που χάθηκε ο Αη-Βασίλης;

Αντώνης Λιάκος,  απο το Περιοδικο Χρονος...

Ένα χριστουγεννιάτικο παραμύθι

Έχουν σχέση τα παραμύθια με τις κρίσεις; Τον καιρό της μεγαλύτερης οικονομικής κρίσης του εικοστού αιώνα, το 1930 –μια χρονιά πραγματικά μεγάλης απελπισίας–, ο Τζον Μέυναρντ Κέυνς δημοσίευσε ένα κείμενο με τίτλο «Οικονομικές δυνατότητες για τα εγγόνια μας».¹ Στο κείμενο αυτό έλεγε πως η κρίση σχετιζόταν λιγότερο με τους γεροντικούς ρευματισμούς της παλιάς κοινωνίας και περισσότερο με τους σπασμούς γέννησης της καινούριας κοινωνίας. Κάνοντας μια αναδρομή στην ιστορική εξέλιξη της οικονομίας διαπίστωνε ότι από τη μακρινή αρχαιότητα έως τον 17ο αιώνα περίπου δεν υπήρχε ουσιώδης τεχνολογική εξέλιξη ούτε συσσώρευση πλούτου βασισμένη στον ανατοκισμό των κερδών. Έκτοτε όμως και ώς τις μέρες του, η εξέλιξη ήταν ραγδαία, η επιστήμη και η τεχνολογία έκαναν άλματα. Στη συνέχεια επιχειρούσε μια πρόβλεψη της πορείας του κόσμου για τα επόμενα εκατό χρόνια.

Ο Κέυνς ήταν μία από τις προσωπικότητες με τη μεγαλύτερη επιρροή τον 20ό αιώνα. Δεν μπορεί να γραφτεί ευρωπαϊκή ιστορία αυτού του αιώνα χωρίς αναφορά στην επιρροή του στις οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις, ιδίως στη μεταπολεμική εποχή.

Η βασική πρόβλεψη στο κείμενο αυτό είναι πως με μια μέτρια αύξηση του κεφαλαίου της τάξης του 2% ετησίως ο κεφαλαιακός εξοπλισμός θα αυξηθεί 7,5 φορές σε 100 χρόνια. Αυτό σημαίνει αντίστοιχη αύξηση του υλικού πλούτου σε σπίτια, υποδομές, μέσα μεταφοράς κ.λπ.

Πόσο θ' αντέξει η Ευρωζώνη;

Cynical...

 Καιρό είχαμε να τ' ακούσουμε, αλλά να, που ξαναγύρισε πρόσφατα στο προσκήνιο, όταν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος λοιδόρησε εκ νέου τον κ. Τσίπρα για το αδιέξοδο
που πρέπει να αισθάνεται που είχε  ποντάρει στο λόμπυ της δραχμής, υπονοώντας ότι μετά τις οικονομικές επιτυχίες της κυβέρνησης το ενδεχόμενο επιστροφής στη δραχμή έχει πάψει οριστικά να υφίσταται αφήνοντας τον Σύριζα ανεπανόρθωτα εκτεθειμένο.

Δεν πρόφτασε να το πει και την επόμενη μέρα, θαρρείς για να του πάει κόντρα, εμφανίστηκε ο Wolfang Munchau στους Financial Times να γράφει ορθά-κοφτά ότι “Μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια η Ελλάδα θα χρεοκοπήσει ή θα φύγει απ' το ευρώ, ή και τα δυο. Η Ευρωζώνη μπορεί να πεθάνει”.  Τόσο απλά και τόσο καθαρά. Φυσικά προβλέψεις σε τόσο μεγάλο χρονικό ορίζοντα αντανακλούν περισσότερο την κατάσταση του παρόντος, η οποία  αν και εφ όσον παραμείνει στην ίδια τροχιά θα οδηγήσει στην επαλήθευση της συγκεκριμένης μακρόχρονης πρόβλεψης. Κι αυτό θέλει να τονίσει ο Munchau. Ότι όσο η γερμανική αντιμετώπιση της ευρωπαϊκής κρίσης παραμένει προσκολλημένη στη συνταγή της δημοσιονομικής λιτότητας και της πιστωτικής συρρίκνωσης, τόσο βαθύτερα θα εισέρχεται στο σπιράλ του αποπληθωρισμού και της έκρηξης των χρεών, ιδιωτικών και δημοσίων. Κάτι που αποτυπώνεται πλέον στους αριθμούς. Το μέσο χρέος των χωρών της Ευρωζώνης έχει περάσει το 90%, ενώ ο μέσος πληθωρισμός για το 2014 προβλέπεται να κυμανθεί στο 1.1%. Για την Ελλάδα, οι προβλέψεις είναι σαφώς χειρότερες, στο -1.7% δίνει τον πληθωρισμό ο ΟΟΣΑ, κι αν κάποιοι χαίρονται βλέποντας τις τιμές να κατεβαίνουν, θα πρέπει να έχουν υπ' όψιν τους ότι την ίδια στιγμή τα χρέη ανεβαίνουν και η οικονομία στομώνει. “Αν η Γερμανία με την τόσο μεγάλη ανταγωνιστικότητα έχει τόσο χαμηλό πληθωρισμό, οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες και ειδικά η Ελλάδα θα πρέπει να αποπληθωρίσουν τις οικονομίες τους σε δραματικό βαθμό, κι αυτό ύστερα από τόσα χρόνια δηλητηριώδους λιτότητας”, γράφει ο  Βερολινέζος δημοσιογράφος Mathew Rose.

