και οι φούσκες καλά κρατούν...

Γιώργος Καλλής, απο το Περιοδικο Χρονος...

Στο βιβλίο του Το αίνιγμα του κεφαλαίου, ο David Harvey μας υπενθυμίζει ότι κεφάλαιο είναι χρήμα στο κυνήγι κι άλλου χρήματος. Εφόσον αφεθεί ανεξέλεγκτο από κοινωνικούς περιορισμούς, το κεφάλαιο ωθούμενο από την ανάγκη του για διαρκή, όλο και πιο ταχεία κίνηση και αναπαραγωγή, απομακρύνεται από τις δραστηριότητες οι οποίες έχουν κοινωνικό όφελος αλλά συνήθως μικρό ή αργό κέρδος, και καταλήγει σε φούσκες, όπως αυτές της αγοράς κατοικίας ή των χρηματικών παραγώγων. Από τα δημόσια έργα και το χρηματιστήριο μέχρι τον αθλητισμό και το ποδόσφαιρο, με το οποίο και θα ασχοληθώ σε αυτό το άρθρο, οι οικονομίες του ύστερου καπιταλισμού είναι σε μεγάλο βαθμό ένα σύνολο από άχρηστες φούσκες, οι οποίες εξυπηρετούν έναν και μοναδικό σκοπό: την κίνηση του χρήματος.

Η τέχνη καμιά φορά συμβολίζει πολύ πιο απλά αυτά που διανοούμενοι όπως ο Harvey παλεύουν να εξηγήσουν με τις λέξεις και τη λογική. Η αριστουργηματική ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε O λύκος της Wall Street προσωποποιεί στον ήρωα της Τζόρνταν Μπέλφορτ (Ντι Κάπριο) το ίδιο το κεφάλαιο, λύνοντας το αίνιγμά του.

Το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο είναι αθώο. H Hellenic Postbank όμως;

του Μιχαλη Νικολακακη, απο τα Ενθεματα...

Ένα χέρι που τοποθετεί ένα νόμισμα σε ένα γουρουνάκι-κουμπαρά: αυτή ήταν η κυρίαρχη αναπαράσταση του Ταχυδρομικού Ταμιευτήριου για δεκαετίες. Τις τελευταίες μέρες όμως, το ΤΤ εμφανίστηκε ξανά στη δημόσια συζήτηση. Αυτή τη φορά ως αντικείμενο διαπλοκής και διαφθοράς, επιβεβαιώνοντας διαδεδομένες αντιλήψεις για την έκταση της διαφθοράς και επικυρώνοντας αντιπολιτικές απόψεις αναφορικά με τη «φυσική» και «αναπόφευκτη» ταύτιση συμφερόντων ανάμεσα στην πολιτική και οικονομική ελίτ της χώρας. Χωρίς να αρνούμαι τις ιδιαίτερες πολιτικές συνθήκες που επενεργούν στην περίπτωση της ελληνικής κοινωνίας, θεωρώ ότι η τύχη του θεσμού και οι σημερινές εξελίξεις δεν μπορούν να γίνουν αντιληπτές έξω από τις κυρίαρχες οικονομικές αντιλήψεις που επικράτησαν στην Ελλάδα την περίοδο των νεοφιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων, του εγχειρήματος του εκσυγχρονισμού και των παρεπομένων τους.

Το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο ξεκίνησε και λειτούργησε ως θεσμός  κεντρικά ενθαρρυνόμνης και κατευθυνόμενης λαϊκής αποταμίευσης. Ως γνωστόν, ιδρύεται το 1900 στην Κρητική Πολιτεία.

Απ’ το Χρηματιστήριο στο Ταμιευτήριο....

