασικό συστατικό στοιχείο της ταυτότητας κάθε συλλογικού κινήματος. Για το κομμουνιστικό κίνημα, όμως, που θεωρεί ότι η αλλαγή κοινωνικού σχηματισμού γίνεται μέσω επανάστασης, η επανάσταση καθεαυτή συνιστά κατεξοχήν ιστορική τομή και συχνά ο αριστερός λόγος περί επανάστασης διέπεται από ένα είδος ιστορικού φετιχισμού. Εάν για άλλους ιδεολογικούς χώρους το παρελθόν διαβάζεται μέσα από την οπτική του παρόντος, για την αριστερά οι κοινωνικές επαναστάσεις διερευνήθηκαν ως επαναστατικά στάδια εξέλιξης προς την κομμουνιστική κοινωνία, ως πρόδρομοι της προλεταριακής επανάστασης.

Όλα τα ιδεολογικά περιβάλλοντα επιδιώκουν, μέσα και από την ιστορία, να υποστηρίξουν τη δική τους «αλήθεια». Οι κομμουνιστές, όμως, του 20ού αιώνα, στην πλειονότητα τους, ενδιαφέρονταν πρωτίστως να αλλάξουν την κοινωνία. Συνακόλουθα, η ιστορία αποτελούσε περισσότερο ένα εργαλείο στην υπηρεσία της κοινωνικής αλλαγής και λιγότερο έναν τρόπο κατανόησης της. Ως ενεργοί αγωνιστές και μέλη του κόμματος, οι κομμουνιστές ιστορικοί αισθάνονταν ότι όφειλαν να υπηρετούν, και με το έργο τους, τον πολιτικοκοινωνικό αγώνα στον οποίο ήταν ταγμένοι, να εγγράφουν τις ερμηνείες τους στους ορίζοντες των πολιτικών επιλογών τους, πρακτική που συχνά μεταφραζόταν σε υπαγωγή στην πολιτική γραμμή του κόμματος.
Παράλληλα, ως μέλη ενός παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος με ηγετικό κέντρο το σοβιετικό κόμμα, όφειλαν να υποτάσσονται στις προτεραιότητες που έθετε αυτή η εν εξελίξει παγκόσμια επαναστατική διαδικασία. Άλλωστε, οι περισσότεροι αριστεροί έλληνες ιστορικοί δεν είχαν συγκροτημένες ιστορικές σπουδές, ούτε επαρκή πρόσβαση σε βιβλιοθήκες και αρχεία, από την εξορία, το βουνό ή την υπερορία όπου πέρασαν μεγάλο διάστημα της ζωής τους.

Ανα-Δημόντας...

Αει Σιχτιρ...

 

Εγραψε ο συνblogger Νίκος Δήμου ένα άρθρο. Οποιος εχει διαβάσει ιστορία δεν πέφτει και απο τα σύννεφα (εκτος και αν διαβάζετε Καργακο). Τελος παντων, οπως γίνεται πάντα σε αυτες τις περιπτώσεις πέσανε να τον φάνε διοτι ως γνωστον το 1821 ειναι ...ταινια με τον Παπαμιχαήλ, φεστιβάλ της χούντας, αποκλειστικότητα του Κασιδιάρη και saga της Marvel Comics. This is Sparta και τέτοια.

 

Τι είπε ο άνθρωπος (με τον οποιο παρεμπιπτόντως πολιτικά μας ψιλοχωρίζει ένα χάος, οποτε πλάτες δεν μπορει να πει κανεις πως του κάνω, σωστά;);

 

(για να μην ξεχνιόμαστε, εχω γράψει και γω δυο σχετικά ποστ με το 1821 τα οποία μπορείτε να δειτε εδώ και εδώ. Αφορμή τότε ήταν το -γενικώς μέτριο-σχετικό ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ)

Αντιγράφω, υπογραμμίζω και σχολιάζω-συμπληρώνω:

 

Πότε θα διδαχθούν τα παιδιά την αλήθεια για το 21;

 

Δεν ξέρω αν θα γίνει ποτέ αυτό – σίγουρα όχι σύντομα. Σήμερα πάντως ένα βιβλίο που θα έγραφε τα αληθινά συμβάντα του 21 θα καιγότανε στην πυρά και ένας καθηγητής που θα το δίδασκε, θα έχανε τη δουλειά του. Πριν πείτε "αηδίες" θυμηθείτε περιστατικά καύσης βιβλίων (Ανδρουλάκης), τραμπουκισμών σε ιστορικά συνέδρια (Ψωμιάδης), ντού και κλεισιματος θεάτρων (ΧΑ), δολοφονιών χαρακτήρα (ΛΑΟΣ και Ρεπούση) κτλ κτλ. Και αυτά όχι παλια, πολύ παλιά, παλιότερα αλλά λίαν προσφάτως.