Σκέψεις για μια αριστερή επανίδρυση της Ευρώπης...

του Ευκλειδη Τσακαλωτου, απο τα Ενθεματα...

Ευρώπη, δημοκρατία, κοινωνικός πειραματισμός

Μετά  το 2008 παρατηρούμε μια εντυπωσιακή έλλειψη νέων ιδεών από τη μεριά των συστημικών δυνάμεων. Στο πολιτικό επίπεδο ο νεοφιλελευθερισμός μπορεί να προχωρά ακάθεκτος, να μην έχει υποστεί σημαντικές πολιτικές ήττες, αλλά συγχρόνως δεν φαίνεται να λύνει κανένα από τα προβλήματα που ανέδειξε η μεγάλη κρίση: ούτε οι κοινωνικές ανισότητες, ούτε το αχαλίνωτο χρηματοπιστωτικό σύστημα, ούτε οι μακροοικονομικές ανισορροπίες διορθώνονται έστω και μερικώς.

Ακούγονται κριτικές φωνές που ανησυχούν για το μέλλον του συστήματος. Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς και ο Πωλ Κρούγκμαν έχουν ασκήσει δριμεία κριτική στην ασκούμενη μακροοικονομική πολιτική, που έχει οδηγήσει τόσες χώρες στην παγίδα χρέους και στη συνέχιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών. Ο Ραγκουράμ Ραγιάν και ο Βόλφγκανγκ Στρικ έχουν αναδείξει το αδιέξοδο των πολιτικών προτεραιοτήτων των ελίτ που δεν αναγνωρίζουν κανένα κοινωνικό συμβόλαιο, για παράδειγμα προς τους συνταξιούχους και τους νέους, λες και τα μόνα συμβόλαια που πρέπει να τηρηθούν ως ιερή υποχρέωση είναι τα συμβόλαια προς τους πιστωτές και τις χρηματαγορές.

Η χούντα των δανείων...

Του Περικλή Κοροβέση, απο την Εφημεριδα των Συντακτων...

Μιλάμε για το απάνθρωπο δικτατορικό καθεστώς της χούντας των συνταγματαρχών και για τα στυγερά εγκλήματά της, αλλά λέμε ελάχιστα για το χρέος που φόρτωσε στις πλάτες μας και τη διόγκωση των κρατικών δαπανών. Το χρέος, από 32 δισεκατομμύρια δραχμές που ήταν το 1966, έφτασε το 1974 στο 114 δισ. Και για την ίδια περίοδο οι κρατικές δαπάνες από 38 έφτασαν στα 129 δισ. Η χούντα δεν πρωτοτύπησε. Παγκοσμίως οι δικτατορίες της περιόδου 1965-1985 υπερχρεώθηκαν για να δανειστούν ή για να ενισχύσουν και να εκσυγχρονίσουν τον κατασταλτικό τους μηχανισμό ή για να τα τσεπώσουν οι ίδιοι οι δικτάτορες, όπως στην περίπτωση του Μάρκο στις Φιλιππίνες ή του Μομπούτου στο Κονγκό και ακόμα του Πινοσέτ. Η προσωπική τους περιουσία ισοδυναμούσε με το εξωτερικό χρέος.

