Ο φετιχισμός πίσω από τη συμφωνία...

του Πετρου Σταυρου, απο το Red NoteBook...

Σύμφωνα με ευρωπαϊκό κέντρο αναλύσεων CEPS και τους οικονομολόγους του (δες εδώ), το ελληνικό πρόγραμμα στήριξης και η πολιτική της τρόικας απέτυχαν, σε σχέση με το πρόγραμμα στην Ιρλανδία και την Πορτογαλία.
Το χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, αυξήθηκε πάνω από 50 ποσοστιαίες μονάδες.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα μειώθηκε, αλλά η ύφεση ήταν τόσο μεγάλη που δημιούργησε ένα διαρκές ρευστό πολιτικό περιβάλλον που επιτείνει τα υφεσιακά φαινόμενα. Εκείνο όμως που προκαλεί εντύπωση στους αναλυτές του CEPS είναι η αποτυχία του εξαγωγικού τομέα να «τραβήξει» την οικονομία, παρά τη μεγάλη μείωση του εργατικού κόστους, σε μια νέα εξωστρεφή πορεία που θα βελτίωνε την ανταγωνιστικότητα.
Το κέντρο CEPS επισημαίνει ότι οι αγκυλώσεις και οι στρεβλώσεις της ελληνικής οικονομίας είναι τέτοιου μεγέθους, που δεν επιτρέπουν στις τιμές της αγοράς να παίξουν τον ρόλο τους και να ανακατευθύνουν την παραγωγή, από κλάδους που απευθύνονται στην εσωτερική αγορά, σε κλάδους του εξαγωγικού τομέα.
Οι επιχειρούμενες μεταρρυθμίσεις δεν καταφέρνουν να τρυπήσουν το σκληρό κέλυφος της ελληνικής οικονομίας, αλλά και η κακή διακυβέρνηση των προηγούμενων χρόνων έχουν απαξιώσει του πολιτικούς θεσμούς και αποδυναμώνουν, εκ προοιμίου, τις κυβερνητικές απόπειρες. Προφανώς, πρόκειται για μια ιδεολογικά μεροληπτική ανάλυση, η οποία δεν θέλει να δει όσα θα την οδηγούσαν σε διαπιστώσεις που θα αποκάλυπταν τον δογματισμό, την οπισθοδρομική υφή αλλά και το ταξικό πρόσημο των πολιτικών λιτότητας και των θεωριών που τις υποστηρίζουν.

Δουλεύεις και η τύχη σου κοιμάται....

Του Οδυσσέα Αϊβαλή, απο το Red NoteBook...

Πριν από λίγες μέρες οι εργαζόμενοι στην Pizza Fan έβγαλαν μια ανακοίνωση στην οποία περιγράφουν τις συνθήκες εργασίας, με αφορμή το τροχαίο ενός διανομέα και την αντίδραση της υπεύθυνης του καταστήματος. Το πρώτο πράγμα που ρώτησε ήταν αν χάλασαν οι πίτσες και το δεύτερο ζήτημα ήταν να μη καταγραφεί ως εργατικό ατύχημα. Πριν από ένα χρόνο εργαζόμενη σε κατάστημα της ίδιας αλυσίδας εστίασης στην Πάτρα, βρέθηκε νεκρή μέσα στο κατάστημα από ανακοπή καρδιάς.

Η συγκεκριμένη αλυσίδα δουλεύει με το σύστημα franchise, όπου ένας «μικρός» επιχειρηματίας παίρνει την επωνυμία με ένα μικρό κεφάλαιο. Ενώ το νομικό πλαίσιο της δικαιόχρησης (franchise) δίνει τη δυνατότητα στον ιδιοκτήτη να αλλάζει σχετικά εύκολα την επωνυμία της επιχείρησης και να μη δίνει τα δεδουλευμένα στους εργαζόμενους.

Μέσα στο «μαύρο κουτί» της επιχείρησης δημιουργείται ο χώρος του ατομικού επιχειρηματία που με τις δυνατότητές του να εκμεταλλεύεται την μισθωτή εργασία, μαζί με την παραγωγή εμπορευμάτων, παράγεται και υπεραξία.

Η εργασιακή δύναμη είναι το μόνο εμπόρευμα που διαθέτει ο εργαζόμενος προκειμένου να επιβιώσει.

Επιχειρήσεις-ζόμπι, τράπεζες-βαμπίρ...

Του Γιάννη Κιμπουρόπουλου, απο τον Δρομο της Αριστερας...

Η τρόικα, η χρηματοδοτική ασφυξία
και η επιχείρηση «ολοκαύτωμα» στο οικονομικό τοπίο μέσω των κόκκινων
επιχειρηματικών δανείων.

Όσοι από την κυβέρνηση και τις
συνιστώσες της τρόικας εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι το 2014 θα είναι
έτος συμβολικής, έστω, ανάκαμψης έχουν ήδη αρχίσει να το ξανασκέφτονται
και αποφεύγουν θερμές διαβεβαιώσεις της πρόβλεψης.

Αντιθέτως, και
ανεξάρτητα από τη «δημιουργική λογιστική» που θα επιχειρηθεί στα βασικά
δημοσιονομικά μεγέθη, το 2014 μπορεί να αποδειχθεί έτος Αρμαγεδδώνας για
το επιχειρηματικό, παραγωγικό και επενδυτικό τοπίο.
Και ο λόγος γι’
αυτό είναι η κατάσταση χρηματοδοτικής ασφυξίας που διαμορφώνεται από
τον ολέθριο συνδυασμό της σταδιακής διακοπής της χρηματοδότησης από τους
δανειστές και των εξελίξεων στις τράπεζες.

Η κατανάλωση των σκανδάλων που κοιμίζει...

του Δημητρη Σεβαστακη, απο το Εθνος...

Τα σκανδαλώδη συμβάντα με το Τ.Τ., τους εξοπλισμούς, οι πονηριές στα ΕΣΠΑ κ.λπ., αποδομούν μια ακόμα μεταφυσική κατασκευή που έφερε ατσούμπαλα η ρητορεία της κρίσης: την επιχειρηματικότητα, μια έμφυτη αρετή-περιεχόμενο του εαυτού της. Ιδίως τα τέσσερα τελευταία χρόνια, που συντελείται -εκτός των άλλων- μια μεγάλη ιδεολογική αναδιάρθρωση, η επιχειρηματικότητα, αποτελεί μια έννοια-πασπαρτού με την οποία μπορεί κανείς να διαχειρίζεται τα αδιέξοδα του ελληνικού καπιταλισμού αλλά και τις πολιτικές ποταπότητες.
Οπως ακριβώς η επίσης ασαφής έννοια «λαϊκισμός», ανέλαβε την πολιτική άμυνα αυτού του καπιταλισμού: «Μένουμε τελευταίοι γιατί ο λαϊκισμός καταστρέφει την επιχειρηματικότητα». Εύκολο, ασαφές, επικοινωνιακά λειτουργικό. Οι έννοιες αναδύονται μέσα από το γκρίζο τοπίο που κομματικού καριερισμού και της οικονομικής καχεξίας που αυτός παρήγαγε. Η ελληνική εκδοχή της επιχειρηματικότητας είναι αυτό που ξέρουμε. Κουμπαριές, κρατική επιχορήγηση, φυγάδευση χρημάτων, όχι επένδυση. Ενα διαρκές σύνδρομο κατοχής. Ιδρύουν μια μαϊμού, για να σφετεριστούν ευρωπαϊκά ή κρατικά χρήματα, που στη συνέχεια διασπείρονται έξυπνα με offshore εξάχνωση.
Ειδικότερα, πολλοί νεοφώτιστοι τέως αριστεροί δεν λένε καν αυτό που καταλαβαίνει και ο τελευταίος φιλελεύθερος: ότι το ζητούμενο είναι η παραγωγική επινοητικότητα και όχι η επιχειρηματικότητα. Μια διαφορετική επενδυτική κουλτούρα κι όχι μια αντίληψη μαυραγορίτη που αρπάζει το κόσμημα κι εξαφανίζεται. Τι σημαίνει παραγωγική επινοητικότητα; Οχι μόνο να δεις τι σπανίζει στη διεθνή αγορά, ώστε να το παράγεις, αλλά να δεις τις δυνάμει ποιότητες αυτού που ζητάει η αγορά, ακόμα κι αν η τελευταία δεν τις αντιλαμβάνεται.

Μάνατζερ της πλάκας...

Sotosblog...

Περνιέται για λογικό στην εποχή μας, ακόμα και αυτονόητο ή επιβεβλημένο να διοικείται μια χώρα σαν επιχείρηση, με το βλέμμα στους αριθμούς και όχι στους ανθρώπους. Φουσκώνουν όλοι, φουσκώνουν σαν το διάνο και οι δικοί μας που κάνουν τους μάνατζερ, τρομάρα τους. Ψοφολογάει ο ντουνιάς, αριθμομηχανή αυτοί. Πριν πάρουν κεφάλια, τολμούν να σηκώνουν τους ώμους, επισείοντας το κατάστιχο. Τους βλέπεις που ονειρεύονται τον έπαινο του μάνατζερ, καθώς μαγειρεύουν το μπακαλοτέφτερο. Τους κόβεις και από το στυλάκι που κοπιάρουν, με το κοστουμάκι που φορούν.
Μας κρύβουν όμως τη φόδρα του. Μας κρύβουν ότι στις επιχειρήσεις, εκεί όπου κάνουν κουμάντο οι μάνατζερ, εκεί όπου μιλάει αποκλειστικά η γλώσσα των αριθμών, εκεί όπου δεν υπολογίζονται ψυχές και κορμιά, εκεί όπου δεν χωρούν συναισθηματισμοί, εκεί όπου μετρούν μόνο τα οικονομικά αποτελέσματα, εκεί, λοιπόν, ισχύει αλλιώτικη λογοδοσία. Εκεί, μαζεύονται μια φορά το χρόνο σε μια μεγάλη αίθουσα οι ιδιοκτήτες, ελέγχουν το κιτάπι, λογαριάζουν, και μετά αποφασίζουν αν θα μείνει στο πόστο του ο ίδιος μάνατζερ, ή αν θα πάρει πόδι, για ν’ αναλάβει άλλος, καλύτερος. Δεν περιμένουν να περάσουν τέσσερα χρόνια, να φορέσουν πρώτα το φέσι μέχρι τα γόνατα ως τα τρισέγγονα, επειδή τάχα η επιχείρηση είναι ιδέα, ανάλογα με το πώς την έχει δει αυτήν την ιδέα ο κάθε μορφονιός τον οποίο πληρώνουν. Λογοδοσία μια φορά το χρόνο, κάθε χρόνο. Άντε, να σας δω!

Μαγαζάκια-τάφοι...

Του ΟΔΥΣΣΕΑ ΙΩΑΝΝΟΥ, απο την Ελευθεροτυπια...

ΣΤΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ, στις εφημερίδες, στα τηλεοπτικά ρεπορτάζ, ψευτοντόπες αισιοδοξίας. Επινοήσεις για νέες επιχειρήσεις και κάποιες τρανταχτές εξαιρέσεις που τους κάθισε η μπίλια. Για όσο... Το πρόβλημά μας, πέρα από τη χιλιοτραγουδισμένη τεμπελιά και δημοσιοϋπαλληλική μας νοοτροπία -το μεγάλο σουξέ της τελευταίας τριετίας- είναι η έλλειψη εφευρετικότητας και η ατολμία μας στην καινοτομία.

Διαβάζω πως το 80% των αιτήσεων για νέες επιχειρήσεις αφορά καφετέριες, μπαράκια και μικρά τυροπιτάδικα. Η αναδιανομή θα ολοκληρωθεί με τη θέλησή μας. Οποιος είχε πέντε φράγκα στην άκρη, τα έριξε σε μία μικρή καφετέρια για να παίξει την τελευταία του ζαριά και να έχει να λέει πως απασχολείται και το παλεύει. Πως δεν κάθεται με σταυρωμένα χέρια. Περισσότερα από τα μισά θα κλείσουν σε λιγότερο από ένα χρόνο, με τις οικονομίες στον κουβά και πιθανόν αφήνοντας πίσω και νέα χρέη.
Σε κάτι συνοικιακά μικρομάγαζα με μηδενικό τζίρο -που πουλάνε από κουμπιά και κουρτίνες μέχρι χάντρες για κομπολόγια- βλέπεις μέσα δύο μεσήλικες να λύνουν σταυρόλεξα και πού και πού να ρίχνουν και μία λυπημένη ματιά στο δρόμο. Ενα ζευγάρι ηλικιωμένων που μεγάλωσε τα παιδιά του με αυτό το μαγαζάκι, τώρα σκοτώνει την υπόλοιπη ζωή του μέσα σε έναν τάφο, γιατί απλά δεν έχει τι άλλο να κάνει. Ανακατεύουμε την απόγνωση με μια ξύλινη κουτάλα για να νομίζουμε πως κάτι κινείται. Οι υπόλοιποι -οι τυχεροί ακόμα- βγάζουν κάτι ζορισμένα δεκάωρα τη μέρα μόνο και μόνο για τα πάγια. Να σώσουν το σπίτι τους και να πληρώσουν το Ταμείο τους. Κανείς δεν έχει ιδέα πού πάει. Ολα τα σχέδια βραχυπρόθεσμα και οι Κασσάνδρες καταπίνουν με ιδιαίτερη βουλιμία οποιαδήποτε μικρή πεταλουδίτσα-ελπίδα φτερουγίζει για λίγο στο βάλτο.

Success Story...

του Ηλία  Ιωακείμογλου, απο την Αυγη...

