Καρμική εκλογική δικαιοσύνη...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*, απο την Ελευθεροτυπια...

Ενας καρμικός νόμος διέπει τα εκλογικά: όποιος σκάβει τον εκλογικό λάκκο του άλλου, πέφτει ο ίδιος μέσα.

Αυτό συνέβη το 1958, όταν Δεξιά και Κέντρο κατασκεύασαν έναν εκλογικό νόμο που εξαφάνιζε το τρίτο κόμμα, με σκοπό να αποψιλώσουν την ανερχόμενη ΕΔΑ από βουλευτές. Το αποτέλεσμα ήταν η Αριστερά, λίγα χρόνια μετά το τέλος του Εμφυλίου, να γίνει αξιωματική αντιπολίτευση, με 25%.

Η κυβέρνηση άλλαξε την ημέρα διεξαγωγής των ευρωεκλογών από την πρώτη στη δεύτερη Κυριακή με προφανή και ιδιοτελή σκοπιμότητα: ο ΣΥΡΙΖΑ, ένα κόμμα που πριν από δύο χρόνια μόλις βρισκόταν στο 4%, δεν έχει αυτοδιοικητική επιρροή συγκρίσιμη με αυτήν της Ν.Δ. ή ακόμη και του νεκροζώντανου ΠΑΣΟΚ. Αναμενόμενο θα ήταν, λοιπόν, την πρώτη Κυριακή να καταγράψει άσχημα αποτελέσματα στις περιφερειακές κάλπες, πράγμα που -υπολόγιζαν- θα αντιστάθμιζε το σαφές, αντίθετο μήνυμα των ευρωεκλογών. Αφήστε που έλπιζαν, επίσης, ότι η αποχή θα ήταν μεγαλύτερη τη δεύτερη Κυριακή, λόγω της πολιτικής κόπωσης αλλά και της οικονομικής αδυναμίας των ετεροδημοτών να μετακινηθούν.
Και, φυσικά, επιστρατεύτηκαν και άλλα όπλα για τη χειραγώγηση της ψήφου: οι δημοσκοπήσεις που έδειχναν αδιαφιλονίκητα φαβορί, η αναβίωση του σκιάχτρου της εξόδου από το ευρώ και το φάσμα της κατάρρευσης της σταθερότητας. Και ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Η Νέα Δημοκρατία είναι απούσα, πρώτη φορά στα μεταπολιτευτικά χρονικά, από τις δύο μεγαλύτερες κάλπες της χώρας. Οι δικοί της ψηφοφόροι, επομένως, κινδυνεύουν να έχουν χαλαρή στάση στις ευρωεκλογές. Και κάτι άλλο, όχι ασήμαντο, εν όψει της φιλοδοξίας του κυρίου Σαμαρά να αλλάξει τη Νέα Δημοκρατία σε Νέα Ελλάδα: όλες, μα όλες, οι προσωπικές του επιλογές αποδοκιμάστηκαν από το εκλογικό σώμα. Μετρήστε: Ιωαννίδης, Σπηλιωτόπουλος, Κουμουτσάκος...
Ολα αυτά, όμως, είναι δευτερεύοντα. Αλλο είναι το σημαντικό. Οι επικείμενες εκλογές έχουν μοναδικό διακύβευμα, όχι μόνο για τη χώρα μας, αλλά για όλη την Ευρώπη. Η Ελλάδα είναι σήμερα ο καθρέφτης του μέλλοντος της ηπείρου, όπως ήταν η Ισπανία το 1936.

Η δυστυχία της «επιτυχίας»...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*, απο την Ελευθεροτυπια...

Δεν χρειάζεται να ξαναπούμε από τη στήλη αυτή ότι το «επίτευγμα» του πρωτογενούς πλεονάσματος, που γιορτάζει η κυβέρνηση, κάθε άλλο παρά αποτελεί λόγο για εορτασμούς. Ακόμη και ο Γιώργος Κύρτσος έχει περιγράψει τη σχετική «πολιτική μυθολογία» (δικός του ο όρος) στην αρθρογραφία του, πριν από την ανακήρυξη της υποψηφιότητάς του για την Ευρωβουλή.

Δεν αντανακλά καμιά βελτίωση στην πραγματική οικονομία, δεν οφείλεται στην αύξηση των εσόδων από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, που αποτελεί ιστορικά το βασικό λόγο διόγκωσης των ελλειμμάτων. Αποτελεί αφ' ενός δημιούργημα νέας εκδοχής των Greek statistics και αφ' ετέρου αιματηρό λάφυρο της καταλήστευσης μισθών, συντάξεων και του ξεπουλήματος των υποδομών του κοινωνικού κράτους.
Η οικονομία εξακολουθεί να είναι παγιδευμένη στη σπείρα αργού θανάτου που την έχει οδηγήσει η συνταγή του Μνημονίου: το χρέος διογκώνεται, ενώ η παραγωγική βάση της χώρας συνεχίζει να συρρικνώνεται. Ο αποπληθωρισμός του τελευταίου διαστήματος δεν αποτελεί όψιμη επιτυχία του σεναρίου της εσωτερικής υποτίμησης, αλλά θανάσιμη παγίδα, από την οποία ακόμη και πανίσχυρες οικονομίες, όπως η ιαπωνική, παλεύουν χρόνια να ξεφύγουν. Στο πλαίσιο αυτό δεν έχει τόση σημασία εάν το 2014 θα έχουμε μια αναιμική ανάπτυξη του 0,6%, όπως προβλέπει η πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ή συνέχιση της ύφεσης, όπως προβλέπει ο ΟΟΣΑ.
Αλλωστε, αυτή είναι η φύση των κυκλικών κρίσεων του καπιταλισμού, κάποια στιγμή έρχεται και η πάνω πλευρά τους. Το θέμα είναι κυρίως ποιος θα ωφεληθεί από την ανάπτυξη και τι χαρακτήρα θα έχει όταν έρθει. Οι πολιτικές του νεοφιλελευθερισμού, όπως κατ' εξοχήν είναι αυτές των Μνημονίων, ακόμη και εάν «πετύχουν», προαναγγέλλουν υποτονική ανάκαμψη χωρίς νέες θέσεις εργασίας, μισθούς Βουλγαρίας και θηριώδη ποσοστά ανεργίας, σε συνδυασμό με τη διάλυση όχι μόνον των εργασιακών δικαιωμάτων, αλλά και κάθε άλλης ρύθμισης της οργανωμένης κοινωνικής συμβίωσης.

Η επόμενη έξοδος...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*,  απο την Ελευθεροτυπια...

Η κυβέρνηση Σαμαρά κατευθύνεται ολοταχώς στην επόμενη έξοδο. Οχι στις αγορές. Σε αυτήν που οδηγεί μακριά από την εξουσία. Η επίσπευση του δανεισμού της χώρας, που ήταν προγραμματισμένος για μετά το Πάσχα, ως έσχατο προεκλογικό πυροτέχνημα, δείχνει ότι ο πρωθυπουργός το έχει συνειδητοποιήσει.