Η Παγκόσμια Τράπεζα, που ξεκίνησε σαν εργαλείο του ΟΗΕ για να βοηθήσει τις αποδεκατισμένες πρώην αποικίες, πέρασε στα χέρια των πιο πλούσιων χωρών και με το σύστημα του δανεισμού, έκαναν τις πρώην αποικίες πάλι αποικίες. Τριάντα χώρες που αντιπροσωπεύουν το 16% του παγκόσμιου πληθυσμού διαθέτουν το 59% των ψήφων στην Παγκόσμια Τράπεζα και οι υπόλοιπες 157 χώρες που έχουν το 84% των πολιτών του πλανήτη, έχουν μόνο το 41% των ψήφων. Στην ουσία είναι μια μηχανή για να κάνει το 1% των κατοίκων της Γης ακόμα πιο πλούσιους και το υπόλοιπο 99% να βυθίζεται σε όλο και μεγαλύτερη φτώχεια και εξαθλίωση. Εφτά δισεκατομμύρια άνθρωποι παράγουν τα 9/10 του παγκόσμιου ΑΕΠ και το υπόλοιπο 1/10 είναι η περιουσία περίπου δύο χιλιάδων ανθρώπων. Αν αυτοί οι άνθρωποι πωλούσαν μόνο τα γιοτ τους θα εξαλειφόταν η πείνα σε παγκόσμιο επίπεδο για 8 μήνες.

Σήμερα υπάρχουν 127 χώρες χρεωμένες ώς τα μπούνια και μόνο 36 έχουν πλεόνασμα. Αν υπήρχαν κυβερνήσεις που να ενδιαφέρονταν για το καλό του τόπου τους και όχι για τις τσέπες των τοκογλύφων, θα έπρεπε να διαγράψουν μονομερώς το χρέος. Αυτό ισχύει απολύτως για τα χρέη που δημιούργησαν οι δικτατορίες. Για ποιο λόγο να πληρώνουμε τα χρέη της χούντας των συνταγματαρχών; Επειδή εκτέλεσαν, βασάνισαν, φυλάκισαν και εξόρισαν; Αποδοχή του χρέους των Απριλιανών σημαίνει άμεση αναγνώριση του καθεστώτος. Και όμως τα πράγματα ήταν διαφορετικά κάποια άλλη εποχή. Η Κούβα αρνήθηκε να πληρώσει το χρέος της στην Ισπανία όταν έπαψε να είναι αποικία της. Το ίδιο έπραξαν και οι Μπολσεβίκοι, το 1918, και δεν αναγνώρισαν το τσαρικό χρέος. Και όταν η Πολωνία έγινε ανεξάρτητη, διέγραψε το χρέος της. Και όταν έπεσε η δικτατορία του Τινόκο στην Κόστα Ρίκα, δεν πλήρωσε φράγκο στους πιστωτές της, στον Καναδά, και μάλιστα με διαιτησία των ΗΠΑ.

Ολα αυτά οδήγησαν τον σοφό καθηγητή Αλεξάντερ Σακ, έναν από τους θεμελιωτές του Διεθνούς Δικαίου, να γράψει ήδη από το 1927: «Εάν ένα δεσποτικό καθεστώς συνάψει ένα δάνειο, όχι για τις ανάγκες της κοινωνίας, αλλά για να ισχυροποιήσει την τυραννία του, τότε αυτό το χρέος είναι απεχθές. Και αυτό το χρέος δεν είναι υποχρεωτικό για ένα έθνος». Με άλλα λόγια, ένα εξωτερικό δάνειο που δίνεται για την ανάπτυξη ενός έθνους, δηλαδή για παιδεία, υγεία, δημόσια έργα, κράτος πρόνοιας κ.λπ., είναι επενδύσεις κερδοφόρες και μπορούν να πληρώσουν ένα τίμιο δάνειο. Αλλά γι’ αυτό χρειάζεται ένα εθνικό κράτος και όχι κυβερνήσεις τραπεζιτών και διεθνών τοκογλύφων, που επενδύουν στην κομπίνα και τη ρεμούλα. Και αυτό το χρέος είναι ανέντιμο και δεν το πληρώνουμε.

Δεν είναι τυχαίο πως δύο νομπελίστες οικονομολόγοι, ο Πολ Κρούγκμαν και ο Τζόζεφ Στίγκλιτς, πιστεύουν πως η Ε.Ε. είναι κλινικά νεκρή, αγνοεί τους νόμους της οικονομίας και έχει μπει σε μια αυτοκτονική φάση, σύμφωνα με τα λεγόμενα της Σούζαν Ζορζ. Οι Βρετανοί αποικιοκράτες εκπαίδευαν στα καλύτερα πανεπιστήμιά τους τις ελίτ από κάθε αποικία και τους έκαναν κυβερνήτες, με το επιχείρημα πως η ανάπτυξη της μητρόπολης θα σημαίνει και ανάπτυξη της αποικίας. Οι αντίστοιχοι απόφοιτοι του σημερινού Χάρβαρντ είναι συνάδελφοι των υπαλλήλων της τρόικας και αρκούνται στον μισθό τους. Είναι αυτό που λέμε (λέτε) πετυχημένη καριέρα, βουτηγμένη στο αίμα των πολλών.

