Όταν ακούω “Κιμούλη” τραβάω πιστόλι....

Του Απόστολου Λυκεσά, απο το Alter Thess...

«Γιατί σιωπούν οι διανοούμενοι» ρωτούσαν συχνά πυκνά τα τελευταία τέσσερα χρόνια, όσοι πολίτες αναζητούσαν με αγωνία απαντήσεις για το σήμερα και το αύριο της χώρας κι έψαχναν οδηγούς μέσα στα πολλαπλά αδιέξοδα πάνω στα οποία σκόνταφταν.
Κι εννοούσαν βέβαια τους διανοούμενους εκείνους που θα στεκόταν στο πλάι τους την ώρα της αδυναμίας και θα φώτιζαν τα σκοτάδια με τον λόγο και τα γραπτά τους.
Ο νέος δήμαρχος Βόλου Αχιλλέας Μπέος, εκλεγμένος και με την συνηγορούσα περήφανη ουδετερότητα των κομμουνιστών, κατέστησε τις σχετικές απορίες άχρηστες, υποδεικνύοντας νέους δρόμους αναζήτησης της ευτυχίας. Κατ’ αρχήν για τον Μπέο όλοι οι καταγεγραμμένοι ως κουλτουριαραίοι, είναι υπεύθυνοι για το χάλι της χώρας, για όλα τα δεινά της, για την κλοπή των δημόσιων ταμείων ακόμη και για το ψυχομπέρδεμα των ανθρώπων.
Με στρωτή γλώσσα και ευθυκρισία ανάλογη των Μυρμιδόνων και του συνώνυμου αρχηγού τους τα έβαλε με τους «ανθρώπους της αρπαχτής» που «επί χρόνια λυμαίνονται τα κονδύλια του υπουργείου Πολιτισμού» και «όλα αυτά τα πρόσωπα των προοδευτικών δυνάμεων της δήθεν κουλτούρας, των γραμμάτων, της τέχνης και της που…ας, της αρπαχτής που οδήγησαν τη χώρα σε αυτόν τον εξευτελισμό». Και είχε ταυτοχρόνως, ο δήμαρχος, πρόταση για τα σύγχρονα γυμναστήρια του πνεύματος: «για εμάς η τέχνη και η μουσική είναι οι άνθρωποι που μας διασκεδάζουν, αλλά ποτέ δεν πέρασαν να πάρουν τον ιδρώτα σας από το Υπουργείο Πολιτισμού. Είναι ο Καρράς, ο κουμπάρος μου. Είναι όπως λέμε "Της Πάολας θα γίνει", είναι ο Ρέμος, είναι ο Παντελίδης, ο Οικονομόπουλος που τους πληρώνουμε εμείς και δεν πήραν ποτέ τον ιδρώτα σας». Συντεταγμένο πλήθος Βολιωτών επευφημούσε ενώ λευκά περιστέρια φτερούγιζαν έτοιμα να στείλουν το μήνυμα στα πέρατα του κόσμου.

λοξές ματιές στην ουκρανική κρίση...

Αντα Διαλλα, απο το Περιοδικο Χρονος...
Ο θόρυβος των μέσων μαζικής ενημέρωσης
Μετά το 1991 και το 2004, η Ουκρανία σήμερα συγκεντρώνει εκ νέου πάνω της τα βλέμματα όλου του κόσμου και έχει καταστεί το επίκεντρο ενός οιονεί «πολέμου» πληροφόρησης από όλα τα διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Η παρούσα ουκρανική κρίση εκτυλίσσεται σε μια εποχή που η παγκόσμια τάξη μετασχηματίζεται, ενώ η βαθιά πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και των Η.Π.Α.-Ευρώπη περιγράφεται πλέον ως «νέος Ψυχρός Πόλεμος». Ίσως είναι η πρώτη φορά μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου που η Ρωσία εμπλέκεται σε μια τόσο οξεία διεθνή κρίση. Αυτό ήταν αναμενόμενο καθώς η Ουκρανία δεν είναι απλώς μια συνοριακή χώρα με στρατηγική για την ίδια σημασία. Είναι μια χώρα πολύ σημαντική από ιστορική και ψυχολογική άποψη. Εάν κατά την περίοδο του Γέλτσιν, οι Η.Π.Α. αναγνώριζαν τη Ρωσία ως ένα κράτος που έχει νόμιμα πολιτικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, σήμερα –ιδιαίτερα μετά τις τελευταίες επιτυχίες της ρωσικής διπλωματίας στις πρόσφατες αλυσιδωτές διεθνείς κρίσεις και ιδιαίτερα της Συρίας– οι Η.Π.Α. φαίνεται να το αμφισβητούν, ακόμη και για την Ουκρανία.
Από την άλλη, ο «Ηγεμόνας» του Κρεμλίνου, που στο εσωτερικό της χώρας του ασκεί αυταρχική πολιτική, παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα, παραβλέπει τη μαζική διαφθορά, ρέπει προς την ξενοφοβία, τον αντισημιτισμό και την απαξίωση των διανοουμένων, επικαλείται τη νομιμότητα για να αιτιολογήσει τις πολιτικές του επιλογές. Στη συνέντευξη που παραχώρησε την προηγούμενη Τρίτη εξέφρασε τη συμπάθειά του προς το κίνημα της πλατείας της Ανεξαρτησίας διότι, κατά τη γνώμη του, είχε ξεσπάσει εξαιτίας της ειλικρινούς απελπισίας των ανθρώπων. Υποστήριξε ωστόσο σε όλους τους τόνους ότι αντιτίθεται κατηγορηματικά στον τρόπο με τον οποίο έγινε η μετάβαση της εξουσίας από τον πρόεδρο Γιανουκόβιτς στην αντιπολίτευση.

Ένα μέτρο κρίσης για την Αριστερά

του Νικου Σκοπλακη, απο το Red NoteBook...

Αυτή η επισήμανση έδωσε το έναυσμα στον Φουκώ να παρουσιάσει μα πολύ ενδιαφέρουσα αντίστιξη: «Δεν ξέρω καλά την Αργεντινή. Γνωρίζω λίγο την Βραζιλία. Η κατάσταση εκεί πέρα είναι ιδιαιτέρως περίπλοκη. Διότι είναι απολύτως αληθινό ότι αφενός Βραζιλιάνοι γιατροί συμμετέχουν στις ανακρίσεις που λαμβάνουν μορφή βασανιστηρίων. Δίνουν συμβουλές... Και είναι βέβαιο ότι υπάρχουν ψυχίατροι που συμμετέχουν σ’ αυτό. Πιστεύω πως μπορώ να επιβεβαιώσω ότι υπάρχει τουλάχιστον ένας ψυχίατρος στο Ρίο, ο οποίος είναι σύμβουλος βασανιστηρίων. [...] Και όχι ένας ψυχαναλυτής χαμηλής βαθμίδας, αλλά μία προσωπικότητα που αναφέρεται στις πιο εκλεπτυσμένες μορφές της σύγχρονης ψυχανάλυσης... Από την άλλη πλευρά, είναι απολύτως βέβαιο ότι υπάρχουν εκεί πέρα ψυχαναλυτές και ψυχίατροι που είναι θύματα της πολιτικής καταστολής. Και που έχουν καταφέρει να πάρουν πρωτοβουλίες δράσης στην αντίθετη κατεύθυνση, στην αντιπολίτευση. Επικεφαλής μιας πολύ σημαντικής διαδήλωσης ενάντια στην καταστολή, στη διάρκεια των ετών 1968-1969, βρήκα έναν ψυχαναλυτή από το Ρίο».