Η κυβέρνηση, οι καθεστωτικοί οικονομολόγοι και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης επιδίδονται, ήδη από το φθινόπωρο του 2012, σε μια προσπάθεια αλλαγής του ψυχολογικού κλίματος στις αγορές ισχυριζόμενοι ότι η ελληνική οικονομία παρουσιάζει σημεία ανάκαμψης -τόσο έντονα μάλιστα ώστε η Ελλάδα να χαρακτηρίζεται ως success story της εσωτερικής υποτίμησης. Μπορούμε να διακρίνουμε, άραγε, τα σημεία της επιτυχίας στα μακροοικονομικά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας;

Μια συνοπτική περιγραφή της μακροοικονομικής κατάστασης φαίνεται στο συνημμένο διάγραμμα. Η γενική εικόνα αναδεικνύει την επιδείνωση της οικονομίας στην οποία έχει οδηγήσει η πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης, αλλά δείχνει επίσης και την επιτυχία αυτής της πολιτικής όσον αφορά τη θεαματική αναδιανομή του εισοδήματος σε βάρος των εργαζόμενων τάξεων.
Πιο συγκεκριμένα, όλα τα μεγέθη από τα οποία εξαρτάται η βελτίωση των συνθηκών εργασίας και ζωής των εργαζόμενων τάξεων, δηλαδή οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, η αγοραστική δύναμη των μισθών, ο αριθμός των απασχολουμένων, το ΑΕΠ, η παραγωγικότητα της εργασίας και οι εξαγωγικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας, βρίσκονται σε πτωτική πορεία και η μείωσή τους έναντι του 2009 είναι δραματική.
Αντιθέτως, εντυπωσιακή είναι πλέον η επιτυχία της ασκούμενης οικονομικής και διαρθρωτικής πολιτικής να αυξήσει κατακόρυφα τον λόγο κερδών / μισθών (όπως αυτός εξειδικεύεται στο διάγραμμα, είτε ως διαθέσιμο εισόδημα των εταιρειών προς αμοιβές εργασίας είτε ως μικτά κέρδη προ φόρων προς αμοιβές εργασίας). Μάλιστα, αυτή η άνοδος του λόγου κερδών / αμοιβής εργασίας υπερβαίνει κατά πολύ την αντίστοιχη άνοδο που παρατηρείται και στην Ισπανία, την Κύπρο και την Ιρλανδία, είτε επειδή στην Ελλάδα η διαδικασία της κινεζοποίησης εκκίνησε νωρίτερα είτε επειδή αποδίδει ταχύτερα αποτελέσματα.
Για όσους, λοιπόν, ανήκουν στις κοινωνικές τάξεις που ζουν χάρη στην εργασία τους, η ελληνική οικονομία δεν είναι καθόλου success story, ενώ για όσους ζουν από τα κέρδη του κεφαλαίου τους, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Θα ήταν μάλλον απίθανο να μην θεωρούν ως επιτυχημένη μια πολιτική που αποδιαρθρώνει ή εξουδετερώνει όλους τους θεσμούς προστασίας της εργασίας, μειώνει κατακόρυφα τις αποδοχές των εργαζομένων και τις όποιες υποχρεώσεις της επιχείρησης έναντι της κοινωνίας (πλην της φιλανθρωπίας των εταιρειών που αναπτύσσεται ως το ευτελές και προσβλητικό υποκατάστατο του κοινωνικού κράτους). Αυτό εξηγεί πιθανότατα και το κλίμα αισιοδοξίας που καταγράφεται στους δείκτες οικονομικού κλίματος των τελευταίων μηνών, αλλά και την γενικότερη ευφορία της αστικής τάξης και τον αντικατοπτρισμό του success story.
Πρόκειται για αντικατοπτρισμό επειδή η αύξηση των κερδών, στην παρούσα ιστορική στιγμή, αφορά την ικανοποίηση του ιδιοτελούς συμφέροντος μιας κοινωνικής τάξης χωρίς να κατορθώνει να μεταλλαχθεί σε γενικό συμφέρον:
Στις παρούσες συνθήκες, το ιδιοτελές συμφέρον της κυρίαρχης κοινωνικής τάξης δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη συνέχιση της βαθιάς κρίσης της ελληνικής οικονομίας. Αφαιρεί εισόδημα από εκείνες ακριβώς τις τάξεις που δαπανούν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους και μειώνει έτσι ακόμη περισσότερο την εσωτερική ζήτηση. Μειώνει, βέβαια, η πολιτική αυτή και το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος και περιμένει ότι θα αυξήσει τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών επειδή η μείωση του κόστους εργασίας οδηγεί, υποτίθεται σε μείωση των τιμών των εξαγωγών.
Αυτό όμως δεν έχει συμβεί, παρά τη μείωση κατά 20% του μοναδιαίου κόστους εργασίας έναντι των ανταγωνιστριών χωρών. Διότι, οι επιχειρήσεις προτιμούν να διατηρήσουν τις τιμές τους στα ίδια επίπεδα για να μετατρέψουν τη μεγάλη μείωση του κόστους εργασίας σε κέρδη, αντί να τη μετατρέψουν σε ανταγωνιστικότητα τιμής, δηλαδή σε υψηλότερο όγκο εξαγωγών. Αυτό δεν είναι το αποτέλεσμα κακών επιχειρηματικών χειρισμών, είναι το φυσικό επακόλουθο της υιοθέτησης, από τις επιχειρήσεις, τη λογική της αύξησης του βραχυπρόθεσμου κέρδους στα χρόνια του "χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού".
Έτσι, το ιδιοτελές συμφέρον της αστικής τάξης να καρπώνεται ένα όσο το δυνατό μεγαλύτερο μέρος του προϊόντος, και μάλιστα με κάθε πρόσφορο τρόπο, μετατρέπεται σε τροχοπέδη για την υλοποίηση των υποσχέσεων της πολιτικής της εσωτερικής υποτίμησης. Η ίδια η επιδίωξη και η επίτευξη του μέγιστου κέρδους που δημιουργεί στους κεφαλαιούχους την ευφορία του success story είναι αυτή η ίδια που απομακρύνει το ενδεχόμενο να μετατραπεί η ταξική ευφορία σε πράγματι επιτυχημένη πολιτική.

Το πιο ενδιαφέρον, όμως, σε αυτήν την ιστορία είναι το πολιτικό της κομμάτι:
Όπως εξηγούσε ο Μαρξ, για να είναι δυνατή η ηγεμονία της αστικής τάξης επί του συνόλου της κοινωνίας, πρέπει προηγουμένως να διασφαλίζονται οι συνθήκες μέσα στις οποίες θα μπορούν να συντηρηθούν και να αναπαραχθούν οι υποτελείς κοινωνικές τάξεις. Στην Ελλάδα, όμως, αυτός ο βασικός όρος στην παρούσα ιστορική στιγμή δεν πληρούται: είναι αυτό ακριβώς που δείχνει η ανάλυση των μακροοικονομικών στοιχείων. Είμαστε σε μια ιστορικά σπάνια συγκυρία κατά την οποία οι "πάνω" βυθίζουν τους "κάτω" στην εξαθλίωση, την φτώχεια και την ανθρωπιστική κρίση, και επιπλέον δεν πείθουν για την ικανότητά τους να κυβερνήσουν ως ηγεμόνες, δηλαδή ως εκφραστές του γενικού συμφέροντος, ως οργανωτές της παραγωγής και μιας κοινωνικά αποδεκτής διανομής του προϊόντος -για αυτό εξάλλου και χτίζουν ένα νέο εμφυλιοπολεμικό κράτος.

Ως αποτέλεσμα, έχουν δημιουργηθεί οι αντικειμενικές συνθήκες ώστε οι "κάτω" να αυτονομηθούν έναντι της αστικής εξουσίας και να συγκεντρωθούν σε έναν πολιτικό σχηματισμό που δεν ανήκει στους "πάνω" και ο οποίος μορφοποιεί, έστω αργά αλλά σταθερά, το ηγεμονικό σχέδιο των εργαζόμενων τάξεων.

* O Ηλίας Ιωακείμογλου είναι μέλος του Τμήματος Οικονομικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ

Ο άνθρωπος που έκανε τον εαυτό του επιχείρηση...

του Βασιλη Δρουκοπουλου, απο τα Ενθεματα...

Έργο του Ρ. Χάουσμαν

Από ένα «instrumentumvocale» στη δίποδη-ανθρωπόμορφη εκδοχή της επιχείρησης

«Η συζήτηση αδιάλειπτα θολώνει από την προσπάθεια της μεταμφίεσης των απαιτήσεων του κεφαλαίου ως αναγκών του λαού, της υποταγής της ανθρώπινης αγωνίας, έτσι ώστε να προσαρμόζεται στους σκοπούς των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων»

(Nigel Harris, Of Breadand Guns, Penguin, Harmondsworth, 1983, σ. 239)

Αναπαράγω την είδηση:

«Ο Μάικ Μέριλ, ένας 35χρονος κάτοικος του Πόρτλαντ, πρέπει να πάρει άδεια από τους μετόχους της εταιρείας του για να βγει ραντεβού με μια κοπέλα ή για να κάνει δίαιτα. Πριν από πέντε χρόνια, ο Μέριλ αποφάσισε να μετατρέψει τον εαυτό του σε εταιρεία, την οποία ελέγχουν σήμερα οι 320 μέτοχοί της: “Πουλάω μετοχές του εαυτού μου και στη συνέχεια επιτρέπω στους μετόχους μου να με καθοδηγούν σε αποφάσεις για τη ζωή μου”, είπε ο άνθρωπος-επιχείρηση στην εκπομπή Today. Όπως αναφέρει, οι μέτοχοι τον ανάγκασαν να γίνει ψηφοφόρος των Ρεπουμπλικανών, του επέτρεψαν να φορά ρούχα Brooks Brothers και επέλεξαν το πρόγραμμα που ακολουθεί στο γυμναστήριο. Του επέτρεψαν επίσης να βγαίνει με την κοπέλα της προτίμησής τους, αφού όμως τους υπέβαλε πρώτα έκθεση για την εμπειρία του πρώτου ραντεβού τους» (goo.gl/OsKH2, 31.3.2013).

Επιπρόσθετα, ο Μ.Μ. μας επισημαίνει στην ιστοσελίδα του: «Ο σκοπός δεν είναι να δημιουργηθούν κέρδη, αλλά είναι πιθανόν να προκύψουν στο μέλλον. Αντίθετα, πρόκειται για μια ομάδα ανθρώπων που εργάζονται για να επιτευχθεί ένας κοινός στόχος. Χρησιμοποιώντας μια προσαρμοσμένη δομή της αγοραίας οικονομίας, εσείς κι εγώ έχουμε στην κατοχή μας ένα διαθέσιμο μηχανισμό για ενέργειες, ανάληψη ευθυνών και μέτρηση της επιτυχίας που δεν είναι μόνον καλά τεκμηριωμένος αλλά και εύκολα κατανοητός».

Με την αφορμή αυτή, επαναφέρω στη μνήμη μας τα εξής, για να τα συνδέσουμε τελικά με την αλλόκοτη περίπτωση που μόλις περιγράψαμε:

α. Δουλεία. Η δουλεία, ως σχέση κυριαρχίας, δεν ήταν τίποτε άλλο από τον βίαιο εξαναγκασμό σε εργασία ανθρώπων που είχαν χάσει την ελευθερία τους και αποτελούσαν ιδιοκτησία εκείνων που κατείχαν τα μέσα παραγωγής. Ο δούλος δεν είχε τη δυνατότητα να αρνηθεί την εργασία του στον κύριό του, ειδαλλιώς θα θανατωνόταν. Οι δουλοκτήτες δεν παρείχαν στους δούλους το ελάχιστο όριο συντήρησης μόνο για να μεγιστοποιήσουν το πλεόνασμα που καρπώνονταν, αλλά και για να διατηρούν τον έλεγχό τους. Όπως είχε παρατηρήσει ο Μαρξ, ένας Ρωμαίος συγγραφέας και επιστήμονας, ο Μάρκος Τερέντιος Βάρρο, είχε αποκαλέσει τον δούλο instrumentum vocale (εργαλείο που μιλάει), το ζώο instrumentum semi-mutum και το άροτρο instrumentum mutum (βουβό εργαλείο). Είχε λοιπόν διαμορφωθεί ο πρώτος ταξικός διαχωρισμός της κοινωνίας.

β. Δουλοπαροικία. Οι δουλοπάροικοι-αγρότες, που κατείχαν και καλλιεργούσαν τη γη, δεν ήταν οι ιδιοκτήτες της. Η γη είχε παραχωρηθεί στον φεουδάρχη άρχοντα από έναν ανώτερο ευγενή, στον οποίο ήταν προσωπικά υποτελής και όφειλε στρατιωτική υπηρεσία σ’ εποχή πολέμου. Η εκμετάλλευση ήταν καθαρή και φανερή. Μας θυμίζει ο Μωρίς Ντομπ (Μ. Dobb, StudiesintheDevelopmentofCapitalism): «Η πηγή από την οποία η φεουδαρχική άρχουσα τάξη αντλούσε το εισόδημά της, και η μόνη πηγή από την οποία αυτό το εισόδημα μπορούσε να αυξηθεί, ήταν η υπερεργασία της δουλοπάροικης τάξης πάνω από εκείνη που ήταν αναγκαία για την επιβίωσή της». Επίσης, ο δουλοπάροικος εξουσίαζε τα σύνεργα με τα οποία καλλιεργούσε τη γη και έτρεφε δικά του ζώα. Είχε όμως περιορισμένη ικανότητα μετακίνησης και δεν μπορούσε να διαθέσει την κινητή του περιουσία (π.χ. ζώα) χωρίς τη ρητή άδεια του φεουδάρχη. Τα σχέδια για τα παιδιά του υπόκεινταν σε έλεγχο, π.χ. δεν μπορούσε, χωρίς άδεια, να τα στείλει σε κάποιο θρησκευτικό τάγμα (Ο Μάικ Μέριλ, πάλι στην ιστοσελίδα του, αποτεινόμενος σε υποψήφιο επενδυτή-μέτοχο, μας πληροφορεί: «Μπορεί να είσαι το μόνο πρόσωπο που ψηφίζει να πάω στο νυχτερινό σχολείο, αλλά αν έχεις αρκετές μετοχές στην κατοχή σου, θα πρέπει να εγγραφώ»). Δεν ήταν η δουλοπαροικία μια κλειστή φιλική κοινότητα που χαρακτηρίζεται επιφανειακά από το επίχρισμα της Gemeinschaftlichkeit (κοινοτικός τρόπος ζωής). Η απόσπαση του υπερπροϊόντος ήταν άμεσα αντιληπτή. «Είναι φανερό σε όλους ότι ο δουλοπάροικος ξοδεύει μέρος του χρόνου του εργαζόμενος προς όφελος του αφέντη του» (G. A. Cohen, KarlMarx’sTheoryofHistory: adefence).

γ. Φεουδαρχισμός και καπιταλισμός. Συνεχίζουμε με ένα άλλο απόσπασμα από το έργο του Κοέν: «[...] στον καπιταλισμό ο τρόπος με τον οποίο ένα μέρος του προϊόντος του κόπου του εργάτη παρακρατείται από τον καπιταλιστή αποκρύπτεται. Η εργατική μέρα και ο εργατικός χρόνος δεν χωρίζονται καθαρά σε περιόδους για τις οποίες ο εργάτης αποζημιώνεται και σε εκείνες για τις οποίες δεν αποζημιώνεται. Είναι λάθος ότι σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή ο εργάτης ή παράγει προϊόν ισότιμο με τα ημερομίσθιά του ή παράγει προϊόν ισότιμο με το κέρδος, όμως η θεωρία αποφαίνεται για τον διαχωρισμό του συνολικού του χρόνου σ’αυτά τα δύο κομμάτια. Ούτε το απτό φυσικό προϊόν μοιράζεται μεταξύ καπιταλιστή και εργάτη. Μοιράζονται μόνο τα χρήματα που το προϊόν αποφέρει στην αγορά, και αυτό συσκοτίζει τη συναλλαγή μεταξύ τους. Έτσι, αυτό που η φεουδαρχική πρόσοδος αποκαλύπτει, το σύστημα των ημερομισθίων το κρύβει».

