Κινδυνεύει η δημοκρατία;

του Στέφανου Δημητρίου, απο τα Ενθεματα...

Η αυταρχική διακυβέρνηση

Είναι κοινός τόπος η κρίση της δημοκρατίας. Η κυβέρνηση Σαμαρά συνδέει την άσκηση της κυβερνητικής εξουσίας με την «κατάσταση έκτακτης ανάγκης». Η επίκλησή της είναι ένσκοπη ενέργεια, που σχετίζεται με την παραβίαση μιας αρχής συστατικής για το κοινωνικό κράτος δικαίου: το κράτος δεν δικαιούται να εγκαταλείπει τον ρυθμιστικό ρόλο του και τη συναφή εξουσία, που του αναγνωρίζει το Σύνταγμα, να μεριμνά για την ίση και ευχερή πρόσβαση όλων στα δημόσια κοινωνικά αγαθά, όπως είναι η κοινωνική πρόνοια και ασφάλιση, η παιδεία, η υγεία και η εργασία ως προϋπόθεση για αξιοπρεπή ζωή. Η αποσάθρωση των κοινωνικών δικαιωμάτων προϋποθέτει την επίκληση της «έκτακτης ανάγκης».

Έργο του Φράνσις Μπέικον, 1969

Η ηθικοπολιτική δικαιολόγηση αυτών των δικαιωμάτων γίνεται σε αναφορά προς την αξία της ίσης αξιοπρέπειας και της κοινωνικής αλληλεγγύης. Το εναγκαλιζόμενο με τον εσμό της ακροδεξιάς πρωθυπουργικό επιτελείο κηρύττει τον αναγκαίο περιορισμό αυτών των αρχών, τις οποίες διασύρει ως απολιθώματα της μεταπολίτευσης. Προφανώς και έχουν πρόβλημα με τη μεταπολίτευση όσοι δεν είχαν πρόβλημα με τη χούντα — με τη θρασεία αρωγή των ΜΜΕ, ορισμένα από τα οποία εξακολουθούν να δανείζονται από τις τράπεζες, όταν ένας μικροεπαγγελματίας δεν μπορεί. Ο τελευταίος πρέπει να πιστέψει ότι του φταίνε οι «Μεχμέτ» και οι «Χασάν» — απλώς και μόνο επειδή δεν τους λένε «Γιάννη» ή «Κώστα»–, αυτοί που σταυρώνονται από τους επανακάμψαντες Χίτες, οι οποίοι υψώνουν σβάστικες στις συνοικίες της Αθήνας. Η αυταρχική εκτροπή του νεοφιλελευθερισμού έχει ανάγκη τους νεοναζί της Χρυσής Αυγής, προκειμένου να πλήξει τη δημοκρατία και την Αριστερά, για να επιτύχει την υποταγή της δυσπραγούσας κοινωνίας.

 Η ιδεολογική ταύτιση ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ. και η συνεργασία με την Ακροδεξιά

Ας αναρωτηθούμε: η διακυβέρνηση ασκείται δημοκρατικά ή αυταρχικά; Εάν ισχύει το δεύτερο, τότε, ως αξιωματική αντιπολίτευση, καλώς στηρίζουμε όσους δικαίως διαμαρτύρονται. Η ειρηνική διαμαρτυρία είναι έκφραση της δημοκρατικής νομιμότητας και του συλλογικού δημοκρατικού αυτοκαθορισμού. Ο ΣΥΡΙΖΑ εντέλλεται να εκφράσει αυτή την αγανάκτηση, να τη θέσει εντός του αντιπολιτευτικού και προγραμματικού του λόγου και να την αναδείξει στο κοινοβούλιο και την κοινωνία. Όσοι λοιδορούν τον ΣΥΡΙΖΑ, επειδή στηρίζει τη διαμαρτυρόμενη κοινωνία, παραβλέπουν ότι αυτός πράττει με σεβασμό στην αντιπροσωπευτική μορφή του πολιτεύματος. Ο ΣΥΡΙΖΑ, ασκώντας αντιπολίτευση, πράττει το καθήκον του. Αντιπροσωπεύει αυτούς που τον όρισαν αξιωματική αντιπολίτευση.

Έργο του Τζωρτζ Γκρος, 1920

Είναι υπεύθυνη, θεσμική στάση, αναγκαία για την ομαλή λειτουργία του δημοκρατικού μας πολιτεύματος. Το πράττει και η κυβέρνηση; Θα πρέπει να εξετάσουμε πώς κυβερνά, καθώς και το ότι ακύρωσε το μεταπολιτευτικό, καραμανλικό «συμβόλαιο», που προέβλεπε πολιτική αυστηρού διαχωρισμού Κεντροδεξιάς και Ακροδεξιάς: την άκρα Δεξιά η καραμανλική Δεξιά την έθετε εκτός συμμαχιών.

Υφιστάμεθα την επίθεση του κεφαλαίου εναντίον της κοινωνίας, σε όλη την Ευρώπη. Το μεταπολεμικό, κοινωνικό κράτος κόστισε ακριβά στο κεφάλαιο. Τώρα, το κεφάλαιο παίρνει πίσω, στο πολλαπλάσιο, ό,τι αναγκάστηκε να παραχωρήσει. Στην ουσία, ακυρώνει τον μετασχηματισμό του φιλελεύθερου κράτους σε κοινωνικό κράτος. Το τελευταίο δεν υπήρξε χωριστή μορφή κράτους: προέκυψε και έλαβε συνταγματική μορφή ως εξέλιξη του φιλελεύθερου κράτους, με σκοπό την ενσωμάτωση των αρχών της αλληλεγγύης και την εναρμόνισή της με τις φιλελεύθερες αρχές. Είναι ιστορική εξέλιξη που υπήρξε αποτέλεσμα αγώνων. Γι’ αυτό, ο αντιφιλελευθερισμός, όταν στρέφεται κατά του πολιτικού φιλελευθερισμού, δεν είναι αντικαπιταλιστικός ούτε ριζοσπαστικός. Αρκεί να δούμε ότι ο νεοφιλελευθερισμός προκαλεί τη μέγιστη κρατική παρέμβαση, προκειμένου να περιστείλει ατομικά και συλλογικά δικαιώματα ή να κατευθύνει την πορεία μετοχών στο χρηματιστήριο, όπως έκανε, από του βήματος του κοινοβουλίου, ο υπουργός Οικονομικών με τη μετοχή του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου.

Το κοινωνικό κράτος συνυπήρχε με τις αξίες του πολιτικού φιλελευθερισμού ως προς τον σεβασμό των δικαιωμάτων. Το ότι προσβλέπουμε στον δημοκρατικό σοσιαλισμό και τον ριζοσπαστικό, κοινωνικό μετασχηματισμό δεν σημαίνει ότι θα παραβλέψουμε πως οι αρχές του πολιτικού φιλελευθερισμού και του δημοκρατικού ρεπουμπλικανισμού προσδιορίζουν το περιεχόμενο της δημοκρατίας στον όρο «δημοκρατικός σοσιαλισμός». Ο κυβερνητικός νεοφιλελευθερισμός συμπορεύεται με την άκρα Δεξιά, ώστε συνεργάτες του πρωθυπουργού και υπουργών να δηλώνουν ότι δεν ενδιαφέρονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις συναφείς διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας ή να αναμέλπουν ύμνους στον Χίτλερ, σε βιβλία. Η εφαρμογή αυτής της πολιτικής προαπαιτεί τη μείζονα κρατική παρέμβαση ως προς τη συρρίκνωση ατομικών και συλλογικών δικαιωμάτων (οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας είναι έκφραση της συλλογικής αυτονομίας) και την πλήρη απουσία του κράτους ως προς τη στήριξη συλλογικών κοινωνικών αγαθών.

Η ασκούμενη πολιτική προϋποθέτει την περιστολή των αξιών της δημοκρατίας, ως προς τον συλλογικό αυτοκαθορισμό, και του πολιτικού φιλελευθερισμού ως προς τον σεβασμό των δικαιωμάτων. Αυτό υφίστανται οι πολίτες της Χαλκιδικής. Αυτοί γνωρίζουν τι ακριβώς συνεπάγεται η καταρράκωση των δικαιοκρατικών αρχών. Τώρα, θα το μάθουν και άλλοι. Προσπάθησε να το μάθει το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης σε όσους εργαζόμενους αναγνωρίστηκε έννομη προστασία, επειδή διεκόπη η σχέση εργασίας τους. Το «μάθημα» περιελάμβανε και τους εργαζόμενους για τους οποίους είχε εκδοθεί σχετική προσωρινή διαταγή. Πρόκειται για τη διά νόμου κατάργηση δικαστικών διαταγών, δηλαδή την κατάργηση της φιλελεύθερης αρχής περί διάκρισης των εξουσιών. Είναι προς τιμήν του Α. Ρουπακιώτη που –προσωρινά, φοβούμαι– ανέκοψε αυτή την αντιφιλελεύθερη υποτροπή. Η αρχή της διάκρισης των εξουσιών είναι φιλελεύθερη και όχι δημοκρατική, όπως η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας. Δεν αφορά, όπως η λαϊκή κυριαρχία, τον δημοκρατικό, πολιτικό αυτοκαθορισμό του λαού. Αφορά τον φιλελεύθερο και δικαιοκρατικό καθορισμό της μορφής του κράτους.