Μια παρόμοια αντίστιξη θα μπορούσαμε να εντοπίσουμε και στην εποχή της καπιταλιστικής κρίσης, κατά την οποία η ενοποίηση του πληθυντικού θρυμματισμού της κοινωνίας από τους οργανικούς διανοούμενους του νεοφιλελευθερισμού σε μια ακόμα πιο αυταρχική σύνθεση έρχεται αντιμέτωπη με πρωτοπόρες κοινωνικές αντιστάσεις, οι οποίες απορρίπτουν όχι μόνο τη νεοφιλελεύθερη οικονομική διαχείριση, αλλά και τις ιδεολογικές και κοινωνικές συντεταγμένες της. Τα «ευγενή» κατορθώματα του συστημικού life-style απειλούνται από μια ριζική, δημοκρατική κριτική, η οποία χτυπά κατ’ ευθείαν στον πυρήνα της ψυχοπολιτικής τους διαχείρισης. Το συστημικό life-style γαντζώνεται στα ερείσματά του αναδιατάσσοντάς τα ποικιλοτρόπως, ώστε να πλαγιοκοπήσει από παντού μια δημοκρατική κριτική, η οποία αρνείται να συσσωματωθεί τακτικιστικά στην ιδεολογική στρατηγική του, δεν ενσωματώνει «γεφυροποιές» εννοιολογικές πιρουέτες στον λόγο της και επιδιώκει να απεμπλέξει τις κοινωνικές αναγνώσεις από την κηδεμονία των νεοφιλελεύθερων οργανικών διανοουμένων.

Αυτή η εξέλιξη ενέχει τον μέγιστο κίνδυνο να εκπαιδευτεί στις καταπιεζόμενες τάξεις η δυνατότητα ενός βλέμματος, το οποίο θα συλλάβει την ετερογένεια του ταξικού και του κοινωνικού, καταστρέφοντας την λεπτή και συγχρόνως βάναυση ιδεολογική αρχιτεκτονική του νεοφιλελευθερισμού, επομένως και τα προνόμια των αρχιτεκτόνων αλλά και των μπετατζήδων του. Έτσι, μπορεί να επικρατήσει μια ηγεμονική συγχρονικότητα των κοινωνικών αντιστάσεων, η οποία θα ενοποιήσει τον πληθυντικό θρυμματισμό της κοινωνίας σε μια πραγματική αριστερή διέξοδο με κοινωνική και οικονομική δημοκρατία, όχι λιγότερο και δημοκρατία της γνώσης. Δεν είναι, λοιπόν, καιροί για τέτοια βλέμματα, εξ ου και το συστημικό life-style γαντζώνεται στα ερείσματά του με την πυκνή βία μιας κατασταλτικής πνευματικότητας: ευπρόσδεκτοι και σοβαροί ανακηρύσσονται οι κατασταλτικοί ψυχολογισμοί της ενοχοποίησης, οι φορείς δηλητηριώδους χλεύης για ό, τι απομυθοποιεί το «know-how» της συμπιεζόμενης πολιτοφροσύνης, της απονεύρωσης του ταξικού, της πολιτικής ακύρωσης των καταπιεζόμενων τάξεων. Ευπρόσδεκτοι και σοβαροί συστήνονται οι ζηλωτές, οι μισθοφόροι και οι λογχοφόροι σταυρωτές που κατατεμαχίζουν κάθε εννοιολόγηση και κάθε πολιτισμικά θησαυρισμένη γνώση, ώστε να την επιβάλουν με αδρομερείς συγχωνεύσεις και αποτρόπαιες συρραφές ως «αίρεση», απέναντι σε αυτό που παραπλανητικά, ύπουλα και αυτάρεσκα αποκαλούν «δόγμα», δηλαδή την υπόσχεση κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής χειραφέτησης, με την κοινωνία όχι μόνο όρθια, αλλά και ομιλούσα.

Η γραμμή επαφής αυτής της «αίρεσης» με αυτό το «δόγμα» είναι η πρέσα που ισοπεδώνει τις έννοιες και τα νοήματα σε τέτοιο βαθμό, ώστε τα μεταλλάσσει σε άγραφο χαρτί, το οποίο προορίζεται να απλωθεί ασφυκτικά πάνω από την κοινωνία και τις αντιθέσεις της. Πάνω σε αυτό το χαρτί καλούνται οι φορείς της «κατασταλτικής πνευματικότητας» να γράψουν τον λόγο των συστημικών επιταγών για την κοινωνία, με την κοινωνία φιμωμένη, υποταγμένη, πνιγμένη, παροχετεύοντας τις προσδοκίες της σε ένα νέο αδιέξοδο απομορφωτικής κατάτμησης. Αυτή η πρέσα συμπυκνώνει όλη την τεχνογνωσία του «μηχανικού των ψυχών» (που κανιβαλίζει και με παντοειδείς προβολές το ανάγει στα θύματά του), αλλά και την τεχνογνωσία της, κατά Ρεζίς Ντεμπραί, νεοφιλελεύθερης τηλεοπτικής εικονομίας, η οποία, με μοχλούς τα ακροδεξιά στερεότυπα και τον κοινωνικό δαρβινισμό των τεχνοκρατικών ελίτ, απέκτησε ένα ανεκτίμητο επιχειρησιακό κεφάλαιο για την αναπαραγωγή της δοσμένης εξουσίας. Στο φόντο της καπιταλιστικής κρίσης, μόνο οι απόλυτοι και αυθαίρετοι ορισμοί της κατασταλτικής πνευματικότητας μπορούν να στηρίξουν την κλονισμένη αυθεντία του άρχοντος συνασπισμού, διαμεσολαβώντας την ιδεολογία και την πρακτική της βίας του σε ένα περιβάλλον όπου θα κυριαρχεί η εξατομικευμένη οδύνη, το απολογητικό άγχος, η σιωπηλή διλημματικότητα στη στάση και τη δράση.

Μια εξήγηση που παρακολουθεί την εξέλιξη της κατασταλτικής πνευματικότητας στην Ελλάδα των Μνημονίων, δεν θα μπορούσε να προσπεράσει την κληρονομιά της θατσερικής Αγγλίας. Όχι μόνο επειδή η κατασταλτική πνευματικότητα στην Ελλάδα συναρπάζεται, ομολογημένα ή υπόρρητα, από τις βιοπολιτικές τεχνικές της νεοφιλελεύθερης μητρίδας, αλλά επειδή προσφέρονται παραδείγματα, τα οποία μας βοηθούν να κατανοήσουμε όψεις και πρακτικές των εγχώριων οργανικών του νεοφιλελευθερισμού και του συστημικού life-style. Ο έγκριτος αριστερός δημοσιογράφος, Owen Jones, δημοσίευσε το 2011 μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μονογραφία για τη δαιμονοποίηση της αγγλικής εργατικής τάξης, αλλά και των πρωτοπόρων κοινωνικών αντιστάσεων  και όσων συμβάλλουν στην οργάνωση συναινέσεων υπέρ αυτής της τάξης. Οργανικοί διανοούμενοι του νεοφιλελευθερισμού, δημοσιογράφοι, δημοσιολόγοι, ψυχολόγοι και ψυχίατροι, κοινωνιολόγοι και σκηνοθέτες, με όλες τις υλικές/ιδεολογικές πρακτικές των συστημικών ΜΜΕ, ενθέτουν στερεότυπα μίσους και κοινωνικού δαρβινισμού στον πυρήνα της καρικατούρας που περιφέρουν ως εικόνα των θυμάτων του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, με όλα τα οχήματα της πολιτιστικής βιομηχανίας, αλλά επίσης χαρακτηρίζουν και ταξινομούν ως κολάσιμη ανωμαλία κάθε ενοχλητική κριτική φωνή.

Σύμφωνα με τον Owen Jones, αυτό το μίσος «είναι κάτι πολύ περισσότερο από σνομπισμός. Είναι ταξικός πόλεμος», ενώ ο, τιδήποτε αντιτίθεται στη διάπλαση εξουθένωσης και διαρκούς καθυπόταξης, «συστηματικά γίνεται θρύψαλα σε εφημερίδες, στην τηλεόραση, στο facebook και στη γενική συζήτηση. Αυτό σημαίνει δαιμονοποίηση της εργατικής τάξης ». Ένα από τα πιο αποτρόπαια παραδείγματα αυτής της δαιμονοποίησης παραδίδεται με την ταινία «Eden Lake» του James Watkins, στην οποία οι κοινωνικά απαξιωμένοι παρουσιάζονται ως ψυχοπαθείς, θέσει και δυνάμει δολοφόνοι ωραίων, φωτογενών και επιτυχημένων εκλεκτών . Το είδος της ψυχιατρικοποίησης που ο Φουκώ ανέφερε ως συνεργό βασανιστηρίων, εμφανίζεται εδώ ως συνεργός ενοχοποίησης, συκοφαντίας και εξευτελισμού.