του Παντελη Μπουκαλα, απο την Καθημερινη...
«Πάρτε κόσμε! Πιο φτηνά κι απ’ το Ταμιευτήριο!» Οπωροκηπευτικά είχε στον πάγκο του κι αυτά πουλούσε ο έμπορος της λαϊκής σε συνοικία των Αθηνών. Αλλά φαίνεται πως είχε όρεξη για μαύρο χιούμορ ή πως αποφάσισε να ακολουθήσει το παράδειγμα των τηλεοπτικών διαφημίσεων, που πλασάρουν λ.χ. κινητά με έκδοχο την επί γης πραγμάτωση της πιο προωθημένης Ουτοπίας. Κι έτσι, για να διαλαλήσει πόσο φτηνά είχε τις ντομάτες, τα κουνουπίδια και τα λοιπά της μαναβικής, πόνταρε στο Ταμιευτήριο, τη λέξη των ημερών. Και τι λέξη. Ελκυστική. Καθαρή. Και επιπλέον ομοιοκατάληκτη με το Χρηματιστήριο. Αλλη πεντακάθαρη λέξη όπως όλοι γνωρίζουν, και προπάντων οι παθόντες της εποχής εκείνης, που πλήρωσαν λέει τη φιλοχρηματία τους, άρα σε τίποτα δεν έφταιξαν υπουργοί και μεγαλοεπιχειρηματίες - αδελφοποιτοί των υπουργών, που έλεγαν ότι τίποτε ασφαλέστερο από το Χρηματιστήριο, που να, φτάνει στις 5.000...
Βέβαια, το σύνθημα «Πάρτε κόσμε! Πιο φτηνά κι απ’ το Ταμιευτήριο» είναι κρυπτικό, αφού συμπυκνώνει ποικίλα θέματα και αισθήματα σε λίγες λέξεις. Αλλά ο κόσμος στη λαϊκή δεν είχε πρόβλημα να καταλάβει. Είχε μάθει για το νέο σκάνδαλο· για το μισό δισεκατομμύριο που «ιδιωτικοποιήθηκε», διότι οι τράπεζές μας δεν είχαν γίνει ακόμα «ό,τι ασφαλέστερο υπάρχει στον κόσμο». Και γελούσε. Οπως γελάμε στα παθήματά μας. Ενα γέλιο νευρικό. Θυμωμένο. Σκεφτόταν, «λαϊκιστικά» βεβαίως, ότι δεν είναι και το τιμιότερο των πραγμάτων να φεύγουν δάνεια με πολλά μηδενικά και χωρίς κανέναν όρο προς τη μία κατεύθυνση, την πάγια, και την ίδια ώρα η «μάζα», ο «όχλος», ο «εκλεκτός λαός» τέλος πάντων, να πρέπει να συμπληρώνει εξήντα δεσμευτικά χαρτιά για να δανείζεται κάτι ολίγα.

Φάουσες φούσκες...

Του Σταθη, απο το enikos.gr...

Το 2013 φεύγει αφήνοντας πίσω του ένα εκκωφαντικό υστερόγραφο που πέρασε στο ντούκου, τη δικαστική απόφαση για το άγος, το άλγος και το άχθος του Χρηματιστηρίου. Ενα υστερόγραφο-δείγμα γραφής όσων συνέβησαν και συμβαίνουν στην Ελλάδα επί εικοσαετίαν.

Ο οργανωμένος απ’ τον κ. Σημίτη πυρετός του Χρηματιστηρίου υπήρξε το μεγαλύτερο σκάνδαλο ανακατανομής εισοδήματος προς όφελος των αεριτζήδων, των μεταπρατών, των λαμόγιων, των «νταβατζήδων» και των μιζαδόρων μετά τον εμφύλιο πόλεμο και πριν να υπαχθεί η χώρα σε καθεστώς Μνημονίων.