Η επιχειρηθείσα κατάργηση θεμελιωδών συνταγματικών δικαιωμάτων των πολιτών, όπως και η κατάργηση δικαστικών διαταγών, κατά παράβαση της διάκρισης των εξουσιών, σημαίνει ότι πλήττονται και η φιλελεύθερη και η δημοκρατική αρχή της συνταγματικής δημοκρατικής πολιτείας. Η πολιτική του Μνημονίου στρέφεται εναντίων των αρχών του φιλελεύθερου και δημοκρατικού συνταγματισμού. Το κοινωνικό κράτος δικαίου έστρεψε τον φιλελευθερισμό προς τον εξισωτικό, πολιτικό φιλελευθερισμό. Τώρα, διάγουμε την εποχή της αντιμεταρρύθμισης σε όλη την Ευρώπη και η δημοκρατία αποτελεί εμπόδιο.

Συνεπώς, η πολιτική συρρίκνωσης της δημοκρατίας έχει έντονα ταξικά χαρακτηριστικά, παντού. Τέτοια έχει και στη χώρα μας, αλλά επειδή η εγχώρια, επιχειρηματική τάξη αποτελείται κυρίως από κατσαπλιάδες –υπερτραφέντες μέσω της δήωσης του δημοσίου πλούτου– έχει και άλλα γνωρίσματα. Είναι ο κύκλος συμφερόντων που επέβαλε να μην πληρώσουν οι ανωτέρω, αλλά να συντριβούν η μεσαία τάξη και τα ασθενέστερα στρώματα. Η καταβάρθωση των εργασιακών δικαιωμάτων και ο εκβαρβαρισμός των εργασιακών σχέσεων προϋποθέτουν αυταρχική διακυβέρνηση. Η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων και η προταθείσα κατάργηση του δικαιώματος στην απεργία μόνο δημαγωγικά μπορούν να επικαλούνται τη «σωτηρία της πατρίδας». Η πατρίδα δεν κινδυνεύει από τους εργαζόμενους, τους ανέργους και τους συνταξιούχους. Η εν λόγω πολιτική υπηρετεί συγκεκριμένο πλέγμα συμφερόντων. Είναι ο εσμός που λοιδορεί τους ανθισταμένους πολίτες της Χαλκιδικής ως τρομοκράτες και τους χρεώνει τη διασάλευση της τάξης.

Πρόκειται για τον κίνδυνο, του οποίου η επίκληση θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στην ενεργοποίηση του άρθρου 48 του Συντάγματος, το οποίο προβλέπει αναστολή διατάξεων σε περιόδους έκτακτης ανάγκης. Έκτακτη ανάγκη είναι η κατάρρευση της κοινωνίας και ο αυταρχικός περιορισμός της δημοκρατίας. Αυτή η πολιτική διασαλεύει τη συνταγματική τάξη και υπονομεύει συντακτικές αρχές της δημοκρατικής πολιτείας. Είναι πλέον σαφές ότι οι αντιμεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις έχουν πολιτικούς στόχους: τη δημιουργία εργασιακού καθεστώτος που αρμόζει στον ανωτέρω κύκλο συμφερόντων, τα οποία έχουν ταυτίσει την ευόδωση των σχεδίων τους με την κυβέρνηση της Δεξιάς και των ακροδεξιών της παραφυάδων.

Αυτοί αντιμάχονται την Αριστερά, τον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτοί ανέλαβαν τη σκαιά, πολιτική δίωξη της εφημερίδας μας, της Αυγής, καθώς και του περιοδικού Unfollow. Η δίωξη της Αυγής πλήττει ευθέως τον διαβουλευτικό χαρακτήρα της δημοκρατίας. Αυξανομένου του νεοφιλελευθερισμού, εξασθενεί ο πολιτικός φιλελευθερισμός και η δικαιοκρατική συνηγορία υπέρ του ελεγκτικού ρόλου που οφείλει να ασκεί ο Τύπος ως όργανο της δημόσιας πολιτικής διαβούλευσης και αναγκαίο μέσο για την πραγμάτωση του ίσου πολιτικού αυτοκαθορισμού και της ίσης αντιπροσώπευσης των πολιτών. Είναι δίωξη που αντιστρατεύεται το γενικό συμφέρον. Αυτές τις δημοκρατικές αξίες υπερασπιζόταν η Αυγή, με τον Ηλία Ηλιού και τον Τάσο Χαϊνογλου αυτές υπερασπίζεται και τώρα. Δεν άλλαξαν οι υπερασπιστέες αξίες της, αλλά ούτε και οι διώκτες της. Η εκτραπείσα προς τον ακροδεξιό νεοφιλελευθερισμό Δεξιά επιτίθεται στη δημοκρατία.

 Ο ΣΥΡΙΖΑ πρόμαχος της δημοκρατίας και του δημοκρατικού πατριωτισμού

Ο καπιταλισμός χρειάζεται τον φιλελευθερισμό χωρίς δημοκρατία. Χρειάζεται τον οικονομικό –όχι τον πολιτικό– φιλελευθερισμό. Ο πρώτος απολήγει σε αντιδημοκρατικό αυταρχισμό. Πλέον, όποιος είναι με τη δημοκρατία δεν μπορεί παρά να είναι αντικαπιταλιστής. Στη χώρα μας, η μεταλλαγή του κεντρώου χώρου καταφαίνεται από την ιδεολογική συνταύτιση ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. Το ΠΑΣΟΚ απεμπόλησε την ιδρυτική, κενόηχη αναφορά του στον σοσιαλισμό και υιοθέτησε την ιδεολογική ταυτότητα της Δεξιάς, τον λεγόμενο «κοινωνικό φιλελευθερισμό». Αυτές οι δυνάμεις χρειάζονται την αυταρχική εξουσία. Η άσκησή της μπορεί να γίνεται νομίμως ή και κατά παράβαση της δημοκρατικής νομιμότητας. Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να υπερασπίζεται τη δημοκρατική νομιμότητα και την αξία του δημοκρατικού αυτοκαθορισμού του λαού. Αυτή είναι η αξία του δημοκρατικού πατριωτισμού και της ρεπουμπλικανικής εννόησης του γενικού συμφέροντος. Η αυταρχική εξουσία ασκείται στο όνομα της ασφάλειας, προς συρρίκνωση των ατομικών και πολιτικών ελευθεριών. Η αυταρχική εξουσία του Μνημονίου αδιαφορεί για τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς και τον ακώλυτο κοινοβουλευτικό διάλογο.

Ξανά για το ΕΑΜ, ξανά για την ΕΔΑ, ξανά για τη συνέχειά τους

Ο ΣΥΡΙΖΑ, αναδεχόμενος την κληρονομιά της σύμφυσης δημοκρατίας και σοσιαλισμού, ελευθερίας και ισότητας, οφείλει να ανοιχτεί στους πολίτες και πρώην ψηφοφόρους του προοδευτικού Κέντρου. Δεν θα μας κάνει λιγότερο αριστερούς αυτό. Και αυτοί κατατρύχονται από τις συνέπειες αυτής της πολιτικής. Και αυτοί είναι μέρος μιας αναγκαίας πολιτικής εθνικής αλληλεγγύης, όπως αυτή που οργάνωσε το ΕΑΜ. Το καθήκον του ΣΥΡΙΖΑ — μαζί με τον σκοπούμενο σοσιαλιστικό μετασχηματισμό– είναι και πατριωτικό. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να προασπίσει την βαλλόμενη λαϊκή κυριαρχία, τα υπονομευόμενα κυριαρχικά δικαιώματα, την πληγείσα εθνική, πατριωτική αξιοπρέπεια. Θα πρέπει, όπως έπραξε η ΕΔΑ, να αποτελέσει εγγυητή των αξιών της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας –αλλά και των δικαιωμάτων των εργαζομένων και των ανέργων– των κοινοβουλευτικών θεσμών και του αντιπροσωπευτικού ελέγχου.

Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να είναι η δύναμη που θα αναπροσδιορίσει τον δημόσιο χώρο του γενικού συμφέροντος, του δημόσιου αγαθού αλλά και των όρων για μια εθνική στρατηγική. Αυτό είναι το ηθικοπολιτικό καταπίστευμα του δημοκρατικού πατριωτισμού, που μας άφησαν ο Ρήγας, ο Γληνός και το ΕΑΜ. Είναι όμως και η προοπτική της αναγκαίας κοινωνικής εμβάθυνσης της δημοκρατίας: ο δημοκρατικός σοσιαλισμός.

Ο Στέφανος Δημητρίου διδάσκει φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Περί ασφάλειας...

Του Δημοσθένη Παπαδάτου - Αναγνωστόπουλου, απο την Αυγη...

Στις φυλακές και τα κρατητήρια μεταναστών χθες, και στην Ιερισσό σήμερα, γράφεται ένα ακόμα κεφάλαιο στην ογκώδη, πλέον, Μαύρη Βίβλο του υπουργείου Προ.Πο. Καθώς δε η μεταμεσονύχτια λειτουργία της αστυνομίας συστηματοποιείται (θυμίζω τις εφόδους σε Χαλυβουργία, αμαξοστάσια και, πιο πρόσφατα, την Επιχείρηση «Θέτις»), οι διαφορές μεταξύ «αυτονομημένου» και κατ’ εντολήν ολοκληρωτισμού εξαφανίζονται. Γίνεται, έτσι, σαφές ότι η ΕΛ.ΑΣ. δεν διαχειρίζεται γενικώς την «ασφάλεια», ούτε καν το περίφημο «αίσθημα ασφάλειας» (αυτό το τελευταίο, εξάλλου, είναι μάλλον δουλειά ψυχολόγων και όχι αστυνομικών). Κι ενώ συμβαίνουν αυτά, η συγκυβερνώσα ΔΗΜ.ΑΡ. και οι έγκριτοι νομομαθείς της εννοούν να επιβεβαιώνουν τον Τάσο Αναστασίου, αυτοπεριοριζόμενοι στο «παρών».
Καθένας καταλαβαίνει πια ότι η παράθεση των εκάστοτε φρικαλεοτήτων της αστυνομίας δεν προσφέρει τίποτα στην κατανόηση, πολύ δε περισσότερο στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Καθένας καταλαβαίνει, επίσης, ότι μια αστυνομία υπό τους Σαμαρά και Δένδια δεν μπορεί παρά να είναι εστία διαρκούς ανωμαλίας. Ενώ όμως ισχύουν αυτά, παραμένουν δύο ερωτήματα που αφορούν τη συγκεκριμένη αστυνομία στη συγκεκριμένη συνθήκη. Το πρώτο: Μέχρι πού φτάνουν τα όρια της πολιτικής εργαλειοποίησής της από την παρούσα κυβέρνηση; Το δεύτερο: Είναι δυνατόν μια εργαλειοποιημένη και -ταυτόχρονα- εκφασιζόμενη αστυνομία να διαχειρίζεται ανεξέλεγκτη τη δημόσια ασφάλεια;
Ας δούμε κατ’ αρχάς το πρώτο, μ’ ένα παράδειγμα που δεν αφορά άμεσα την ΕΛ.ΑΣ. Τον περασμένο Ιανουάριο, ο Γιώργος Μελιγγώνης σημείωνε στην "Αυγή" ότι μετά την αποχώρησή του από τη θέση του υπευθύνου της Ν.Δ., ο Θ. Δραβίλας αναλάμβανε, «με προσωπική απόφαση του πρωθυπουργού», τη νευραλγική θέση του διοικητή της ΕΥΠ: τις διαδρομές αυτές μας θυμίζει το ρεπορτάζ του περιοδικού "Unfollow" για την «Ομάδα Αλήθειας». Οι μονίμως ανησυχούντες για την «κομματικοποίηση του κράτους» δεν είπαν τότε κουβέντα. Δεν αφορά άραγε αυτό την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής; Και για να επιστρέψουμε στα της ΕΛ.ΑΣ. δεν αφορά την ίδια Επιτροπή το διαρκές αίσχος του Αγίου Παντελεήμονα, τα κολαστήρια της Αμυγδαλέζας και της Κορίνθου, η υπόθεση Καπετανόπουλου και η παράδοση της Διεύθυνσης Εσωτερικών Υποθέσεων στη συγκάλυψη βασανισμών και άλλων ανδραγαθημάτων, με τελευταίο το περιστατικό της Κοζάνης;
Ας δούμε και το δεύτερο. Σύμφωνα με το ν. 4058/12 (22.3.2012), που τροποποιεί νόμο του 2000, «όποιος συμμετέχει ενεργά στην καταδίωξη ή σύλληψη δραστών σοβαρών εγκληματικών πράξεων ή σε αστυνομική επιχείρηση προς πρόληψη και καταστολή του εγκλήματος ή σε επιχείρηση του Πυροσβεστικού Σώματος προς κατάσβεση πυρκαγιάς ή διάσωση κινδυνευόντων προσώπων, εκθέτοντας αποδεδειγμένα τη ζωή του σε κίνδυνο, εισάγεται καθ' υπέρβαση και χωρίς εξετάσεις στη Σχολή Αστυφυλάκων ή Πυροσβεστών, μετά από αίτησή του» -υπό προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος και που τεκμηριώνει Ένορκη Διοικητική Εξέταση. Με άλλα λόγια, πατώντας σε μια ερμηνεία περί δημόσιου συμφέροντος που προκρίνει την αποτελεσματικότητα των Σωμάτων Ασφαλείας, ο νόμος όχι μόνο προβλέπει, αλλά επιβραβεύει (συνεπώς ενθαρρύνει) τη συμμετοχή μη ένστολων στο έργο των Σωμάτων αυτών. Αυτή, όμως, δεν είναι η μόνη δυνατή τάξη πραγμάτων. Αν το δημόσιο συμφέρον συναρτάται, μεταξύ άλλων, και με τη δημοκρατική λειτουργία των Σωμάτων Ασφαλείας (με ό,τι δομικό όριο έχει αυτή), γιατί να μην είναι τουλάχιστον εξίσου θεμιτοί, στην καθημερινότητα, η παρουσία και ο έλεγχος από μη ένστολους (διαπαραταξιακές δημοτικές ή/και εξειδικευμένες επιστημονικές επιτροπές, εκπροσώπους κομμάτων και ΜΚΟ, ανεξάρτητες αρχές κ.ο.κ.) του αστυνομικού έργου;
Η επιστροφή στο μετεμφυλιακό κράτος ανωμαλίας είναι πια πανθομολογούμενη. Δεν είναι όμως μοιραία. Αν ισχύει ότι η έξαρση του αυταρχισμού δεν είναι παρά ενίσχυση των «οχυρωματικών έργων» μπροστά σε μια κοινωνική πλειοψηφία που δεν έχει να χάσει τίποτα (έχει μάλιστα δώσει πολλαπλά δείγματα γραφής της διαθεσιμότητας και της μαχητικότητάς της...), το ξήλωμα της οχύρωσης -με τη χρήση των υφιστάμενων κανόνων, αλλά και με την τροποποίησή τους- μπορεί και χρειάζεται να είναι ένα κεφάλαιο στην πολιτική της ανατροπής που υπερασπίζεται ο ΣΥΡΙΖΑ.

Όταν τρίψεις τη μούρη κάποιου με στάχτη, αυτός θα στην τρίψει με πυρίτιδα…

Κώστας Κρεμμύδας, απο την Εποχη...

Στον Κάτω Κόσμο / σ’ οδηγούνε οι ασπάλακες / στον Πάνω Κόσμο / σε μοιράζουν οι τυχαίοι
(Χρυσούλα  Αγκυρανοπούλου, Βύβλος, εκδ. Μανδραγόρας)

…γράφει σε ένα στίχο του ο Αλέξανδρος Αραμπατζής προειδοποιώντας για τα αυτονόητα. Και δε χρειάζεται να διδάσκεις πολιτικές επιστήμες στο Πάντειο, ή όπως αλλιώς θα το βαφτίσουν οι ομογάλακτοι του Κουβέλη, για να διαπιστώνεις τις δημοκρατικές παρεκβάσεις, ή τη συγγένεια με τους επίσης ακατανόμαστους του ’67.