Εδωσε τα ρέστα του, μαζί με την επίσκεψη της Ηγερίας του, καγκελαρίου Μέρκελ, σε μιαν απελπισμένη απόπειρα να καλύψει επικοινωνιακά όχι τόσο το «ατύχημα» Μπαλτάκου όσο την καθίζηση της πραγματικής οικονομίας: οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν απογειωθεί, ενώ για πέμπτο συνεχή μήνα οι εξαγωγές μας είναι σε ελεύθερη πτώση, μολονότι ήδη το 2013 ήταν χειρότερη χρονιά στον τομέα αυτό από το 2012.
Ο τελευταίος δείκτης δείχνει ποια είναι η αλήθεια ως προς τη βελτίωση των μεγεθών του εμπορικού ισοζυγίου, που διαφημίζει ο κύριος Στουρνάρας: δεν οφείλεται στην ανάκαμψη της οικονομίας, αλλά στη φτώχεια μας. Δεν έγινε εξωστρεφής η οικονομία μας, παρά την εκτεταμένη εσωτερική υποτίμηση και την καταβαράθρωση του μισθολογικού κόστους (τι περίφημος ευφημισμός για να περιγράψει κανείς την καθίζηση κατά 37% της αγοραστικής δύναμης των μισθωτών!). Απλώς μειώθηκαν δραματικά οι εισαγωγές, γιατί δεν μπορούμε πια να πληρώνουμε τα εισαγόμενα προϊόντα.
Για το λόγο αυτό η σοβαρή «Die Zeit», σχολιάζοντας την πρόσφατη έξοδο στις αγορές, έγραφε για προσπάθεια αποπροσανατολισμού από την πραγματική οικονομία, ενώ η εξίσου σοβαρή «Frakfurter Algemeiner Zeitung» μάς ειρωνευόταν και από πάνω, λέγοντας ότι θα πρέπει να έχουμε λεφτά για ξόδεμα, για να δανειζόμαστε με τέτοια επιτόκια. Για τον ίδιο λόγο τα επιτόκια πήραν ξανά την ανηφόρα: ήδη από την επόμενη μέρα το περί ου ο λόγος πενταετές ομολογιακό δάνειο διαπραγματευόταν στο 5,13%, σε σχέση με το 4,95% της εγγραφής και πάνω από το ψυχολογικό όριο του 5%, ενώ το δεκαετές στο 6,24%.
Μα, θα πει κανείς, δεν αποτελούν και αυτά ακόμη τα επιτόκια αναγνώριση της σχετικής σταθεροποίησης της χώρας, σε σχέση με τα θηριώδη σπρεντς του 2012; Και όμως όχι.

Το «τέλος του μνημονίου» και άλλα παραμύθια...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*, απο την ελευθεροτυπια...

«Με τα 600 ευρώ που έχω πάνω μου να πληρώσεις το ΤΕΒΕ. Το ενοίκιο το πλήρωσα χθες. Κόρη μου, συγγνώμη, δεν άντεχα άλλο την ταλαιπωρία για ένα πιάτο φαΐ με αίμα. Να σπουδάσεις την κόρη μας και να μην την αφήσεις ποτέ μόνη». (Από το γράμμα που άφησε πενηντατετράχρονη που επιχείρησε να αυτοκτονήσει πηδώντας από τα τείχη του Ηρακλείου Κρήτης στις 13 Μαρτίου).

Η άτυχη γυναίκα είχε στην τσέπη της εκατό ευρώ παραπάνω από όσα θα μοιραστούν, «με εντολή Σαμαρά», σε ενστόλους και «αναξιοπαθούντες». Οσο είναι αλήθεια ότι και ένα ευρώ να πάρεις όταν δεν έχεις τίποτα έχει σημασία, άλλο τόσο αλήθεια είναι ότι τα χρήματα αυτά δίνονται με τον πιο ανήθικο και πολιτικάντικο τρόπο, στο πλαίσιο της γνωστής παράδοσης ρουσφετιών και πατρωνίας του παλαιοκομματισμού. Οχι μόνο γιατί συγχρονίζονται με τις εκλογές, όσο γιατί σκοπό έχουν να ενισχύσουν ένα διπλό ψέμα: αφ' ενός την προσπάθεια αναβίωσης του success story, αφ' ετέρου το νέο παραμύθι, ότι τάχα η εποχή των μνημονίων τελειώνει.

Το πρώτο ψέμα έχει απέναντί του την αμείλικτη, ζοφερή πραγματικότητα που συμπυκνώνει η προμετωπίδα. Τις αυτοκτονίες, τη μαζική φυγή των καλύτερων νέων μυαλών στο εξωτερικό, την απόγνωση των ανέργων που μαζικά πλέον περιέρχονται στη μακροχρόνια, μη ανατρέψιμη ανεργία. Για αυτό και δεν έχει ελπίδα να πείσει, γι' αυτό δεν έχει μέλλον το νεοφιλελεύθερο πείραμα στον τόπο μας. Αυτά που απαιτούνται για την καπιταλιστική αναδιάρθρωση και τη μετάβαση στη νέου τύπου κοινωνία χωρίς κανένα κοινωνικό δικαίωμα είναι τόσο αιματηρά και αβάστακτα για το μεγαλύτερο τμήμα του ελληνικού λαού, ώστε να είναι αδύνατο να εφαρμοστούν στην πράξη. Ετσι έγινε η Ελλάδα ο αδύναμος κρίκος της νεοφιλελεύθερης Ευρώπης.
Το θνησιγενές πλεόνασμα αποτελεί κλασικό παράδειγμα δημιουργικής λογιστικής, στο πλαίσιο της οποίας εκατομμύρια χρεών πέρασαν απ' ευθείας στο δημόσιο χρέος χωρίς να συνυπολογισθούν στο έλλειμμα, ενώ τα τεράστια ελλείμματα των ασφαλιστικών οργανισμών (που υπερβαίνουν τα τρία δισεκατομμύρια ευρώ) μεταμορφώθηκαν, με μαγικό τρόπο, σε «λευκή» από «μαύρη τρύπα». Σε κάθε περίπτωση, το αριθμητικό «επίτευγμα» του πλεονάσματος δεν οφείλεται στην αύξηση των εσόδων από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, που αποτελεί το βασικό λόγο διόγκωσης των ελλειμμάτων, αλλά αποκλειστικά στις περικοπές μισθών, συντάξεων και τη διάλυση των υποδομών του κοινωνικού κράτους.

Παιχνίδια με τη Δικαιοσύνη και τη Δημοκρατία...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*, απο την Ελευθεροτυπια...