Στην Ελλάδα πριν από την κρίση, οι οργανικοί διανοούμενοι του νεοφιλελευθερισμού δημιουργούσαν αλυσίδες θαυμάτων για το καταναλωτικό φαντασιακό του ληστρικού εκσυγχρονισμού. Στις σημερινές συνθήκες, οι ίδιοι οργανικοί διανοούμενοι συσπειρώνουν το θεσμικό (και παραθεσμικό) διασκορπισμό τους στη νέα κεντροθέτηση που αποκαλώ κατασταλτική πνευματικότητα. Ο πειθαρχικός χώρος που εγκαθιδρύει, στοχεύει να εντατικοποιήσει στην κοινωνία με το στανιό οργανικές σχέσεις και σαθρές ιεραρχήσεις που εκείνη, με διαβαθμίσεις, όλο και περισσότερο απορρίπτει. Ως προς αυτό, κατασκευάζει αλυσίδες από «ηθικά παίγνια» (εν ου παικτοίς), τα οποία ανασυντάσσουν την κανονικοποίηση, σύροντας στην πρέσα της «αίρεσης» και του «δόγματος» τους «αυθάδεις», οι οποίοι εγκαλούν τους οργανικούς του νεοφιλελευθερισμού για καταστροφική μονοπώληση του πολιτισμού και της δημόσιας συζήτησης, δηλαδή για τον αποκλεισμό των καταπιεζόμενων τάξεων από οποιαδήποτε δυνατότητα κοινωνικού ελέγχου και συμμετοχής στην πολιτική.

Με εντατικό και εξαντλητικό ρυθμό προσπαθούν, όπως οι Άγγλοι ομόλογοί τους παραπάνω, να παρουσιάσουν το διεφθαρμένο, εκφασιστικό και ολιγαρχικό πεδίο εξουσίας τους σαν ένα αναγκαίο «δωμάτιο πανικού». Όσες/-οι διεκδικούν τα δημοκρατικά και κοινωνικά δικαιώματά τους, ευτελίζονται σε στίφη με μαχαίρια στα δόντια: η ζωντανή και ενδυναμωμένη ταξική και πολιτική συνείδηση θα καθιστούσε άχρηστους τους τηλεοπτικούς και διαπλοκογραφικούς διαύλους της κατασταλτικής πνευματικότητας, θα την σάρωνε, απογυμνώνοντας τους ενοχοποιητικούς ψυχολογισμούς της. Γι’ αυτό, οι θεράποντες και οι θεραπαινίδες της χαρακτηρίζουν και ταξινομούν κάθε μορφή κοινωνικής αφύπνισης (πρωτογενή ή ώριμη) σαν εγκληματική και κολάσιμη ανωμαλία: οι καταπιεζόμενες τάξεις είθισται να διδάσκονται πρώτα τι πρέπει να καταλάβουν. Η άρνηση αυτού του έθους συνεπάγεται στιγματισμό και χρήση λάσπης-δεν μπορεί, κάτι από τον ακτινωτό και μιντιακό καταιονισμό ασυναρτησιών θα πιάσει (ή θα εκβιάσει). Άλλωστε, μόνο στο φόντο της άβουλης μάζας μπορεί να λάμπει το (φικτίβ) πνεύμα και μόνο όσο οι κοινωνικά πληττόμενοι ζουν ή πεθαίνουν στα πόδια της καλής θέλησης των πλουσίων, θα μπορούν να εξαργυρώνουν οι οργανικοί του νεοφιλελευθερισμού αυτό που ξέρουν να κάνουν καλύτερα: να κοινωνικοποιούν ημιμορφωτικά τον οίκτο, τη μιζέρια, την ενοχοποίηση και τον διασυρμό υπέρ πριγκίπων και πριγκιπισσών από τις ανθηρές εργολαβίες του παντός.

Είναι φθινόπωρο του 2013: Abyssus abyssum invocat, και οι τεχνικές της δαιμονοποίησης δεν μπορούν παρά να καθιστούν πιο αδίστακτο και αποκρουστικό τον μνημονιακό νεοφιλελευθερισμό όσο επικαθορίζουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, τη δημόσια συζήτηση. Η κοινωνική συμμαχία της Αριστεράς θα εκφραστεί αποτελεσματικότερα, θα επεξεργαστεί πολιτικά υποδείγματα ή έστω θα κατορθώσει να βιωθεί οσοδήποτε ως συλλογικότητα, μόνον εφόσον κατοχυρώνει και διευρύνει το πολιτικό της έδαφος στον απόλυτο αντίποδα αυτών των τεχνικών. Πολλές, ναι, πολλές τέτοιες τεχνικές συρρικνώνουν ή απειλούν την κοινωνική κίνηση για αριστερή διέξοδο. Ο βαθμός απόκρουσής τους θα είναι το μέτρο κρίσης για την Αριστερά.

Ευτύχης Μπιτσάκης: Δεν υπάρχουν περιθώρια αποτυχίας για την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ....

Συνεντευξη στον Χρηστο Σιμο, απο την Αυγη...

Σε περίπτωση που ο ΣΥΡΙΖΑ κληθεί να κυβερνήσει, οι υπόλοιπες δυνάμεις της Αριστεράς οφείλουν να ενισχύσουν το εγχείρημα αυτό, υπογραμμίζει ο Ευτύχης Μπιτσάκης, ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και μέλος της συντακτικής επιτροπής της επιθεώρησης «Ουτοπία». Στη συνέντευξη που παραχώρησε στην "Αυγή" της Κυριακής, το ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς σημειώνει πως το ζήτημα της στρατηγικής της Αριστεράς αναφορικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να απαντηθεί με αφορισμούς.

* Ένα από τα θέματα που διχάζουν την Αριστερά, ιδίως εν μέσω οικονομικής κρίσης, είναι αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ποια είναι η άποψή σας;

Το πρόβλημα της Ευρωπαϊκή Ένωσης είχε ουσιαστικά τεθεί από την εποχή της ΕΟΚ. Με την κρίση, το πρόβλημα του χαρακτήρα της Ε.Ε. και της παραμονής μας σ' αυτή την Ένωση της Ευρώπης τίθεται με νέους όρους. Σήμερα, είναι πολύ φανερός ο ρόλος της Ε.Ε., ως όργανο του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, εναντίον των λαών της Ευρώπης. Πριν από τη δικτατορία, μιλούσαμε για «Λάκκο των Λεόντων». Σήμερα βλέπουμε, ακόμα πιο καθαρά, τον απάνθρωπο χαρακτήρα του κεφαλαίου και, κατά συνέπεια, της Ε.Ε. Ειδικά την αναλγησία των δήθεν «εταίρων» μας, μπροστά στην καταστροφή της χώρας. Το μόνο που ενδιαφέρει τους τρεις υπαλλήλους και τους εντολείς τους είναι να εισπράξουν τη «βοήθεια» (τα κεφάλαια και τους τόκους της τοκογλυφικής συμφωνίας). Ας εκποιηθεί η Ελλάδα. Ας πεθάνουμε. Ψυχροί, ανάλγητοι, απαιτούν. Και η «κυβέρνηση»; Μετά από κάποιους λεονταρισμούς, υποκύπτει. Έφτασε να ζητά την άδεια των τριών υπαλλήλων της Ε.Ε., για να μειώσει κατά 5 λεπτά την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης!

Η έρημος των διανοουμένων...

Γιώργος Κ. Καββαδίας, απο το Εθνος...