Δεν πρόλαβε να φύγει ηλεκτρονικά το κείμενο της περασμένης βδομάδας για την κληρονομικότητα στη δουλεία και τον εθισμό μας στα βασανιστήρια κι ήρθαν τα νέα κρούσματα να ανατριχιάσουν τον υπουργό Δικαιοσύνης(!). (Το θαυμαστικό αφορά τη δικαιοσύνη όχι την ανατριχίλα).
Σ’ αυτή τη χώρα ο Ύψιστος (Μεγαλοδύναμος, ή όπως αλλιώς τον προσαγορεύετε) έχει κέφια. Είναι χωρατατζής. Του αρέσει το ξεγύμνωμα, η απομυθοποίηση. Αλλιώς δεν εξηγούνται τα σενάρια που σκάρωσε: βασανιστήρια, βία, απολύσεις, στρατιωτικοί νόμοι, επιστρατεύσεις, προεδρικά διατάγματα, φίμωση της Βουλής, τηλεοπτικές αρένες, χαλκεία, συνοδοιπορία με τους Άδωνη, Βορίδη, Δένδια.
Κι όλα αυτά μπροστά στ’ απορημένα πρόσωπα των ανατριχιαστικά δεσμικών. Που από εκφραστές της έννομης κατάντησαν απολογητές της ένστολης τάξης. (Ήδη για την αντιμετώπιση των απειθών ναυτεργατών επισκευάζονται πυρετωδώς και τα εγκαταλειμμένα γερμανικά πυροβολεία στη νοτιανατολική Αττική.) Ενώ η Αλίκη Βουγιουκλάκη ξαναπροβάρει το ρόλο της στην Υπολοχαγό Νατάσα.

Κι η θεία μου ανατρίχιαζε όταν διάβαζε τα σινε-ρομάντζα του Ντόμινο. Κι εγώ όταν άκουγα τον Πεταλωτή, όταν ζω (και το χειρότερο συνηθίζω) τη διαστρέβλωση των στρεψόδικων –που όσο σαπίζουν, τόσο ασχημονούν–, όταν παρακολουθώ τον τύπο του Συγκροτήματος. Που λες και όρισαν προστάτιδα θεά τους την Κίρκη. Ειδάλλως δεν εξηγείται η ομαδική παραμόρφωση. Γιατί μάλλον σαν άνθρωποι μπαίνουν στο Μέγαρο.

Βέβαια ο Ρουπακιώτης έπρεπε να ανατριχιάζει προ πολλού: με τον Μανώλη Κυπραίο, τις κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις του Μάριου Λώλου στη συγκέντρωση μνήμης του 77χρονου αυτόχειρα, με τους άλλους 4.000 αυτόχειρες, τις «επιχειρήσεις» των ΜΑΤ, τον νεκρό απεργό του ΠΑΜΕ, την ηλεκτροπληξία του σενεγαλέζου μικροπωλητή, πατέρα δύο παιδιών, τους διασωληνωμένους νέους (όχι 23 και 24 ετών, του Καβάφη), αλλά μόλις 16 και 19, ύστερα από καταδίωξη της ομάδας ΔΙ.ΑΣ. στην πλατεία …Ελευθερίας!

«Οι δρόμοι επίφοβοι/ Χωρίς ορόσημα η μεγάλη νύχτα/ Όμως αυτοί που συναντήθηκαν στην περιπλάνηση/ Κι είδαν μαζί τους ίσκιους να μεταμορφώνονται/ Την καινούρια διάταξη της αρετής/ Περ’ από τους καπνούς, τα εγκλήματα, τους ξολοθρεμούς […] Δεν θα ξεχάσουν», διαβεβαίωνε ήδη από το 1965, η μόλις αποχωρήσασα Λύντια Στεφάνου. Και δεν είναι μόνο η οργή για τη βία, το ψεύδος, την απάτη που υποβόσκει στα σκυμμένα κεφάλια.
Δεν είναι ο παρατεταμένος Μεσαίωνας ενός λαού που βρήκε την υπόστασή του στη Γαλλική Επανάσταση. Που στάθηκε στη Διακήρυξη Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της 26ης Αυγούστου 1789: Οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και παραμένουν ελεύθεροι και έχουν ίσα δικαιώματα. Οι κοινωνικές διακρίσεις μόνο στο κοινό συμφέρον μπορούν να βασίζονται. Σκοπός κάθε πολιτικής οργάνωσης είναι η διαφύλαξη των φυσικών και απαράγραπτων δικαιωμάτων του ανθρώπου: ελευθερία, ιδιοκτησία, ασφάλεια. αντίσταση στην καταπίεση (δικαίωμα και υποχρέωση για τον πολίτη). Πηγή κάθε εξουσίας είναι αποκλειστικά το έθνος.
Κανένα σώμα, κανένα άτομο δεν μπορεί να ασκήσει εξουσία που δεν απορρέει από το έθνος.

Οι κοινωνίες αποτελούν αντανάκλαση του ανθρώπου κι όπως στον άνθρωπο έτσι και στην πόλη πρέπει να υπάρχει αιδώς και δίκη (Πρωταγόρας). Δηλαδή φιλότιμο, αυτοσεβασμός, αλλά και σεβασμός των νόμων και των δικαιωμάτων των άλλων. Προϋπόθεση για μια ευνομούμενη πολιτεία. Το φόβο, τον τρόμο και την υποταγή καλλιεργούν οι δυνάστες. Αλίμονο στους ηγέτες που βασίζουν την επιβίωσή τους στην παρακμή, τη φτώχεια, την καταστολή και την εξαθλίωση, στα ένστικτα αντί τις ιδέες. Κι από αυτή τη σκοπιά άτιμος δεν είναι μόνον όποιος μετέρχεται μεθόδων, αλλά και όποιος σωπαίνει. Ή απλώς ανατριχιάζει όταν τα βλέπει.

«Ουφ! τελειώσαμε», άφησαν ένα επιφώνημα ανακούφισης ο περισσότερο και ο λιγότερο βαρύς της ωριαίας εκπομπής «αριστερά χωρίς πρόγραμμα, αλλά με απαντήσεις». (Στις ερωτήσεις ήταν ανέκαθεν το πρόβλημά μας). Τέτοια απροθυμία προς συνεντευξιαζόμενη, (λες και τους έβαζες να πιουν καθάρσιο), είχα να δω από την εποχή της Κανέλλη.
Μοιάζουν άλλωστε κι οι δυο, (εκτός από το μαλλί): μιλάνε μόνες τους, δεν χρειάζονται ερωτήματα, απαντούν πριν καν ερωτηθούν, το ‘on” τις βρίσκει ήδη στον αέρα, απτόητες συνεχίζουνε στο “off”. Λελογισμένη χρήση μεταφορών και παρομοιώσεων.
Κάπου στην άκρη κι ένα κομπλιμέντο για τον παρουσιαστή (αν υπάρξει κενό στο χειμαρρώδη λόγο τους). Μακριά απ’ αυτές ο λαϊκισμός του τύπου: «Γιώργο μου ξέρεις πόσο εκτιμώ εσένα και την εκπομπή σου».
Προσπαθώ να αλλάξω θέμα τώρα που όλα αλλάζουν. Και προσαρμόζονται. Εκτός της νοοτροπίας. Και των μηχανισμών. (Τελικά αφού θα διορίζονταν οι ίδιοι, γιατί ’καναν ψηφοφορίες;) Για τους επαρχιώτες σύνεδρους; Ή χάριν μεταγενέστερης αυτοκριτικής: «υπήρξαν αδυναμίες».

Ένα μήνα πριν τον ΣΥΡΙΖΑ είχαμε το 18ο Συνέδριο του ΚΚ Κίνας όπου 82,6 εκατομμύρια μέλη εξέλεξαν 2.268 αντιπροσώπους (ούτε καν 3.000). Που με τη σειρά τους ψήφισαν 204 τακτικά μέλη (ούτε καν 301) της Κεντρικής Επιτροπής, και 25μελες Πολιτικό Γραφείο, απ’ όπου διορίστηκαν οι 9 του πρωινού καφέ.
Δε λέω να κάνουμε τους Κινέζους. Δεν με θέλγει καν το ευπροσάρμοστό τους στο σύστημα.

Μήπως όμως να τους ακολουθήσουμε μειώνοντας έστω τους σύνεδρους, την Κ.Ε, ή τους διορισμένους; Ή αυξάνοντας τουλάχιστον κατά 82 εκατομμύρια τα μέλη του κόμματος.


Κώστας Κρεμμύδας
mandragoras_magazine@yahoo.gr

Η επικοινωνία του φόβου...

ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗ, απο την Αυγη...