δ. 19ος αιώνας. Μεταφερόμαστε τώρα σε μια μεταγενέστερη περίοδο. Το 1886, στην απόφασή του για την υπόθεση SantaClaraCountyv. SouthernPacificRailroad, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ απονέμει στην εταιρική επιχείρηση, με την κάλυψη της 14ης τροπολογίας του Συντάγματος, τη νομική μορφή του «προσώπου». Με επανειλημμένες κατοπινές δικαστικές αποφάσεις και νομικές μελέτες, η εταιρική επιχείρηση από την προηγούμενη μορφή της ως κρατικό δημιούργημα μέσω του εμπορικού δικαίου, μεταπήδησε σε μια φυσική οντότητα δηλαδή ως ένα πρόσωπο που κατέχει δικαιώματα. Παρ’ ολ’ αυτά, η μεγάλη εταιρική επιχείρηση στις αρχές του 20ού αιώνα συνέχιζε να στερείται, στα μάτια των πολιτών, μιας αντίστοιχης κοινωνικής και ηθικής νομιμοποίησης. Είχε αποκληθεί soullesscorporation (εταιρική επιχείρηση χωρίς ψυχή). Κάποιος θα μπορούσε πιθανόν να προσφύγει στη συνείδηση του ατομικού businessman, στην «επιχείρηση χωρίς ψυχή» όμως όχι. Αυτή λειτουργούσε με την ψυχρή οικονομική λογική και που κάθε της απόφαση βασιζόταν σε μια εξίσωση σε χρηματικούς όρους (RolandMarchand, CreatingtheCorporateSoul). Όλα αυτά θυμίζουν τον πάπα Ιννοκέντιο IV (π. 1195-1254), ο οποίος είχε αποφανθεί ότι η Εκκλησία δεν είναι σε θέση να αφορίσει μια επιχείρηση, γιατί δεν έχει ψυχή, επομένως δεν μπορεί να χάσει κάτι που δεν έχει. Στο ίδιο μοτίβο είναι και η παρατήρηση του βαρώνου Thurlow, ο οποίος για πολλά χρόνια, προς το τέλος του 18ου αιώνα, είχε χρηματίσει, ως Τόρυ πολιτικός, λόρδος καγκελάριος της Βρετανίας: «Μήπως περίμενες μια εταιρική επιχείρηση να έχει συνείδηση, αφού ούτε ψυχή έχει για να δεχθεί κατάρες ούτε σώμα για να δεχθεί κλωτσιές;». Και γι’αυτό κάνουν ότι θέλουν. Μα το Θεό, χρειάζονται και τα δύο (και σώμα και ψυχή), φαίνεται να συμπλήρωσε. Οι πολλαπλές προσπάθειες για την εμφύσηση ανθρώπινων χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων στην εταιρική επιχείρηση θα πολλαπλασιαστούν σε όλη τη διάρκεια του 20ού αίώνα, και βέβαια συνεχίζονται αδιάκοπα ως τις μέρες μας.

Πού μπορεί λοιπόν να καταταχθεί ο Μ.Μ.; Είναι δούλος, δουλοπάροικος, προλετάριος ή μέλος του «πρεκαριάτου»; Ανθρωπόμορφη επιχείρηση ή λάτρης ριψοκίνδυνων περιπετειών που χρηματοδοτούνται από ιδιοτελείς χορηγούς; Ή μήπως χαρακτηρίζεται εκλεκτιστικά με ιδιότητες από όλες αυτές τις κατηγορίες; Ο Μ.Μ. καταβάλλει μερίσματα; Οι μέτοχοι προεξοφλούν μελλοντικές αποδόσεις; Θα παραχθεί και θα αντληθεί υπεραξία; Ερωτήματα που αναμένουν τις αντίστοιχες απαντήσεις. Και που ασφαλώς θα πρέπει να είναι πιο αναλυτικές και εμπεριστατωμένες από εκείνη του πλουσιότερου ανθρώπου όλης της οικουμένης στο τέλος του 19^ου αιώνα (ιδιοκτήτης σιδηρόδρομων) WilliamH. Vanderbilt ο οποίος σε ερώτηση ενός δημοσιογράφου είχε απερίφραστα αποκριθεί (1883): «Στο διάολο το κοινό! Εργάζομαι μόνο για τους μετόχους μου».

ΥΓ. Στη συνέντευξη που είχε πάρει ο Κλωντ Κόουμπερν, πιθανόν ο πιο σημαντικός αριστερός δημοσιογράφος του 20ού αιώνα, από τον Αλ Καπόνε ((Σικάγο, 1930), ο δεύτερος είχε δηλώσει εμφατικά: «Άκου, μη σου μπει στο μυαλό η ιδέα ότι είμαι ένας από αυτούς τους αναθεματισμένους ριζοσπάστες. Μη σου μπει η ιδέα στο μυαλό ότι χτυπάω το αμερικανικό σύστημα». Προσθέτει ο Κόουμπερν ότι ο συνεντευξιαζόμενος εξύμνησε την ελευθερία, την επιχείρηση και τους πρωτοπόρους. Μίλησε για την «κληρονομιά μας». Αναφέρθηκε με περιφρονητική αηδία στον σοσιαλισμό και αναρχισμό. «Οι απάτες μου», επανέλαβε πολλές φορές, «ακολουθούν αυστηρά αμερικανικά πρότυπα και έτσι πρόκειται να μείνουν»… «Το δικό μας, το αμερικανικό σύστημα», κραύγασε, «πες το αμερικανισμό, πες το καπιταλισμό, πες το όπως θες, προσφέρει στον καθένα μας τη μεγάλη ευκαιρία, αρκεί να την αδράξουμε και με τα δυο μας χέρια και να την εκμεταλλευτούμε όσο μπορούμε» (ClaudCockburn, I, Claud). Ελπίζω ο Μ.Μ. να κρατάει σωστά λογιστικά βιβλία…

Αν δεν μπορούν τα αφεντικά, μπορούμε εμείς!

Ηλίας Ιωακείμογλου,  απο τοRed NoteBook...

Για να βγει από την κρίση του ο καπιταλισμός δεν καταβροχθίζει μόνο ανθρώπινες ζωές. Τρώει, επιπλέον, από τις ίδιες του τις σάρκες, καταστρέφει πάγιο κεφάλαιο. Το κεφάλαιο όμως αυτό, συμβαίνει να είναι, ταυτοχρόνως, και τα μέσα παραγωγής, τα εργαλεία, οι μηχανές, οι υποδομές, από την χρήση των οποίων ζουν και αναπαράγονται οι εργαζόμενες τάξεις (και το σύνολο του πληθυσμού). Η τάξη των κεφαλαιοκρατών, κρατώντας στα χέρια της την ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, θεωρεί δικαίωμά της να τα καταστρέφει, και όντως τα καταστρέφει, όταν αυτά δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως κεφάλαιο, δηλαδή όταν δεν αποφέρουν το επιθυμητό κέρδος. Καταστρέφει έτσι και τους υλικούς όρους συντήρησης και αναπαραγωγής των κυριαρχούμενων κοινωνικών τάξεων που οδηγούνται αυτές οι ίδιες πλέον σε καταστροφή. Η ανθρωπιστική κρίση απορρέει από το δικαίωμα της τάξης των κεφαλαιοκρατών να καταστρέφουν τις υλικές προϋποθέσεις της ζωής μας όταν αυτές δεν λειτουργούν ικανοποιητικά ως κεφάλαιο.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει στην Ελλάδα της εσωτερικής υποτίμησης, όπου πραγματοποιείται μια διαδικασία αποεπένδυσης, με την έννοια ότι ο επενδύσεις παγίου κεφαλαίου που πραγματοποιούνται είναι τόσο μικρές ώστε δεν φτάνουν ούτε για να αναπληρώσουν τις πάγιες παραγωγικές εγκαταστάσεις που αποσβένονται ή αποσύρονται από το παραγωγικό δυναμικό εξαιτίας της παύσης της λειτουργίας ολόκληρων επιχειρήσεων ή τμημάτων επιχειρήσεων. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μειώνεται ο συνολικός όγκος προϊόντος που θα ήμασταν σε θέση να παραγάγουμε ακόμη και εάν υπήρχε η απαραίτητη ζήτηση για τα προϊόντα μας. Έχει καταστραφεί πλέον ένα μέρος των συνολικών παγίων εγκαταστάσεων με το οποίο γινόταν η παραγωγή πριν από την κρίση. Αντίστοιχα έχει μειωθεί η ικανότητά μας να μειώσουμε την ανεργία (που γίνεται όλο και πιο "διαρθρωτική", δηλαδή ανεξάρτητη από την πολιτική διαχείρισης της ζήτησης).

Το μέγεθος του προϊόντος που μπορούμε να ανακτήσουμε με μια πολιτική χρήσης του αργούντος παραγωγικού δυναμικού (χωρίς την συνεισφορά νέων καθαρών επενδύσεων) είναι μόνο τα 3/5 του προϊόντος που χάθηκε από το 2008 μέχρι σήμερα. Με άλλα λόγια, τα 2/5 της απώλειας σε προϊόν δεν θα μπορούσε σήμερα να αναπληρωθεί παρά μόνον πραγματοποιώντας επενδύσεις σε πάγιο κεφάλαιο.

Η διαδικασία της καταστροφής φαίνεται στο διάγραμμα. Οι δύο καμπύλες (με κόκκινο και μπλε χρώμα) αναπαριστούν την μεταβολή του ΑΕΠ (κόκκινο) και την μεταβολή του δυνητικού ΑΕΠ (μπλε) δηλαδή του μέγιστου προϊόντος που μπορούμε να παραγάγουμε χωρίς να διαταραχθούν οι βασικές ισορροπίες του συστήματος. Το δυνητικό ΑΕΠ (μπλε) είναι μια "οροφή" μέχρι την οποία μπορεί να ανέλθει το ΑΕΠ (κόκκινο). Όσο μειώνεται το ΑΕΠ, τόσο επιτείνεται η καταστροφή παγίου κεφαλαίου, παύουν τη λειτουργία τους επιχειρήσεις και αποσύρεται παραγωγικό δυναμικό. Όσο δηλαδή η καμπύλη του ΑΕΠ παρουσιάζει καθοδική πορεία, τόσο παρουσιάζει πτωτική πορεία και η καμπύλη του δυνητικού ΑΕΠ. Όσο συνεχίζεται η ύφεση, τόσο περισσότερο παραγωγικό κεφάλαιο χάνεται και τόσο μειώνεται η μέγιστη παραγωγική ικανότητά μας ως χώρα.

Οι στήλες που φαίνονται στο διάγραμμα (με κίτρινο χρώμα) δείχνουν την μεταβολή του "παραγωγικού κενού", δηλαδή της διαφοράς της τρέχουσας παραγωγής από την δυνητική παραγωγή (την μέγιστη δυνατή παραγωγή). Η στήλη που αντιστοιχεί στο 2013 είναι δηλαδή η απόσταση που μπορούμε να διανύσουμε ξεκινώντας από το σημείο ύφεσης που βρισκόμαστε τώρα έως ότου εξαντλήσουμε το σημερινό αργούν παραγωγικό δυναμικό. Όπως φαίνεται στο διάγραμμα αυτή η απόσταση ανέρχεται σε σχεδόν 14% του ΑΕΠ (έναντι 25% της συνολικής απώλειας του ΑΕΠ).

Απορρέουν από αυτά, τα εξής συμπεράσματα:

1. Η επιχειρηματική τάξη της χώρας ασκεί μια πολιτική καταστροφής των παραγωγικών δυνάμεων επειδή αυτές, ως κεφάλαιο, δεν μπορούν να αποδώσουν την κερδοφορία που επιθυμεί η άρχουσα τάξη. Η νέα κυβέρνηση, κυβέρνηση της Αριστεράς, κινδυνεύει να παραλάβει ένα παραγωγικό σύστημα συρρικνωμένο και ανίκανο να απορροφήσει ολόκληρη την ανεργία ή έστω το μεγαλύτερο μέρος της, ακόμη και εάν χρησιμοποιηθεί στο σύνολό του. Η ακολουθούμενη πολιτική είναι μια πολιτική της φτώχειας της οποίας τα δυσμενή αποτελέσματα θα γίνεται όλο και δυσκολότερο να αντιστραφούν όσο αφήνουμε την καταστροφή να συνεχίζεται. Όσο περισσότερο παραγωγικό δυναμικό καταστρέφεται τόσο μεγαλύτερη και πιο δύσκολη θα είναι η προσπάθεια να μειώσουμε στη συνέχεια την ανεργία.

2. Η πολιτική της φτώχειας θέτει τις βάσεις για τον μακροχρόνιο μαρασμό της χώρας και την χρόνια ανεργία με μοναδικό ορίζοντα την κινεζοποίηση της αγοράς εργασίας, της οικονομίας συνολικά και του πολιτικού καθεστώτος.

Απέναντι σε αυτήν την πολιτική, οφείλουμε να διασώσουμε το παραγωγικό δυναμικό της χώρας για να επιβιώσουμε, και πέραν του προφανούς καθήκοντος να ανατραπεί το συντομότερο δυνατό αυτή η πολιτική, δεν μας απομένουν πολλές επιλογές εκτός από τον δρόμο που μας δείχνει η ΒΙΟΜΕ. Θα πρέπει δηλαδή να ενθαρρύνουμε, να ενισχύσουμε και να εργαστούμε σκληρά για να περάσουν στα χέρια των ίδιων των εργαζομένων όσες επιχειρήσεις εγκαταλείπονται από τους ιδιοκτήτες τους. Επομένως, η περίπτωση της ΒΙΟΜΕ, δεν αφορά μόνο την δυνατότητα των εργαζομένων σε αυτήν να απασχοληθούν και να επιβιώσουν, ούτε εξαντλείται η σημασία της στο μεγάλο συμβολικό φορτίο του εγχειρήματος. Υποδεικνύει και με ποιο τρόπο η κυβέρνηση της Αριστεράς θα μπορέσει να διασώσει το παραγωγικό δυναμικό προκειμένου να αντιμετωπίσει με ικανοποιητικούς ρυθμούς το δραματικά υψηλό μέγεθος της ανεργίας. Εξαρτώνται από αυτή τη διάσωση οι βαθμοί ελευθερίας που θα έχει η κυβέρνηση για να ασκήσει αποτελεσματική πολιτική.

Η διαπίστωση ότι η παρατεινόμενη ύφεση καταστρέφει το παραγωγικό δυναμικό δεν πρέπει να οδηγεί σε σκέψεις και αμφιβολίες αν θα γίνει δυνατή η αύξηση των μισθών. Πρέπει να οδηγήσει σε μια συστηματική, μελετημένη, αποφασιστική, πολιτική παρέμβαση για να περάσουν στα χέρια των εργαζομένων οι επιχειρήσεις που κλείνουν ώστε να διασώσουμε το παραγωγικό δυναμικό της χώρας.