Ας πούμε μερικές ιστορικά εξακριβωμένες αλήθειες:

Όλα όπως πρέπει...

Cogito ergo sum...

Έφτασε και η 25η Μαρτίου, λοιπόν, ημέρα εθνικής εορτής, κατά την οποίαν σύσσωμον το έθνος των ελλήνων θα εορτάσει την επέτειον της "εθνικής παλεγγενεσίας", την επέτειον της επαναστάσεως του 1821, της επαναστάσεως κατά την οποίαν οι έλληνες εξεγέρθηκαν "για του Χριστού την πίστιν την αγίαν και της πατρίδος την ελευθερίαν", και θα γίνουν παρελάσεις, έστω για λίγους και εκλεκτούς, και θα εκφωνηθούν πανηγυρικοί, και θα μνημονευθούν τα περίλαμπρα ονόματα των ηρώων τού εικοσιένα, και θα γίνουν παραλληλισμοί τού τότε με το σήμερα, και θα φάμε και μπακαλιάρο με σκορδαλιά ή αλιάδα, όπως την λένε οι ιταλογνώστες σαν τους πατρινούς, και γενικά θα γίνουν όλα όπως πρέπει, έτσι όπως συνηθίζεται άλλωστε σε τούτο τον τόπο να μην υπάρχει πρωτοτυπία ούτε στην μαλακία.

Και θα μας πουν για τον επίσκοπο Παλαιών Πατρών Γερμανό, που ευλόγησε τα όπλα των αγωνιστών, χωρίς να μας πουν όμως ότι τον πήραν σηκωτό και τον έφεραν να τα ευλογήσει επειδή εκείνος φοβόταν αλλά άλλαξε γνώμη όταν του είπαν ότι η μόνη εναλλακτική που είχε ήταν να τον σφάξουν, και θα μας πουν και για το κρυφό σχολειό, χωρίς να μας εξηγήσουν όμως πώς διάολο γίνεται και τα περισσότερα μοναστήρια σε τούτο τον τόπο φτιάχτηκαν επί τουρκοκρατίας ή πως γίνεται να μαθαίνουν γράμματα στα παιδιά οι αγράμματοι παπάδες της εποχής και να κυνηγιούνται οι μορφωμένοι, και θα μας πουν για την μεγάλη επιτυχία των επαναστατών που με μπροστάρη τον Κολοκοτρώνη άλωσαν την Τριπολιτσά, χωρίς όμως να μας πουν ότι αυτοί οι επαναστάτες σφάξανε πάνω από τριάντα χιλιάδες τούρκους κι εβραίους κατοίκους της πόλης, εξαθλιωμένους μετά από τεσσερεσήμισυ μήνες πολιορκίας, δίχως να χαριστούν σε γυναίκες και παιδιά, και πάω στοίχημα ότι δεν βρεθεί κανένας που να έχει την κουτουράδα να υποστηρίξει ότι η σφαγή τής Τριπολιτσάς δεν ήταν τίποτε μπροστά στην σφαγή τής Χίου και των Ψαρρών, στων οποίων την ολόμαυρη ράχη περπατάει η δόξα μονάχη και μοιράζει στεφάνια, επειδή τέτοια χοντροπαπαριά ξεπερνάει κάθε όριο μαλακίας,

25η Μαρτίου 1967...

Τhe Τhree Μooges...

Με δόξα και τιμή πραγματοποιήθηκε σήμερα το πρωί ο εορτασμός της 25ης Μαρτίου στο κέντρο της Αθήνας, παρουσία 3.000 αστυνομικών και μερικών δεκάδων τουριστών που είχαν την ευκαιρία, μαζί με την Ελλάδα, να πάρουν μια μικρή γεύση κι από Βόρεια Κορέα.

Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν νωρίς το πρωί με αποκλεισμό του κέντρου από 352 κλούβες σε ακτίνα 18 χιλιομέτρων γύρω από τη Βουλή, γεγονός που δε δημιούργησε κανένα απολύτως πρόβλημα, αφού η κυκλοφορία συνεχίστηκε κανονικά με ανεμόπτερα που απογειώνονταν κάθε 5 λεπτά από τις ταράτσες των πολυκατοικιών και πήγαιναν τον κόσμο στις δουλειές του.