Το «Κυλώνειο Αγος» του Χρηματιστηρίου υπήρξε μια κορυφαία κερδώα στιγμή στη λειτουργία ενός συστήματος που είχε ήδη προσανατολισθεί στη δήωση της χώρας, υπήρξε η Μεγάλη Αρπαχτή, υπέρ της οποίας δημηγορούσε και παρότρυνε ο ίδιος ο πρωθυπουργός της χώρας, κ. Σημίτης, όστις μετά την «απαισία έκβαση» περιορίσθηκε να δηλώσει με ήθος Ποκοπίκο και ύφος Πιπίνου του Μικρού για τα θύματα της πολιτικής του: «ας  πρόσεχαν».

Ο σπιθαμιαίος αυτός τυπάκος υπήρξε ο επικεφαλής ενός ανηλεούς και ανοικτίρμονος μηχανισμού που παρέσυρε πλήθη ανθρώπων στην παγίδα αλλεπάλληλων οικονομικών φόνων, οι οποίοι σχεδιάσθηκαν με την πιο κρύα προμελέτη κι εκτελέσθηκαν με ειδεχθή τρόπο και μαφιόζικη απληστία.

Χωρίς την ηρωίνης τους, οι αγορές καταρρέουν...

απο το Περγαδι...

Από τότε που ο Ben Bernanke έβαλε χρονικό όριο στις "ενέσεις ρευστότητας" τα χρηματιστήρια ακολούθησαν μόνο μία κατεύθυνση: την πτώση. Σήμερα είναι η τέταρτη ημέρα πτώσης.

 Το πλήγμα ήταν πολύ μεγάλο για να μπορέσει να απορροφηθεί τόσο εύκολα. Σε τελευταία ανάλυση η χρονιά  που μας πέρασε ήταν μια χρονιά "ηρεμίας"  για τα χρηματιστικά κεφάλαια μόνο και μόνο επειδή οι τεράστιες ενέσεις ρευστότητας (και η ΕΚΤ συνέβαλε σ’ αυτό, ακόμη και σε μικρότερο βαθμό, με τη μορφή άτοκων δανείων) έφεραν εύκολα κέρδη: οι τράπεζες καθάρισαν τους ισολογισμούς τους, ξεφορτώνοντας ένα μέρος από τα  "σκουπίδια" τους, μπορούσαν να πάρουν χρήμα με μηδενικό επιτόκιο και να το δανείσουν με "θετικό", σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις (π.χ.Ιταλία) άγγιζαν τα όρια της τοκογλυφίας.

Το πρόβλημα ήταν ότι δεν είχαν πού να επενδύσουν όλη αυτή τη ρευστότητα. Η πραγματική οικονομία στο σύνολο της- πέρα από κάποιους θύλακες - αντιμετωπίζει προβλήματα υπερπαραγωγής, οπότε δεν χρειάζεται  δάνεια για επενδύσεις, σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό. Ετσι, το μόνο που έμενε ήταν οι αγορές μετοχών και τα κρατικά ομόλογα.
Ο Bernanke έκανε το θαύμα του. Ακόμη και τα γερμανικά ομόλογα άρχισαν να πουλιούνται , περισσότερο και από τα ιταλικά. Πώς κι έτσι; Εντωμεταξύ έβγαζες ένα καλό κέρδος αν πουλούσες αμέσως (η τιμή των γερμανικών ομόλογων  ήταν πλέον τέτοια που έδινε  "μηδενική απόδοση", οπότε δεν συνέφερε να τα κρατήσεις κι άλλο), και, δεύτερον, επέστρεψε η υποψία ότι το ευρώ δεν είναι και τόσο καλά όσο ο  Draghi και το Eurogroup  δείχνουν να πιστεύουν. Μπορεί να είχαμε τη διάσωση της Κύπρου (που κατέληξε μεταξύ άλλων με την υποχρεωτική εισφορά των τρεχούμενων  λογαριασμών, ένα είδος  "απόλυτου όπλου "  κατά των ντόπιων επενδυτών), αλλά η επιστροφή  μιας ενδεχόμενης στάσης πληρωμών της Ελλάδας –σε συνδυασμό με μια κάπως σοβαρή εσωτερική πολιτική κρίση - δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη.
Η "διαφυγή από τον κίνδυνο" αφορούσε – κάπως τρελό- ακόμα και τον χρυσό που έπεσε κάτω από 1.300 δολάρια την ουγγιά (είχε φτάσει σχεδόν τα 2.000), επιβραβεύοντας έτσι– τρόπος του λέγειν - το αμερικανικό δολάριο, το αυτοκρατορικό νόμισμα που λειτουργεί έτσι όχι μόνο σαν  λογιστική μονάδα και μέσο πληρωμής, αλλά και σαν αποθεματικό νόμισμα. Μια "καλή" θέση όπου μπορείς να παρκάρεις περιμένοντας να δεις αν  τα σύννεφα στον ορίζοντα αραιώσουν.