Σε όλες τις χώρες οι ισχυροί της εξουσίας θέλουν να έχουν προνομιακούς διαύλους επικοινωνίας με τη Δικαιοσύνη, εντός και εκτός της νομιμότητας. Δεν αντιμετωπίζονται, όμως, παντού με τον ίδιο τρόπο. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, μόλις οι ανακριτές που διερευνούσαν την ανάμειξη Σαρκοζί σε οικονομικά σκάνδαλα αντιλήφθηκαν ότι ο πρώην πρόεδρος γνώριζε, λόγω διαρροών, απόρρητα στοιχεία της διαδικασίας, έσπευσαν να παγιδεύσουν τα τηλέφωνά του και τα τηλέφωνα του δικηγόρου του, για να εντοπίσουν τον ένοχο.

Στη δική μας χώρα, αντιθέτως, οι δικαστικές διαρροές έχουν γίνει τμήμα της πολιτικής καθημερινότητας. Το απόρρητο της προανάκρισης είναι το πιο σύντομο δικαστικό ανέκδοτο. Τα έγγραφα, πάντως, της ποινικής δικογραφίας μπορεί να γίνονται φεϊγβολάν από πολλές πηγές, με συνηθέστερο ύποπτο τους δικηγόρους υπεράσπισης. Δεν ισχύει, όμως, το ίδιο για τις διαρροές από τη διάσκεψη των δικαστηρίων, όπου κανείς άλλος εκτός από τους δικαστές δεν έχει πρόσβαση. Σύμφωνα με το άρθρο 251 του Ποινικού Κώδικα («Παραβίαση του δικαστικού απορρήτου»), όποιος δημοσιοποιεί ή μεταφέρει πληροφορίες για δικαστικές αποφάσεις που δεν έχουν ακόμη εκδοθεί, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών.
Και όμως, το τελευταίο διάστημα, οι «διαρροές» αποφάσεων με σημαντικό πολιτικό αντίκτυπο, ιδίως από το Συμβούλιο της Επικρατείας, αποτελούν τον κανόνα, με τελευταίο κρούσμα την προαναγγελία της απόφασης για την ΕΡΤ. Το κακό ξεκίνησε από την ανακοίνωση, καλοκαίρι του 2011, στο αποκορύφωμα της εξέγερσης των πλατειών και παραμονές της ψήφισης του μεσοπρόθεσμου μνημονιακού προγράμματος, ότι η Ολομέλεια έκρινε συνταγματικό το πρώτο Μνημόνιο. Προφανώς δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαίος ο χρόνος και η σκοπιμότητα της ανακοίνωσης μιας παρόμοιας απόφασης, η δημοσίευση της οποίας έγινε πολλούς μήνες μετά, το 2012.

Η ψήφος των μεταναστών και η Νέα Δημοκρατία...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*, απο την Ελευθεροτυπια...

Ηαπόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας επί της συνταγματικότητας της μεταρρύθμισης του δικαίου των αλλοδαπών, που επιχείρησε ο λεγόμενος νόμος Ραγκούση, δικαίως έγινε αντικείμενο έντονης νομικής και πολιτικής κριτικής. Το κύριο πρόβλημά της ήταν η σύγχυση στο σκεπτικό της δύο εντελώς ανόμοιων μεγεθών: της κοινωνικοπολιτικής διάστασης του έθνους με το νομικό ζήτημα της χορήγησης της ιθαγένειας.

Η ιθαγένεια αποτελεί το νομικό δεσμό με το κράτος και όχι πιστοποιητικό εθνικής συνείδησης. Οσοι ξένοι ποδοσφαιριστές, για παράδειγμα, την αποκτούν, δεν το κάνουν λόγω εθνικής έξαρσης, αλλά για καθαρά πρακτικούς, νομικούς λόγους.
Εν πάση περιπτώσει, η νομική κριτική της απόφασης έχει γίνει εκεί που πρέπει, δηλαδή στον ειδικό επιστημονικό Τύπο. Οι τεχνικές λεπτομέρειες της συζήτησης δεν είναι για εδώ. Η ουσία είναι ότι σε μια δημοκρατία τα δικαστήρια είναι οι αναγκαίοι φρουροί των δικαιωμάτων ακόμη και απέναντι (αν χρειαστεί) στις αποφάσεις της πλειοψηφίας. Για όλα τα άλλα θέματα, όμως, ο δήμος αποφασίζει. Ακόμη και για τον αυτοπροσδιορισμό του. Στο κάτω κάτω, το ΣτΕ δεν είναι συνταγματικό δικαστήριο. Δεν έχει συνταγματική αρμοδιότητα να ακυρώσει νόμο. Παρά την απόφασή του, λοιπόν, είναι δυνατή η νομοθετική επέμβαση με τρόπο που και το Σύνταγμα να γίνει σεβαστό, αλλά και να εξασφαλιστεί η προστασία της ανθρώπινης αξίας. Της αξίας την οποία μοιράζονται και οι Ελληνες και οι «άλλοι».
Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι, λοιπόν. Η δικανική κρίση του ΣτΕ δεν μπορεί να αποτελέσει φύλλο συκής για την εγκατάλειψη μιας πολιτικής απόφασης που ευθυγραμμίζει την Ελλάδα με το δημοκρατικό διεθνές κεκτημένο. Και καλά η Νέα Δημοκρατία, η οποία από την αρχή είχε υιοθετήσει επί του θέματος τη σχετική ατζέντα της Χρυσής Αυγής. Το ότι και το ΠΑΣΟΚ κρύβεται πίσω από το επιχείρημα ότι δεν γίνεται αλλιώς, γιατί διαφορετικά κινδυνεύει το κύρος των δημοτικών εκλογών, δείχνει απλώς το πόσο βαθιά και ανεπίστρεπτη έχει γίνει η συντηρητική μετάλλαξή του.

Με πονηριές δεν κερδίζονται οι εκλογές...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*, απο την Ελευθεροτυπια...

Αν συζητούσαμε σε κενό χρόνου για το ιδανικό εκλογικό σύστημα για τις ευρωεκλογές, θα κρίναμε ενδεχομένως διαφορετικά τις πρόσφατες εξαγγελίες για την αλλαγή του. Το υφιστάμενο έχει ένα σημαντικό προτέρημα: πρόκειται για ένα σύστημα απλής, άδολης και ανόθευτης αναλογικής, σε απόλυτη ευθυγράμμιση με τη συνταγματική απαίτηση για ισότητα ψήφου και όσο το δυνατό πιστότερη καταγραφή της λαϊκής βούλησης.

Εχει, όμως, και ένα σημαντικό ελάττωμα, όχι εγγενές, αλλά απόρροια της αντιδημοκρατικής εσωτερικής λειτουργίας των ελληνικών κομμάτων (πλην της Αριστεράς): οι εκλόγιμοι ουσιαστικά διορίζονταν από τον αρχηγό, άλλοτε ως τιμητική πολιτική σύνταξη, σπανιότερα ως περίοδος μαθητείας, συχνότερα απλώς ως ρουσφέτι πολυτελείας.