Τόσες εξεταστικές επιτροπές έχουν γίνει στη Βουλή. Θα βρεθεί κανείς να προτείνει μια επιτροπή για το χρέος; Εσένα το λέω, πεθερά, για να το ακούσει ο ΣΥΡΙΖΑ, ή κάποιoς άλλος. Περιττό να δηλώσω πως είμαι ανεξίθρησκος.

perkor29@gmail.com

Ανισότητα και πόλωση....

Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΡΓΟΠΟΥΛΟΥ, απο την Ελευθεροτυπια...

Από τη χώρα του μεγάλου πλούτου και της μεγάλης φτώχειας, τις ΗΠΑ, φθάνουν όλο και περισσότερες καταγγελίες της οικονομικής και κοινωνικής πόλωσης, ενώ παράλληλα στη Γηραιά Ηπειρο η ανισότητα θεωρείται όχι μόνον δικαιολογημένη και μοιραία, αλλά και ωφέλιμη, ως δήθεν κινητήρια δύναμη της οικονομίας.

Η Γαλλία σήμερα εγκαλείται ως υπερβολικά «σοσιαλιστική», λόγω του σχετικού «εξισωτισμού» των εισοδημάτων. Η εργοδοσία και τα ΜΜΕ εκστρατεύουν εναντίον κάθε πρόσθετης φορολογίας από τον πρόεδρο Ολάντ, επικαλούμενοι ότι αυτό αποθαρρύνει τις επενδύσεις, που μοιραία στρέφονται προς χώρες με ευμενέστερο φορολογικό σύστημα. Ωστόσο, παρά τον εργοδοτικό θρήνο, η Γαλλία παραμένει από τις πρώτες χώρες υποδοχής ξένων επενδύσεων στην Ευρώπη, πολύ πιο επάνω από τη Γερμανία.
Στην Αμερική, παρά τον κυνισμό του μεγάλου χρήματος, όλο και περισσότερες οξυδερκείς φωνές καταγγέλλουν την ανισότητα εισοδημάτων και πλούτου όχι μόνον για ηθικούς και κοινωνικούς λόγους, αλλά και για καθαρά οικονομικούς. Στην όξυνση της εισοδηματικής ανισότητος κατά τις τρεις πρόσφατες δεκαετίες αποδίδεται η τρέχουσα από το 2008 κρίση. Το περίφημο κορυφαίο 1% των πλουσιότερων Αμερικανών, ενώ ιδιοποιείτο 10% του εθνικού εισοδήματος το 1980, καρπώνεται σήμερα 24%.
Ο νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν σημειώνει ότι 95% του πρόσθετου εθνικού εισοδήματος από το 2009 μέχρι σήμερα επήγε στο πλουσιότερο 1% και ότι 60% αυτού επήγε στο ακόμη πλουσιότερο 0,1%, με ετήσιο ατομικό εισόδημα περισσότερο από σχεδόν 1,9 εκατομμύριο δολάρια. Οι «Τάιμς Νέας Υόρκης» επισημαίνουν ότι η ακραία έκρηξη της ανισότητος διαβρώνει τα θεμέλια της κοινωνίας και της οικονομίας. Η συγκρότηση μιας νέας ολιγαρχίας του μεγάλου χρήματος δεν ενισχύει το πνεύμα επιχειρηματικότητος, όπως εκ των άνω ατεκμηρίωτα προεξοφλείται, αλλά αντίθετα το αποθαρρύνει. Η σημερινή πόλωση εισοδημάτων επιστρέφει πλέον στα επίπεδα του 1928, με την πρόσθετη επιδείνωση της κρίσης προ των πυλών.

Αυτές οι «καταραμένες» επενδύσεις...

Της Ζέζας Ζήκου, απο την Καθημερινη...