Μια "επιβράβευση"  τρόπος του λέγειν, επειδή όπως τόνιζαν, το "καταφύγιο" του δολαρίου ανεβάζει την τιμή του, βάζοντας έτσι σε κίνδυνο την οικονομική ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες που μόλις είχε αρχίσει να ανακάμπτει  κάπως λόγω του αδύναμου δολαρίου που έκανε πιο εύκολες τις εξαγωγές.

Αλλά αυτός που μπορεί να πληρώσει πολύ ακριβά την επιλογή του Bernanke είναι η Ιαπωνία, η οποία παραμένει ένας από τους πυλώνες της παγκόσμιας οικονομίας. Η επιλογή του συντηρητικού Abe – να τυπώσει γιεν για να το υποτιμήσει και ως εκ τούτου να αυξήσει τις εξαγωγές και  να βγει από τον αποπληθωρισμό στοχεύοντας σε ετήσιο ρυθμό πληθωρισμού 2 % - απειλεί να πάρει αυτοκτονικές διαστάσεις. Με την Κίνα και την Ευρώπη σε εμφανή επιβράδυνση, το Τόκιο θα ήθελε τις ΗΠΑ να παίξουν το ρόλο της ατμομηχανής για κάποιο χρονικό διάστημα, τουλάχιστον όσον αφορά την απορρόφηση των εξαγωγών τους. Αλλά αν οι ΗΠΑ πάνε καλά, τότε ο Bernanke μπορεί να κλείσει νωρίτερα από το αναμενόμενο τη βρύση της ρευστότητας. Και τότε για τα ιαπωνικά προϊόντα η αγορά των ΗΠΑ θα γίνει ξαφνικά λιγότερο φιλόξενη.

Όλα αυτά τα ονομάζουμε "αντιφάσεις" και σήμερα  τον όρο αυτό έχουν αρχίσει να τον χρησιμοποιούν και οι ναυαρχίδες των καπιταλιστικών μμε.

Το πρόβλημα είναι ότι, για να ξεπεραστεί αυτή "η αντίφαση", δεν υπάρχει  πλέον κανένας που να διαθέτει το κατάλληλο μοντέλο ανάπτυξης για το σκοπό αυτό. Στο χώρο του καπιταλισμού, τουλάχιστον. Έτσι, συνεχίζουν να πλέουν  χωρίς πυξίδα, με την ελπίδα ότι η διακοπή της  πηγής της ρευστότητας δεν θα οδηγήσει σε λουτρά αίματος. Μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο; Σύμφωνα με τον Richard Koo του Nomura Institute (Τράπεζα Nomura), όχι, "υπάρχουν πολύ λίγες πιθανότητες η εγκατάλειψη των πολιτικών  ποσοτικής χαλάρωσης να περάσουν  ανώδυνα."

Πόσος πόνος, ακόμα;

ΠΗΓΗ... [--->]

επιτέλους, ας ζήσουμε ανήθικα...

το βυτιο...