Ο σταυρός διορθώνει την πρακτική αυτή. Ως ένα μόνο βαθμό, όμως, μπορεί να χαρακτηρισθεί η σταυροδοσία στο σύνολο της Επικράτειας ως άνοιγμα στην κοινωνία, δεδομένου ότι δεν είναι δυνατή η πραγματική επικοινωνία των υποψηφίων με τους εκλογείς παρά μόνο με τη διαμεσολάβηση των εθνικών ΜΜΕ. Οσο δεν λειτουργούν κανόνες άμεσης δημοκρατίας, τόσο στα κόμματα, όσο και ευρύτερα στην κοινωνία, τόσο υπάρχει ο κίνδυνος αναπαραγωγής ενός ιδιόμορφου star system-παρωδία. Σε ό,τι με αφορά, το πρώτο ζητούμενο είναι η εξασφάλιση της εσωκομματικής δημοκρατίας. Τότε το ιδανικό σύστημα θα ήταν αυτό της ημιδεσμευμένης επιλογής, δηλαδή λίστα που θα διαμορφωνόταν κατ' αρχήν από την εσωκομματική δημοκρατική διαδικασία, θα άφηνε όμως και το περιθώριο στον εκλογέα να την τροποποιήσει.

Τα νομικά της διαγραφής του χρέους...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*, απο την Ελευθεροτυπια... 

«Οι αλλοδαποί που δανείζουν χρήματα σε κάποιο κράτος δεν μπορούν (...) να περιμένουν από αυτό να κλείσει τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και τα δικαστήρια, να διαλύσει την αστυνομία, να παραμελήσει τις δημόσιες υπηρεσίες και να εκθέσει το λαό του σε συνθήκες χάους και αναρχίας μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει τους δανειστές του». Δήλωση της Νότιας Αφρικής στην Επιτροπή της Συνθήκης της Χάγης για την Κωδικοποίηση του Διεθνούς Δικαίου (1930).

Θεσμοί υπεράνω κάθε αντιμνημονιακής υποψίας, όπως το ΔΝΤ, ο ΟΟΣΑ, αλλά και το καθ' ημάς Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή βεβαιώνουν το αυτονόητο: ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο, χωρίς γενναίο κούρεμα, δηλαδή διαγραφή του μεγαλύτερου τμήματός του. Προφανώς ο προτιμότερος τρόπος για κάτι τέτοιο είναι, όπως σε όλα τα πράγματα, ο συναινετικός: να αποφασιστεί από μια Διεθνή Διάσκεψη με συμμετοχή της Ελλάδας και των δανειστών, όμοια με αυτή του Λονδίνου που απομείωσε το 1953 το χρέος της Γερμανίας. Γιατί να δεχθούν όμως -διαμαρτύρονται τα παπαγαλάκια- παρόμοια προοπτική οι δανειστές; Μα, για να μη χάσουν όλα τα χρήματά τους, όπως θα συμβεί αν επιλέξουν το δρόμο συνέχισης των μνημονιακών εκβιασμών ή άλλων μονομερών ενεργειών.
Και τούτο γιατί κράτη που έχουν την πολιτική βούληση, έχουν και νομικά όπλα να αντιτάξουν στους δανειστές τους. Οι δύο βασικές κατασκευές για αυτό είναι η «κατάσταση ανάγκης» και η θεωρία του «επονείδιστου» ή «απεχθούς» χρέους («odious debt»). Στην τελευταία η άρνηση πληρωμής δεν ανάγεται σε αδυναμία αποπληρωμής, αλλά στην επίκληση του αντιδημοκρατικού ή καταχρηστικού χαρακτήρα του χρέους. Ετσι έγινε -με πρωτοβουλία των ΗΠΑ- η διαγραφή τού επί Χουσεΐν χρέους του Ιράκ, αλλά και η κατά τα τρία τέταρτα απομείωση του χρέους του Ισημερινού, βάσει των πορισμάτων Διεθνούς Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου. (Ιστορικά, το επιχείρημα προβλήθηκε για πρώτη φορά από τις ΗΠΑ ήδη το 1898, μετά τη λήξη του ισπανοαμερικανικού πολέμου, για να μην εξοφληθεί το χρέος της Κούβας στην Ισπανία).

Παλιά και νέα διαφθορά...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ* απο την Ελευθεροτυπια...

Ηδιαφθορά των πολιτικών δεν
αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό γνώρισμα. Αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο,
το οποίο μάλιστα διαπλέκεται με τις γενικότερες τάσεις παγκοσμιοποίησης
της οικονομίας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η αντιμετώπισή της ως διεθνούς
οικονομικού εγκλήματος ουσιαστικά ξεκινά από τα τέλη της δεκαετίας του
1970, με την ψήφιση στις ΗΠΑ του νόμου για την ποινικοποίηση της
δωροδοκίας ως μέσου για την επίτευξη επιχειρησιακών συμφωνιών με
αλλοδαπά κράτη (Foreign Corrupt Practices Act -1977).

Ηδη έχει συναφθεί σειρά ανάλογων διεθνών συνθηκών κατά της
διαφθοράς, οι σημαντικότερες των οποίων είναι η Σύμβαση του ΟΟΣΑ για την
Καταπολέμηση της Δωροδοκίας Αλλοδαπών Δημόσιων Λειτουργών σε διεθνείς
επιχειρηματικές συναλλαγές (1997) και η Σύμβαση του ΟΗΕ κατά της
Διαφθοράς (2003). Υπό μια έννοια, μάλιστα, η διαφθορά συνιστά την
εφαρμογή της ηθικής της αγοράς στον υπέρτατο βαθμό, όπου όλα μπορούν να
αγοραστούν ή να πωληθούν.

Διαφθορά και Τιμωρία...

Του Γιώργου Κατρούγκαλου*,  TVXS...

Η διαφθορά των πολιτικών δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό γνώρισμα.
Αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο, το οποίο μάλιστα διαπλέκεται με τις γενικότερες τάσεις παγκοσμιοποίησης της οικονομίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η αντιμετώπιση της ως διεθνούς οικονομικού εγκλήματος ουσιαστικά ξεκινά από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, με την ψήφιση στις Η.Π.Α. του νόμου για την ποινικοποίηση της δωροδοκίας ως μέσου για την επίτευξη επιχειρησιακών συμφωνιών με αλλοδαπά κράτη (Foreign Corrupt Practices Act -1977-). 

Υπό μια έννοια, μάλιστα, η διαφθορά συνιστά την εφαρμογή της ηθικής της αγοράς στον υπέρτατο βαθμό, όπου όλα μπορούν να αγοραστούν ή να πωληθούν.

Επιπλέον, η κρίση αντιπροσώπευσης των σύγχρονων δημοκρατιών, και κυρίως η παρακμή των κομμάτων ως βασικών διαμορφωτών της πολιτικής βούλησης των πολιτών, λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής των εστιών διαφθοράς.