Σε περιόδους κρίσης δίνεται η δυνατότητα να ξεχωρίζει «η ήρα από το στάρι», να γίνεται πιο καθαρός ο ρόλος των διανοουμένων απομυθοποιώντας τον μύθο περί «σιωπής» τους. Γιατί η αλήθεια είναι ότι οι διανοούμενοι -όσο δύσκολα και αν ορίζονται ως ανομοιογενής κοινωνική κατηγορία- δεν σιωπούν. Αντίθετα πολυμιλούν, αρθρογραφούν, υπογράφουν διακηρύξεις, «στολίζουν» τα ψηφοδέλτια των κομμάτων εξουσίας.
Οι περισσότεροι πασχίζουν να «δικαιώσουν» τη σχέση υποταγής και εξάρτησης από την εξουσία και τους μηχανισμούς της. Λειτουργούν ως υπάλληλοι, «οργανικοί» κήρυκες του λόγου και των ιδεών της κυρίαρχης τάξης, χειροκροτητές ενός σαθρού πολιτικού συστήματος, «υμνούνε της πατρίδας τον χαμό». Στοιχίζονται με την εξουσία προβάλλοντας το δόγμα «όλοι μαζί τα φάγαμε» στην κατεύθυνση της συλλογικής ενοχοποίησης, στηλιτεύοντας συλλήβδην τους εργαζόμενους ως διεφθαρμένους, ενώ ταυτόχρονα αλαζονικά εχθρεύονται τις κινητοποιήσεις τους και τους κοινωνικούς αγώνες.
Στρώνουν με την πένα τους και από τα «ψηλά τα παραθύρια» της τηλεόρασης τον μονόδρομο της πολιτικής που οδηγεί στα αδιέξοδα της ανεργίας, της φτώχειας και της κοινωνικής εξαθλίωσης. Ταυτόχρονα κηρύσσουν υποκριτικά το «τέλος της εποχής των Μνημονίων», ενώ στη διάρκειά της όχι μόνο δεν ψέλλισαν έστω και μια αντιμνημονιακή λέξη, αλλά εκστόμιζαν άπειρες λέξεις και ύμνους για τη «σωτηρία της πατρίδος» από τις μνημονιακές κυβερνήσεις. Ετσι μετατρέπουν τη σκέψη τους σε εμπόρευμα που το πουλούν με τους όρους της αγοράς, απολαμβάνοντας χρήματα, δημοσιότητα και αξιώματα.

Και πάλι για τη «σιωπή των διανοουμένων»...

του Παντελη Μπουκαλα, απο την Καθημερινη...
Σε ορισμένες εποχές και σε ορισμένους τόπους έχει οπωσδήποτε νόημα, πνευματικό, πολιτικό και κοινωνικό, η απαίτηση ή και η έκκληση «να μιλήσουν οι διανοούμενοι», η οποία ακούγεται συνήθως με μορφή επιτακτικού, αν όχι επιτιμητικού ερωτήματος: «Γιατί σιωπούν οι διανοούμενοι;». Οχι μόνον όταν τα σκιάζει όλα η φοβέρα, όταν τυραννικά καθεστώτα οποιασδήποτε μορφής επιβάλλουν το φίμωτρό τους, αλλά και όταν δεσπόζει η σύγχυση και η θολούρα σε αισθήματα και σκέψεις, όταν η κατάθλιψη τείνει να γίνει πανεθνικό γνώρισμα, τότε όσοι συμβατικά αποκαλούνται «πνευματικοί άνθρωποι» ή «διανοούμενοι» (ούτε αυτός ο όρος έχει την ίδια σημασία για όλους) οφείλουν να βγουν από τον χρυσελεφάντινο πύργο που τους αποδίδει σαν ιδιοκτησία ένα στεριωμένος μύθος και να μιλήσουν. Να αναλάβουν, πλην της ευθύνης του καλλιτέχνη, και την ευθύνη του πολίτη. Να ρισκάρουν.
Οχι για να καθοδηγήσουν αφ’ υψηλού, τάχα σαν αυθεντίες και γνώστες των μυστικών της ιστορίας. Οχι σαν ποιμένες που –των αδυνάτων αδύνατο– μένουν αδιάβροχοι στα πάθη, στις πολιτικές ιδέες, στις ιδεολογικές συγκρούσεις. Αλλά σαν πολίτες που κάποια στιγμή έτυχε ν’ ακούσουν ή να διαβάσουν τον θουκυδίδειο Επιτάφιο («τον μηδέν τών δε μετέχοντα ουκ απράγμονα, αλλ’ αχρείον νομίζομεν»), που άλλωστε τον έχουμε περί πολλού, «πνευματικοί» και μη, και συχνά–πυκνά τον μνημονεύουμε μετά θαυμασμού για τις υψηλές ιδέες του, ακόμα κι αν δεν τον έχουμε διαβάσει.

Αρκετά με τους διανοούμενους...

Χριστόφορος Κάσδαγλης...

Όλη αυτή η ιστορία μού θυμίζει νεαρούς γονείς που κάθονται πάνω απ’ το μωρό και περιμένουν φορτικά να πει το πρώτο του λογάκι. Κι αν καθυστερεί λίγο -κατά την άποψή τους- δε διστάζουν να φτάσουν μέχρι παιδοψυχίατρο.

Έτσι και η κοινωνία. Κάθεται συνεχώς πάνω από την ευγενή τάξη των διανοουμένων και τους καλεί φορτικά «να μιλήσουν», «να πάρουν θέση».
Το αστείο είναι πως αν το μωρό στην πρώτη του απόπειρα αποτύχει να προφέρει τις εγκεκριμένες λέξεις «μαμά» ή «μπαμπά» και συλλαβίσει μία μη προβλεπόμενη λέξη ή δοκιμάσει να αρθρώσει φθόγγους δικής του επινόησης (που για μένα θα ήταν πολύ πιο ενδιαφέρον), το επίτευγμα αυτομάτως αμαυρώνεται. Ε, κάπως έτσι πάει το πράγμα και με τους διανοούμενους…
Καταρχάς είναι παραμύθι ότι οι διανοούμενοι δεν μιλάνε. Αρκετοί απ’ αυτούς φλυαρούν όλη μέρα στο twitter, στο facebook, ως τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί μαϊντανοί , ως έγκυροι αρθρογράφοι ή κόλουμνιστ σε εφημερίδες και περιοδικά. Ακόμα και οι πιο γηραλέοι θα κληθούν κάποια στιγμή σε τηλεοπτικό πάνελ και θα δοξαστούν ή θα εκτεθούν, ανάλογα με τις διαθέσεις του παρουσιαστή ή με το αν πέτυχαν το πρωί τη σωστή δοσολογία στα χάπια τους.
Αλλά ας δεχτούμε προς στιγμήν ότι οι διανοούμενοι πράγματι δεν μιλάνε. Γιατί θα ’πρεπε οπωσδήποτε να το κάνουν; Και ποιος μας λέει ότι ένας ηθοποιός, ένας έντεχνος τραγουδιστής ή ένας δόκτωρ κάποιας επιστήμης έχει να πει κάτι περισσότερο επί των γενικών θεμάτων από ό,τι ένας φοιτητής, ένας μεροκαματιάρης, ένας επιχειρηματίας ή ένας άνεργος; Για τους συγγραφείς και τους ποιητές δεν το συζητώ καν. Θα ‘πρεπε να θεωρείται δεδομένο, τουλάχιστον κατά τεκμήριο, ότι γράφουν καλύτερα από ό,τι μιλάνε.

Κατασταλτική πνευματικότητα...