“Από τις αρχές του 20^ου αιώνα, τα καμπανάκια χαιρετούν καθημερινά το άνοιγμα και το κλείσιμο του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης. Με τον τρόπο αυτό τιμούν την εργασία και την αυτοθυσία των κερδοσκόπων που ποντάρουν τον πλανήτη, αποφασίζουν για την αξία των πραγμάτων και των κρατών, κατασκευάζουν εκατομμυριούχους και ζητιάνους, και είναι ικανοί να σκοτώσουν περισσότερο κόσμο απ’ ότι ο πόλεμος, η πανούκλα ή η ξηρασία.
Στις 24 Οκτωβρίου 1929 τα καμπανάκια χτύπησαν χαρούμενα ως συνήθως, όμως ήταν η χειρότερη μέρα σε ολόκληρη την ιστορία του τεμένους της οικονομίας. Η πτώση του έκλεισε τράπεζες κι εργοστάσια, ανέβασε την ανεργία στα ύψη και κατέβασε τους μισθούς στο υπόγειο, κι ολόκληρος ο κόσμος πλήρωσε τα σπασμένα.
Ο υπουργός Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Άντριου Μέλον, παρηγόρησε τα θύματα. Είπε ότι η κρίση είχε τη θετική της πλευρά, γιατί «έτσι ο κόσμος θα δουλέψει πιο σκληρά και θα ζήσει μια πιο ηθική ζωή»”
Εντουάρντο Γκαλεάνο – War Street // Καθρέφτες
Ας ζήσουμε κάποτε και χωρίς πλαφόν, παραγωγικότητα, αποδοτικότητα, περικοπές, υπομονή, δωρέες σαν εκποιήσεις. Όχι άλλη ηθική. Δεν αντέχεται.

Η προπαγάνδα της ενοχής...