Όλες οι επιχειρήσεις που κλείνουν, λοιπόν, να περνάνε στα χέρια των εργαζομένων! Αν δεν μπορούν τα αφεντικά, μπορούμε εμείς!

Πικρή ιστορία ελληνικής επιχείρησης...

του κ. Νικου Ξυδακη, απο το Βλεμμα...

Tο ελληνικό κράτος πνίγει κατά συρροήν και κατ’ εξακολούθησιν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σύντομη, πικρή ιστορία από την πτωχευμένη Ελλάδα.
Βιομηχανική Περιοχή Κιλκίς. Μια εταιρεία κατασκευής αποστειρωμένων χειρουργικών ραμμάτων, η μόνη στην Ελλάδα, με ιστορία 24 ετών, τον Δεκέμβριο 2010 λαμβάνει έναντι τετραετών οφειλών από το ελληνικό Δημόσιο 1,5 εκατομμύριο ευρώ, σε άτοκα ομόλογα, ρευστοποιήσιμα σταδιακά έως το 2014. Η επιχείρηση παραδίδει τα ομόλογα στις συνεργαζόμενες τράπεζες, προκειμένου να εξοφλήσει ισόποσες οφειλές. Ενα χρόνο αργότερα όμως, Μάρτιο 2013, το Δημόσιο «κουρεύει» μονομερώς τα ομόλογα κατά 53% ονομαστικά, και ουσιαστικά πολύ περισσότερο, έως 90%, καθώς η αποπληρωμή των «κουρεμένων» μετατίθεται για το διάστημα 2032-2042.
Αποτέλεσμα: η καθυστερημένη πληρωμή εξανεμίζεται και η επιχείρηση βρίσκεται πάλι ανοιχτή στα δάνειά της: οι τόκοι μόνο φτάνουν τις 160 χιλιάδες ετησίως, υπερκαλύπτοντας την κερδοφορία της. Ας σημειωθεί ότι, μετά το 2009, όλες οι επιχειρήσεις, και η συγκεκριμένη, ευρίσκονται εκτός τραπεζικού δανεισμού, ενώ οι προμηθευτές πρώτων υλών απαιτούν πλέον εξόφληση άμα τη παραγγελία. Παρ’ όλα αυτά μερικοί αντέχουν, όπως η βιομηχανία της ιστορίας μας, κινούμενοι με οριακή ρευστότητα και στρεφόμενοι εξ ολοκλήρου σχεδόν στις εξαγωγές.
«Θα μπορούσαμε να πούμε ότι χάσαμε 1,5 εκατομμύριο υπέρ πατρίδος», σχολιάζει ο επιχειρηματίας κ. Θέμης Καζαντζίδης. «Και να συνεχίζουμε οριακά, συντηρώντας 30 θέσεις εργασίας, και προσφέροντας φόρους και προστιθέμενη αξία στη χώρα. Αλλά η περιπέτεια δεν έχει τέλος…».
Το Τελωνείο ανακάλυψε ότι είχε δασμολογήσει με χαμηλότερο συντελεστή την εισαγωγή πρώτων υλών. Το Τελωνείο έδωσε λανθασμένο κωδικό στο εισαγόμενο υλικό, έκανε επανέλεγχο και, μη αναγνωρίζοντας το δικό του λάθος, απαιτεί εκ των υστέρων αναδρομικό δασμό και διαφορά ΦΠΑ. Το Πρωτοδικείο καταλογίζει συμπληρωματική καταβολή και πρόστιμα ύψους περ. 190.000 ευρώ. Η επιχείρηση κάνει έφεση. Το υπουργείο Οικονομικών όμως δεν περιμένει για διακανονισμό πληρωμής. Προχωρεί άμεσα στη δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών της εταιρείας και σε κατάσχεση των χρηματικών διαθεσίμων. Μια ακόμη παραγωγική, υγιής επιχείρηση, που παλεύει να επιζήσει, απειλείται άμεσα με θάνατο από ασφυξία τις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες.
Τι ζητάει η «κουρεμένη» έως μηδενός και χρεωμένη από λάθη του κράτους επιχείρηση; Χρόνο. Να δοθεί χρόνος για να γίνει διακανονισμός της οφειλής με όλες τις νόμιμες διαδικασίες· να αποδεσμευθούν οι τραπεζικοί λογαριασμοί. «Η επιμονή σας στην εφαρμογή των μέτρων όχι μόνον θα επιφέρει τον θάνατο της επιχείρησης αλλά και δεν θα εξυπηρετήσει τους εισπρακτικούς στόχους του δημοσίου… Σας ζητούμε να εκτιμήσετε με δικαιοσύνη τα εις βάρος μας αποτελέσματα του PSI… Τα χρήματα τα οποία σήμερα το κράτος απαιτεί, ως οφειλόμενα, είναι ένα πολύ μικρό μέρος μόνον όσων αυτό το ίδιο μάς αποστέρησε, αρνούμενο την πληρωμή των αναγνωρισμένων υποχρεώσεών του», σημειώνει ο επιχειρηματίας Θ. Καζαντζίδης σε επιστολή του προς το Τελωνείο, τη δικαστική υπηρεσία και τον γεν. γραμματέα Δημοσίων Εσόδων Χάρη Θεοχάρη.
Η έκκλησή του περιέχει την αγωνία εκατοντάδων, χιλιάδων Ελλήνων που μάχονται να κρατήσουν όρθιες τις επιχειρήσεις τους μέσα στη Μεγάλη Υφεση· που δεν χρωστούσαν, που ήσαν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, που ασκούσαν και ασκούν παραγωγική δραστηριότητα, που δεν ήσαν ποτέ παρασιτικοί. Αυτοί είναι οι πραγματικοί Ελληνες, η υγιής Ελλάδα. Αυτοί είναι οι πραγματικοί, υπαρκτοί και δρώντες επενδυτές· αυτούς οφείλει να βοηθήσει πρώτους το κράτος. Το υπουργείο Οικονομικών οφείλει μια λύση. Και το υπουργείο Ανάπτυξης ας πάρει ένα μάθημα από τη στενάζουσα πραγματική οικονομία.

Πραγματισμός και δημόσιο συμφέρον...

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΦΑΡΑΚΛΑ*, απο την Αυγη...

Τον Απρίλιο του 2012 βγήκε στις ελληνικές αίθουσες η γαλλο-βελγική ταινία του Πιερ Σελλέρ Ο υπουργός, παραγωγής του 2011. Παρουσιάστηκε ως κριτική ενός σαθρού συστήματος που δεν αφήνει έναν έντιμο υπουργό να κάνει τη δουλειά του (Βήμα, 26-4-2012). Δεν είναι ακριβώς έτσι. Ο υπουργός μεταφορών, που έχει ήδη ιδιωτικοποιήσει τα λιμάνια, αρνείται να ιδιωτικοποιήσει τους σιδηροδρομικούς σταθμούς. Τελικά συμβιβάζεται. Η κυβέρνηση στήνει μια εταιρεία με επικεφαλής ένα ώς τότε μέλος της, που θα τους εκμεταλλευτεί.
Ο υπουργός επιβραβεύεται. Αλλά αποπέμπεται ο υφυπουργός, που είχε αντιδράσει στην πώληση δημόσιας περιουσίας. Η κοινή γνώμη συμφωνεί με την πώληση. Αντιδρούν όμως τα συνδικάτα, κι αυτό μειώνει τελικά τη δημοτικότητα της κυβέρνησης. Ποια διδάγματα μπορεί κανείς να αντλήσει από αυτή την ταινία, που μεταξύ άλλων τιμήθηκε με το Βραβείο της Διεθνούς Κριτικής στις Κάννες το 2011; Πρώτον, η ιδιωτικοποίηση ταυτίζεται με τη διαφθορά. Οι κάτοχοι της εξουσίας επικαλούνται τα χρέη των δημόσιων επιχειρήσεων για να τις εκποιήσουν και έτσι να πλουτίσουν ή οι ίδιοι ή οι φίλοι τους. Αυτό τίθεται ως αυτονόητο. Ο θεατής θα κρίνει αν είναι μια δογματική θέση που του επιβάλλει ο σκηνοθέτης ή αν στηρίζεται σε μια εμπειρία που δεν χρειάζεται να τεκμηριωθεί περαιτέρω. Η μεγάλη επιτυχία της ταινίας στη Γαλλία συνηγορεί μάλλον υπέρ της δεύτερης άποψης.
Δεύτερον, η εντιμότητα του πολιτικού ορίζεται με βάση την αντίθεση ιδιωτικού-δημόσιου συμφέροντος, αλλά η συμπεριφορά του ακολουθεί τελικά την αντίθεση ιδεαλισμού-πραγματισμού. Αξιολογεί αρχικά την ιδιωτικοποίηση με βάση το δημόσιο συμφέρον και την απορρίπτει. Ύστερα την αξιολογεί βάσει της αντίδρασης των συνδικάτων και τη δέχεται εφόσον δεν μειώνει τη δημοτικότητα της κυβέρνησης. Στο δεύτερο πλαίσιο η αντίδραση των συνδικάτων εξετάζεται πραγματολογικά. Δεν ενδιαφέρει αν έχουν δίκιο με βάση το δημόσιο συμφέρον, ενδιαφέρει μόνο το πολιτικό κόστος της αντίδρασής τους. Δεν ενδιαφέρει αν πλουτίζουν φίλοι του κόμματος, αλλά ότι αυτό θα βγει προς τα έξω. «Αν ήξερες ποιος είμαι, δεν θα με αγαπούσες», λέει ο υπουργός στη γυναίκα του.
Η μετάθεση της αντιπαράθεσης από το δίπολο ιδιωτικού-δημόσιου συμφέροντος στο δίπολο ιδεαλισμού-πραγματισμού αλλάζει την έκβασή της. Αν η ιδιωτικοποίηση βάζει το ιδιωτικό πάνω από το δημόσιο συμφέρον, δεν πρέπει να γίνει. Αν όμως είναι πραγματιστικά επιβεβλημένη, τα πράγματα αλλάζουν. Με βάση το δίπολο ιδιωτικού-δημόσιου συμφέροντος, η άρνηση της ιδιωτικοποίησης προασπίζει το δεύτερο. Βάσει του διπόλου ιδεαλισμού-πραγματισμού, η ίδια στηρίζεται σε ένα μη ρεαλιστικό δέον, οφείλεται σε «αγκυλώσεις». Ο πρωθυπουργός λέει ότι ο δημόσιος χαρακτήρας των σταθμών είναι ένας «αναχρονισμός». Έτσι το δίπολο ιδεαλισμού-πραγματισμού υπερισχύει του διπόλου ιδιωτικού-δημόσιου συμφέροντος. Ο πρωθυπουργός εννοεί ότι, σήμερα πια, η προάσπιση του δημόσιου συμφέροντος δεν είναι ρεαλιστική.
Αυτό το μάθημα πολιτειολογίας μπορεί εύκολα να συμπληρωθεί από τον θεατή. Για να απομακρυνθεί η συζήτηση από το δίπολο ιδιωτικού-δημόσιου συμφέροντος, η κυβέρνηση θα αρνηθεί προφανώς ότι τα συνδικάτα υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, θα τα κατηγορήσει, δηλαδή, για προάσπιση «συντεχνιακών προνομίων».
Τα χρέη της δημόσιας επιχείρησης είναι βέβαια υπαρκτά. Όπως υπάρχουν στοιχεία ιδιοτέλειας στα σωματεία. Η κυβέρνηση επικαλείται προβλήματα υπαρκτά, αλλά από εκεί και πέρα τα τοποθετεί στο πλαίσιο που ευνοεί τις επιλογές της. Άλλες λύσεις προωθεί η προνομιακή επίκληση του ρεαλισμού, άλλες αυτή του δημόσιου συμφέροντος. Αν μια κυβέρνηση προκρίνει το δεύτερο πλαίσιο, τα χρέη παραμένουν, συντεχνιακές επιλογές των συνδικάτων υπάρχουν, ο τρόπος με τον οποίο το κράτος πορίζεται χρήματα μπορεί όμως να αλλάξει, όπως μπορεί να διεξαχθεί διάλογος για να διακριθούν ποια συνδικαλιστικά αιτήματα στηρίζουν το δημόσιο συμφέρον. Υπάρχει λοιπόν και σε άλλες χώρες η αίσθηση, ότι πρέπει να αλλάξει ο τρόπος άσκησης της διακυβέρνησης (ο γαλλικός τίτλος της ταινίας είναι L'exercice de l'Etat, «Η άσκηση του κράτους»). Αυτό όμως μάλλον σημαίνει ότι όλο μειώνεται ο αριθμός των πολιτών που πείθονται από το περί πραγματισμού επιχείρημα.
Έχουν δίκιο. Ο πραγματισμός είναι βέβαια μια σημαντική, και απαραίτητη, διάσταση της πολιτικής. Αλλά αφορά το πώς εφαρμόζονται οι επιλογές μιας πολιτικής. Δεν αποτελεί επιλογή αλλά τρόπο εφαρμογής επιλογών. Και το αντίθετό του δεν είναι ο ιδεαλισμός αλλά ο δογματισμός. Η επιλογή που προκρίνει την ιδιωτικοποίηση μπορεί να εφαρμοσθεί με πραγματισμό ή να επιβληθεί δογματικά. Οι άλλες επιλογές επίσης. Όταν παύει όμως να πείθει η ταύτιση μίας επιλογής με τον πραγματισμό, και των άλλων συλλήβδην με τον δογματισμό, όπως σήμερα, τότε η προάσπιση του δημόσιου συμφέροντος γίνεται πιο ρεαλιστική.
_________________
*Ο Γ.Φαράκλας διδάσκει πολιτική φιλοσοφία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Πειρατές...

Του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, απο την Εφημεριδα των Συντακτων...