του Νικου Σκοπλακη, απο την Αυγη...
Οι οργανικοί διανοούμενοι του νεοφιλελευθερισμού καθιέρωσαν μια κεντρική πολιτισμική λειτουργία για κοινωνικό έλεγχο και κοινωνική κατανάλωση: ότι η «μάζα είναι μια μάζα χειρισμών». Και επειδή καμιά γενική πίστη στρατιωτικού τύπου δεν μακροημερεύει χωρίς τη μεταφυσική της έκδοση, αυτή η κεντρική πολιτισμική λειτουργία του νεοφιλελευθερισμού υπερασπίζεται την ηγεμονία της ως «πνευματικότητα» τώρα που άρχισαν τα δύσκολα, τα σύνθετα και τα τρικυμιώδη. «Δεν χρησιμοποιούν, σήμερα όπως και χθες, τη δημοκρατική κόπωση, τη ναυτία απέναντι στο κενό, τη σύγχυση απέναντι στην παραλυσία σαν προσχήματα για μια νέα ιστορική κατάσταση έκτακτης ανάγκης, η οποία απαιτεί έναν καινούργιο καταπιεστικό αυταρχισμό, ενοποιητικό των ανθρώπων που έγιναν πελάτες και καταναλωτές ενός συστήματος, μιας αγοράς, μιας συγκεντροποιημένης περιστολής;», είχε αναρωτηθεί ο Μανουέλ Βάσκεθ Μονταλμπάν το 1995, σχετικά με την «πνευματικότητα» του νεοφιλελεύθερου συντηρητισμού.
Κατά την προηγούμενη εικοσαετία, η μάζα χειρισμών συμπεριλάμβανε μεσσιανικούς μύθους καταναλωτικής δικαιοσύνης, επικολυρικές εγκλήσεις και techno-μποέμ ζωγραφιές μιας θολής κληρονομιάς που έπρεπε να εγγραφούν στην πολιτιστική βιομηχανία, οράματα και θαύματα ανάτασης, τα οποία «κάποια στιγμή» θα έβρισκαν κι αυτά τα καψερά τη δικαίωσή τους, κάπου στο βάθος της γραμμικής προόδου, του μη-χοίρου που γι' αυτό ήταν βέλτιστος, του «πρώτ' απ' όλα να κάνουμε καλά τη δουλειά μας». Τώρα που το πρωτογενές δημοκρατικό αίτημα και η κοινωνική δυσαρέσκεια κουρταλούν απαγορευμένες θύρες, δεν αρκεί ο μυθολογικός χαρακτήρας για να παραμείνει η μάζα «μάζα χειρισμών». Οι χειρισμοί πρέπει να αποκτήσουν κατασταλτική λειτουργία.

Η ήττα των πνευματικών ανθρώπων...

Οδυσσέας Ιωάννου, Protagon.gr...

Δεν είσαι ποιητής για να μου πεις πως όλοι κάποτε θα πεθάνουμε. Το έχω υπόψιν μου. Εσύ πες μου πως δεν θα πεθάνουμε ποτέ ή τουλάχιστον προετοίμασέ με για τον θάνατο, κάντον να φαίνεται ως μία «δίκαιη» κατάληξη μιας ζωής με ένα κάποιο νόημα.
Δώσε μου πάθος. Βάλε μια φωτιά στην άκρη μου και άστην να δούμε μέχρι πού θα με φτάσει. Σκάλισέ με ως το κόκαλο, παίδεψέ με μέχρι να πω έλεος, τύφλωσέ με, ξαναδώσε μου το φως μου με ένα άγγιγμα, γίνε η γκόμενα που θα μου γαμήσει το μυαλό, ρε γαμώτο! Αλλιώς, τι πνευματικός άνθρωπος είσαι; Βοηθός λογιστού με ειδίκευση στην προσθαφαίρεση ακέραιων αριθμών είσαι.
Δεν με νοιάζει τόσο η πολιτική σου τοποθέτηση. Μπορεί να είσαι ένας ειλικρινής και άδολος ιδεολόγος του νεοφιλελευθερισμού ή απλά ένας φοβικός που τρέμεις την παραμικρή ρήξη και σου λείπει κάποιο ένζυμο για να ακούσεις την οποιαδήποτε αποστροφή ριζοσπαστικής σκέψης. Τα σέβομαι απόλυτα. Μπορεί απλά να έχεις ιδιαίτερη έφεση στην «προσαρμοστικότητα», ταΐζοντας την ανάγκη για επιβεβαίωση των λεγομένων του από ένα μεγάλο κοινό, έτσι για να ξαναθυμηθείς πώς είναι να έχει αποδοχή αυτό που γράφεις…
Μπορεί να είσαι ο συγγραφέας ή η συγγραφέας του ενός βιβλίου, και το γλυκάδι του πρώιμου χρίσματος του «πνευματικού ανθρώπου» να έχει ξεραθεί πια στα δάχτυλά σου και να προσπαθείς αγωνιωδώς να το ξαναϋγράνεις.

Ήρθε η ώρα να αποφασίσεις με ποιον θα πας...

του  Στέλιου Ελληνιάδη, απο τον Δρομο της Αριστερας...

Δεν είναι έκπληξη στους παροικούντες. Είναι χρόνια τώρα που ορισμένοι κοντοχωριανοί διανοούμενοι ένιωθαν στριμωγμένοι ανάμεσα στην Αριστερά και τη Δεξιά.

Η πρώτη δεν τους εξέφραζε γιατί ήταν πολύ «λαϊκιά» και η δεύτερη τους βρώμαγε γιατί δεν ήταν αρκετά αριστοκρατική. Αλλά δεν τους πίεζε και κανένας για να πάρουν θέση. Η ζωή εξελισσόταν χωρίς ή με μέτρια αντιπαράθεση, και στην αναβροχιά ο καθένας βολευόταν όπως μπορούσε καλύτερα. Έτσι έπλεαν αμέριμνοι και ανεξιχνίαστοι μέσα σε μια αριστεροδεξιά σούπα που σερβιριζόταν με όλα. Ο Σαββόπουλος, άλλου ταλέντου, άλλου επιπέδου, άλλης προσφοράς, είχε από χρόνια εκδηλώσει δημόσια την παλινδρόμησή του μέχρι να κατασταλάξει με ποιον θα πάει τελικά(;). Αλλά οι μετριότητες φυλάγονταν πίσω από μια έντεχνη ουδετερότητα. Και απολάμβαναν την ιδιαίτερη μεταχείριση που τους επιφύλασσαν οι εκδότες πάσης φύσεως, όχι τόσο σε χρήμα, όσο σε προβολή δυσανάλογα μεγάλη με το ταλέντο ή το «ταλέντο» τους και κοινωνική καταξίωση που κάθε μικροαστός καλλιτέχνης ή διανοούμενος επιζητεί περισσότερο κι από τον αέρα που αναπνέει. Προβολή και καταξίωση που η καθημαγμένη Αριστερά δεν μπορούσε με επάρκεια να καλύψει.
Η Δεξιά εντελώς αδιάφορη περί τα πολιτιστικά, δεν αισθανόταν ούτε κρύο ούτε ζέστη, αλλά την εξυπηρετούσε θαυμάσια η αριστεροδεξιά σούπα από την οποία έπαιρνε όσο ήθελε και έτρεφε ανώδυνα τους μορφωμένους ψηφοφόρους της συντηρώντας με ξένα κόλλυβα το ευρωπαϊκό της προφιτερόλ με κρέμα από «προοδευτικούς» διανοούμενους στην επιφάνεια και μπαγιάτικο παραγέμισμα από κάτω. Καμία δεξιά τηλεόραση και καμία δεξιά εφημερίδα δεν θα μπορούσε να έχει στοιχειώδη πολιτισμική και πολιτική ευπρέπεια χωρίς τους εκ της Αριστεράς προερχόμενους γραφιάδες, συγγραφείς και δημοσιογράφους. Ανένταχτοι, αριστεροί και δεξιοί διανοούμενοι (με ή χωρίς εισαγωγικά), μαζί με ουκ ολίγα στελέχη των αριστερών ΜΜΕ, πρόσφεραν πολύτιμες υπηρεσίες στους εκδότες-καναλάρχες εργολάβους. Όλα αυτά, όμορφα κι ανώδυνα μέχρι το ξέσπασμα της κρίσης.

Η αβάσταχτη αναγούλα της εθνικής αηδίας...

Αλληλεγγυα Δυναμη...

- Ο αντιπρόεδρος της "κυβερνητικής ιδιωτικής εταιρείας", μετατροπής μιας χώρας σε οικοδομικά υλικά,  να ζητάει από τις δυτικές νεοταξικές δυνάμεις να επέμβουν στρατιωτικά σε μια ξένη χώρα, με τις γνωστές τους εφαρμοσμένες συνταγές. Κάνοντας πως αγνοεί όλο το συνεπαγόμενο όλεθρο, την ανθρωπιστική κρίση που θα γιγαντωθεί και τις τελείως απρόβλεπτες αλυσιδωτές αντιδράσεις που θα επηρεάσουν όλη αυτή την κρίσιμη ευρύτερη περιοχή του πλανήτη.