ANTINEWS...
Δημήτρης Κόλτσης

« Αυτή είναι η Ελλάδα. Η Ελλάδα η δικιά σας, η Ελλάδα των άλλων, η Ελλάδα όλων. Είναι πολύ πίσω.» (Κ. Σημίτης 4-10-2000)
Ήταν η εποχή που η Ελλάδα «έπρεπε» να εκσυγχρονιστεί. Και για να γίνει αυτό, έπρεπε πρώτα οι πολίτες της να νοιώσουν ντροπή . Υπεβλήθη λοιπόν η «πεποίθηση» ότι η χώρα είναι παρωχημένη …Επόμενο στάδιο η ενοχή : «Η κυβέρνηση ποτέ δεν προέτρεψε κανέναν ν’αγοράσει μετοχές. Ας πρόσεχαν » ήταν το σχόλιο που έκανε ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κ. Σημίτης για τα θύματα του χρηματιστηρίου! Έφταιγαν (!) όσοι έχασαν τις αποταμιεύσεις τους στο χρηματιστήριο!
Ίσως μοιάζει οξύμωρο. Στην πραγματικότητα όμως είναι ευφυές. Στηρίζεται στη συλλογική ενοχή. Την ενοχή δηλαδή ενός συνόλου, για πράξη ή πράξεις κακές ή ντροπιαστικές, ακόμα κι αν αυτές δεν έγιναν από όλους, αλλά από μέρος του συνόλου. Ένα τόσο ισχυρό συναίσθημα, δεν ήταν δυνατόν να μη χρησιμοποιηθεί από κάθε είδους καθεστώτα, ως εργαλείο χειραγώγησης.
Η Ελλάδα λοιπόν, αφού εκσυγχρονίστηκε, έφτασε στο σημείο να «πρέπει» να σωθεί! Η σωτηρία απαιτεί ανοχή και υποταγή, οπότε ήταν απαραίτητος ο έλεγχος του θυμικού των Ελλήνων, για ν’ αποφευχθούν αντιδράσεις και εκρήξεις. Το δίπολο ντροπής-ενοχής, δεν μπορούσε να μη χρησιμοποιηθεί: «κοπρίτες» – «μαζί τα φάγαμε», το πιο ωμό ίσως και χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. «Στην Ελλάδα βασιλεύουν η διαφθορά και η αναξιοκρατία» ( ντροπή). «Οι αντιδράσεις και η κριτική, αυτή τη στιγμή, κάνουν κακό στον τόπο» ( ενοχή).
Φυσικά δεν ήταν μόνον οι πολιτικοί. Οι «φωτισμένες μειοψηφίες», απ’το δικό τους μετερίζι, φρόντισαν να «επικοινωνήσουν» το πρόβλημα .Και κυρίως τη λύση του. «Οι Έλληνες δεν δουλεύουν», «Η αλήθεια είναι ότι το κόστος εργασίας στην Ελλάδα είναι υψηλό κι αυτό βλάπτει την ανταγωνιστικότητα», «το δημόσιο δεν παράγει». Οι θεματοφύλακες του μνημονίου, με μικρόφωνα ή πένες, επί το έργον.
Το ερώτημα που γεννάται, είναι εύλογο : είναι ολ’αυτά ψέματα; Η απάντηση είναι όχι. Αλήθειες είναι. Μισές όμως! Κι εκεί ακριβώς βρίσκεται η κυνική ευφυία του όλου εγχειρήματος.
Εδώ και δεκαετίες, το τι είναι πραγματικότητα, αλήθεια, είδηση, ορίζεται από έναν αριστοτεχνικά στημένο και πλήρως ελεγχόμενο μηχανισμό. Αυτός ο μηχανισμός δημιούργησε και συντηρεί μια σκόπιμη σύγχυση. Στηριζόμενος σε πραγματικά δεδομένα και στην συστηματικά καλλιεργημένη άγνοια, προχώρησε σε γενικεύσεις και υπερβολές, φτιάχνοντας μια εικόνα καθολικής συμμετοχής στη σπατάλη, τη διαφθορά, την τεμπελιά. Παράλληλα αποσιωπούνται οι σημαντικότερες πτυχές του ζητήματος όπως το ότι η κρίση δεν είναι ελληνική αλλά παγκόσμια, το ποιός έφτιαξε το δημόσιο, ποιός κάνει δουλειές με το δημόσιο, ποιοί νέμονται τα (δημόσια) μυστικά κονδύλια, το γεγονός ότι οι εκπαιδευτικοί, οι εργαζόμενοι στην υγεία και η πλειοψηφία των δημοσίων υπαλλήλων κάνουν ευσυνείδητα τη δουλειά τους και φυσικά, ποτέ δεν αναφέρεται πόσα χρήματα κι από πού, παίρνουν (pay roll) αυτοί που ωρύονται για το υψηλό κόστος εργασίας…
Έτσι, ταπεινωμένοι στα μάτια των ξένων αλλά κυρίως στα δικά μας, δειλοί μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα, περιμένουμε να σωθούμε για έκτη(;) φορά, οδεύοντας ολοταχώς προς τη χρεοκοπία.

Το χρυσωμένο 2004 σωρεύει τώρα ερείπια ...