Αντιγράφω από το ετυμολογικό λεξικό του Μπαμπινιώτη: «Η λέξη πειρατής παράγεται από το θέμα πειρα- του ρήματος πειρώ/πειρώμαι που σήμαινε δοκιμάζω, προσπαθώ να κάνω ή να πετύχω κάτι και με εχθρική διάθεση “επιτίθεμαι”»… Η λέξη χρησιμοποιήθηκε και σε χριστιανικά κείμενα, για να δηλώσει τον Διάβολο ή τους δαίμονες… διαφέρει δε από τον κουρσάρο κατά το ότι ο πειρατής «ενεργεί για το δικό του όφελος και όχι με εντολή της κυβέρνησής του εις βάρος εμπορικών πλοίων ανταγωνίστριας ή εχθρικής χώρας».
Δεν είναι λοιπόν τυχαίο πως η πειρατική σημαία είναι μαύρη και φέρει το σήμα του θανάτου, τη νεκροκεφαλή. Η άρνηση της ζωής, της τάξης, των κανόνων και των χρωμάτων ισοδυναμεί με απόρριψη της αρμονικής συμβίωσης, της κοινωνίας, της έννομης τάξης, δηλαδή της οργανωμένης ποικιλίας των ανθρωπίνων πραγμάτων και της οποιασδήποτε ασφάλειας της ζωής και της ιδιοκτησίας. Αρμενίζοντας στην ανοιχτή θάλασσα έξω από κάθε επικράτεια και κάθε νόμο και μη αφήνοντας ορατά ίχνη, ο πειρατής εφορμά και αρπάζει ό,τι βρει στο διάβα του. Και μετά εξαφανίζεται μέσα σε μια ομίχλη από την οποία δεν θα αναδυθεί παρά τη στιγμή που θα αποφασίσει να ξαναχτυπήσει. Δρα μόνος, με μόνο γνώμονα τη συγκυρία και το συμφέρον της στιγμής.

Από τη στιγμή που ο νεότερος κόσμος οργανώθηκε ως σύστημα κυρίαρχων και αυτεξούσιων κρατών, έννομων τάξεων και οργανωμένων πολιτικών εξουσιών, η πειρατεία άρχισε να παρακμάζει. Βαθμιαία, οι «πειρατές» μεταμορφώθηκαν σε «κουρσάρους» που καλούνταν πια να δρουν στο όνομα, συχνά για λογαριασμό και σε κάθε περίπτωση υπό τη σκέπη της εθνικής τους σημαίας. Ετσι ακριβώς γεννιέται το «δίκαιο της θάλασσας» και μαζί με αυτό το «ιδιωτικό διεθνές δίκαιο». Κάτω από την υψηλή εποπτεία της θαλασσοκράτειρας Βρετανίας, η δράση των ανθρώπων στην ανοιχτή θάλασσα άρχισε επιτέλους να τιθασεύεται. Αντλώντας δύναμη από τις έννομες τάξεις στις οποίες μετείχαν, οι κατ” επάγγελμα «εφ-οπλιστές», «αρματωτές» (armateurs) -για μία ακόμα φορά οι λέξεις δεν είναι τυχαίες- και κινούμενοι επιχειρηματίες τείνουν πια να υπόκεινται σε (χαλαρούς έστω) ελέγχους σε ό,τι αφορά τον αναγκαίο σεβασμό των κείμενων νόμων και κανονισμών και των συναλλακτικών ηθών. Προστατεύοντας, η «εθνική σημαία» οριοθετεί και δεσμεύει. Η κινούμενη, ρευστή, ανοριοθέτητη και ξέφραγη θάλασσα υπόκειται στον νόμο της ακίνητης γης, του στέρεου δηλαδή εδάφους όπου οι κοινωνίες και οι επι-κράτειες χαράζουν τα ίχνη τους και επιβάλλουν την έννομη και συμβολική ισχύ τους. Ετσι, με την εγκαθίδρυση των νεωτερικών Κρατών Δικαίου, οι πολιτικές εξουσίες επεξέτειναν την κανονιστική πρωτοκαθεδρία τους σε ολόκληρο τον πλανήτη. Εγκλωβισμένο σε σταθερά νοηματικά και κανονιστικά περιβλήματα, το ακατάτακτο χάος του ακαθήλωτου υγρού στοιχείου άρχισε να αιχμαλωτίζεται σε σκληρές και αμετακίνητες μορφές. Τα κύματα δαμάζονταν.

Πάντα όμως ρει, τίποτε δεν παραμένει αναλλοίωτο. Ρέοντας απεριόριστα και προς όλες τις κατευθύνσεις, το υφέρπον κανονιστικό χάος απειλεί να μεταλλάξει, να διαβρώσει και να αλλοιώσει όσες μορφές συναντήσει στο διάβα του. Οι εντροπικές δυνάμεις δεν ωθούν προς την τάξη αλλά προς την αταξία. Αν δεν ενισχύεται συνεχώς, ο βράχος βρίσκεται στο έλεος του κύματος. Με αυτή την έννοια, η πρόσφατη καταξίωση του ελευθέρως και απεριορίστως «κινείσθαι» και «επιχειρείν» είναι συνώνυμη με την αντίστοιχη αποδυνάμωση του «θεσπίζειν». Ανακτώντας την προαιώνια συμβολική του δύναμη και διαρρηγνύοντας όλα τα κελύφη που το ενέκλειαν σε σταθερές εξουσιαστικές και κανονιστικές συντεταγμένες, το υγρό στοιχείο, η ρευστή θάλασσα, φαίνεται να εκδικείται την οργανωμένη και σταθερή γη που επιχειρούσε να την καθηλώσει στην αυθαίρετη αντιεντροπική της βούληση. Η ανάδυση των υπερπόντιων «παραδείσων», η πλήρης απελευθέρωση των παγκόσμιων συναλλαγών, η συνακόλουθη αποδυνάμωση των συγκροτημένων πολιτικών τάξεων, οι τρέχουσες πρακτικές των ιδιωτικών συνυποσχετικών και της εξωδικαστικής διαιτησίας και η προϊούσα κατίσχυση του νέου υπερεπικρατειακού δικαίου των συναλλαγών σύμφωνα με τις οδηγίες του Σίτι του Λονδίνου -της σύγχρονης αυτής «Νήσου των Θησαυρών»- σηματοδοτούν την πλήρη αποδέσμευση του «επιχειρείν» από τις κατά τόπους έννομες τάξεις. Ολα συμβαίνουν ως εάν ο κόσμος αφήνεται να επιστρέψει στην αρχέγονη αταξία της ανεξέλεγκτης ιδιωτικής πειρατείας. Οι ιδεολογικές εξελίξεις είναι άλλωστε σαφείς. Η επικράτηση του «καθαρού» και «αγνού» (νεο)φιλελευθερισμού συνοδεύεται από τη ρητορική «αποκάθαρση» του κόσμου από τα τελευταία υπολείμματα πολιτικών πρωτοβουλιών και παρεμβάσεων. Η φετιχοποίηση της ελεύθερης αγοράς καλείται να «αναβαπτίσει» την κοινωνία και την ιστορία μέσα στον καθαρό συναλλακτικό ορθολογισμό. Η επιλογή των συμβόλων δεν είναι τυχαία. Από καταβολής κόσμου, η «κάθαρση» επιτελείται μέσα από τη διαμεσολάβηση ενός ρέοντος, ακαθήλωτου και ελευθέρως κινούμενου υγρού. Οι αμαρτίες και οι σκουριές ξεπλένονται μέσα από τη «βάπτιση» στην καθαρτήρια ενέργεια του ποταμού ή της βρύσης. Χαρακτηριστικά, όσο μένει ακίνητο, το νερό «θολώνει», «λιμνάζει», «βαλτώνει» και εγκλωβίζεται σε «μορφές», δηλαδή σε εξουσίες. Και έτσι, χάνει τη διαφάνειά του και μαζί με αυτήν και την εξαγνιστική του ισχύ.

Με αυτή την έννοια, στην ουσία, η απόλυτη κινητικότητα των κεφαλαίων, της πληροφορίας και η παγκόσμια ελευθερία τού επιχειρείν είναι συνώνυμη με την αποδέσμευση των επιχειρούντων από οποιαδήποτε εξωσυναλλακτική υποχρέωση και την απαλλαγή τους από οποιαδήποτε εξωσυναλλακτική κύρωση. Ολοι μπορούν να πλέουν στην ανοιχτή θάλασσα, όλοι δικαιούνται να χρησιμοποιούν όσα όπλα και επιχειρήματα είναι σε θέση να επιστρατεύσουν, όλοι έχουν τη δυνατότητα να κρύβουν τις προθέσεις τους και να εξαφανίζουν τα ίχνη τους. Και στα πλαίσια αυτά ανατέλλει μια νέα κυρίαρχη ηθική, η ηθική της ελεύθερης πειρατείας, που δεν περιορίζεται στη θάλασσα, αλλά επεκτείνεται και στη στεριά. Για πρώτη φορά, ο «επιχειρηματίας» δεν χρειάζεται να δώσει λογαριασμό σε καμιά έννομη τάξη, δεν υποχρεώνεται να υπακούει σε κανένα Θεό ή αφέντη, δεν πληρώνει φόρους, δεν δεσμεύεται για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων του χάριν των «άλλων», δεν μετέχει σε συλλογικά σχέδια και στην κοινή μοίρα και δεν μοιράζεται τις φαντασιώσεις των κοινών θνητών. Μετέχει στην κοινωνία, μπαίνοντας και βγαίνοντας με τους δικούς του κυρίαρχους όρους. Οπως ακριβώς συνέβαινε με τους προγόνους τους, οι νέοι πειρατές ταυτίζονται με την ευκαιριακή αρπακτική τους δράση και την αδιαφορία τους για ό,τι δεν τους αγγίζει προσωπικά. Επισημαίνουν τις ευκαιρίες από μακριά, πλησιάζουν δίχως να γίνονται αντιληπτοί, εφορμούν, δηώνουν, ιδιοποιούνται και μετά απλώς εξαφανίζονται και πάλι στην ομίχλη από την οποία βγήκαν. Μοιραία λοιπόν, για αυτούς, όλοι οι «άλλοι» αναδεικνύονται σε ευκαιριακά αντικείμενα χρήσης, εκμετάλλευσης ή, έστω, απόλαυσης.

Υπ” αυτούς τους όρους λοιπόν, η διαδικασία τού επιχειρείν και η διαδικασία τού μετέχειν σε μια οποιαδήποτε κοινωνία παύουν να διασυνδέονται και να αλληλοεπικαλύπτονται. Τα χαραγμένα μονοπάτια που οδηγούσαν στους οικείους τόπους ξεθωριάζουν ή και εξαφανίζονται. Από τη στιγμή που η στεριά λειτουργεί σαν θάλασσα, δεν μπορεί παρά να αποδυναμώνονται τόσο η ανακουφιστική ιδέα μιας «φυσικής» συμβολικής και λειτουργικής κοινότητας όσο και οι άρρητοι αυτοματισμοί που τη χαρακτήριζαν. Με αποτέλεσμα η ατομική ιδιοτέλεια και ο συνεχής επιχειρησιακός αυτοσχεδιασμός να μην εμφανίζονται πια σαν ελεύθερες αξιακές επιλογές, αλλά σαν απαρασάλευτες εξωγενείς δομικές αναγκαιότητες. Ο ορθολογικός πειρατής δεν μπορεί να πάψει να επινοεί και να ανανεώνει τις δραστηριότητες και τις στρατηγικές του δίχως να απαρνηθεί τον εαυτό του. Μόλις βρεθεί στη θάλασσα, αναγκάζεται να επιπλεύσει κολυμπώντας στα άγρια κύματα με τις δικές του και μόνο δυνάμεις. Δεν υπάρχουν πια ούτε οργανωμένες αλληλοβοήθειες ούτε αυτοσχέδιες ναυαγοσωστικές λέμβοι. Οι κανονισμοί της κολύμβησης στην ανοιχτή θάλασσα είναι αδυσώπητοι. Εξω από τις συμπηγμένες κοινωνίες και τους στέρεους συμβολισμούς που εκτρέφονται στους κόλπους τους, δεν μπορεί να υπάρχει ούτε αλληλεγγύη ούτε αμοιβαιότητα ούτε επιείκεια. Ολοι πια γνωρίζουν πως, αν αφήσουν τον άλλο να ακουμπήσει επάνω τους, θα παρασυρθούν και οι ίδιοι στην ανεξέλεγκτη δίνη. Και δρουν αναλόγως.

Επιχειρειν...

Dies brumalis...