Annus mirabilis, για την Ελλάδα και την Ευρώπη...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*, απο την Ελευθεροτυπια...

Το 2014, εκλογική χρονιά για την Ελλάδα και την Ευρώπη, μπορεί να αποτελέσει έτος-σταθμό για την αναστροφή της πλημμυρίδας του κυρίαρχου τρεις δεκαετίες ήδη νεοφιλελευθερισμού. Οχι μόνο γιατί οι ευρωεκλογές θα στείλουν ένα μήνυμα ανάλογο αλλά πολύ πιο ηχηρό από αυτό των δημοψηφισμάτων για το Ευρωσύνταγμα,

αλλά και γιατί η ανατροπή στην Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για ευρύτερες εξελίξεις.
Με άλλα λόγια, η αναγκαία απαλλαγή του ελληνικού πολιτικού συστήματος από τον παλαιοκομματισμό όχι απλώς δεν αποτελεί απειλή για τη σχέση της χώρας μας με την Ευρωπαϊκή Ενωση, αλλά ίσως τη μοναδική ελπίδα και εμείς να παραμείνουμε ευρωπαϊκή χώρα και η Ευρώπη να ξαναβρεί την ευρωπαϊκή της ταυτότητα.
Και αυτό γιατί η συνέχιση των σημερινών πολιτικών δεν οδηγεί μόνο σε μια γερμανική Ευρώπη, αλλά κυρίως σε μια πολωμένη ήπειρο, όπου ο Νότος θα γίνεται συνεχώς φτωχότερος και εξαρτημένος, στο ρόλο ενός ευρωπαϊκού Μεξικού. Η πόλωση αυτή αναγκαστικά οδηγεί σε ανεξέλεγκτες φυγόκεντρες τάσεις και στο βίαιο τέλος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Συνεπώς, όσοι υποστηρίζουν ότι οι πολιτικές λιτότητας αποτελούν μονόδρομο για την Ευρώπη, εκ του αποτελέσματος θα γίνουν πιο αποτελεσματικοί νεκροθάφτες της από τους ακροδεξιούς που την απορρίπτουν για λόγους εθνικιστικούς.

Ο παγκόσμιος πόλεμος κατά των φτωχών...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*, απο την Ελευθεροτυπια...

Οπως η εντολή «ου φονεύσεις» θέτει σαφή όρια προκειμένου να εξασφαλίσει την αξία της ανθρώπινης ζωής, έτσι και εμείς σήμερα πρέπει να πούμε «δεν θα φονεύσεις» και σε μια οικονομία αποκλεισμού και ανισότητας. Αυτή η οικονομία σκοτώνει. (...) Ολα σήμερα υπακούουν στους νόμους του ανταγωνισμού και της επιβίωσης του ισχυρότερου, όπου ο δυνατός τρέφεται από τους αδύναμους.
Πάπας Φραγκίσκος Α', Evangelii Gaudium, 2013, 53.

Το προηγούμενο δεκαήμερο ήμουν στην Ινδία, προκειμένου να διδάξω ένα μεταπτυχιακό μάθημα στη Νομική Σχολή του Ν. Δελχί. Είχα την ευκαιρία να δω από κοντά την πραγματικότητα μιας χώρας που, μαζί με την Κίνα, εμφανίζεται από τους οπαδούς του νεοφιλελευθερισμού ως καθαρή περίπτωση επιτυχίας της πολιτικά ανεξέλεγκτης παγκοσμιοποίησης. Και από πολλές απόψεις είναι. Οι ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας κάνουν τους Δυτικούς να παθαίνουν ονειρώξεις, ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων ολιγαρχών τους συναγωνίζεται και ξεπερνά αυτόν των αραβικών χωρών και της Ρωσίας και, επιπλέον, απέκτησαν μαζικές μεσαίες τάξεις που τείνουν να διευρύνονται.
Και όμως, οι λαϊκές μάζες της Ινδίας εξακολουθούν να ζουν σε άθλιες συνθήκες και να πεθαίνουν από την πείνα. Γιατί συμβαίνει αυτό; Για τη συμβατική σοφία, όταν το ΑΕΠ (η «πίτα») αυξάνεται, ο πλούτος θα διαχυθεί προς τα κάτω και οι πιο αδύναμοι θα ωφεληθούν και αυτοί, έστω από τα ψίχουλά της (το περίφημο «trickle-down» effect). Τίποτα τέτοιο δεν προκύπτει. Οπως είπε και ο Πάπας Φραγκίσκος σε μια πρόσφατη συνέντευξη στη «La Stampa», αντί να ξεχειλίσει το ποτήρι της οικονομίας, μόλις το νερό φτάνει στο στόμιο, αυτό με ένα μαγικό τρόπο μεγαλώνει και τίποτα δεν φτάνει προς τους φτωχούς.

Νικά ο Αντώνιος;

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ* απο την Ελευθεροτυπια...

Κι όταν πια τέλεια σαστισμένος, «Τι είναι η τρέλα αυτή;» ρωτά, ένας του ρίχνει κι αυτουνού την γιγαντιαία ψευτιά του παλατιού - που στην Ελλάδα ο Αντώνιος νικά.
Κωνσταντίνος Καβάφης, «Το 31 π.Χ. στην Αλεξάνδρεια»

Στο ποίημα του Αλεξανδρινού,
ο Μάρκος Αντώνιος έχει χάσει τη ναυμαχία στο Ακτιο και σκέφτεται ήδη στη Λιβύη την αυτοκτονία, αλλά στην Αίγυπτο η Κλεοπάτρα γιορτάζει και πανηγυρίζει. Δεν είναι ότι δεν ξέρει την καταστροφή, ήταν μαζί του στην Ηπειρο, μαζί και στον ντροπιαστικό δρόμο της φυγής. Απλώς θέλει να χαρεί λίγο ακόμη την εξουσία, και η απάτη και η αναστροφή της πραγματικότητας είναι ο μόνος τρόπος που ξέρει. Ετσι και ο σύγχρονος Αντώνιος κυκλοφορεί τη «γιγαντιαία ψευτιά» για την έξοδο από την κρίση. Και οι πιστοί του βουλευτές της πλειοψηφίας θυμίζουν πλέον τη «σύνοδο των Συναποθανουμένων», την τελευταία ομάδα οπαδών του βασιλικού διδύμου που, υποτίθεται, θα τους ακολουθούσαν στο θάνατο. Στην πραγματικότητα, μόνο να αγκιστρωθούν λίγο ακόμα στην πρόσκαιρη εξουσία και τα τελευταία τρυφηλά συμπόσια ήθελαν. Μόλις στον ορίζοντα φάνηκε ο στρατός του Οκτάβιου, οι πιο πολλοί από αυτούς τσακίστηκαν να πάνε, μαζί με το στόλο και το ιππικό του Αντώνιου, στη μεριά του νικητή. Και κανείς δεν τους είπε αποστάτες...
Οσο και να προσπαθούν τα συστημικά ΜΜΕ να συντηρήσουν τη «γιγαντιαία ψευτιά», δεν υπάρχει μεγαλύτερο δείγμα απομόνωσης και οικτρής αποτυχίας των μνημονιακών πολιτικών Σαμαρά, Στουρνάρα και Βενιζέλου από την ταυτότητα των τελευταίων πρωταθλητών της:

Η δημοσιογραφία της αθλιότητας και η αθλιότητα της «δημοσιογραφίας»...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*, απο την Ελευθεροτυπια...