Τα «κρούσματα» δεν είναι πια μεμονωμένες εκπυρσοκροτήσεις και επικοινωνιακές ασχήμιες στο βωμό της τόνωσης της ηγετικής εικόνας του Αντώνη Σαμαρά ή του υπουργού της δημόσιας τάξης. Δείχνουν πια, ολοκάθαρα, ότι μια λογική - και ο παραλογισμός, βέβαια, διαθέτει τη λογική του- λιπαίνει το έδαφος για ακροδεξιές εκτροπές. Εκτροπές μέσα στο κράτος, μέσα σε θεσμούς και όχι μόνο στις μιλιτέρ παράτες και στις καταδρομικές «ασκήσεις» της Χρυσής Αυγής.
Όταν η ίδια η πολιτική εξουσία δείχνει να αντιλαμβάνεται την εμπέδωση της ευταξίας ως εκδίκηση και επίδειξη, το αποτέλεσμα είναι γνωστό: η ανατροφοδότηση της αυτοδικίας και του ερεβώδους μίσους για τη δημοκρατία. Κι όταν μια ορισμένη δημοσιογραφία της εξαχρείωσης μετέχει ολόψυχα σε αυτή την επιχείρηση αναθερμαίνει τις ισοπεδωτικές και συνωμοσιολογικές αντιλήψεις περί "ξεπουλημένων δημοσιογράφων". Και όταν, ακόμα, φορείς και πρόσωπα όπως η Διεθνής Αμνηστία και ο επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης θέτουν καυστικά ερωτήματα για την ελληνική πολιτεία, κάποια όρια έχουν, προφανώς, ξεπεραστεί.
Η συγκεκριμένη επίκληση στην αποφασιστική πάταξη της ανομίας φανερώνει συγκεκριμένο πολιτικό σχεδιασμό. Δεν αφορά την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας αλλά μια αδιάλλακτη και σωρευτική αντιμετώπιση απεργιών, κινητοποιήσεων, διαφορετικών μορφών κοινωνικής διεκδίκησης. Η ευκολία με την οποία κηρύσσονται «επιστρατεύσεις» και «επιτάξεις» αποδεικνύει το παιχνίδι με τις κοινωνικές διαιρέσεις και την ανεύθυνη αδιαφορία για τον τραυματισμένο κοινωνικό ιστό. Προβάλλεται έτσι μια νέα ιδιότυπη αντίληψη για το δίκαιο και τους κανόνες του κράτους δικαίου, για την άσκηση των ελευθεριών και τον έλεγχο της εξουσίας.
Και το ερώτημα δεν είναι αν το επιτελείο του πρωθυπουργού συμμερίζεται πλέον τους αξιακούς κώδικες της «Espresso», της «Δημοκρατίας» ή των «Παραπολιτικών». Το ερώτημα απευθύνεται σε εκείνους που έχουν συνταχθεί σε μια απολύτως ιδιοτελή στρατηγική σαν αδύναμες αποχρώσεις σε μια εμφανώς δεξιά αντίληψη για τη δημοκρατία, τα δικαιώματα, τα δημόσια αγαθά.
Μοιάζει πια έξω από κάθε πολιτική λογική η συμπόρευση με τον οπαδό της θανατικής ποινής Βορίδη και τις αντιλήψεις του που τείνουν να γίνουν ηγεμονικές στο επιτελείο της Νέας Δημοκρατίας. Είναι θλιβεροί οι χαριεντισμοί με τους «Αδώνιδες» και η ιδέα κάποιων ότι η Κεντροαριστερά βρίσκεται ή πρέπει να αισθάνεται κοντύτερα στο πνεύμα Δένδια από όσο στον Τσίπρα.
Η επικοινωνία του φόβου και της αξιοποίησης των διχασμών είναι ένας τρόπος εύθραυστης πολιτικής κυριαρχίας. Μαζί, φυσικά, με την ψυχολογία της «εξόδου από τα δύσκολα». Θα έλεγε κανείς ότι όλα τούτα είναι μέσα στο πολιτικό παιχνίδι, στη σκληρότητα και στους κυνισμούς που συχνά διαφεντεύουν σε όλα τα καθεστώτα. Σε αυτή όμως τη θερμή συγκυρία, αυτή η μεθοδολογία είναι ένα άκρο. Και δυστυχώς δεν βλέπουμε σοβαρές αποστάσεις, πόσο μάλλον μια αξιοπρεπή καταδίκη, από όσους καθημερινά στήνουν τον χορό της καταγγελίας των άκρων.

Η ΕΡΕ που δεν ξέχασαν...

TOY ΝΙΚΟΥ ΣΚΟΠΛΑΚΗ*, απο την Αυγη...

«Ο δεσμός που μας συνδέει με την αέναη ανακατασκευή της ιστορίας είναι μια ζώσα σχέση, καίτοι το γεγονικό αντικείμενό της είναι και θα είναι για πάντα νεκρό», είχε γράψει κάποτε ο Άγγελος Ελεφάντης. Μπορούμε, λοιπόν, να ανιχνεύσουμε πάνω στο δομικό πλέγμα των Μνημονίων την ανακατασκευή των σχημάτων που ενοποίησαν πολιτικά και ιδεολογικά τη μετεμφυλιακή δεξιά διαχείριση.

Στη δεκαετία του ’50, η ανάγκη να μονιμοποιηθεί μια «αυταρχική δημοκρατία», όπου ο οικονομικός αποκλεισμός θα συνέπιπτε με πολιτικές και ιδεολογικές διακρίσεις, αντιστοιχούσε σε ένα οικονομικό πρότυπο, το οποίο προέβλεπε αφενός επιδοτήσεις, φορολογικές απαλλαγές και πλεονεκτική εκμίσθωση του δημόσιου πλούτου για το εγχώριο και ξένο κεφάλαιο, ενώ αφετέρου καθιέρωνε τη φτώχεια ως μοναδική προοπτική για τον μέσο πολίτη.
Όταν οι δυτικο-ευρωπαϊκές χώρες προωθούσαν, αντιφατικά έστω, στοιχεία πολιτικού και οικονομικού εκδημοκρατισμού, η εδραίωση της ΕΡΕ στην εξουσία, με δυσώνυμες μεθοδεύσεις, θεσμοποιούσε τον οικονομικό και κοινωνικό καταναγκασμό σε ένα σύστημα διακυβέρνησης χωρίς αξιακές δεσμεύσεις: Η κοινωνική δικαιοσύνη και η πολιτική χειραφέτηση ανάγονταν σε «εχθρούς του έθνους μας».

Η ΕΡΕ συνομολόγησε με τους πρόμαχους των δικτατορικών εκτροπών την άρθρωση του πολιτικού συστήματος μέσα από τους μηχανισμούς της κρατικής βίας. Μωροφιλόδοξοι διανοούμενοι και έμμισθοι προπαγανδιστές είχαν αναλάβει τη διήθηση του συνονθυλεύματος με την ενίσχυση του δεξιού λαϊκισμού, τη διάδοση της μνησικακίας, την επιβράβευση της φοβικής ημιμόρφωσης.
Περιορίζοντας το πεδίο των ελευθεριών, επεδίωκαν στρεβλή ανάπτυξη σε κοινωνικό κενό, με ελάχιστα ψίχουλα να κατρακυλούν προς τη βάση της κοινωνικής πυραμίδας, όποτε η φαλκιδευμένη κοινωνική ανοδικότητα έπρεπε να συνοδεύεται από στοχευμένες πελατειακές σχέσεις. Οι εργάτες ήταν επικίνδυνοι ως δυνάμει κομμουνιστές, οι αντισυστημικοί διανοούμενοι ήταν φαύλοι και συνοδοιπόροι, οι «επαρχιώτες» έπρεπε να πεθαίνουν αθόρυβα στα χωριά τους δίχως πόρους και γιατρό ή να περιφέρονται ημιαπασχολούμενοι στο κλεινόν άστυ, στιγματισμένοι ως «πλεονάζοντες» εσωτερικοί μετανάστες.
 Η οικονομική αντίληψη της ΕΡΕ συμβάδιζε με κοινωνικό ρατσισμό, πρωτόγονο εθνοφυλετισμό, αντιδιαφωτιστικό σκοταδισμό, κατασταλτική κηδεμονία.
 Η ιδεολογική της μήτρα ξέβρασε πολιτικούς δολοφόνους, προβοκάτσιες, εμφύλιο λόγο. «Να είναι κανείς οργανωμένος έτσι, ώστε όταν δεν τον πιστεύουν πια, να τους αναγκάζει να τον πιστέψουν διά της βίας», συνιστούσε ο Μακιαβέλλι στον εκ Μεδίκων ηγεμόνα του, και οι ΕΡΕσιάρχες το κατέστησαν ιδεολογικό προφίλ της ελληνικής Δεξιάς, απολύτως ενεργό, ως φαίνεται, στους κυβερνητικούς επιγόνους και νοσταλγούς τους.
Οι τελευταίοι, με αιχμή τον πανικό της διαπλοκής για τα προνόμιά της, επικαιροποιούν τον κατασταλτικό αυταρχισμό μέσω ιδεολογικών στερεοτύπων προς εκμετάλλευση, ως δήθεν διαχρονική ιδεολογική ουδετερότητα των «νομίμων και ηθικών». Οι υπέρ αυταρχισμού τοποθετήσεις τους δεν είναι πια υπαινικτικές, όπως όταν μεταπολιτευτικά επιχειρούσαν με διαλείψεις και αναδιηγήσεις να κόψουν τον ομφάλιο λώρο της Ν.Δ. με την ΕΡΕ (κάτι που δεν εμπόδιζε, πάντως, την εμφάνιση Κενταύρων, Ρέιντζερς και δολοφόνων του Τεμπονέρα).
Σήμερα που η υιοθετημένη ΕΠΕΝ διεκπεραιώνει με την προσήκουσα αναισχυντία τη διαπόμπευση των κοινωνικών δικαιωμάτων στην καρδιά του «ευρωπαϊκού κεντροδεξιού μετώπου» (sic), η περιφρόνηση κάθε αξιακής δέσμευσης στην οικονομία και την πολιτική εκβιάζει τη βίαιη συμμόρφωση των πολιτών στη μνημονιακή ορθοδοξία, επανεγγράφοντας την παρασυνταγματική κληρονομιά της ΕΡΕ στις σύγχρονες συνθήκες.
Το 1967, μεγάλο μέρος του δεξιού πολιτικού κόσμου πιάστηκε με τις robes de chambre από εκείνους που, ασύδοτοι στον σκληρό πυρήνα του κράτους, θέλησαν να στρέψουν το αυταρχικό πλαίσιο και εις βάρος των πρώην πολιτικών προστατών τους.
Αυτό το τμήμα του δεξιού πολιτικού κόσμου εγκατέλειψε εκ των υστέρων τη σπερμολογία εναντίον της Αριστεράς για να παραδεχτεί, έστω και με μισό στόμα, ποιοι έβαζαν βόμβες στον εορτασμό του Γοργοποτάμου το 1964 ή έκαναν σαμποτάζ στον Έβρο το 1965.
 Σήμερα, καμία τιμή δεν περιποιεί ο ακρωτηριασμός της sine qua non λαϊκής κυριαρχίας με συκοφαντίες εναντίον της Αριστεράς, επειδή αρνείται να αποδεχτεί τη λεηλασία των κοινωνικών πόρων. Αν κάποιοι δεν ξέχασαν την ΕΡΕ, ας γνωρίζουν ότι ούτε εμείς την έχουμε ξεχάσει.
* Ο Νίκος Σκοπλάκης είναι ιστορικός