του κ Νικου Ξυδακη απο το βλέμμα...
H χθεσινή κατάρρευση των τραπεζικών μετοχών και η επιστροφή του δείκτη του Χρηματιστηρίου σε επίπεδα 1993 δείχνει τι περίπου μπορούμε να περιμένουμε για το ορατό μέλλον, στο οικονομικό πεδίο. Είκοσι χρόνια πίσω, στα χρόνια της τότε κρίσης χρέους και της τότε δημοσιονομικής προσαρμογής, με την ασθενή δραχμή σαν εργαλείο, χωρίς χρεοκοπία όμως, χωρίς επαχθή διακρατικό δανεισμό και χωρίς τη βίαιη εξάρθρωση της κοινωνίας που συμβαίνει τώρα.
Η κυβέρνηση Γ.Α. Παπανδρέου δεν αντιλαμβάνεται όμως την πραγματικότητα όπως την προεξοφλούν οι αγορές και όπως τη βιώνει οδυνηρά ο κόσμος. Ο πρωθυπουργός, εξουθενωμένος και σιωπηλός πια, παρακολουθεί τους Ευρωπαίους ομολόγους του να καθορίζουν το μέλλον της Ελλάδας ερήμην του και ερήμην μας. Ο δε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Βαγγέλης Βενιζέλος, με ένα ιδιότυπο μείγμα κυνισμού και απογνώσεως, προσδιόρισε το επίπεδο τρέχουσας φτωχοποίησης του ελληνικού λαού: το έτος 2004.
Ο λαλίστατος κ.Βενιζέλος, ακριβώς εξαιτίας της ρητορικής του αυταρέσκειας, διέπραξε γκάφα δεινή. Το 2004, υλικά, είναι πολύ ανώτερο του 2011, πρωτίστως κατά τους δείκτες απασχόλησης και ανάπτυξης. Οι Ελληνες δεν επιστρέφουν στο κοντινό 2004· σε ορισμένα πεδία, όπως λ.χ. στην απασχόληση, καταβαραθρώνονται στις αρχές της δεκαετίας του ’60.
Συμβολικά, το 2004 ήταν το μεσουράνημα της αισιοδοξίας ― επίπλαστης, φουσκωμένης από υπερβολικές προσδοκίες και από την μεγαληγορία των πολιτικών ταγών περί ισχυρής Ελλάδος του ευρώ, των swaps, της δημιουργικής λογιστικής, της χρηματιστηριακής ευφορίας, του εύκολου δανεισμού. Το 2004 η Ελλάδα ήταν το εργοτάξιο της Ολυμπιακής Φρενίτιδας, της μόνης και τελευταίας ιδέας που συνέλαβε η άξεστη εγχώρια ελίτ. Ηταν η ιδέα που υπηρέτησαν αγογγύστως οι ιερείς του εκσυγχρονισμού, κι αυτή η ιδέα υλοποιήθηκε με κρατικό χρήμα, με δανεικά, αυτά που πληρώνουν τώρα ενοχοποιημένοι συνταξιούχοι, μισθωτοί και επαγγελματίες.
Ηταν μεθυσμένο το καλοκαίρι του Euro 04 και της τελετής έναρξης, με τι-σερτ Hellas. Οι Ελληνες δεν κοιτούσαν λογαριασμούς, δαφνοστεφείς έπιναν από κούπες πρωταθλητών και άκουγαν «εφκαριστούμε Ελλάντα» από τα χείλη αυτών που τώρα καταριούνται τους πονηρούς τεμπέληδες του Νότου.
Λάθος χρονολογία διαλέξατε, κ. Βενιζέλο. Μπορεί όμως και να λέτε εμμέσως μιαν αλήθεια: το 2004, η κορωνίδα της ανεμελιάς και της αισιοδοξίας, ενέκλειε ήδη τον σπόρο της καταστροφής. Οι Ελληνες είχαν παραδοθεί στα διακοποδάνεια, στα ΙΧ με άτοκες, στην απληστία, είχαν παραδώσει τα κλειδιά της δημοκρατίας στους φαύλους και τους κλεπτοκράτες, ζούσαν τη ζωή τους σαν ξέσαλο μεσημεριανάδικο. Ομως εσείς, σαν πολιτική τάξη, ιθύνουσα τότε και τώρα και από πολύ πριν, στήσατε εκείνο τον ορίζοντα προσδοκιών, εκείνο τον φενακισμό, εκείνο το ψέμα, διαβρώσατε κράτος και θεσμούς, αξίες, ήθη και ψυχές, εκθρέψατε διαπλεκόμενους και κλεπτοκράτες. Το χρυσωμένο ψέμα του 2004 σωρεύει τώρα ερείπια: αυτή, ναι, είναι η αλήθεια.