Μετά την εκπομπή για τη βία στην «Ανατροπή» με κάλεσαν να μιλήσω για το θέμα πολλές φορές. Η ουσία της τοποθέτησής μου ήταν ανάλογη με όσα ανέπτυξα εκεί, ότι δηλαδή η κοινωνία έχει δικαίωμα να αντιστέκεται και ότι πρέπει να είμαστε εννοιολογικά αυστηροί και να μη χρησιμοποιούμε τον ίδιο όρο για ανόμοια πράγματα, όπως οι χρυσαυγίτικες δολοφονίες, ένα γιαούρτωμα ή μία μαχητική διαδήλωση, η οποία δεν αποτελεί βία, αλλά συνταγματικό δικαίωμα.

Την τελευταία φορά (20/11), καλεσμένος στο βιβλιοπωλείο «Free Thinking Zone» χρησιμοποίησα και ένα απόσπασμα του φιλελεύθερου στοχαστή J.S. Mill (από το «The French law against the Press») για να στηρίξω το επιχείρημα ότι η βία είναι πάντα κάτι κακό, μερικές φορές όμως είναι αδύνατο να την αποφύγουμε, όπως συμβαίνει και στις περιπτώσεις της ατομικής νόμιμης άμυνας, προκειμένου να αποτρέψουμε ένα μεγαλύτερο κακό, όπως την τυραννία ενός αυταρχικού καθεστώτος.
Διάφορα συστημικά ΜΜΕ, σαν να συντονίζονται από ένα αόρατο αρχισυντάκτη, αντέδρασαν στα αυτονόητα αυτά, διαστρεβλώνοντας τις θέσεις μου και παρουσιάζοντάς με ως αχαλίνωτο οπαδό της βίας.
Η κυρία Καρολίνα Παπακώστα, π.χ., στα «Νέα» (21/11) έγραψε ότι είπα, τάχα, στους συνομιλητές μου, σε εισαγωγικά, άρα verbatim: «Αυτό που ενώνει εσάς τους τρεις και σας χωρίζει από εμένα είναι ότι εσείς είστε υπέρ της εξουσίας. Οταν έχουμε άδικο καθεστώς η αντίσταση πρέπει να παίρνει βίαιη μορφή». Το πρώτο πράγματι το είπα και, κατά τη γνώμη μου, είναι αλήθεια. (Ενας τους, π.χ., έχει δημοσιεύσει άρθρο με τίτλο «Ζήτω το Μνημόνιο!»). Οχι όμως και τη δεύτερη φράση, που με την αδιάστικτη γενικότητά της φέρει και το βασικό φορτίο της σπίλωσης. Εμφανίζομαι, με άλλα λόγια, να υποστηρίζω τον παραλογισμό ότι μπροστά στην αδικία, ακόμη και αν υπάρχουν άλλοι τρόποι να τη διορθώσουμε, πρέπει να παθαίνουμε αμόκ και να πηγαίνουμε για αίμα...

Η αρχή του τέλους...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ*, απο την Ελευθεροτυπια...

Η διαδικασία της ψήφου δυσπιστίας έδειξε στις πραγματικές της διαστάσεις την πολιτική γύμνια της κυβέρνησης, αλλά και τη στρατηγική που έχει επιλέξει για όσο διάστημα της απομένει. Για το λόγο αυτό, άλλωστε, ασκούνται στην πράξη οι προτάσεις μομφής. Η κοινοβουλευτική εμπειρία όλης της Γ' Ελληνικής Δημοκρατίας δείχνει ότι η κομματική πειθαρχία κρατά πάντα τα πρόβατα στο μαντρί.

 (Ειδικά σήμερα, που τα περισσότερα από αυτά θα οδηγηθούν σε βέβαιη σφαγή στις επόμενες εκλογές, όποτε κι αν γίνουν.) Συνεπώς, η αντιπολίτευση ενεργοποιεί το ύψιστο μέσο κοινοβουλευτικού ελέγχου που διαθέτει όχι για να ανατρέψει την κυβέρνηση, αλλά για να αναδείξει τις αντιφάσεις της πολιτικής της, ειδικά σε ακραίες επιλογές, όπως η ολοκλήρωση του αυταρχικού πραξικοπήματος - κλεισίματος της ΕΡΤ.
Η στάση του πρωθυπουργού ήταν εξόχως αντικοινοβουλευτική, ό,τι θα περίμενε κανείς από πολιτικό που σε δεκαπέντε μήνες έχει εμφανιστεί μόνο τρεις φορές στη Βουλή και δεν έχει απαντήσει σε καμιά από τις ερωτήσεις που του απευθύνθηκαν, σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής. Απείλησε, μάλιστα, ότι δεν θα ξανάρθει, εάν δεν συμμορφωθεί προς τις υποδείξεις του το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η επίπλαστη λαϊκότητα που επέλεξε στην τελική του ομιλία, στα όρια της κουτσαβάκικης μαγκιάς, ξένισε μερικούς, που δύσκολα αναγνώρισαν σε αυτήν τον φύσει και θέσει μεγαλοαστό Αντώνη Σαμαρά.
Αποτελεί όμως αυτή σκόπιμη επιλογή, που σκοπό δεν έχει να πείσει τον ελληνικό λαό, αλλά απλώς να συσπειρώσει το σκληρό πυρήνα της δεξιάς παράταξης, παράλληλα με τη θεωρία των δύο άκρων. (Προσωπικά το ύφος και το ήθος της πρωθυπουργικής εμφάνισης μου θύμισε τον εσμό των ακροδεξιών που παρουσιάζει ο Αγγελόπουλος στο «Θίασο» να φιλομαχούν με την αριστερή παρέα στην ταβέρνα, την επαύριο των Δεκεμβριανών.)

Νέα ψέματα από παλιούς ψεύτες...

Του Γιωργου Κατρουγκαλου*, απο την Ελευθεροτυπια...