Αυταρχική Δημοκρατία...

Του Μ. Γκίβαλου - "Επίκαιρα", μεσω του Βαθυ Κοκκινο...

Ο F.A Hayek, πατριάρχης του σύγχρονου νεοφιλελεύθερου προτύπου -που σαρώνει τις οικονομικές δομές του κράτους πρόνοιας και απαξιώνει τον πυρήνα των αξιών και των αρχών του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού-, είχε «κωδικοποιήσει» την ουσία των αντιλήψεων του στη φράση: «Η Δημοκρατία δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά ένα ωφελιμιστικό στρατήγημα, που εφαρμόζουμε προκειμένου να πετύχουμε τους στόχους μας».

Είχε δίκιο ο σημαντικός αυτός διανοητής: Δημοκρατία και νεοφιλελευθερισμός αποτελούν δύο διαφορετικές και ασύμβατες μεταξύ τους ερμηνείες του κόσμου, της κοινωνίας, της οικονομίας.
Αυτή την ιστορική σύγκρουση, που οδηγεί στην υποχώρηση και στην απαξίωση των δημοκρατικών θεσμών και λειτουργιών, βιώνουμε σήμερα όχι μόνο στη χώρα μας, αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη, στις ΗΠΑ, όπως και σε κάθε γωνιά του κόσμου, όπου οι μηχανισμοί της αγοράς και της «πλαστικής οικονομίας» κυριαρχούν.

Όπως ήταν φυσικό, η οικονομική κρίση στη χώρα μας τα τρία τελευταία χρόνια αποτέλεσε το πρώτο και απολύτως κυρίαρχο πρόβλημα. Όμως στο Καστελόριζο ο Γ. Παπανδρέου δεν ανήγγειλε μόνο την είσοδο της χώρας στο Μνημόνιο, αλλά και το οριστικό τέλος μιας ήδη βαριά τραυματισμένης Δημοκρατίας, που παρέπαιε κάτω από το βάρος των δομών της διαπλοκής, της διαφθοράς, με την ενσωμάτωση των κομμάτων της διακυβέρνησης στο σύστημα των οικονομικών συμφερόντων.

Στη δική μας περίπτωση δεν ισχύει αυτό που περιγράφει στο έξοχο ποίημα του «Τείχη» ο Κ. Καβάφης: Δεν μας έκλεισαν στα τείχη του ΔΝΤ και του Μνημονίου «ανεπαισθήτως»... Και τον «κρότο των χτιστών» και τον «ήχο» των δεσμοφυλάκων μας ακούσαμε καθαρά• έναν «ήχο» ανάμεικτο από κραυγές «σωτηριολογίας» και κινδυνολογίες, εκφοβισμούς, εκβιασμούς...

Με τον τρόπο αυτό οδηγηθήκαμε σταθερά και προγραμματισμένα σε μια αυταρχική κοινοβουλευτική Δημοκρατία, που διατηρεί έναν τυπικό μανδύα νομιμοποίησης, αλλά έχει καταργήσει τη Δημοκρατία στο ουσιαστικό της περιεχόμενο. Η εκτελεστική εξουσία υποκλέπτει την ψήφο του ελληνικού λαού μέσω απειλών και εκβιασμών και αμέσως μετά αποσύρεται και παραδίδει την εξουσία, το σύνολο των αποφάσεων μέχρι τελευταίας λεπτομέρειας, στην ξένη, στην κατοχική δομή εξουσίας. Στη συνέχεια, «νομιμοποιεί» τις αποφάσεις αυτές είτε εκβιάζοντας, απειλώντας ή και διαγράφοντας τους βουλευτές είτε ενεργοποιώντας τη «φάμπρικα» των πράξεων νομοθετικού περιεχομένου, ώστε να αποφύγει την «επώδυνη» κοινοβουλευτική διαδικασία.

Στην ουσία, υπάρχει ένας ακήρυκτος πόλεμος κατά της κοινωνίας. Γι' αυτό, όσον αφορά τόσο στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες όσο και στην ενεργοποίηση των κατασταλτικών μηχανισμών, οι κυβερνήσεις των Μνημονίων έχουν ενεργοποιήσει διαδικασίες «έκτακτης ανάγκης», όπου οι αποφάσεις της τρόικας εφαρμόζονται απευθείας, πέρα από τους κοινοβουλευτικούς δημοκρατικούς κανόνες και τους κοινωνικούς θεσμούς διαβούλευσης. Ο θεωρητικός της αυταρχικής κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, της «κοινοβουλευτικής δικτατορίας», στην περίοδο του Μεσοπολέμου, ο Καρλ Σμιτ, θα χειροκροτούσε σήμερα θερμά αν ζούσε...

Η μάχη όμως δεν έχει κριθεί, δεν έχει χαθεί, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλαν οι μηχανισμοί -οικονομικοί, πολιτικοί και ιδεολογικοί-των αγοραίων νεοφιλελεύθερων συμφερόντων. Έχουν ως κεντρική στρατηγική το διχασμό των πολιτών, την κοινωνική ένταση και αντιπαράθεση μεταξύ των κοινωνικών ομάδων. Και επιδιώκουν παράλληλα να απορρίψουμε τον ανθρωπισμό μας, την αλληλεγγύη μας, τη συλλογικότητά μας, την ίδια μας την ταυτότητα και τον ιστορικό μας πολιτισμό. Θέλουν να μας οδηγήσουν πίσω στην «κοινωνία της ζούγκλας», όπου «όλοι θα αγωνίζονται εναντίον όλων» (T. Hobbes), σ' ένα διαρκή κοινωνικό - οικονομικό πόλεμο.

Αυτό όμως δεν πρόκειται να το επιτύχουν. Όπλο μας η αναζήτηση της πραγματικής βάσης των γεγονότων πέρα και πάνω από την προπαγάνδα, τις απειλές, την τρομοκρατία που εξαπολύουν τα συστημικά ΜΜΕ. Η γνώση, η συνειδητοποίηση, η κριτική σκέψη ακυρώνουν τους προπαγανδιστικούς μηχανισμούς και διαμορφώνουν όρους για τη συλλογική και συντεταγμένη δράση.

Δεν γίνεσαι δούλος και υπήκοος αν στερηθείς κάποια απ' τα υλικά σου αγαθά, αλλά μόνο αν χάσεις την πίστη σου στις αξίες σου, στις δυνάμεις σου, αν χάσεις τον ανθρωπισμό και την αλληλεγγύη σου προς τους συνανθρώπους σου. Κι αυτό δεν πρόκειται να το επιτύχουν οι κυβερνώντες, όσα Μνημόνια κι αν υπογράψουν... Κι όσο περισσότερο εκβιάζουν και απειλούν, όσο περισσότερο παραβιάζουν τους δημοκρατικούς θεσμούς, τόσο πιο ασήμαντοι, ευτελείς και προσωρινοί αποδεικνύονται.