Στην Ελλάδα τα πάντα καταρρέουν. Επιχειρήσεις κλείνουν, η ανεργία καλπάζει, δεν κινείται τίποτε – εκτός από το θρίλερ των επενδύσεων που πήρε διαστάσεις λόγω Ολάντ. Ο Γάλλος πρόεδρος μας διαβεβαίωσε ότι ήρθε για επενδύσεις στην Ελλάδα και όχι για να πουλήσει όπλα! «Ηρθα να κινητοποιήσω τις γαλλικές επιχειρήσεις να επενδύσουν στην Ελλάδα, συμφέρει και αυτούς και τη χώρα», δήλωσε. Ο κ. Ολάντ αναφέρθηκε σε τομείς που θα υπάρξει συνεργασία, όπως στη δημόσια διοίκηση, στην υγεία, στον τουρισμό, στο φορολογικό, στο κτηματολόγιο, στην ενέργεια, στο νερό, στους σιδηροδρόμους, και προανήγγειλε ότι οι γαλλικές επιχειρήσεις θα συμμετάσχουν με κάθε διαφάνεια σε όλους τους διαγωνισμούς για τις αποκρατικοποιήσεις!
Και με τους συνήθεις γαλλικούς λεκτικούς λεονταρισμούς, έσπευσε να παροτρύνει τον Αντώνη Σαμαρά στο επίμαχο θέμα της ΑΟΖ, λέγοντας «είμαι παρών» στο «τραπέζι της ενέργειας». «Τα κοιτάσματα πρέπει πρώτα να βρεθούν και στη συνέχεια να τύχουν εκμετάλλευσης, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας και το διεθνές δίκαιο. Αν η Γαλλία μπορέσει να συμμετάσχει στην εκμετάλλευση αυτών των κοιτασμάτων, θα το πράξει», είπε ο Γάλλος πρόεδρος.
Από τη φιλία που επιδιώκει με τη χώρα μας ο Φρανσουά Ολάντ, φαίνεται να προσπαθεί να αλλάξει την ισορροπία των εξαρτήσεων της χώρας. Πράγματι φαίνεται να υπάρχει αξιόλογος ενεργειακός πλούτος στον ελλαδικό χώρο. Οι ενεργειακοί πόροι μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά κομμάτια της ελληνικής στρατηγικής εξόδου από την κρίση. Προφανώς κάθε χώρα οφείλει να αναπτύσσει μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική και να διευρύνει τα γεωπολιτικά ερείσματά της. Ωστόσο, όταν προκληθεί ένα θερμό επεισόδιο με την Τουρκία εις βάρος μας, θα προστρέξει η Γαλλία; Προφανώς ΟΧΙ.
Αρκούντως τολμηρή ήταν η τοποθέτηση του Αντώνη Σαμαρά σχετικά με την ΑΟΖ για την εκμετάλλευση των φυσικών κοιτασμάτων: «Είναι δικαίωμά μας να ανακηρύξουμε την ΑΟΖ, δικαίωμα που απορρέει από το διεθνές δίκαιο και θα το πράξουμε όταν πρέπει και με τον τρόπο που πρέπει. Μαζί με την Κύπρο θα παίξουμε σημαντικό ρόλο στην προμήθεια υδρογονανθράκων στην Ευρώπη»· και πρόσθεσε ότι σε 15 ημέρες θα μεταβεί στην Τουρκία, συνοδευόμενος από πολλά μέλη του υπουργικού συμβουλίου. Τρέμε, Ερντογάν...