Το sequel «Σαμαράς Αντιμνημονιακός νούμερο 2» δύσκολα θα έχει ευχαριστημένους θεατές. Και αυτό γιατί τα ψέματα πια τελείωσαν. Από τον Σεπτέμβριο θα απογειωθούμε, είχε υποσχεθεί ο πρωθυπουργός, όπως τον Ιούλιο του 2011 μας διαβεβαίωνε ο κύριος Βενιζέλος ότι πιάσαμε πια τον πάτο του βαρελιού. Το μεγαλύτερο ψέμα όμως που κατέρρευσε, με την πρόσφατη κυβερνητική αντιμνημονιακή μεταμόρφωση, είναι ότι, τάχα, δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική λύση από το να σκύβουμε συνεχώς το κεφάλι στις απαιτήσεις των δανειστών.

Ως γνωστόν, η Μάργκαρετ Θάτσερ είχε κερδίσει το προσωνύμιο ΤΙΝΑ, από τα αρχικά της αγγλικής φράσης «There Is Νο Alternative», δηλαδή «Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση». Είναι προφανές γιατί. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές, επειδή καταβαραθρώνουν το επίπεδο ευημερίας των εργαζομένων και διαλύουν τα πάσης φύσεως κοινωνικά δικαιώματα, είναι από τη φύση τους τόσο αποκρουστικές, που δεν μπορεί να επιλεγούν παρά μόνον ως η αναπόφευκτη οδός αποφυγής μιας ανείπωτης καταστροφής, η οποία ουδέποτε βεβαίως περιγράφεται με ακρίβεια.
Την ίδια τακτική ακολούθησαν μέχρι πρόσφατα και στη χώρα μας οι τρεις σωματοφύλακες των μνημονιακών πολιτικών, Σαμαράς, Στουρνάρας και Βενιζέλος, τρομοκρατώντας για την «κατάρα» και την «κόλαση» που μας περίμενε, αν επιλέγαμε μιαν άλλη πολιτική, αντί για τη συνέχιση της αδιέξοδης υπερχρέωσης της χώρας. Η αλήθεια είναι ότι καταστροφή αποτελεί η συνέχιση της ίδιας αποτυχημένης συνταγής και κατάρα η διατήρησή τους στην εξουσία. Το φάρμακο των Μνημονίων ήταν πιο θανατηφόρο από την αρρώστια της ελληνικής οικονομίας.

Η άλυτη αντίφαση...

Του Γιωργου Κατρουγκαλου, απο την Ελευθεροτυπια... 

Ο πρωθυπουργός επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο εγγυητής της σταθερότητας, ως ο εκφραστής και προστάτης των νοικοκυραίων. Αυτό, υποτίθεται, είναι το νόημα και των 43 σημείων της νέας προγραμματικής συμφωνίας Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ. Αντιμετωπίζει, όμως, μιαν άλυτη αντίφαση: οι νοικοκυραίοι εξοντώνονται από τις πολιτικές που εφαρμόζει. Ο θάνατος του εμποράκου είναι καθημερινός σε όλες τις γειτονιές της Αθήνας, ενώ κανείς δεν είναι σίγουρος ότι θα μπορέσει να σώσει από τους φόρους το σπίτι που τον κάνει νοικοκύρη και αυτή τη χρονιά.

Διέξοδος από την αντίφαση δεν υπάρχει, όσο ακολουθούνται οι ίδιες μνημονιακές πολιτικές. Αναπόφευκτα, η στρατηγική της κυβέρνησης εκτρέπεται σε δύο ατραπούς, που είναι και οι δύο επικίνδυνες για την πολιτική σταθερότητα: Αφ'ενός καλλιεργεί την ένταση, με την προώθηση της θεωρίας των δύο άκρων και την παράλληλη ενοχοποίηση της Αριστεράς και της κοινωνικής αντίστασης. Αφ'ετέρου αντιμετωπίζει όλα τα θέματα όχι με όρους ουσίας, αλλά επικοινωνίας, αδιαφορώντας μάλιστα τόσο για τις μελλοντικές συνέπειες για τη χώρα όσο και για τις σχετικές συνταγματικές εγγυήσεις.
Ετσι, π.χ., εμφανίζει τη σχιζοφρενική εικόνα να ισχυρίζεται ότι η απογραφή (προγραφή, καλύτερα) των εργαζομένων στα πανεπιστήμια, προκειμένου να τεθούν σε διαθεσιμότητα, γίνεται για να προστατευθεί η νομιμότητα και στο όνομά της απειλεί να τους θέσει σε αργία. Οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι, όμως, βρίσκονται ήδη στην έβδομη εβδομάδα απεργίας, πράγμα που εξ ορισμού συνεπάγεται τη μη άσκηση κανενός υπηρεσιακού καθήκοντος και, επομένως, ούτε του όψιμου της απογραφής. Οποιαδήποτε ποινή σε βάρος τους, συνεπώς, πολύ περισσότερο η αυτοδίκαιη θέση σε αργία, και μάλιστα δυνάμει αναδρομικής ισχύος πειθαρχικού νόμου, θα συνιστά κατάφωρη παραβίαση του Συντάγματος.

Σκέτα πόδια εναντίον Κατρούγκαλου...

του Οδυσσεα Ιωαννου, Protagon...

Ποιος πάει ανάποδα; Εγώ ή ο κόσμος; (Photo: Α. Κατσής @fosphotos.com)

Δεν ξέρω αν είμαστε τα πρόσωπά μας. Τα μάτια μας, το γέλιο, τα εκμαγεία από τις γκριμάτσες μας. Έχω πέσει πολλές φορές έξω. Μάλλον δεν ξέρω να τα διαβάζω. Άλλοι είναι πιο ασκημένοι και τους ζηλεύω. Τα καλοσυνάτα μάτια, τα λυπημένα, τα «βοήθεια» που φωνάζουν τα αδέξια χέρια, τα κρατημένα χαμόγελα των δήθεν απροστάτευτων, σαν μετανοιωμένες χαρές, με έχουν ρίξει στον κουβά πολλές φορές. Γιατί υπάρχουν και ρολίστες. Έχουν ανάγει την υποκριτική σε ύψιστη δεξιότητα και κάτι φιλότεχνα τυπάκια σαν την αφεντιά μου δεν θέλουν και πολύ να φάνε το δράμα με το κουτάλι.
Παρασύρομαι εύκολα από την καλοσύνη, ενθουσιάζομαι με κάθε καινούργια είσοδο στη ζωή μου, χωρίς πισινές, κι αν χρειαστεί στο τέλος να περάσω από το ταμείο, πληρώνω την ευπιστία μου η οποία όμως σου έρχεται πολύ φθηνότερα από το αντίτιμο του επιφυλακτικού μοναχόλυκου.
Σωστός ή λάθος όμως, τα «διαβάσματά» μου στα πρόσωπα τα κάνω. Τα λόγια τους τα ακούω και προσπαθώ να βρω τις αντιστοιχίες λέξεων και ουλών. Δεν μιλάνε όλοι οι άνθρωποι. Κάποιοι, απλώς μεταφέρουν λόγια. Τους ακούς και δεν διακρίνεις τις ωδίνες μιας γέννας αλλά τη βιασύνη να ξεφορτώσουν. Άτσαλοι, ασύμμετροι, άρα άσχημοι. Νομίζουν πως είναι παθιασμένοι αλλά είναι φανατικοί. Ο παθιασμένος φωνάζει αφήστε με να ζήσω όπως θέλω. Ο φανατικός, θα ζήσετε όλοι όπως θέλω εγώ.
Το δεκαπεντάλεπτο από την Ανατροπή, με τον Κατρούγκαλο στην αρένα και τους Συγκλητικούς να αναρωτιούνται «μα πού είναι επιτέλους τα λιοντάρια;» είναι εξόχως πολιτικό αλλά έχει και έναν σκασμό ανθρωπολογικά ευρήματα. Ήταν ένα ολόκληρο κεφάλαιο στη διδακτέα ύλη της εποχής. Στα αναποδογυρισμένα νοήματα, σε αυτόν τον σωρό από λέξεις και κορμιά που δεν ξέρεις τι θα σου βγει. Βλέπεις ένα πόδι το τραβάς, με την ελπίδα να ανασύρεις ολόκληρο το σώμα, αλλά σου μένει στο χέρι μόνο το πόδι. Το σώμα είναι κάπου αλλού πεταμένο. Ο αντίλογος στον καθηγητή ήταν σκέτα πόδια. Το σώμα έλειπε. Μίλησε για το αυτονόητο πείσμα του ανθρώπου για ζωή και εισέπραξε ως απάντηση μόνο λέξεις με ένα σύμφωνο.