Ο πρωθυπουργός δηλώνει, θριαμβολογώντας  για  την εκταμίευση 52,4 δισ. ευρώ ως τον Μάρτιο, ότι «τελειώνει μια μεγάλη και δύσκολη περίοδος για την χώρα» υποστηρίζοντας ότι «τα χρήματα και οι διαρθρωτικές αλλαγές θα είναι η αφετηρία για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας»      Τρία χρόνια με τα μνημόνια πρωθυπουργοί, υπουργοί κλπ. υπόσχονται, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ανάκαμψη της οικονομίας  (ότι εισερχόμαστε σε τροχιά ανάπτυξης το 2012 διαβεβαίωνε ο Παπανδρέου δυο χρόνια πριν, μέχρι το 2012 θα έχουμε θετική ανάπτυξη …
προφήτευε ως διευθυντής του ΙΟΒΕ ο υπουργός Οικονομικών Στουρνάρας τον Ιούλιο του 2011, τις μέρες αυτές ο Σαμαράς  συνομιλεί με επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά με στόχο την ανάπτυξη, που υποστηρίζει πως θα έρθει από το β εξάμηνο του 2013 κλπ), που όλο αναβάλλεται.     
Κι όμως,  οι σύγχρονες φόρμουλες της απελευθέρωσης, της ευελιξίας, οι εκκλήσεις στον επιχειρηματία, στο άτομο που τα βγάζει πέρα, που δεν περιμένει τη βοήθεια  του κράτους,  και από τους οποίους θα έρθει η περιβόητη ανάπτυξη,  που είχαν κερδίσει την πλειοψηφία του κόσμου, συνεχίζουν να πείθουν πάρα πολλούς ακόμα. Η αστική τάξη συνεχίζει να δίνει μια μάχη χαρακωμάτων με έξυπνο τρόπο, έχοντας σχεδόν  κερδίσει χρόνια πριν  τη μάχη της πνευματικής και ηθικής κυριαρχίας. Κατόρθωσε λοιπόν να παράγει μια σειρά αξιών που σήμερα είναι πλέον κυρίαρχες. Η επιχειρηματικότητα για παράδειγμα σήμερα καταλήγει να είναι αξία, δεν υπάρχουν  πια αφεντικά αλλά αυτοί που επιχειρούν, που δημιουργούν, που καινοτομούν κλπ. και εν δυνάμει όλοι θα πρέπει να επιδιώκουν  να γίνουν επιχειρηματίες.
 Πρόκειται για μια οικονομιστική προοπτική, όπου τα πάντα αρχίζουν με την κινητικότητα, την απογείωση της οικονομίας, για να έρθει η ανάπτυξη μέσω της επιχειρηματικότητας και συγχρόνως η ανάρρηση των ειδικών και τεχνικών, ενώ  η πολιτική και η ταξική πάλη  απουσιάζουν σχεδόν ολοσχερώς.
Η σχεδόν μηχανιστική αντίληψη για την κοινωνία, σαν κόσμο σχέσεων ισχύος και αντιτιθέμενων συμφερόντων στο αδιαμφισβήτητο καπιταλιστικό περιβάλλον,   που για να οδηγηθεί  στο δρόμο της ανάπτυξης χρειάζεται έναν επιδιαιτητή που θα επιτύχει τη συνεννόηση κι αυτός  είναι ο τεχνοκράτης, παρουσιάζει την ανεπτυγμένη κοινωνία σαν πεδίο δράσης του ορθού λόγου και της τεχνικής και επενδύει με επιστημονικούς όρους κάθε διεκδίκηση του κεφαλαίου. Οι διαγνώσεις και οι παρατηρήσεις των τεχνικών  χρησιμοποιούνται από τους πολιτικούς για να δώσουν κύρος στα συμπεράσματά τους, να μετατρέψουν τις απόψεις  για σημερινές συσχετίσεις σε προβλέψεις για μελλοντικές επιπτώσεις  οικονομικών μέτρων, αντλώντας μάλιστα μακροοικονομικά συμπεράσματα από το άθροισμα στάσεων ή αποφάσεων σε μικροοικονομικό επίπεδο.         
Ετσι, σε τηλεοπτικές εκπομπές, σε εξαγγελίες υπουργικές τονίζεται, μέσα από αντίστοιχες περιπτώσεις,   η επιχειρηματικότητα σαν η μόνη ορθή λύση για το μέλλον,  εκδηλώνονται προθέσεις για προώθηση καινοτόμων δράσεων, υποστηρίζοντας ότι αυτός είναι ο δρόμος, η στάση και συμπεριφορά που αρμόζουν στα δεδομένα του προβλήματος που συνθέτουν η πολιτική, η οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα.
Ο κυρίαρχος λόγος σχεδόν διαφημίζει ότι η αντίθεση καπιταλισμού- σοσιαλισμού  δεν έχει πλέον κανένα νόημα, η ταξική πάλη δεν υφίσταται και  η μορφή ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής έχει δευτερεύουσα  σημασία σε σχέση με τις  απαιτήσεις της διαδικασίας παραγωγής και κατανάλωσης. Ακόμα και  η λύση του προβλήματος  της ανεργίας εντοπίζεται στην αναζήτηση ή και δημιουργία  κερδοφόρων κλάδων και τομέων παραγωγής.
Η δε στάση της κυβέρνησης  συνολικά για την οικονομία  επαίρεται ότι συνδυάζει  το ρεαλισμό, που θα πεί την εκτέλεση των αποφάσεων των κυρίαρχων ευρωπαϊκών κέντρων, στο επίπεδο της  τρέχουσας διαχείρισης με ένα ιδεολογικό λόγο  για ανάπτυξη και επενδύσεις, που δεν έχουν  φυσικά καμιά σχέση με τα όσα συμβαίνουν  πραγματικά, όχι μόνο γιατί  δεν υπάρχουν  αυτές οι διαδικασίες, αλλά επειδή  τα αποτελέσματά τους  δεν είναι θετικά ή καλύτερα δεν είναι κάν ορατά.      
Για να γίνεται πειστικότερος ο συλλογισμός για τις ευεργετικές επιδράσεις  του επιχειρείν, η περιφορά  επιχειρηματιών που  εκτρέφουν σαλιγκάρια, καλλιεργούν μανιτάρια, ιδρύουν ΜΚΟ κλπ  σε κανάλια και εφημερίδες χρησιμοποιούνται ως απτή απόδειξη της ορθότητάς του, που κατά βάθος στηρίζεται στην παλιά επιθυμία, εκσυγχρονισμένη βέβαια,  του «πλούσιου αφεντικού», που παραμένει ευρύτερα διαδεδομένη στα ενδιάμεσα  εκείνα τα στρώματα που συνεχίζουν να πιστεύουν ότι είναι θέμα εκμετάλλευσης ευκαιριών.
Η περιπτωσιολογία εκτρέφει το μύθο του αμερικάνικου ονείρου αλα ελληνικά. Η ιδεολογία των σωτήριων νέων τεχνολογιών και των καινοτόμων δράσεων ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θέλει να μη  θυμίζει τον παλιότερο  πολιτικό χάρτη. Σ’ αυτήν  οι λέξεις κλειδιά θα είναι ευελιξία, το άτομο η επιχείρηση, ενώ εμφανίζεται η  καπιταλιστική αγορά σαν πλαίσιο ανάπτυξης της  δημοκρατίας και ανάδειξης των ικανοτήτων των πολιτών, ώστε ακόμα και σ’  αυτήν την εποχή της εξαθλίωσης μας οι προοπτικές που πιστεύουμε ότι ανοίγονται να εξυπηρετούν τον καπιταλισμό, που όλοι αδιαμαρτύρητα θα αποδεχόμαστε, παρασυρμένοι από  τις φαντασιώσεις μας για ατομική επιτυχία.

Να συλληφθει ο ενοχος...

Καρτεσιος...

Με τον γνωστό γλοιώδη τρόπο του, πανηγύρισε ο Αντώνης Σαμαράς την απόφαση για την εκταμίευση ης «δόσης -  μαμούθ». Ξέρετε, αυτόν τον κάπως ταπεινό τρόπο του ήρωα που δε θέλει ζητωκραυγές διότι «απλά έκανε το καθήκον του». Το καθήκον του το έκανε ο κ. Σαμαράς. Το σε ποιους το έκανε είναι φανερό μετά την αποκάλυψη για την ψήφιση της άνευ όρων παράδοσης της εθνικής κυριαρχίας μας.
Επίσης γνωστά έχουν γίνει το πού θα πάει η δόση, ποιους θα ευνοήσει και ποιους θα αγνοήσει. Υπάρχουν βέβαια και χειρότερα. Όπως ότι ο κ. Σαμαράς πανηγυρίζει λες και τα δισ. αυτής της δόσης, μας χαρίστηκαν. Τα δισ. αυτά, όμως, τα δανειστήκαμε. Ουσιαστικά τα αγοράσαμε υποθηκεύοντας τις επόμενες γενιές και καταστρέφοντας τούτη εδώ τη γενιά. Τα ξέρουμε. Βαρεθήκαμε να τα συζητάμε. Τα είπαμε, τα ξαναείπαμε, τόσο που τα χωνέψαμε και τα θεωρούμε πλέον όλα φυσιολογικά.
Θέλω απλώς να σταθώ σε μία φράση του πανηγυρικού της δόσης που εκφώνησε ο κ. Σαμαράς. Είπε: «Η Ελλάδα έχει μπει σε μία φάση όπου περνάμε σε αποενοχοποίηση της επιχειρηματικότητας». Συμφωνώ απόλυτα. Να αποενοχοποιηθεί και να μπει στη φυλακή όποιος την ενοχοποίησε.
Να μπουν στη φυλακή όσοι στήριξαν τον Κοσκωτά, όσοι ενεπλάκησαν στη ληστεία του χρηματιστηρίου, όσοι χαριεντίζονταν με τον Λαυρεντιάδη που σήμερα κάνουν ότι δεν τον ξέρουν. Να μπουν φυλακή όλοι οι πολιτικοί που έχουν εμπλακεί σε σκάνδαλα με επιχειρηματίες. Να διαλευκανθεί πλήρως η υπόθεση της SIEMENS. Να φυλακιστούν αυτοί που ψηφίζουν νομοθετικές ρυθμίσεις με τις οποίες αθωώνουν εκ των προτέρων τραπεζίτες που έκλεψαν τα λεφτά των μικρο-ομολογιούχων.
Η επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα δεν ενοχοποιήθηκε σε μία νύχτα κι έτσι στο άσχετο. Ενοχοποιήθηκε ύστερα από μακρά σταδιοδρομία διαπλοκής με την πολιτική τάξη και τα ΜΜΕ. Συμφωνούμε, λοιπόν, κ. Σαμαρά. Να αποενεχοποιηθεί η επιχειρηματικότητα. Όχι, όμως, όπως το θέλετε εσείς, δηλαδή να γίνει ακόμη πιο ανεξέλεγκτη και ασύδοτη, αλλά βάζοντας φυλακή τους υπεύθυνους της ενοχοποίησης της.
Με την κατάργηση των υποχρεωτικών περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων, με την απελευθέρωση της χρήσης εργαζόμενων ως σκλάβων και με την απουσία κάθε ελεγκτικού μηχανισμού, αυτό που καταφέρνει η κυβέρνηση Σαμαρά είναι να ενοχοποιήσει περαιτέρω και συνειδητά την επιχειρηματικότητα και να αυξήσει τη διαπλοκή.
Μέχρι και σήμερα, ο Λαυρεντιάδης βρίσκεται στο στόχαστρο της δικαιοσύνης αποκλειστικά και μόνο για την υπόθεση της PROTON BANK που αφορά σε κάποιες εκατοντάδες εκατομμύρια.  Δείχνουν όλοι να αγνοούν υποθέσεις δισεκατομμυρίων στις οποίες εμπλέκεται ο εν λόγω επιχειρηματίας.
Ποιος απάντησε στην καταγγελία των εργαζομένων στην ALAPIS, που έλεγε «Είναι η στιγμή να αναφερθούμε σε ένα ακόμα μεγάλο σκάνδαλο το οποίο για πολιτικούς λόγους ….δεν αναφέρεται πουθενά και οι ελεγκτικές αρχές (χρηματιστήριο – οικονομικοί εισαγγελείς ) εθελοτυφλούν! ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ALAPIS . Την ώρα που ο επιτυχημένος επιχειρηματίας κατηγορείται για 800 εκατομμύρια, το σκάνδαλο Alapis αγγίζει τα 3 δισεκατομμύρια που θα κληθούν να πληρώσουν οι μικροεπενδυτές και ο Ελληνικός λαός (για τον δανεισμό των 1,2 δισ) . ΕΛΕΟΣ ΥΠΟΚΡΙΤΕΣ. 1000 εργαζόμενοι απλήρωτοι μέσα στις γιορτές και εσείς παίζετε πολιτικά παιχνιδάκια».
Ποιος θα απαντήσει στην αγωνία των 1.500 εργαζομένων στη πρώην κερδοφόρα δημόσιου χαρακτήρα Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων που ξεπουλήθηκε στον Λαυρεντιάδη μέσα σε μία νύχτα; Μέχρι προχτές, οι εργαζόμενοι σε αυτή την εταιρεία συνομιλούσαν με τον Κυριακίδη που τώρα καταζητείται. Τις τελευταίες ημέρες, το Σωματείο συζητούσε με τη σύζυγο του Λαυρεντιάδη, ενώ αν κάποιος ψάξει τον τρόπο με τον οποίο έγινε μπαλάκι μεταξύ «επενδυτών» μια τόσο μεγάλη εταιρεία, θα τραβάει τα μαλλιά του.
Λοιπόν; Ποιος ενοχοποίησε την επιχειρηματικότητα σε αυτόν τον τόπο; Ποιος «τρύπησε» τον νόμο που απαγόρευε σε κάποια εταιρεία που παίρνει δημόσια έργα ή πουλάει προϊόντα στο δημόσιο, να μπορεί να περιλαμβάνει μέσα της κάποιους, έστω και λίγο σημαντικούς μετόχους που να έχουν μετοχές σε τηλεοπτικούς ή ραδιοφωνικούς σταθμούς; Το γνωστό σκάνδαλο του «βασικού μετόχου». Ποιος ενοχοποίησε την επιχειρηματικότητα; Δεν τον ξέρουμε; Δεν είναι ο ίδιος άνθρωπος που σήμερα συγκυβερνά και προστάτευσε τους τραπεζίτες; Δεν είναι ο ίδιος που κατήργησε το Σύνταγμα μέσω της βιομηχανίας παραγωγής νομοθετικών ρυθμίσεων; Δεν είναι η πλειοψηφία των βουλευτών που στηρίζει την παρουσία του στη συγκυβέρνηση; Δεν είναι ο ένας από τους δύο πολιτικούς αρχηγούς που ο κ. Σαμαράς δεν ξεχνά να ευχαριστεί θερμότατα για τη στήριξή τους;
Την επιχειρηματικότητα των μεγάλων επιχειρήσεων την ενοχοποίησαν οι επιχειρηματίες και οι κυβερνήσεις αυτού του τόπου. Αυτές οι ταρζανιές περί αποενοχοποίησής της, είναι μήνυμα για το ακόμη μεγαλύτερο μπουρδέλιασμα της υπόθεσης. Όσο οι ένοχοι δεν μπαίνουν φυλακή, τόσο οι διάφοροι «επενδυτές» του Σαμαρά θα μοιάζουν με κοινούς ληστές.
*Στη φωτό, Γ. Παπακωνσταντίνου και Λ. Λαυρεντιάδης παρεούλα  στο συνέδριο του Economist, 30/04/2010

Χρόνος επίκαιρος και παραχαραγμένος χρόνος...

ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΣΚΟΠΛΑΚΗ* απο την Αυγη...