Ο Τσίπρας, η Ευρώπη και το 1821...

ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΠΑΤΑΚΑΚΗ, απο την Ελευθεροτυπια...

Η υποψηφιότητα Τσίπρα για την προεδρία της Κομισιόν, η δειλή αναθάρρηση μέσω της στήριξης σε αυτήν της ευρωπαϊκής Αριστεράς και η απήχηση που φάνηκε να έχει ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στη γείτονα Ιταλία στάθηκαν αφορμή για μία πιο ηχηρή εξωτερίκευση της γενικής παρατήρησης περί αναγκαιότητας για αλλαγή νοοτροπίας στην προσέγγιση της κρίσης, καθώς και για επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο κινείται και φέρεται η ενοποιημένη Ευρώπη. 

Ο ομοϊδεάτης του Σόιμπλε την εποχή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, ο Αυστριακός υπουργός Εξωτερικών Κλέμενς φον Μέτερνιχ

Στην αρχή της χρεοκοπικής περιπέτειας, η Ελλάδα βρέθηκε κολλημένη στον τοίχο, ερίφιο στη στάνη με τις άσπιλες προβατίνες. Η προβληματική της κατάσταση αποδόθηκε σε στερεότυπες αντιλήψεις σχετικές με τα κουσούρια του ελληνικού χαρακτήρα. Πλήθος απομεινάρια από την εποχή Φαλμεράιερ, κατάλοιπα εθνικοσοσιαλιστικών φυλετικών θεωριών ανασύρθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν, βάλλοντας κατά της «απειθαρχίας» που μαστίζει το έθνος. Η τακτική της προπαγάνδας λειτούργησε σε όλο της το μεγαλείο και πέτυχε το επιθυμητό: την αυτοενοχοποίηση, το σκύψιμο της κεφαλής.

Με άρθρο του, που δημοσιεύθηκε πριν από καιρό στους «Times», ο ιστορικός Mark Mazower απάντησε στις κατηγορίες, θέτοντας το ζήτημα της παροιμιώδους ελληνικής αντιδραστικότητας σε άλλη βάση, μεταχειριζόμενος ως παραδείγματα την εμπειρία της Κατοχής, καθώς και εκείνη της Επανάστασης του 1821.

Οι αγαπημένοι των τυράννων*...

Μαρία Σαμπατακάκη, απο την Ελευθεροτυπια...

Η διαχείριση της κρίσης από το πολιτικό προσωπικό της χώρας δεν παρουσιάζει καμιά πρωτοτυπία. Η πρακτική των κυβερνώντων βρίσκεται σε ευθεία συγγένεια με νοοτροπίες που απαντούν στο δημόσιο βίο από συστάσεως νεοελληνικού κράτους. Εκείνα που κυρίως και διαχρονικά χαρακτηρίζουν την πλειονότητα της εγχώριας πολιτικής κάστας είναι η πονηριά και η έλλειψη αυτοπεποίθησης, στοιχεία που κατά κανόνα διαθέτουν οι μέτριοι και οι μη δημιουργικοί, οι ανάξιοι και γι' αυτό υποχρεωτικά στηριζόμενοι σε (αλλοδαπά) δεκανίκια.

Οταν ξέσπασε η Επανάσταση τον Μάρτιο του 1821, αρκετοί ήταν εκείνοι που έσπευσαν να επικρίνουν το εγχείρημα και να το καταδικάσουν ως άκαιρο. Προεστοί και κοτζαμπάσηδες που φάνηκαν εξ αρχής επιφυλακτικοί ως προς τη συμμετοχή τους, ομοεθνείς που υπηρετούσαν ως ανώτεροι υπάλληλοι στην οθωμανική διοίκηση, εγγράμματοι-λόγιοι που βιοπορίζονταν στη Δύση, παράγοντες εκκλησιαστικοί, όλοι είχαν λόγους να κρατήσουν τις αποστάσεις τους από την Επανάσταση. Διατύπωσαν ενστάσεις σοβαρές για το εάν και κατά πόσον η εξέγερση πληρούσε τις προϋποθέσεις, είχε σωστά οργανωθεί ώστε να μην καταπνιγεί εν τη γενέσει της από τους Τούρκους.

Ο Λίβανος και το 1821...

kathimerini.gr...