Ο κεντρικός στόχος του Σαμαρά είναι η ανακήρυξη της ΑΟΖ και η χρησιμοποίησή της ως ατμομηχανής για την αποπληρωμή του χρέους και την ανάπτυξη. «Μόλις μπήκε η Κύπρος στην Ευρώπη, ανακήρυξε την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Και σήμερα μοιράζει συμβόλαια έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων, έχει γίνει το επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος και σπεύδουν να την προσεγγίσουν πολύ ισχυρά κράτη». Και ερωτά: «Θα μπορούσαμε εμείς να προχωρήσουμε, αν απομονωνόμασταν από την Ευρώπη ή αν μας έβγαζαν από την Ευρώπη;». Ok...
Κατά τα λοιπά, αξίζει να υπενθυμίσω τον Τζόζεφ Στίγκλιτζ, που έχει υπηρετήσει τους σύγχρονους δεσμοφύλακες του χρέους, την Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Οταν έλαβε το βραβείο Νομπέλ για την Οικονομία, είχε αποκαλύψει στον δημοσιογράφο Γκρεγκ Πάλαστ της βρετανικής εφημερίδας Observer το πώς γεμίζουν σήμερα οι σύγχρονες φυλακές του χρέους με ολόκληρους λαούς. «Αναλύουμε ξεχωριστά την οικονομία κάθε χρεωμένης χώρας», έλεγε τότε ο Στίγκλιτζ. «Και παραδίδουμε σε κάθε υπουργό ένα πανομοιότυπο πρόγραμμα που αποτελείται από τέσσερα στάδια».
Πρώτο στάδιο: οι ιδιωτικοποιήσεις. Ή, ακριβέστερα, το «λάδωμα». Γιατί οι ηγέτες αυτών των χωρών ξεπουλούσαν πρόθυμα τις δημόσιες υπηρεσίες των χωρών τους!
Δεύτερο στάδιο: η απελευθέρωση στην κυκλοφορία του κεφαλαίου. Θεωρητικά, η απελευθέρωση επιτρέπει την εισροή και την εκροή κεφαλαίων. Στην πράξη, όμως, τα κεφάλαια έφευγαν μόνο έξω. Εμπαιναν για κερδοσκοπία στην αγορά ακινήτων και έφευγαν στον πρώτο κίνδυνο. Υστερα οι χώρες τα «καλόπιαναν» για να επιστρέψουν με αστρονομικά επιτόκια, που συνέτριβαν τις οικονομίες τους και τα δημόσια ταμεία τους.
Τρίτο στάδιο: η προσαρμογή στις αγοραίες τιμές. Ενας ευφημισμός για αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων, του νερού και του φυσικού αερίου. «Οι ταραχές που ακολουθούσαν ήταν μια επώδυνη φυσική συνέπεια», συνεχίζει ο Στίγκλιτζ.
Τέταρτο στάδιο: το «άνοιγμα» της οικονομίας. Ο Στίγκλιτζ το παραλληλίζει με τους πολέμους του οπίου. Οι ισχυρές χώρες υποχρέωναν τις ασθενέστερες να ανοίξουν τα σύνορά τους στα προϊόντα τους, ενώ ταυτόχρονα προστάτευαν τις δικές τους αγορές από τα προϊόντα των ασθενεστέρων.