- Ο πρώην πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ να κάνει δηλώσεις (με "γαρνιτούρα" τα γαμοσταυρίδια στην αγγλική) στον ξένο Τύπο περί "ηλίθιων Ελλήνων" που αντιδρούν στις ιδιωτικοποιήσεις (δηλ. την απαλλοτρίωση, υπέρ ιδιωτικών εταιρειών αντί πινακίου φακής, των πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας). Οι οποίες ιδιωτικοποιήσεις και είναι "ευλογία θεού"!!! Δεν ξέραμε ότι το άφθαρτο και μακάριο ον έχει αδυναμία στις "ιδιωτικές επενδύσεις"!

- Ο πρωθυπουργός να αφήνει σαφώς να εννοηθεί πως, από το Σεπτέμβρη, όσοι αντέξουν άντεξαν. Προκειμένου να τηρηθούν όλα τα χρονοδιαγράμματα που έχει θέσει η Tρόικα. Παρά την κυνική ομολογία αξιωματούχων της για λάθος χειρισμούς στην Ελλάδα που οδηγούν σε βαθύτερη ύφεση. Ωστόσο τα λάθη δεν διορθώνονται, απλά συνεχίζονται και αυγατίζουν σύμφωνα με τις "λογικές" και πρακτικές της νεοταξικής ψυχοπαθητικής λαίλαπας! Με τους εγχώριους άρχοντες και τους αυλικούς τους να είναι οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές της συνέχισης των "λαθών".

- Και το success story να περιλαμβάνει δεκάδες χιλιάδες νέα λουκέτα από το φθινόπωρο, δολοφονική αύξηση της ανεργίας, συρρίκνωση και προωθούμενη διάλυση της δημόσιας δωρεάν Υγείας ("όποιος ζήσει έζησε για να υπηρετεί") και Παιδείας ("μη μάθεις παιδί μου γράμματα" αλλιώς πώς θα γίνεις άβουλος υπάκουος σκλάβος;), καθολική επικράτηση του εργασιακού σκλαβοπάζαρου και ανοδικές προβλέψεις όσον αφορά το δείκτη...αυτοκτονιών!

Τα σοφά παιδιά....

Αδεσποτος Σκυλος...

Η Ελλάς έπασχε ανέκαθεν από σοφά παιδιά και ιερές αγελάδες. Από αναρχίζοντες συστημικούς που ανάμεσα σε εσπρέσο και μετεμφυλιακές αβρότητες πούλησαν έργο πιασάρικο στο κοινό. Μια φυλή νεοηθογραφίας ξεπήδησε από το Φίλιον.
Είναι αυτοί που σκάρτεψαν την ψωροκώσταινα με Ντεριντά. Είναι αυτοί που κάναν γυμνισμό γιατί το κάναν και οι γάλλοι και οι γερμανοί και οι κέλτες. Όχι γιατί θέλαν απόλαυση και ελευθερία.
Είναι αυτοί που καταπίεσαν τις ορμές τους και τη μαλαπέρδα τους για να αρέσουν στους εκδότες. Για να σουτάρουν αντίτυπα στην αδολεσχία του κοινού νου και του μέσου όρου. Για να διεκδικήσουν το χώρο που είχαν μέχρι τότε οι πεθαμένοι και οι κλασικοί. Παίδες κομάντος, με την απλότητα της αμερικανιάς και της προσιτής φόρμας, συγκίνησαν μια μάζα που ξεπέρασε την ταξική της καταγωγή μετατοπίζοντας την αναγνωστική της προίκα από το βίπερ στο νεορθόδοξο αμοραλισμό της μικροαστικής καταχνιάς. Της θολούρας που γέννησε το διαμέρισμα και ο αραχνοΰφαντος αστικός ιστός.
Της πλάκας και της μαλακίας που έσβηνε στον πατσά της χαραυγής και στα μεζεδοπωλεία του ιστορικού κέντρου. Μια νέα ράτσα διανοούμενης ύλης άπλωσε τα πλοκάμια της δίπλα στα κέντρα εξουσίας. Με κωλοτριψίματα, δημιουργικούς επιχειρηματίες και μοντέλες που σνίφαραν κουλτούρα και κόκα απ’ τα γλυπτά ρουθούνια της ματαιοδοξίας τους.
Συγγραφείς κυρίως που περιμένουν στην ουρά να κάνουν τη δήλωσή τους, να υμνήσουν με καλλιτεχνική ανάφλεξη τη δημοκρατία που τους βόλεψε και τους έδωσε θέσεις, έδρες σε ακαδημίες και κορνίζες σε εκδοτικούς τοίχους.
Δηλωσίες ακομπλεξάριστοι που παθαίνουν γλωσσικές κράμπες στα πάνελ. Καθαρόαιμα αδίστακτα άλογα, θεματοφύλακες της υπεραξίας κάθε μπούλη καραβοκύρη και κάθε γκάνγκστερ επιχειρηματία. Πιστοί στον πρώτο καναλάρχη που τους άνοιξε το φερμουάρ και στο πρώτο πολιτικό κριάρι που τους κολάκεψε.

Φταίει και ο λαός, που είναι μαραζιάρης...

Του ΣΠΥΡΟΥ ΚΑΡΑΛΗ, απο την Ελευθεροτυπια...

Η διευθύνουσα τάξη όχι, αλλά η πλατιά τάξη των μη προνομιούχων έχει ουσιαστικά χρεοκοπήσει προ πολλού. Το μαρτυρούν οι εικόνες γύρω. Τα κλειστά μαγαζιά, οι ατελείωτες πιάτσες των ταξί τη νύχτα στην Αθήνα, οι νέοι που κατά κύματα εγκαταλείπουν τη χώρα προς αναζήτηση αξιοπρεπούς ζωής στο εξωτερικό.

Σε αυτή την κατάμαυρη πραγματικότητα, που πάει από το κακό στο χειρότερο με νεκρούς να προστίθενται, όπως το παιδί στο Περιστέρι, τα γνωστά ερωτήματα επανατίθενται. Τι περιμένει και δεν αντιδρά ο κόσμος; Ενα θαύμα; Τα θαύματα, βεβαίως, δεν έπαψαν ποτέ στον κόσμο, αλλά για να γίνουν απαιτείται και κάποια μικρή συμμετοχή από όσους τα εύχονται. Πού είναι οι πνευματικοί άνθρωποι και γιατί σιωπούν;
Το τελευταίο ερώτημα απαντάται εύκολα. Τουλάχιστον από την πλατωνική - μαρξιστική θεώρηση των πραγμάτων, που θέλει κάθε εξουσία να αναδεικνύει τα πρότυπά της παντού. Μια χαμηλή εξουσία, απαίδευτη και αμόρφωτη, σαν αυτή που κυβέρνησε τη χώρα από το '90 και μετά, θα παράξει ανάλογες αξίες και στο πνευματικό πεδίο. Θα αναδείξει, δηλαδή, χαμηλές ποιότητες και στη λογοτεχνία και στην ποίηση και στο σινεμά και όπου αλλού. Μη παραγωγική, παρασιτική είναι η οικονομία; Αυτού του επιπέδου θα είναι, λ.χ., οι προβεβλημένοι λογοτέχνες, που η εξουσία με τους τρόπους της στο σύστημα θα κατευθύνει με μαεστρία προς την κοινωνική βάση και θα τους πλασάρει ως Παπαδιαμάντηδες. Αλλωστε, αν σκάσει κάποια στιγμή η φούσκα στον πολιτισμό και ανοίξουν οι φάκελοι με τις χρηματοδοτήσεις, τότε η λίστα Λαγκάρντ μπορεί και να ωχριά μπροστά τους. Οπότε ας μην περιμένουμε από τους συμπαθείς -κατά τα άλλα- σκηνοθέτες, ποιητές κ.ά. πολλά σε αυτή τη φάση. Διότι, έστω, χωρίς να το θέλουν, σαν από αυτοματισμό, θα ανταποδώσουν, είτε με τη σιωπή τους είτε με ανοησίες στα social media, την προβολή που τους χάρισε απλόχερα η εξουσία στα χρόνια της ψευδούς ευδαιμονίας.

Το σωστό μείγμα...

Της Πέπης Ρηγοπούλου, απο την Εφημεριδα των Συντακτων...