Το μαχαίρι και το γιαούρτι...

του Θεμη Παπαδεα, απο τα Ενθεματα...

Η βία είναι ένα ζήτημα κρίσιμο: για τα κινήματα, την Αριστερά και τη δημοκρατία. Η πρόσφατη σχετική συζήτηση, λοιπόν, θα ήταν καλοδεχούμενη, αν δεν προσέκρουε σε ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο: από πλευράς όσων την ανακινούν, γίνεται προσχηματικά. Κίνητρο δεν είναι ο προβληματισμός ούτε κάποια υγιής –έστω και συντηρητική– ανησυχία για την ένταση της βίας. Το ερώτημα, «Καταδικάζετε ή όχι τη βία;» (που έθετε ο Γ. Μιχελάκης στην «Ανατροπή») με υψωμένο το δάχτυλο, έχει άλλο στόχο: να στριμώξει την Αριστερά, και γι’ αυτό είναι ακατάλληλο για την εκκίνηση μιας ουσιαστικής συζήτησης. Αναζητώντας τις βάσεις μιας τέτοιας κουβέντας, θέλω να θέσω τρία σημεία.

Πρώτον, πριν καταδικάσουμε ή εγκρίνουμε, πρέπει να κατανοήσουμε. Το «καταδικάζω τη βία από όπου και αν προέρχεται», πέραν των άλλων, είναι πολύ εύκολο. Αν κάποιος ενδιαφέρεται ή ανησυχεί ειλικρινά για τη βία, πρέπει να εγκύψει σε αυτήν. Τον Δεκέμβρη του 2008, λ.χ., πριν απ’ όλα, πριν προχωρήσει κανείς σε αξιολογήσεις, έπρεπε να αντιληφθεί την έκταση και την ποιότητα του φαινομένου.

Δεύτερον, χρειάζεται να διακρίνουμε τις μορφές· σε καθαρά πραγματολογικό επίπεδο, το γιαούρτωμα, τα μαχαιρώματα, μια κατάληψη, οι μολότοφ, η αγριότητα των ΜΑΤ έχουν τεράστιες διαφορές. Και όποιος εξισώνει το γιαούρτωμα με το μαχαίρωμα, αυτό που πετυχαίνει, εν τέλει, δεν είναι να στιγματίσει το γιαούρτι, αλλά να αθωώσει το μαχαίρι.

Τρίτον, μια σοβαρή διάσταση, μονίμως απούσα από τον κυρίαρχο λόγο, είναι ότι στην Ελλάδα του 2013 βασικός παραγωγός βίας, με μεγάλη ένταση, είναι το κράτος και οι μηχανισμοί του. Έχουμε ακούσει, βέβαια, πολλές φορές για το «μονοπώλιο της ένοπλης βίας». Αν ανοίξουμε όμως τη συζήτηση, πρέπει στο τραπέζι να τα βάλουμε όλα (και το κοινωνικό συμβόλαιο και το δικαίωμα της αντίστασης κ.ο.κ.), ενώ υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: η κλασική αυτή διατύπωση (που, σημειωτέον, αφορά την ένοπλη βία, όχι τη βία συνολικά) δεν συνεπάγεται καθόλου βία άνευ λογοδοσίας, ανεξέλεγκτη, όπως αυτή που βιώνουμε από τα ΜΑΤ τα τελευταία χρόνια. Το αντίθετο.

Τα φαντάσματα και ο συνταγματολόγος....

Της Φωτεινής Λαμπρίδη, TVXS...

Ο Δημοσιογράφος, ο βουλευτής, η συγγραφέας  και τα άλλα παιδιά δεν είναι μόνα. Ανήκουν σε μια ευρύτερη παρέα που δεν έχει τόση σημασία πλέον ποια κόμματα την εκφράζουν,
αλλά ότι η ίδια εκφράζει έναν κόσμο που έχει πια πεθάνει. Και πως αλλιώς θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κανείς τους τύπους που μας εγκαλούν με κραυγές διαρκώς από το υπερπέραν αν όχι φαντάσματα;

Η θανάσιμη μοναξιά του συστήματος αναβοσβήνει κάθε μέρα στις οθόνες μας, πίνει από την κούπα του Μιχαλολιάκου καφέ πολλά βαρύ και όχι, διαφημίζει τους φασίστες σήμερα και την επομένη τους συλλαμβάνει. Επικαλείται τη νομιμότητα για τα συμφέροντα της παρέας και την καταλύει πάλι για τα ίδια συμφέροντα. Ξεχειλώνει τις έννοιες για να χωρέσουν στον απροσδιόριστο σωματότυπο των φαντασμάτων και τις συρρικνώνει όταν κινδυνεύουν να αποδώσουν τον ορθό λόγο. Ο ορθός λόγος είναι εχθρός του παλιού κόσμου που αρέσκεται στις στρεβλώσεις και στη σύγχυση του παραληρήματος του μελλοθάνατου.

Ο παλιός κόσμος δεν ακούει εμένα, δεν ακούει εσένα, είναι απασχολημένος με την τιτάνια προσπάθειά του να επιβιώσει έστω ως μνήμη. Δημιούργησε εκατομμύρια ανασφάλιστους ανέργους δεκάδες αυτόχειρες και οι 58 υπογραφές δεν φτάνουν ούτε για τα κόλυβα  πόσο άλλωστε για μια γενναία νεκρανάσταση.