Ευρώπη κατά Γερμανίας...

του Γιωργου Δελαστικ απο το Εθνος...

Τεκτονικό πολιτικό σεισμό προκάλεσε ο πρωτοσέλιδος κεντρικός τίτλος στο φύλλο του Δεκεμβρίου της «Μοντ Ντιπλοματίκ», της κατεξοχήν εφημερίδας της γαλλικής διανόησης. Σεισμό όχι μόνο στη Γαλλία, αλλά σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Πολιτική ταραχή προκάλεσε και στο Βερολίνο. «Η Ευρώπη αντιμέτωπη με τη γερμανική ηγεμονία», ήταν ο σοκαριστικός τίτλος. «Από την αλληλεγγύη στην επικυριαρχία», υπογράμμιζε ο υπέρτιτλος, μη αφήνοντας κανένα περιθώριο παρερμηνείας. Το κείμενο εμπρηστικό: «Θα δεχθεί η Γαλλία τόσο εύκολα να υποβιβαστεί στο καθεστώς που είχε η Βαυαρία στους κόλπους του Δεύτερου Ράιχ;», αναρωτιόταν ρητορικά ο αρθρογράφος. «Αναρωτιέται κανείς πόσο θα διαρκέσει η γαλλική αυτοϋποταγή χωρίς την παραμικρή αντίδραση», συνέχιζε προκλητικά.
«Ο Σόιμπλε απαιτεί ώθηση για την Ευρώπη - Αμεση εκλογή προέδρου, αποδυνάμωση των επιμέρους κρατών», διαλαλούσαν οι κεντρικοί πρωτοσέλιδοι τίτλοι της «Φράνκ­φουρτερ Αλγκεμάινε», της σοβαρότερης εφημερίδας της γερμανικής πολιτικής και επιχειρηματικής ελίτ, στο φύλλο της προπαραμονής των Χριστουγέννων. Ηταν ουσιαστικά η απάντηση του Βερολίνου.
Συρρίκνωση της κυριαρχίας των κρατών της Ευρώπης ευαγγελίζεται ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. «Εντελώς κυρίαρχα είναι ακόμη τα κράτη-μέλη στις Βρυξέλλες. Δεν μπορεί όμως να συνεχίσει να είναι αυτός ο δρόμος στο διηνεκές», τονίζει χωρίς περιστροφές ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας στη συνέντευξή του. «Επιθυμώ μια μέρα να αποκτήσουμε μια ευρωπαϊκή κυβέρνηση... ή έναν Ευρωπαίο πρόεδρο που θα εκλέγεται άμεσα από τον λαό», διακήρυξε ο Σόιμπλε και πρόσθεσε με νόημα: «Φυσικά αυτό θα συνεπιφέρει μια απώλεια εξουσίας στο επίπεδο των κρατών-μελών!». Εδώ βρίσκεται όλη η πολιτική ουσία.
Πυρ κατά Βερολίνου ακριβώς για το θέμα αυτό εξαπολύει η «Μοντ Ντιπλοματίκ» - το θέμα της εθνικής κυριαρχίας. Αρχίζει με τη χώρα μας: «Στην Ελλάδα, ένα καθεστώς που επιβλήθηκε από το Βερολίνο, το Παρίσι και τις Βρυξέλλες υποδούλωσε τη χώρα και την οδήγησε σε κατάσταση που θυμίζει εκείνη της Αυστρίας το 1922, όταν τοποθετήθηκε στη Βιέννη από την Αντάντ ένας ύπατος αρμοστής για να διοικεί την οικονομία της χώρας προς όφελος της Αντάντ», υπογραμμίζει η γαλλική εφημερίδα. Δεν αρκείται όμως μόνο σ' αυτό. Καταγγέλλει έμμεσα την κυβέρνηση Μέρκελ ότι έδρασε υπονομευτικά για να ανατρέψει τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, η οποία αντιστεκόταν στη γερμανική πολιτική. «Στην Ιταλία, η εσωτερική διάβρωση και οι εξωτερικές παρεμβάσεις συνδυάστηκαν για να αντικαταστήσουν μια κοινοβουλευτική κυβέρνηση με μια κυβέρνηση ''τεχνικών'' χωρίς προσφυγή σε εκλογές», επισημαίνει η «Μοντ Ντιπλοματίκ».
Αποσταθεροποίηση στην ΕΕ προκαλεί η γερμανική πολιτική, ισχυρίζονται οι Γάλλοι. «Η Γερμανία, επικεφαλής ενός μπλοκ μικρών βόρειων κρατών, επέβαλε στις χώρες του Νότου δρακόντεια προγράμματα λιτότητας, αδιανόητα για τους δικούς της πολίτες ... Κάτω από αυτήν την πίεση, οι κυβερνήσεις των μικρών χωρών της ΕΕ κατέρρευσαν σαν τραπουλόχαρτα. Στην Ιρλανδία, την Πορτογαλία και την Ισπανία τα καθεστώτα που ασκούσαν την εξουσία στην αρχή της κρίσης σαρώθηκαν, όταν έγιναν εκλογές που έφεραν διαδόχους έτοιμους να αυξήσουν τη δόση του δραστικού φαρμάκου», γράφει η γαλλική εφημερίδα.
Φυγόκεντρες τάσεις αναφορικά με το ευρώ εξαιτίας της γερμανικής πολιτικής διαπι?στώνει σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή» και ο νομπελίστας Αμερικανός οικονομο?λόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς. «Οι σημερινοί μηχανισμοί (της Ευρωζώνης) δεν είναι βιώσιμοι», δηλώνει απερίφραστα.
Ναι ή όχι στο ευρώ; Ο Στίγκλιτς είναι προβληματισμένος. «Η έξοδος από το ευρώ θα είχε πολύ μεγάλο κόστος. Αν όμως η Ευρώπη δεν αλλάξει πορεία, τότε και η παραμονή στο ευρώ έχει μεγάλο κόστος. Αν δεν γίνει κάτι, το κόστος θα αυξάνει και ο υπολογισμός για το εάν μια χώρα θα είναι καλύτερα εντός ή εκτός ευρώ ίσως αλλάξει», απάντησε.