Όσοι μας έχουν «ξεγράψει» θα κατανοήσουν ότι «η Ιστορία δεν τελείωσε»... Κι ίσως η επόμενη σελίδα να γραφτεί σύντομα.

Διαβάστε, επίσης, από το ίδιο περιοδικό το άρθρο του Γ. Δελαστίκ: "Η Ε.Ε καταρρέει στην συνείδηση των Ευρωπαίων"

Την επίθεση στα κοινωνικά δικαιώματα, ακολουθεί πάντα η επίθεση στα ατομικά...

Γιώργος Σ-Π. Κατρούγκαλος*, απο το Αριστερο Blog...

Οι πρόσφατες διώξεις συνδικαλιστών στη Θεσσαλονίκη επιβεβαιώνουν την διεθνή εμπειρία: μετά την επίθεση στα κοινωνικά δικαιώματα, ακολουθεί πάντα η επίθεση στα ατομικά.
Ο πολιτικός αυταρχισμός είναι ο αναγκαίος συνοδός της οικονομικής λιτότητας.
Για αυτό και δεν είναι παράδοξο ότι το Παρασύνταγμα του Μνημονίου συνοδεύεται πια και από την αναβίωση των δηλώσεων μετάνοιας.
Πρέπει να είναι σαφές για όλους μας: η τύχη των συνδικαλιστών της Θεσσαλονίκης συνδέεται στενά με την τύχη όχι μόνο του κοινωνικού κράτους, αλλά της δημοκρατίας της ίδιας στον τόπο μας.

Η δημοκρατία μας φθίνει και υπονομεύεται εκ των έσω.

Όχι από τους αγώνες των εργαζομένων.

Από την κυβέρνηση, που νομοθετεί με πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, καθ’υπαγόρευση των δανειστών και εναντίον των συμφερόντων της χώρας.

Από τη Βουλή που αποφασίζει -χωρίς να συζητά- αντισυνταγματικούς νόμους, υπό το κράτος στυγνών εκβιασμών.

Από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος δεν αναπέμπει νομοσχέδια που ανώτατο δικαστήριο του έχει επισημάνει ότι είναι τυπικά και ουσιαστικά αντισυνταγματικά.

Το άρθρο 120 του Συντάγματος μας επιβάλει όμως όχι μόνον να το σεβόμαστε, αλλά και να το υπερασπίζουμε, όταν απειλείται.

*Συνταγματολόγος, Καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, δικηγόρος στον Άρειο Πάγο και το Συμβούλιο της Επικρατείας με ειδίκευση στο δημόσιο δίκαιο και τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Προλήψεις και συλλήψεις...

του Παντελη Μπουκαλα απο την Καθημερινη...

Το ακούσαμε τόσες φορές τα τελευταία χρόνια, που πια το θεωρούμε φυσικό. Δεν μας ενοχλεί ιδιαίτερα. Δεν ερεθίζει τα ναρκωμένα αντανακλαστικά μας, που αλλιώς θα λειτουργούσαν ακαριαία, χωρίς να χρειάζονται άλλες πληροφορίες. «Στο πλαίσιο των ενεργειών της, η αστυνομία προέβη σε προληπτικές συλλήψεις». Αυτό ακούμε εκ των υστέρων, αν και πλέον τείνει να γίνει του συρμού να ανακοινώνονται εκ των προτέρων τα εξής αναμφιλέκτως δημοκρατικά: «Στο πλαίσιο των ενεργειών της η αστυνομία, με τη συνδρομή των ΕΚΑΜ, των ΥΠΕΤ, των ΜΑΤ και των μονάδων ΔΙΑΣ, θα προβεί σε προληπτικές συλλήψεις»...
Τη φρασούλα αυτή την ακούσαμε και την προηγουμένη της επίσκεψης της κ. Μέρκελ. Και παρ’ ότι ουδεμία εξήγηση δόθηκε για το ποιοι θεωρούνται «προληπτικώς συλληπτέοι», το θέμα δεν πείραξε πολλούς – και σίγουρα δεν πείραξε όσους αποφασίζουν ποιες ειδήσεις είναι σοβαρές και αντέχουν στον καυστικό προβολέα των οχτώ και ποιες είναι ανάξιες λόγου. Μπορεί κάποια στιγμή, έτσι χαλαρά όπως αντιμετωπίζουμε πράγματα πνιγηρά για τη δημοκρατιούλα μας, να φτάσουμε ν’ ακούμε σε ειδικό δελτίο ότι «αύριο θα γίνουν προληπτικές συλλήψεις στο Παγκράτι, μεθαύριο στη Νίκαια, παραμεθαύριο στο Χαϊδάρι». Κάπως σαν ν’ ακούμε τον καιρό. Αλλά όχι. Τον καιρό τον ακούμε με ενδιαφέρον, είτε αγρότες ή θαλασσινοί είμαστε είτε σε πόλη ζούμε και θέλουμε να κανονίσουμε τις εξόδους μας. Πρέπει, πάντως, να μνημονεύσουμε την αξιέπαινη προσπάθεια του υπουργείου Δημόσιας Τάξης να γλυκάνει τα πράγματα, όπως το έκανε και με τις επιχειρήσεις μισοξενίας και ξενηλασίας που ευφημιστικώ δικαίω τους έδωσε το όνομα «Ξένιος Ζευς» (σε δυο-τρεις μήνες, γιατί όχι, μπορεί να τις μεταβαπτίσουν σε «Δος μοι τούτον τον ξένον»). Οι προληπτικές συλλήψεις, λοιπόν, ονομάζονται πλέον «προέλεγχος», για να μην πικραίνεται η ακοή μας. Ετσι τις λένε ορισμένα τζιμάνια του αστυνομικού ρεπορτάζ που τ’ ακούς και τα φαντάζεσαι με πηλήκιο.
Προέλεγχος, λοιπόν. Μια ωραία κληρονομιά τού αντεξουσιαστή κ. Χρυσοχοΐδη, που οι διάδοχοί του την εξετίμησαν δεόντως. Τι σημαίνει αυτό; Απλά πράγματα. Ανοίγουμε τους φακέλους μας, που ως γνωστόν καταστράφηκαν και δεν αντικαταστάθηκαν ηλεκτρονικά. Εντοπίζουμε όσους έχουμε βάλει στο μάτι και οργανώνουμε ένα προελεγχάκο. Είναι, ας πούμε, να γίνει συγκέντρωση στο Σύνταγμα; Θαυμάσια. Πάμε εμείς στου Ζωγράφου, στου Γκύζη ή όπου αλλού προσυγκεντρώνονται οι παρέες, δέκα ή είκοσι άτομα, τους κυκλώνουμε με τις μηχανές μας, κάνουμε τον τσαμπουκά μας εκ του ασφαλούς και τους μπουζουριάζουμε. Γιατί; Μα επειδή δεν πήραν άδεια από την αστυνομία για τη συγκέντρωσή τους! Ή επειδή στην τσάντα τους είχαν μάσκα. Απλή; Του φαρμακείου; Ε και; Για να ’χουν μάσκα τι σημαίνει; Οτι παραποιούν τα στοιχεία τους. Και ότι θα πήγαιναν πάνοπλοι να τα κάνουν λαμπόγυαλο. Αρα; Αρα «προληπτική σύλληψη». Δεν μας την τάζουν πια την «ανάπηρη ελευθερία», Μιχάλη Κατσαρέ. Μας την επιβάλλουν.

Οι πλειοψηφίες στο στόχαστρο, φάση δεύτερη....

ΕΝΘΕΜΑΤΑ...

του Νίκου Παρασκευόπουλου

Έργο του Φρανς Μασερεέλ

Στην αρχή, η παρακάτω θέση έμοιαζε με θεωρία συνωμοσίας και επιπλέον με προφητεία. Πριν τη ξαναδούμε αναδρομικά, θυμίζουμε την αρχική της εμφάνιση.