Tου Παντελη Μπουκαλα

Στο κουβάρι της Ιστορίας, κάθε μέρα του χρόνου χρωματίζεται ξανά και ξανά. Ξυπνάει έτσι διαφορετικές μνήμες, κατά την εποχή και τον τόπο. Η 11/9 λ. χ. έγινε ορόσημο μετά την τρομοκρατική επίθεση στους Δίδυμους Πύργους. Για τους Χιλιανούς, όμως, η ίδια ημερομηνία διατηρεί ξεχωριστό φορτίο: στις 11/9/1973 η χούντα του Πινοσέτ ανέτρεψε τον σοσιαλιστή πρόεδρο Σαλβαντόρ Αλιέντε, που πέθανε πολεμώντας. Αλλά και για μια μερίδα των Αμερικανών, η ίδια ημερομηνία είναι στιγματισμένη από τη σφαγή 120 πιονιέρων στη Γιούτα, το 1857, από Μορμόνους, οι οποίοι, πάντως, την αρνούνται. Στα δικά μας τώρα. Η 25η Μαρτίου είναι η λαμπρότερη μέρα του νέου ελληνισμού, κι ας επελέγη με κάποια διαχείριση των πραγματικών συμβάντων. Η ίδια μέρα, ωστόσο, σφραγίστηκε από το τέλος μιας πειρατικής κίνησης Ελλήνων στον Λίβανο και τη Συρία. Πότε; Το 1826, μέσα στη ματωμένη από τους εμφυλίους Επανάσταση, κι ενώ το Μεσολόγγι πολεμούσε πείνα και Τούρκους. Αρκετά χρόνια πριν, άλλα ψάχνοντας στην «Ιστορία του Ελληνικού Εθνους», το μάτι μου πήρε το τιτλάκι «Τυχοδιωκτική επιχείρηση Ελλήνων στον Λίβανο». Αν πω ότι ξαφνιάστηκα δεν θα πω τίποτα. Ούτε το σχολείο ούτε η περίφημη κοραϊκή αυτοδιδασκαλία με είχαν προετοιμάσει. Κι αν το αναμοχλεύω τώρα δεν είναι από το χούι της γκρίνιας, αλλά επειδή στο κουβάρι της Ιστορίας όλα τα νήματα έχουν την αξία τους, μικρά και μεγάλα, και με κάθε χρώμα. Από τον Οκτώβριο του 1824, λοιπόν, εξεταζόταν το ενδεχόμενο συμμαχίας της Ελλάδας με τον Λίβανο. Στόχος, να απελευθερωθούν από τους Τούρκους Λίβανος και Κύπρος και να ενισχυθούν οι Ελληνες επαναστάτες από 200.000 Λιβανέζους. Προσεκτικότερη εξέταση των πραγμάτων ώθησε τις ελληνικές κυβερνήσεις να εγκαταλείψουν τα σχέδιά τους. Κάποιοι στρατιωτικοί, όμως, (Χατζημιχάλης Νταλιάνης, Νικ. Κριεζώτης, Βάσος Μαυροβουνιώτης) αποφάσισαν να εκστρατεύσουν μόνοι τους. Σύναξαν περί τους 2.000 οπλοφόρους στην Τζια και αναχώρησαν με 14 καράβια. Αρχές Μαρτίου έφτασαν έξω από τη Bηρυτό. Κατέλαβαν έναν παραθαλάσσιο πύργο και άρχισαν τις λεηλασίες, οπότε ο εμίρης Μπεσίρ τους πρόσταξε να φύγουν, για να σωθούν από την οργή των Αράβων. Πληρεξούσια γράμματα από την ελληνική κυβέρνηση δεν είχαν οι διεθνιστές ή τυχοδιώκτες, κι έτσι στις 25 Μαρτίου 1826 πήραν τον δρόμο της επιστροφής. Προσέγγισαν πρώτα την Κύπρο, «τρομοκρατώντας Τούρκους και Ελληνες κατοίκους» κατά την «Ιστορία». Κι ύστερα όρμησαν σ’ ένα αυστριακό πλοίο που μετέφερε χρυσοΰφαντα υφάσματα του Χαλεπίου και πλιατσικολόγησαν. «Με τέτοιες απερίσκεπτες επιχειρήσεις κατατριβόταν η ελληνική αυτή δύναμη, ενώ ο εχθρός έδινε συντονισμένα και μεθοδικά τα τελευταία πλήγματα εναντίον του Μεσολογγίου» καταλήγει ο ιστορικός Απόστολος Βακαλόπουλος στην «Ιστορία του Ελληνικού Εθνους». Η φράση αυτή, παραλλαγμένη, θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε πάμπολλες στιγμές του ελληνικού βίου. Παλιές και πρόσφατες.