Το ταγκό... της Ελλάδας με την Αργεντινή

kathimerini.gr ...
Της Ζέζας Ζήκου
Το «σενάριο Αργεντινής» ήταν πάντα προσφιλές στον Τζόζεφ Στίγκλιτς. Ηδη από το 2010 ο Αμερικανός νομπελίστας οικονομολόγος έλεγε τα εξής «σπουδαία»: «Η Αργεντινή αποτελεί ένα καλό παράδειγμα. Αφού υποτίμησε το νόμισμά της και αναδιάρθρωσε το χρέος της, πλήρωσε ένα υψηλό τίμημα. Γνώρισε όμως στη συνέχεια έξι χρόνια ανάπτυξης, που της επέτρεψαν να μειώσει το ποσοστό της φτώχειας από 40% σε 13%. Η ανεργία της είναι σήμερα μικρότερη από εκείνη που γνωρίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Μπορεί να μη λύθηκαν όλα τα προβλήματά της, αλλά η κατάσταση είναι σήμερα αντικειμενικά καλύτερη από ό, τι πριν. Βγαίνοντας από το ευρώ και αναδιαρθρώνοντας το χρέος τους, η Ελλάδα και η Ισπανία θα ανακτούσαν την ανταγωνιστικότητά τους. Δεν θα είχαν βέβαια πλέον πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές, αλλά αυτό συμβαίνει ήδη με την Ελλάδα. Αυτό που τους συμβαίνει σήμερα είναι η χειρότερη δυνατή τιμωρία…».
Ανάλογες απόψεις έχει διατυπώσει και ο άλλος Αμερικανός νομπελίστας, ο Πολ Κρούγκμαν. Οι δύο οικονομολόγοι δεν μπορεί ασφαλώς να κατηγορηθούν για άγνοια. Ούτε για δόλο, ότι θα ήθελαν ας πούμε την κατάρρευση του ευρώ γιατί το είδαν από την αρχή με κακό μάτι.
Το πιο σουρεαλιστικό από όλα είναι ότι τους διαψεύδει ο «μοιραίος» υπουργός Οικονομικών της Αργεντινής Ντομίνγκο Καβάγιο, που τη δεκαετία του ’90 επεξεργάστηκε και εφήρμοσε τη λεγόμενη «στρατηγική της Αργεντινής» κατ’ απαίτησιν του ΔΝΤ. Και μας προειδοποιεί ότι μια τέτοια στρατηγική θα ισοδυναμούσε με αυτοκτονία!
Οι Αμερικανοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η εμπειρία από τις χώρες που ακολούθησαν τον δρόμο της Αργεντινής έδειξε πως η διαγραφή ενός σημαντικού μέρους του χρέους μιας χώρας δεν κάνει την οικονομία της λιγότερο αλλά περισσότερο αξιόπιστη! Οσο για τον δικαστικό δρόμο που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν οι δανειστές, υπάρχει μια βασική παραδοχή του διεθνούς δικαίου πως καμία κυρίαρχη χώρα δεν μπορεί να υποχρεωθεί να συνομολογήσει την οικονομική αυτοκτονία της, εξαναγκαζόμενη σε μέτρα λιτότητας που θα εξανδραποδίσουν τον λαό της. Τα κράτη είναι κυρίαρχα. Και όταν δεν το αντιλαμβάνονται αυτό οι κυβερνήσεις τους, το αντιλαμβάνονται οι λαοί τους.
Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς είναι ένας από τους πλέον διάσημους, αλλά κυρίως από τους πλέον αμφιλεγόμενους Αμερικανούς οικονομολόγους. Λοιπόν, αυτός ο νομπελίστας (!) έπεισε τον Παπανδρέου να σύρει τη χώρα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, με το επιχείρημα πως «θα μπορούσε το Ταμείο να μας παράσχει προστασία έναντι των κερδοσκοπικών πιέσεων στα ελληνικά ομόλογα».
Αντίθετα, όμως, τα ελληνικά ομόλογα μπήκαν στο στόμα του διαβόλου... ανοίγοντας την όρεξη για βίαιες επιθέσεις κατά των ομολόγων και των λοιπών ευάλωτων οικονομιών της Ευρωζώνης.
Ο Στίγκλιτς έχει υπηρετήσει τους σύγχρονους δεσμοφύλακες του χρέους, την Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Οταν έλαβε το βραβείο Νομπέλ για την Οικονομία, πριν από δέκα χρόνια, είχε αποκαλύψει στον δημοσιογράφο Γκρεγκ Πάλαστ της βρετανικής εφημερίδας Observer το πώς γεμίζουν σήμερα οι σύγχρονες φυλακές του χρέους με ολόκληρους λαούς. «Αναλύουμε ξεχωριστά την οικονομία κάθε χρεωμένης χώρας», έλεγε τότε ο Στίγκλιτς. «Και παραδίδουμε σε κάθε υπουργό ένα πανομοιότυπο πρόγραμμα που αποτελείται από τέσσερα στάδια».
Πρώτο στάδιο: οι ιδιωτικοποιήσεις. Ή, ακριβέστερα, το «λάδωμα». Γιατί οι ηγέτες αυτών των χωρών ξεπουλούσαν πρόθυμα τις δημόσιες υπηρεσίες των χωρών τους!
Δεύτερο στάδιο: Η απελευθέρωση στην κυκλοφορία του κεφαλαίου. Θεωρητικά, η απελευθέρωση επιτρέπει την εισροή και την εκροή κεφαλαίων. Στην πράξη, όμως, τα κεφάλαια έφευγαν μόνο έξω. Εμπαιναν για κερδοσκοπία στην αγορά ακινήτων και έφευγαν στον πρώτο κίνδυνο. Υστερα οι χώρες τα «καλόπιαναν» για να επιστρέψουν με αστρονομικά επιτόκια, που συνέτριβαν τις οικονομίες τους και τα δημόσια ταμεία τους.
Τρίτο στάδιο: Η προσαρμογή στις αγοραίες τιμές. Ενας ευφημισμός για αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων, του νερού και του φυσικού αερίου. «Οι ταραχές που ακολουθούσαν ήταν μια επώδυνη φυσική συνέπεια», συνεχίζει ο Στίγκλιτς.
Τέταρτο στάδιο: Το «άνοιγμα» της οικονομίας. Ο Στίγκλιτς το παραλληλίζει με τους πολέμους του οπίου. Οι ισχυρές χώρες υποχρέωναν τις ασθενέστερες να ανοίξουν τα σύνορά τους στα προϊόντα τους, ενώ ταυτόχρονα προστάτευαν τις δικές τους αγορές από τα δικά τους.