Όσο η οικονομία παγκοσμιοποιείται τόσο οι κοινωνικές ανισότητες –αντί να αμβλύνονται– εντείνονται. Όλο και λιγότεροι πλούσιοι άνθρωποι βρίσκονται να κατέχουν ίσο πλούτο με όλο και περισσότερους φτωχούς. Έτσι, η φτώχεια θα πλήξει τους πολλούς μεσοαστούς, κι όχι μόνο ολιγάριθμες μειονότητες. Τότε οι πληθυσμοί που συγκροτούν τις πλειοψηφίες θα διαμαρτύρονται και θα έχουν λόγους να εξεγείρονται ή να παραβαίνουν τον νόμο, που δεν τους αφήνει περιθώρια αξιοπρεπούς επιβίωσης ή έστω κοινωνικής ανόδου με νόμιμα μέσα. Για να προληφθούν η αταξία και οι τριβές, πρέπει πλέον να διευρυνθεί η εμβέλεια της επιτήρησης. Χρειάζεται να εισέλθουν στο στόχαστρο της αστυνόμευσης και του ποινικού ελέγχου όχι μόνο οι λίγοι ένοχοι, αλλά οι πολλοί ύποπτοι, ή μάλλον οι πάντες. Αυτό οδηγεί σε μια σειρά αναδιατάξεων: πρέπει να περάσει το κέντρο βάρους του ελέγχου από τα δικαστήρια στην αστυνομία, που κατά συνθήκη ασχολείται με περισσότερους, να συγκροτηθούν ειδικές δυνάμεις για την αντιμετώπιση μαζικών εκδηλώσεων που εκτρέπονται σε πράξεις βίας, να αναπτυχθούν στους δημόσιους χώρους κάμερες ώστε να επισκοπούνται κατά το δυνατό οι πάντες, να σχεδιαστούν και να εφαρμόζονται πολιτικές Νόμου και Τάξης, ή μηδενικής ανοχής, οι οποίοι εμπλέκουν στα δόκανα το μέσο πολίτη. Όταν ο ελεγκτικός αυτός μηχανισμός θα είναι εξοπλισμένος και στελεχωμένος, όταν παράλληλα το κράτους δικαίου με τα ατομικά δικαιώματα θα έχει γίνει ασπίδα διάτρητη, τότε τα πλήγματα στο κράτος πρόνοιας και στους θεσμούς κοινωνικής συνοχής των πολλών θα ακολουθήσουν άνετα και ακίνδυνα. Για τους πλήττοντες, εννοείται.

Τι θα εκτιμήσει άραγε τώρα ο οίκος αξιολόγησης «Αναγνώστες» για τη θεωρία; Ελπίζω ότι αυτή δεν μοιάζει πια με θεωρία συνωμοσίας. Πρώτον, επειδή είναι ένα παραμύθι χωρίς δράκο, χωρίς υπαινιγμούς για σκοτεινά κέντρα εξουσίας. Δεύτερο και κυριότερο, επειδή μετά μια δεκαετία η εικόνα έχει ξεθολώσει και έχει γίνει πλέον ανάγλυφη: όντως οι πολλοί πλήττονται, αναμφίβολα η αστυνόμευση θέτει στο στόχαστρό της πολύ περισσότερους πολίτες, η διεθνής πολιτική πιέζει τις πλειοψηφίες, ενώ στο προπύργιο της δικαιοσύνης οι δικαστές με έκπληξη διαπιστώνουν ότι ο μέσος πολίτης δεν είναι πια ένας συνετός νοικοκύρης.

Ωστόσο, η θεωρία δεν επαληθεύθηκε ακόμη. Συνεχίζει να δοκιμάζεται, αφού τώρα έχει εισέλθει στη δεύτερη φάση της: μετά το κράτος δικαίου, δέχονται επίθεση και απορρυθμίζονται πλέον οι θεσμοί του κράτους πρόνοιας: τα νοσοκομεία λιγοστεύουν, τα σχολεία επίσης, τα πανεπιστήμια πιέζονται να μοιάζουν με επιχειρήσεις προκειμένου να επιβιώσουν, τα ασφαλιστικά ταμεία των εργαζομένων καταρρέουν.

Ειδικά στη χώρα μας, το εγχείρημα του νεοφιλελευθερισμού ήταν συγκριτικά ευκολότερο. Όχι βέβαια επειδή είμαστε έθνος-ειδικός στόχος, αλλά εξαιτίας ειδικών αδυναμιών. Φαινόμενα πελατειακών σχέσεων και οικονομικής διαφθοράς, η δυσανάλογη ανάπτυξη των κρατικών υπηρεσιών, ακόμη και η μεγαλομανία κατά την εποχή Κ. Σημίτη, επέτρεψαν την αποκλειστική ενοχοποίηση του θύματος για τα τραύματά του. «Ευθύνονται οι κακοί πολιτικοί, οι άθλιοι συνδικαλιστές, οι φοροδιαφεύγοντες πολίτες, οι αραχτοί νεολαίοι και κανείς άλλος», και πάει λέγοντας.

Η μανιχαϊστική ρητορεία περνά από το «φταίνε οι κακοί ξένοι ή η κυρία Μέρκελ» στον αντίποδα της αυτομαστίγωσης και στο «κανείς δεν μας φταίει, παρά μόνο ο κακός εαυτός μας», αδυνατώντας να τέμνει και να πείθει. Εντωμεταξύ, μεγάλα μέσα μαζικής επικοινωνίας βάζουν ή μάλλον παίρνουν τον οβολό τους για τη διάδοση των ιδεολογημάτων, που κάποιους ενοχοποιούν απλοϊκά και αναποτελεσματικά και άλλους αφήνουν στο απυρόβλητο.

Τώρα καταγράφουμε με άγχος τις πολλές αρνητικές εξελίξεις, έχοντας φθάσει στο σημείο να βιώνουμε τους χθεσινούς κινδύνους ως πραγματωμένες πια ζημιές.

Πολυάριθμες και άμεσα γνωστές οι εξελίξεις — ζημιές, μπορούν να σημειώνονται με συντομία τίτλου. Πέρα από τα νοσοκομεία και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, κατεδαφίζονται η εργατική και η φοιτητική μέριμνα (εργατικές ή φοιτητικές εστίες), τα ταμεία παρέχουν συντάξεις πείνας, τα κρατικά ή επιχορηγούμενα θέατρα κλείνουν, ενώ ακόμη και η δικαιοσύνη, στη διάστασή της ως θεσμού προστασίας του πολίτη, εξασθενεί. Πώς άραγε να γίνει λόγος για ατομικό δικαίωμα του πολίτη σε βασικές παροχές περίθαλψης, όταν το γενικό επίπεδο λειτουργίας των νοσοκομείων είναι ανεπαρκές; Ο κατάλογος των αρνητικών εξελίξεων είναι τόσο μακρύς, ώστε ακόμη και η τηλεγραφική απαρίθμηση να κινείται μεταξύ του υποτυπώδους και του ενδεικτικού.

Σημαντικές, αν και πολύ πιο αργόσυρτες στη δυναμική τους, δεν λείπουν ωστόσο και κάποιες θετικές παρενέργειες. Κινήσεις και κινήματα κοινωνικής αλληλεγγύης εμφανίζονται και πασχίζουν να προσφέρουν στήριξη εκεί όπου προηγουμένως οι δημόσιες δομές αλληλεγγύης ήταν αυτονόητες. Η δημοκρατία, ως πολιτική οργάνωση των πολλών, από τυπικό πλαίσιο και κάποτε πρόφαση γίνεται και πάλι ουσιαστικό αίτημα. Τα αριστερά κόμματα δεν εκφράζουν μόνο κατατρεγμένους και αποκλίνοντες, αλλά τους πολλούς. Ενισχύονται. Το σύστημα, βέβαια, οσμίζεται την ουσιαστική επανάκαμψη των δημοκρατικών αξιών, και αναδιπλώνεται. Για παράδειγμα, τα Συντάγματα με τις ενσωματωμένες εγγυήσεις των πολιτικών ελευθεριών όλο και περισσότερο υπονομεύονται έσωθεν και συμπιέζονται έξωθεν. Έσωθεν, καθώς η εφαρμογή του νόμου ηχεί ως ύψιστη επιταγή, ακόμη κι εκεί όπου η αντίθεση προς το Σύνταγμα είναι πρόδηλη. Έξωθεν, καθώς διεθνείς οικονομικοί παράγοντες υπαγορεύουν γνώμη και πολιτική σε υπουργούς και βουλευτές περιορίζοντας την εθνική κυριαρχία. Ωστόσο, οι πολιτικές τριβές της τρέχουσας μετανεωτερικής δεκαετίας είναι προτιμότερες από τον εφησυχασμό της δεκαετίας του ενενήντα, που διευκόλυνε σαν στρωμένο χαλί τα άρματα του νεοφιλελευθερισμού.

Χρειάζεται να επανέλθουμε, ή μάλλον να επανερχόμαστε ενεργά στο κοινωνικό υπέδαφος και στο θεσμικό εποικοδόμημα της δημοκρατίας. Παραείναι καταθλιπτική ως κατακλείδα η πρόβλεψη ότι το μέλλον θα έχει πολλή ξηρασία. Η δύσκολη αισιοδοξία των τραγουδιών στις μαζικές συναυλίες του ογδόντα μοιάζει προτιμότερη. Με στίχους των Pogues: «Μυρίζω την άνοιξη στον καπνισμένο αέρα».

Ο Νίκος Παρασκευόπουλος διδάσκει στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