Η Ιστορία δεν είναι και ούτε πρέπει να γίνεται πολιτικό όπλο. Ωστόσο, διαπιστώνουμε ότι στην εποχή των Μνημονίων, η λεγόμενη "αποκεντροθέτηση του ιστορικού βλέμματος" γίνεται όργανο σφετερισμού της μνήμης, για να ενσωματωθεί από τις κυρίαρχες τάξεις στο δικό τους σύστημα συμβολισμών, το οποίο καλείται να παρατείνει την κοινωνική και ιδεολογική τους κυριαρχία. Υπό αυτή την έννοια, οι κυρίαρχες τάξεις κερματίζουν την αλληλουχία του συμβάντος σε κάθετες, γενικευτικές διαιρέσεις, τις οποίες εύκολα εγκλωβίζουν στα δικά τους ιδεολογικά συμφραζόμενα. Καλούμαστε, λοιπόν, να αποσυμπλέξουμε την κοινωνική μνήμη, καθορίζοντας την ιστορική «μνήμη ως διακύβευμα» (με τους όρους του Ζακ Λε Γκοφ).
Μια τέτοια μικρή συμβολή είναι να ξεφυλλίσουμε τον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» της περιόδου 1941-1944 και να σταθούμε σε λίγα εύγλωττα αποσπάσματα. Για παράδειγμα, στις 21 και 28 Δεκεμβρίου 1942, ο «Ο.Τ.» δημοσιεύει σε συνέχειες άρθρο του «τμηματάρχου δασμολογικού του υπουργείου Οικονομικών, Ι.Λ. Φράγκου», με θέμα τα είδη πολυτελείας. Διαβάζοντάς το μαθαίνουμε πως, κατά την περίοδο του φονικού λιμού, είχαν εισαχθεί στην κατεχόμενη Ελλάδα προϊόντα, όπως τα παρακάτω: «Αιθέρια έλαια και συνθετικές βάσεις αρωμάτων, φωτογραφικαί και κινηματογραφικαί μηχαναί, ψευδοκοσμήματα, ευρωπαϊκοί εμφιαλωμένοι οίνοι και οινοπνευματώδη ποτά, πολύτιμοι λίθοι και κοσμήματα εν γένει, επιτραπέζια σκεύη εκ χρυσού και αργύρου, αναπτήρες και καπνοσύριγγες, ωρολόγια και στυλογράφοι, ποικίλα καλλιτεχνικά έργα και μικροτεχνήματα εν γένει, έτοιμα εσώρουχα και ενδύματα εκ μετάξης, σισύραι (δηλ. γούνινα παλτά), καλύμματα τραπεζών και κλινών εκ βελούδου, βαρύτιμα παραπετάσματα, τάπητες» κ.λπ.
Στην πρώτη σελίδα του φύλλου 921 της 28.12.1942, ένα ευχολόγιο, με τίτλο «Φορολογική δικαιοσύνη και κοινωνική αλληλεγγύη», καταδεικνύει ότι οι στερήσεις και η φτώχεια της Κατοχής δεν αφορούσαν ολόκληρο το έθνος: «Θ' αποτελεί πράγματι, μεγάλην, από φορολογικής απόψεως, αδικίαν, εάν όλοι εκείνοι, οι οποίοι λόγω των περιστάσεων [...] είδον εξαφνικά αυξανόμενα τα κεφάλαιά των άνευ ουδενός ιδικού των κόπου, άνευ ουδεμιάς προσωπικής θυσίας, δεν εκαλούντο να μετάσχουν εις τα βάρη του δημοσίου διά να δυνηθή ο ελληνικός λαός ν' αντιμετωπίση τας σημερινάς δεινάς περιστάσεις. Είνε γνωστόν, πράγματι, ότι η αξία των μετοχών έχει πολλαπλασιασθή κατά τρόπον φανταστικόν, οι δε κάτοχοι των μετοχών αυτών αποκομίζουν πρωτοφανή κέρδη χωρίς να καταβάλουν προς τούτο και την ελαχίστην προσπάθειαν ή να υποστούν και την παραμικράν θυσίαν». Στο φύλλο 970 της 6.12.1943, μια καταχώρηση αναλαμβάνει να αναστηλώσει επιχειρηματικές υπολήψεις, ενημερώνοντας ότι «η μια μετά την άλλην, αι επιχειρήσεις κατέρχονται εις το πεδίον όχι απλώς των γενναιοδώρων χειρονομιών, αλλά αυτών των θυσιών διά να ελαφρώνουν την δυστυχίαν που τας περιβάλλει. Αναφέρομεν ως αξίαν εξάρσεως την μηνιαίαν χορηγίαν ποσού 100 εκατομμυρίων δραχμών υπό της Πειραϊκής-Πατραϊκής Α.Ε. διά τους απόρους του νομού Αχαΐας». Πάντως, σε άλλο σημείωμα του ίδιου φύλλου, διαβάζουμε πως μόνο κατά το α’ εξάμηνο του 1943 είχαν ιδρυθεί 43 ανώνυμες εταιρίες.
Τέλος, στο άρθρο του Γ.Ι. Κούτση, «Αι επιχειρήσεις ασφαλειών εν Ελλάδι» («Ο.Τ.», φ. 937, 19.4.1943), αναφέρεται ότι οι δεκαέξι προπολεμικά ασφαλιστικές εταιρείες ανέρχονταν τον Απρίλιο του 1943 σε πενήντα "και πιθανόν περισσοτέρας, με τάσεις συνεχούς αυξήσεως, διότι καθημερινώς ιδρύονται νέαι". Σύμφωνα με τον συντάκτη, θα έπρεπε να σταματήσει η ίδρυση ασφαλιστικών εταιρειών, για να αποφευχθούν «καταστρεπτικά αποτελέσματα και με γενικώτερον αντίκτυπον». Αν λάβει κανείς υπόψη του ότι από τα τέλη του 1942 είχαν κατακόρυφα αυξηθεί τα τιμολόγια νοσηλίας στα αθηναϊκά νοσοκομεία, ενδέχεται να οδηγηθεί σε ενδιαφέρουσες εκτιμήσεις και για το σήμερα.
Μπορούμε, λοιπόν, να επιβεβαιώσουμε, ελαφρά τροποποιημένη, τη διατύπωση του Ορατίου στις «Επιστολές»: «Αυτό που διέτρεξε εβδομήντα χρόνια είναι παλιό και σοβαρό». Ο παραχαραγμένος χρόνος αγνοεί τις ρίζες της ασυδοσίας του ελληνικού κεφαλαίου. Μόλις γίνουν αντιληπτές οι ιστορικές διαπλοκές του ελληνικού με ισχυρά ξένα κεφάλαια, οι οποίες αναπαρήγαγαν με κάθε κόστος τις κυρίαρχες σχέσεις εκμετάλλευσης και καθυπόταξης, ο χρόνος γίνεται αποκαλυπτικά επίκαιρος.

*Ο Ν. Σκοπλάκης είναι ιστορικός

Οι ενάρετες μεγάλες επιχειρήσεις που πληρώνουν τους φόρους τους...

Cynical...

Αφού τελειώσανε με τον υπ αριθμ. 1 εχθρό του λαού τους δημοσίους υπαλλήλους, είναι αλήθεια ότι το παλεύανε για κάμποσα χρόνια μέχρι να τους ξεπαστρέψουν, τα όπλα στράφηκαν και στον υπ αριθμ. 2 εχθρό, τους μικροεπαγγελματίες και μικροεπιχειρηματίες. Η υψηλή φορολογία που θα τους επιβληθεί με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο, είναι σίγουρο ότι θα σβήσει και τα τελευταία υπολείμματα από δαύτους, με ταχύτητα τέτοια, που οι εισαγωγείς λουκέτων δεν θα μπορούν να προλάβουν τη ζήτηση.

Για μεν τους πρώτους τα αμαρτήματα πολλά και πολυπαινεμένα, για δε τους δεύτερους, ένα, αλλά ασυγχώρητο, η φοροδιαφυγή. Τόσο στη μια περίπτωση, όσο και στην άλλη, αρωγοί, οι παραχαράκτες των αριθμών, οι ζογκλέρ της επιστημονικής παραπληροφόρησης και διαστροφής. Τεράστιο το κράτος από τη μιά, τεράστια η φοροδιαφυγή από την άλλη. Και σ' όλο το πλάνο πανταχού απών, ο υπ αριθμ, 3 εχθρός, το μεγάλο κεφάλαιο, οι πολυεθνικές, οι εφοπλιστές και τα λοιπά καλόπαιδα.

Αν μη τι άλλο, το θέμα είναι αισθητικό. Ανάμεσα στον αξύριστο, βρωμιάρη μπογιατζή και στον ντυμένο στην “πένα στο καντίνι” μεγαλοπαπάρα, αν σου ζητηθεί να υποδείξεις τον απατεώνα, το δάχτυλο ασυναίσθητα θα σταθεί στον πρώτο.

Πολύ ιδρώτας έπεσε τον τελευταίο καιρό για να στοιχειοθετηθεί η συμβολή των μικρών στο ομολογουμένως μεγάλο έλλειμμα κρατικών εσόδων από τη φορολογία. Αν οι μεγάλοι φοροδιαφεύγουν κατά τι, (βάζοντας στην άκρη τις “νόμιμες” φοροαπαλλαγές), οι μικροί φοροδιαφεύγουν κατά τι περισσότερο, για το λόγο ότι είναι πολλοί περισσότεροι. Στη λογική αυτή, φτάνει η απλή αναφορά στην αριθμητική πλειοψηφία που συγκροτεί μια κατηγορία, για να απαλειφθούν από την εξίσωση τα ποσά που κάθε μια κατηγορία αποκρύπτει, ωσάν η μέση φοροδιαφυγή των μικρών να είναι ίδια με τη μέση φοροδιαφυγή, (νόμιμη και παράνομη), των μεγάλων.

Έτσι, το πρόβλημα εντοπίστηκε, φυσικά με την επιστράτευση στοιχείων επί στοιχείων, και κομψών γραφικών παραστάσεων, επί ακόμα κομψότερων τοιούτων, στο μεγάλο αριθμό αυτοαπασχολούμενων επαγγελματιών και μικροεπιχειρηματιών, σε αντίθεση με τις προοδευμένες χώρες όπου η τάξη αυτή εμφανίζεται σημαντικά συρρικνωμένη, προς όφελος των μεγαλύτερων, φορολογικά ενάρετων επιχειρήσεων. Η συσχέτιση λοιπόν, όπως εξ υπονοείται  της φοροδιαφυγής με την ύπαρξη μικρών επιχειρήσεων δεν διαφέρει και πολύ από την συσχέτιση (όπως είχαμε δείξει στη Θεωρία των Πελαργών), της μείωσης των γεννήσεων στη Γερμανία κάποια εποχή με τη μείωση του πληθυσμού των πελαργών. Το παράδειγμα αυτό, που, εκ των πραγμάτων, παραπέμπει στο συμπέρασμα ότι τα μωρά τα φέρνουν οι πελαργοί, διδάσκεται σε όλα τα τμήματα στατιστικής για να δείξει πόσο φαιδρά αποτελέσματα μπορεί να παράξει η ανόητη χρήση της στατιστικής και της συσχέτισης παράταιρων αριθμών.

Μπορεί στην Ελλάδα το χόμπι της παρακολούθησης των κινήσεων των μεγάλων επιχειρήσεων και πολυεθνικών που αλωνίζουν στη χώρα μας να μην είναι διαδεδομένο, γιαυτό άλλωστε και αλωνίζουν, είναι όμως, και με το παραπάνω στις χώρες στις οποίες πασχίζουμε να μοιάσουμε, ιδίως στην Αμερική και το Μεγάλο Βασίλειο.

Δημοσιεύματα τις τελευταίες μέρες από το Reuters, BBC, Guardian, Sunday Times, κλπ έφεραν στο φως τα έργα και ημέρες της αρετής των μεγάλων πολυεθνικών.

Η E-Bay, σύμφωνα με τη Sunday Times, βρέθηκε να καταβάλει στο ΗΒ για το 2010, φόρο 1.2 εκ. λιρών σε σύνολο πωλήσεων 800 εκ. Θεωρώντας ότι δουλεύει με ένα ποσοστό κέρδους 23%, το κέρδος της στο ΗΒ θα έπρεπε να ήταν γύρω στα 181 εκ., ποσό που αντιστοιχεί σε φόρο 51 εκ. Αντ' αυτού πλήρωσε μόνο 1.2 εκ.

Τα Starbucks, σύμφωνα με το Reuters, σε διάστημα 14 ετών πλήρωσαν στο ΗΒ φόρο 8.6 εκ λιρών. Τον περασμένο χρόνο είχαν πωλήσεις στο ΗΒ 400 εκ λίρες, αλλά ο φόρος που κατέβαλαν ήταν 0. Από το 1998 δε που λειτουργούν στο ΗΒ, για συνολικές πωλήσεις πάνω από 3 δις πλήρωσαν φόρο λιγότερο από 1% επί των κερδών.

Το Facebook πλήρωσε τον προηγούμενο χρόνο στο ΗΒ φόρο 238,000 λίρες για πωλήσεις 20.4 εκ λιρών. Και τούτο, λόγω μεταφοράς μέρους του εισοδήματος στην Ιρλανδία, όπου οι φόροι είναι χαμηλότεροι.

Σύμφωνα με τον Guardian, το Amazon τα τελευταία τρία χρόνια έκανε πωλήσεις 7.6 δις στο ΗΒ, για να πληρώσει μηδενικό φόρο. Ο λόγος είναι ότι η εταιρία είχε μεταφέρει τα κεντρικά της γραφεία στο Λουξεμβούργο, όπως έκανε προσφάτως και η δική μας η ΦΑΓΕ. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι πωλήσεις που κάνει η Amazon Αγγλίας πληρώνονται στο Λουξεμβούργο, όπου και φορολογούνται με χαμηλό συντελεστή.

Η Google έχει τα κεντρικά της στο Δουβλίνο, και ο φόρος που πλήρωσε αυτό το χρόνο στο ΗΒ για έσοδα 400 εκ ήταν μόνο 6 εκ.

Έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε ότι οι περιπτώσεις αυτές στο ΗΒ δεν είναι μοναδικές και δακτυλοδεικτούμενες. Μιας και βρήκε το δρόμο η μια, δεν υπάρχει λόγος να μην το κάνουν και οι άλλες. Και φυσικά, δεν υπάρχει λόγος να αποκλείουμε το γεγονός ότι τον δρόμο αυτό της αρετής δεν τον έχουν ανακαλύψει και εταιρίες που δραστηριοποιούνται σε άλλες χώρες, όπως και στη δική μας.

Πριν σημάνει λοιπόν επίθεση στη μικροεπιχειρηματικότητα, ας ξεκαθαρίσουμε το τοπίο και στη μεγαλοεπιχειρηματικότητα, χωρίς πειραγμένα στοιχεία και εσκεμμένες παραλείψεις.

Η Vodafone, κλήθηκε να πληρώσει πρόστιμο 76 εκ ευρώ για τις γνωστές υποκλοπές. Το πλήρωσε; Όχι φυσικά. Το πρόστιμο αυτό ακυρώθηκε μετά τιμών και επαίνων από την Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου το 2010...

Οι επιχειρηματίες μεταναστεύουν...

Πολυφημος...

Η μία μετά την άλλη βιομηχανίες και εργοστάσια φεύγουν από την Ελλάδα. Μπορεί ο υπουργός οικονομικών, ο Αντώνης Σαμαράς και οι Κουβέλης-Βενιζέλος να βλέπουν ότι η χώρα έχει αλλάξει ρότα, αλλά αυτό δεν πείθει εκείνους που αφού βγάλανε πρώτα τα χρήματα τους έξω, τώρα στέλνουν μαζί και τις επιχειρήσεις τους.

Μοναδικές ήταν μέχρι σήμερα οι προσπάθειες εξομάλυνση της οικονομικής μετάβασης στη νέα μνημονιακή πραγματικότητα για ένα μεγάλο κομμάτι του ελληνικού επιχειρηματικού κόσμου.

Από τις εκπτώσεις και την ολική άρνηση είσπραξης χαρατσίου από δεκάδες διακεκριμένους επιχειρηματίες της χώρας, που ο μισητός Φωτόπουλος έβγαλε στη δημοσιότητα, το καταδικασμένο από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση μονοπωλιακό καθεστώς της Cosco, τον διακανονισμό στα τέσσερα με τη Ζίμενς, τα 400 χρόνια αποπληρωμής δανείων, τη χρυσή θυσία χιλιάδων δασικών στρεμμάτων, τις χαμένες λίστες του ΣΔΟΕ και του ΥΠΟΙΚ και για εκατοντάδες -ίσως και χιλιάδες- παρόμοιες υποθέσεις, το κράτος έκανε τα πάντα για να μην επιβαρύνει στο παραμικρό τους πυλώνες της ελληνικής επιχειρηματικότητας.

Βέβαια, οι πυλώνες αυτοί έστησαν και εξακολουθούν να στήνουν τις αυτοκρατορίες τους πάνω στα χρηματοδοτούμενα από τον Έλληνα φορολογούμενο τραπεζικά δάνεια. Τα δάνεια όμως στέρεψαν, πια, ακόμη και για εκείνους μιας και η νέα δόση που περιμένει πώς και πώς το τραπεζικό σύστημα κολλάει εδώ και μήνες.

Επομένως, η έλλειψη ρευστότητας είναι εκείνη που αυτή τη φορά διώχνει τις μεγάλες επιχειρήσεις από τη χώρα μας -τις μικρές τις κλείνει εδώ και δύο χρόνια-. Έλλειψη ρευστότητας από ένα τραπεζικό σύστημα που από τις κυβερνήσεις Καραμανλή μέχρι και σήμερα έχει χρηματοδοτηθεί με δεκάδες δισ. ευρώ, αλλά αρνείται να πληρώσει ακόμη και τους τόκους των προνομιακών ομολόγων του, που έχει στην κατοχή του το ελληνικό κράτος.

Γι’ αυτό και σήμερα βλέπουμε να ξεσπά ένα ακόμη θερμό πολιτικό επεισόδιο στην κατά τα άλλα σταθερή ελληνική κυβέρνηση. Ο υπουργός οικονομικών εξ ονόματος της τρόικας, να αρνείται την είσπραξη 550 εκ. ευρώ από τις τράπεζες και αντ’ αυτού να αναζητά επιπλέον εναλλακτικά εισπρακτικά μέτρα.

Βέβαια, υπάρχουν και κάποιοι που απειλούν με παραίτηση για αυτήν την ιστορία, όμως ποιος μπορεί πραγματικά να πιστεύει ότι το πολιτικό σύστημα που χάρισε 800 εκατομμύρια στην Proton με πρόφαση τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος, θα το εμποδίσουν τώρα ακόμη 500;

Αφού η τράπεζα της Ελλάδος έδωσε την εντολή να βρεθούν άλλοι πόροι για αυτά τα χρήματα, ας βρεθούν.

Στο μεταξύ η μία επιχείρηση μετά την άλλη που για δεκαετίες κερδοσκόπησαν εις βάρος της ελληνικής αγοράς με διάφορες εγχώριες προνομιακές μεθόδους τριγωνικών εισαγωγών και λοιπών μονοπωλιακών καινοτομιών, είτε θα τα μαζεύουν και θα φεύγουν, είτε θα κάνουν αιτήσεις για τον πτωχευτικό κώδικα.

Όταν με το καλό φτάσει η ώρα της πραγματικής ανακεφαλαιοποίησης, ο μόνος που θα έχει μείνει πίσω για να καρπωθεί τα οφέλη του θα είναι οι ίδιες οι κρατικοποιημένες υπό ιδιωτική διοίκηση τράπεζες και οι νταβατζήδες που με 500 και 700 χιλιάρικα το χρόνο θα κραυγάζουν ότι ο Έλληνας ζούσε για χρόνια πάνω από τις δυνάμεις του και τώρα για να καταλάβει το λάθος του θα πρέπει να μάθει να ζει με 200 ευρώ το μήνα και να τρώει από τα ληγμένα.

Κίνδυνος-θάνατος κάθε επαφή με το Δημόσιο...

του Γιωργου Δελαστικ απο το Εθνος...

Το ότι η συγκυβέρνηση Σαμαρά, Βενιζέλου, Κουβέλη είναι «δήμιος» για τα εισοδήματα των εργαζομένων, των συνταξιούχων και των μικρομεσαίων και για τα εργασιακά δικαιώματα, είναι πασίγνωστο. Εχουμε να κάνουμε με την πιο αντιλαϊκή κυβέρνηση που διοίκησε ποτέ αυτήν τη χώρα. Αυτό υπογραμμίζει, άλλωστε, και η μεθαυριανή απεργία.
Αυτό που δεν είναι όμως ευρέως γνωστό είναι ότι η κυβέρνηση Σαμαρά (όπως και εκείνες του Λ. Παπαδήμου και του Γ. Παπανδρέου) είναι ταυτόχρονα και... «αντεροβγάλτης» οποιουδήποτε επιχειρηματία έλθει σε επαφή μαζί της και διαπράξει το σφάλμα να εκτελέσει έργα του ελληνικού Δημοσίου! Δεν πρόκειται να πληρωθεί. Ενώ μέχρι πριν από τρία χρόνια είχαμε ασύστολη κερδοσκοπία των πάσης φύσεως επιτήδειων σε βάρος του κράτους, τώρα έχουμε τον αδίστακτο οικονομικό στραγγαλισμό εκ μέρους του Δημοσίου κάθε επιχείρησης που έρχεται σε επαφή μαζί του. Παράλληλα, η συγκυβέρνηση ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ οδηγεί σε ασφυξία συνολικά την ελληνική οικονομία και μέσω της μη εκτέλεσης ούτε καν των έργων που έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό.
Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και αποκαλυπτικοί. Πρώτα πρώτα μέχρι τον Ιούλιο του 2012 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του ευρύτερου δημόσιου τομέα ανήλθαν στα 6,7 δισ. ευρώ. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση χρωστάει σε κάθε είδους επιχειρήσεις κατασκευών, παροχής υπηρεσιών ή προμηθευτών σχεδόν 7 δισ. για έργα που έχουν ήδη κατασκευαστεί ή για υλικά που έχουν ήδη παραδοθεί! Οι επιχειρήσεις έχουν καταβάλει δηλαδή όλο το κόστος και αντί για κέρδος δεν έχουν εισπράξει δεκάρα τσακιστή!
Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι δεν αναπτύσσονται τουλάχιστον νέες οικονομικές δραστηριότητες από την κυβέρνηση Σαμαρά ώστε να πει κανείς ότι ναι μεν εκκρεμούν τα «παλιότερα» χρέη, αλλά τέλος πάντων οι επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με το Δημόσιο τα κουτσοφέρνουν βόλτα με όσα εισπράττουν από νέες αναθέσεις δημοσίων έργων.
Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Κατά τη διάρκεια του οκταμήνου Ιανουαρίου - Αυγούστου του 2012 οι δαπάνες του προϋπολογισμού ήταν... λιγότερες από τις προβλεπόμενες κατά 5 δισ. - 4,925 δισ. για την ακρίβεια! Επιπροσθέτως το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων έχει καταβαραθρωθεί στο ίδιο χρονικό διάστημα. Ξοδεύτηκαν τα... μισά (!) από τα προϋπολογισμένα χρήματα - 2,24 δισ. λιγότερα. Σε απλά ελληνικά, η κυβέρνηση ούτε πληρώνει κανέναν από τις μυριάδες στους οποίους χρωστάει ούτε κάνει καινούργια έργα. Ακολουθεί πολιτική βέβαιης καταβαράθρωσης όλης της οικονομίας. Μα τότε τι κάνει η συγκυβέρνηση Σαμαρά, Βενιζέλου, Κουβέλη; Εύλογο το ερώτημα και απλούστατη η απάντηση: Πληρώνει τους δανειστές! Πληρώνει τους ξένους πιστωτές, τους ξένους τοκογλύφους, τους ξένους κερδοσκόπους, ακόμη και τους ξένους «γύπες», αυτούς τους ακραίους κερδοσκόπους που αγοράζουν ελληνικά ομόλογα στο 20% ή και στο 10% της αξίας τους και στη συνέχεια εισπράττουν εκβιαστικά το 100% της ονομαστικής τους τιμής! Το τετράμηνο Σεπτεμβρίου - Δεκεμβρίου η κυβέρνηση θα πληρώσει για τοκοχρεολύσια πάνω από 1,5 δισ. συν 430 εκατ. για ομόλογα του ΟΣΕ - περίπου δηλαδή 2 δισ.
Ολα αυτά θα πληρωθούν από το μισθολογικό, συνταξιοδοτικό και φορολογικό «γδάρσιμο» των Ελλήνων, αφού η περιβόητη δανειακή δόση των 31,5 δισ. απομακρύνεται όλο και πιο πολύ. Επρεπε να έρθει στις 28 Ιουνίου, δεν ήρθε όμως ούτε τον Ιούλιο ούτε τον Αύγουστο ούτε τον Σεπτέμβριο και όλα δείχνουν ότι δεν θα έρθει ούτε τον Οκτώβριο, ενώ αρχίζει να παίζεται αν θα έρθει αργά τον Νοέμβριο! Και να σκεφθεί κανείς ότι υπάρχουν ακόμη κάποιοι που ισχυρίζονται ότι η Ελλάδα πληρώνει μισθούς και συντάξεις από τα... δάνεια της τρόικας! Είναι άραγε απλώς αδαείς και ανόητοι ή απατεώνες

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ...

Καρτεσιος...


Διαβάζω τη σημερινή είδηση: «Η Eurobank ακολούθησε το παράδειγμα της Εθνικής και προχώρησε σε επαναγορά υβριδικών τίτλων και τίτλων μειωμένης εξασφάλισης, ενισχύοντας κατά 250 εκατ. ευρώ περίπου τα κύρια στοιχεία των βασικών ιδίων κεφαλαίων της. Πρόκειται για την πρώτη από μία σειρά κινήσεων της Eurobank, σε μια προσπάθεια να αντληθούν κεφάλαια και να βελτιωθεί η κεφαλαιακή της θέση εν όψει των νέων ρυθμιστικών απαιτήσεων, αλλά και των εξελίξεων που σχετίζονται τόσο με το PSI όσο και με τη διαγνωστική μελέτη της BlackRock».
Δεν καταλαβαίνω λέξη. Βλέπω μόνο ότι η Eurobank ενίσχυσε κατά 250 εκατ. ευρώ τα κύρια στοιχεία των κεφαλαίων της. Επιτυχία! Η τράπεζα μπορεί να ξαναρισκάρει τα λεφτά που πήρε από το νέο δάνειο, το οποίο χρεωθήκαμε όλοι εμείς. Κι αν τα χάσει, εμείς είμαστε πάλι εδώ να κάνουμε τους βαστάζους.
Η τράπεζα μπορεί να κάνει ό,τι γουστάρει χωρίς να έχει κανένα ρίσκο. Ρίσκο είχαν πάρει όλα τα σημερινά λουκέτα στις επιχειρήσεις με τα κατεβασμένα στόρια. Ρίσκο επειδή οι επιχειρηματίες ήταν αφελείς και πίστεψαν στο ελληνικό κράτος.
Ρίσκο, επειδή πίστεψαν ότι αν πλήρωναν τις ασφαλιστικές τους εισφορές θα ήταν εξασφαλισμένοι. Ρίσκο επειδή πλήρωναν και τους μισθούς, τις εισφορές και τα δώρα των υπαλλήλων τους, που τώρα βρίσκονται κι αυτοί στο δρόμο. Πεταμένοι σαν κουρελόπανα.
Γιώργος, Κώστας, Μαρία, χαρτιά άχρηστα, καμένα που τα σηκώνει ο αέρας και τα πετάει από δρόμο σε δρόμο.
Κάτι νύχτες, χωρίς ηλεκτρικό.
Σε κάτι σιωπές που αρνούνται να πιάσουν κουβέντα και με τον ίδιο τους τον εαυτό.
Και μία ερώτηση. Γιατί ρε γαμώτο;
Με μία απάντηση. Επειδή γεννήθηκες στην Ελλάδα. Μειονέκτημα εκ γενετής.
Υπόχρεος σε ευθύνες άλλων. Η ψήφος μας ήταν εγγύηση αναξιόπιστων πελατών διεθνών τοκογλύφων.
«Είμαι ΠΑΣΟΚ». Μαλάκας είσαι. «Είμαι ΝΔ». Μαλάκας είσαι. Τίποτα δεν κατάλαβες. Και συνεχίζεις…
Δε μπορώ να σε λυπηθώ. Μια συμπάθεια, εντάξει, στην έχω. Όμως για λύπηση δεν είσαι.
Αυτές που αξίζουν τη λύπη σου είναι οι ελπίδες σου. Οι φιλοδοξίες σου. Τις παραχώρησες εν λευκώ σε απατεώνες. Όχι μία και δύο, αλλά πολλές φορές.
Και πάλι μυαλό δεν έβαλες.
«Φταίει η πολιτική της ΝΔ, λέει ο “είμαι ΠΑΣΟΚ”». Μαλάκας είσαι. «Φταίει η πολιτική του ΠΑΣΟΚ λέει ο “είμαι Ν.Δ.”». Μαλάκας είσαι.
Ό,τι και να πεις, δεν παλεύεσαι με τίποτα. Είσαι χαλασμένος. Ελαττωματικός πολίτης.
Τώρα είσαι και εξαθλιωμένος. Αλλά συνεχίζεις να ελπίζεις στον Βενιζέλο και στον Σαμαρά. Συνεχίζεις να υπερασπίζεσαι τον Γιώργο Παπανδρέου ή τον Κώστα Καραμανλή.
Τώρα είσαι ένας ξεπουλημένος, μαζί με τη χώρα σου. Πακέτο σας έδωσαν.
Και πάλι όμως συνεχίζεις να παπαγαλίζεις τα επιχειρήματα της «Ντόρας» και του Μάνου.
Δεν είχες ποτέ δικά σου επιχειρήματα. Δεν τα έψαξες. Δε γέννησες σκέψη, επειδή ποτέ δε σκέφτηκες.
Όποτε ήθελες να υπερασπιστείς μία άποψη που είχες, παρέπεμπες.
Μονίμως παρέπεμπες στις υποσχέσεις του ενός και του άλλου. Σ’ αυτά που έλεγαν τα παπαγαλάκια του κόμματός σου.
Γεμάτος από αστερίσκους ήταν ο λόγος σου.
Τώρα έγινες εσύ παραπομπή. Σε χωματερή γι’ απολυμένους. Ήδη απολυμένους ή μελλοντικούς.
Δεν ξέρω πια αν προλαβαίνεις να πηδήξεις από το σκουπιδιάρικο. Μπορεί να σε κρατάνε εκεί τα 400 ευρώ το μήνα κι ένα «δόξα τω Θεώ που τα έχουμε κι αυτά».
Στο ξαναγράφω: «Η Eurobank ενίσχυσε κατά 250 εκατ. ευρώ περίπου τα κύρια στοιχεία των βασικών ιδίων κεφαλαίων της».
Ίσως προλαβαίνεις να πηδήξεις από τη σκουπιδιάρα πριν φτάσει στη χωματερή.
Αν δεν το κάνεις, αν δεν πηδήξεις στη διαδρομή να βγεις στο δρόμο, τότε δε θα μπορείς πλέον ούτε εσύ να σε λυπηθείς.
Και το χειρότερο είναι, ότι δε θα μπορείς ούτε καν να θυμώσεις.
Η βλακεία απονευρώνει. Και μετά σε σκοτώνει. Τόσο απλά.