Θεωρεί ορθό λόγο τον παραλογισμό του. Γοητευτική τρέλα την ανοησία του. Ηθος τον κυνισμό και την αναλγησία του. Και ύφος την πάση θυσία παραδοξολογία του. Πρόκειται για ένα ανθρώπινο είδος που νομίζει ότι μπορεί να ανθήσει σε κάθε χρόνο και τόπο ακριβώς γιατί δεν μετέχει ουσιαστικά σε κανένα. Ο λόγος, για το είδος αυτό που αποκαλεί τον εαυτό του «διανοούμενο», εκτός από τις φορές που αποφασίζει ότι του χρειάζεται κάποιο αριστερόστροφο πλυντήριο, οπότε προτιμά γραφικούς ορισμούς όπως «εργάτης του πνεύματος», για να τα έχει καλά και με την εργατιά.

Στους δύσκολους καιρούς μας οι πιο ευέλικτοι από τους εκπροσώπους του είδους αυτού προσπαθούν να συμμαζευτούν, να «κλέψουν λόγια», να αντισταθούν φιλότιμα στην τάση τους να προκαλούν ακίνδυνα, για τον απλό λόγο ότι η πρόκληση σε τέτοιες εποχές μπορεί να οδηγήσει αυτόν που προκαλείται στην εξαγρίωση. Επειδή όμως ακριβώς τα είδη της συνομοταξίας αυτής δεν κουβαλούν και τίποτε παραπάνω από το κενό αέρος που τα κάνει να φουσκώνουν από έπαρση, έρχεται η ώρα που ο βαθύς, δηλαδή ο ρηχός τους εαυτός κυριαρχεί, και ο επηρμένος τους κυνισμός δεν σταματά ούτε μπροστά στον θάνατο.

Η φιλοσοφία της ανατροπής...

του Δημητρη Παπαχρηστου, απο το Εθνος...

Υπάρχει μία νοοτροπία που την εκφράζει ο καθένας όταν έρχεται η στιγμή να πάρει θέση σε ό,τι γίνεται γύρω του. Η εύκολη λύση-απάντηση είναι πως οι άλλοι φταίνε, βγάζοντας τον εαυτό του απ' έξω. Εμείς δεν είμαστε οι άλλοι. Οι γενικεύσεις διευκολύνουν απλώς και δημιουργούν συγχύσεις. Ο καθένας πράττει καθώς βολεύεται.
Μόνο που σήμερα κανένας δεν νιώθει βολεμένος και όποιος πει πως είναι καλά, πιθανόν να μην πάει καλά στα μυαλά, αγνοώντας την ανάγκη της κοινωνικής αλληλεγγύης.
Η οικονομική κρίση δεν περιορίζεται στους λογαριασμούς, δεν αφορά μόνο το στομάχι και την τσέπη μας. Εχει να κάνει με την κοινωνική πολιτική και, προπαντός, με την πολιτισμική και πολιτιστική ύπαρξή μας. Πολλοί είναι αυτοί που εύκολα τα βάζουν με τους διανοούμενους, που απαξιωτικά τους αποκαλούν κουλτουριάρηδες. Θεωρούν πνευματικούς ανθρώπους αυτούς που προβάλλει το σύστημα, τα δεκανίκια του, αυτούς που το εξωραΐζουν και γίνονται απολογητές του. Οι άλλοι, που πάντα θα υπάρχουν, που έχουν λόγο που βγαίνουν στον δρόμο, που παίρνουν θέση και συμμετέχουν ως ενεργοί πολίτες για να δώσουν νόημα και περιεχόμενο σε μια δημοκρατία που έχει καταντήσει λερό πουκάμισο, αδειανό, δεν φαίνονται, δεν ακούγονται και όταν η παρουσία τους και ο λόγος τους ενοχλεί αποκαλούνται εξτρεμιστές και επικίνδυνοι τρομοκράτες που υπηρετούν τη βία.
Δεν παρακολούθησα το 23ο Παγκόσμιο Συνέδριο Φιλοσοφίας που γίνεται στη χώρα η οποία γέννησε την τέχνη, τον οικουμενικό πολιτισμό, τη φιλοσοφία, το θέατρο, τη δημοκρατία. Είναι χρήσιμο να γίνονται συζητήσεις, αντιπαραθέσεις, άνθρωποι από όλο τον κόσμο, να έχουν λόγο δημιουργικό που να δίνει απαντήσεις. Για κάθε άνθρωπο, που πέρα από τις ανάγκες που τον καταδυναστεύουν, θέλει να καλύψει και τις υπαρξιακές του ανάγκες. Η φιλοσοφία θα μπορούσε να είναι η τέχνη του ευ ζην.

«Η Φωνή της Τερατίνας»....

noumero11...

Η συγγραφέας καθόταν σε ένα  εργονομικό παγκάκι ,σε ένα περιποιημένο παρκάκι, σε ένα  ήσυχο προάστιο της Γενεύης. Ο ήλιος έλαμπε και ένα  απαλό αεράκι της χάιδευε τα φρεσκοβαμμένα μαλλιά. Ο ανοιξιάτικος καιρός μέσα στην καρδιά της Ελβετίας ,είναι τέλειος για την εποχή, ,εντελώς διαφορετικός από αυτόν της αφρικάνικης Τερατίνας.

Η Ελβετία έχει ένα ευλογημένο κλίμα σε αντίθεση με την Τερατίνα που τέτοια εποχή ,ο ήλιος αρχίζει να καίει ευνοώντας την καλλιέργεια πρωτοφανούς τεμπελιάς.

Εδώ ,καθισμένη στο παγκάκι, δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει δραματικά φαινόμενα κακοσμίας εξαιτίας της ιδρωτίλας,οπότε απαλλαγμένη από αυτό το άγχος ,μπορεί να ξεχάσει για τις επόμενες δυο ώρες την μπανιέρα της και να συγκεντρωθεί στη δουλειά της.

Έβγαλε από την τσάντα της το ipad και το περιεργάστηκε για λίγο με θαυμασμό, προτού συμβουλευτεί το schedule της υπόλοιπης ημέρας. Τα χέρια της έτρεμαν από τη συγκίνηση.

Είναι να μη τρέμουν;

Από τότε που το ανακάλυψε, η ζωή της άλλαξε δραματικά. Τώρα μπορεί πιά να ρυθμίσει  τις ολοένα και αυξανόμενες απαιτήσεις που έχουν οι ολοένα και πιό απαιτητικοί ρυθμοί της γεμάτης ζωής της,με ακρίβεια ελβετικού χρονογράφου.

Το σφιχτό πρόγραμμά της (στις 12.10 ακολουθεί το δεύτερο ντους της ημέρας ,1.35 κομμωτήριο και περιποίηση προσώπου,2.59 μεσημεριανό γεύμα σε γκουρμέ ρεστοράν,4.00 απογευματινός καφές ,5.20 επίσκεψη στον οδοντίατρο,6.45γυμναστηριο ,8.00 μπάνιο με αιθέρια έλαια ,10.11 δείπνο με εξέχουσα προσωπικότητα των τεχνών & γραμμάτων της πόλης),δεν επέτρεπε καμία απολύτως απόκλιση.Έτσι με λύπη, αναγκάστηκε να βάλει για λίγο στην άκρη τον θαυμασμό της για το δημιούργημα της καπιταλιστικής προόδου και να πέσει με τα μούτρα στη δουλειά.

Το φύλλωμα του δέντρου δημιουργούσε τις κατάλληλες συνθήκες σκίασης,αλλιώς θα ήταν αδύνατο να διακρίνει την οθόνη κάτω από το άμεσο φως του ηλίου. Οι Ελβετοί δεν αφήνουν τίποτα στην τύχη.

Είχε στη διάθεσή της μόλις δυο ώρες και πέντε λεπτά  να γράψει και να στείλει με wi-fi το άρθρο , για λογαριασμό της ανεξάρτητης, προσαρτημένης σε μεγάλο δημοσιογραφικό οργανισμό ,εξαρτημένης από τα  διαφημιστικά πακέτα τριών ελληνικών τραπεζών,μιας εταιρίας ρουχισμού,εφτά γκουρμέ εστιατορίων ,μιας εταιρίας κινητής τηλεφωνίας,μιας ναυτιλιακής και τριών κρατικών ,«Φωνή της Τερατίνας».

ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΛΟΥΣΜΕΝΗ ΜΕ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ ΠΕΡΙΤΤΩΜΑΤΑ

«Έχουν περάσει τρία χρόνια από την ημέρα που οι ζωές πολλών από εμάς, μπήκαν στη μέγγενη της αβεβαιότητας. Μια στυγνή και ακούραστη φασιστική μηχανή, προσπαθεί απεγνωσμένα να απλώσει το χέρι της, σε όσα ευρώ μας έχουν απομείνει στους λογαριασμούς κίνησης εντός της Τερατίνας, ή τα βιβλιάρια των καταθέσεων μας στην Ελβετία μέχρι και τα πολύτιμα κοσμήματα μας στις τραπεζικές θυρίδες ,με το γελοίο σύνθημα «να πληρώσουν την κρίση αυτοί που τη δημιούργησαν». Η αξιοπρέπεια και η ανθρωπιά μας , επαναπροσδιορίζονται σε καθημερινή βάση συντηρώντας  τι άλλο, από το να επιβιώσει της βαθιάς και αναγκαίας μεταρρύθμισης, ο συνασπισμός των λαϊκίστικων αντιλήψεων και η ένωση των θρησκευτικών πεποιθήσεων, βγαλμένα αμφότερα από τα κιτάπια του μεσαίωνα. Η Ευρώπη πέρασε αλλά δεν ακούμπησε τον καρβουνιάρη των Βαλκανίων.

Τότε ,μας υποσχέθηκαν με σιγουριά,ότι τα μέτρα εκείνα ήταν και τα τελευταία και κάποια στιγμή θα έρχονταν η ποθητή ώρα που η balkan αισθητική της απλυσιάς θα μας άφηνε επιτέλους χρόνους,δημιουργώντας έτσι τις καταλληλες προυποθέσεις ώστε  να «βγούν στην επιφάνεια οι δυνάμεις του πολιτισμού και της προόδου».Έκτοτε, κάθε τρίμηνο, με ρυθμό πυροβόλου όπλου, ένα τεράστιο και άνευ προηγούμενου δημόσιο κτήνος ,εκτοξεύει φτηνές δικαιολογίες για να δικαιολογήσει τα νέα μέτρα που θα είναι και αυτά τα τελευταία.

Και τα μέτρα δε λένε να τελειώσουν και μαζί τους ,δε λέει να τελειώσει ο φασισμός όσων πιστεύουν πως με τη βια θα μπορέσουν να επιβραδύνουν το έργο της κυβέρνησης.Και απ’ ότι φαίνεται τα καταφέρνουν μια χαρά ως τώρα. Όχι μόνο τα μικροκομματικά συμφέροντα κατάφεραν να επιβραδύνουν το αναπτυξιακό έργο της εκλεγμένης κυβέρνησης, αλλά το κυριότερο,μας έχουν κάνει περίγελους στα ευρωπαϊκά σαλόνια.

Μας υποσχέθηκαν αξιοκρατία,ωστόσο,μέχρι σήμερα οι ξινές του δημοσίου με τις αξύριστες γάμπες και το τουπέ «ξέρεις ποια είμαι εγώ!», βρίσκονται στη θέση τους ενώ η ανεργία έχει χτυπήσει ταβάνι.

Μας υποσχέθηκαν περισσότερη δημοκρατία και αντί αυτής, έχουμε τις αριστερές πρωτοπορίες όλη την ώρα να αποφασίζουν με το έτσι θέλω το κλείσιμο σταθμών του μετρό (τα λιμάνια θα τα κλείσουν το καλοκαίρι στο peak της τουριστικής κίνησης), εμποδίζοντας τους πολίτες να πάνε στη δουλειά τους ,ή να κατέβουν στο κέντρο για τα απαραίτητα ψώνια.

Μας υποσχέθηκαν ανάπτυξη σε δυο χρόνια και αντί αυτής ,νιώσαμε στο πετσί μας την ανάπτυξη των ακροαριστερών τρομοκρατικών οργανώσεων  ,νοιώσαμε να κυλάει στις φλέβες μας η ανάπτυξη της βίας των άκρων,νοιωσαμε να εισβάλει στα σπίτια μας  η μανιχαϊστική θεώρηση των πάντων:η δικιά μου αλήθεια είναι επάνω από το συμφέρον της κοινωνίας.

Μας υποσχέθηκαν καθαριότητα και αντί αυτής ,στις κεντρικές πλατείες ένα θλιβερό  εγκληματικό «πάρτι» με άπλυτους κάθε χρώματος,λαμβάνει χώρα κάθε βράδυ. Ταυτόχρονα ,στήνονται και χάρτινα τσαντίρια από περιπλανώμενους επαίτες του πεζοδρομίου. Απολίτιστες γύφτισσες με ναρκωμένα μωρά ,ζητιανεύουν κάτω από τη μύτη της αστυνομίας.Τα παγκάκια έχουν γίνει κρεβάτια και τα παρκάκια αποχωρητήρια.

Μας υποσχέθηκαν τάξη και ασφάλεια,όμως οι ακροαριστερές οργανώσεις καταλαμβάνουν την περιουσία του άλλου και τη μετατρέπουν σε γιάφκα ανομίας, με το κράτος να κοιτάει άπραγο. Κουκουλοφόροι συμφεροντολόγοι κάτοικοι ,ξαφνικά θυμούνται την οικολογική διάσταση του θέματος και καταλύουν με τη βια κάθε έννοια δημοσίου συμφέροντος. Τζαμπατζίδες ελεύθεροι επαγγελματίες ,γράφουν στα παλιά τους τα παπούτσια τους φορολογικούς νόμους του κράτους. Παλιάτσοι ντυμένοι με γελοία ρούχα επεμβαίνουν στους σταθμούς διοδίων και εμποδίζουν το νόμιμο έργο των ιδιωτικών εταιριών είσπραξης διοδίων.

Τρομοκράτες,ρακένδυτοι,ιδιώτες,αριστερολάγνοι,ντοπαρισμένοι,τεμπέληδες,άπλυτοι,

φανατισμένοι,υποχόνδριοι,λέρες,λαδωμένοι,ολοκληρωτικοί,υποανάπτυκτοι.

Ό,τι επίθετο και να χρ……..»

Εκεί που η συγγραφέας ετοιμάζονταν να τελειώσει το άρθρο και να «τελειώσει» γενικώς,ένα κοπάδι από περιστέρια που κούρνιαζε από ώρα επάνω στο δέντρο,εξαπέλυσε χημικά περιττώματα λούζοντας αυτή και το ipad. Πάνω στη βιασύνη της να τηρήσει το χρονοδιάγραμμα, αγνόησε τα σμήνη των περιστεριών που είχαν κάνει το δέντρο πρώτη τους κατοικία.

Τα σκατά μέσα στο κεφάλι συναντήθηκαν με τα σκατά έξω απ’ αυτό και ο δημόσιος κλαυσίγελος,έκανε για λίγο τους περαστικούς να ξεχάσουν τα δικά τους αυστηρά  χρονοδιαγράμματα.

Ούτε μια φορά...

Πιτσιρικος...

Προχθές, ήμουν στο σπίτι μιας φίλης και συζητούσαμε. Το τι συζήτηση έχει πέσει αυτόν τον γλυκό –μέχρι τώρα- χειμώνα στην Αθήνα δεν περιγράφεται. Κάποια στιγμή, στην κουβέντα ήρθε –εξαιτίας των ασχολιών της αυτή την εποχή- γνωστός Έλληνας διανοούμενος.
Τον έχουμε μελετήσει και οι δυο αρκετά, έχουμε διαβάσει πολλά βιβλία του.
Άρχισε λοιπόν η καλή φίλη να μου θυμίζει διάφορες φράσεις του από παλαιότερα βιβλία του και να μου λέει πόσο συμφωνεί.
Η αλήθεια είναι πως κι εγώ συμφωνώ μαζί του. Ή μάλλον, συμφωνούσα μαζί του.
Εκεί που η φίλη μου μιλούσε, την διέκοψα:
«Δεν μου λες, τον έχεις ακούσει ποτέ ή έχεις διαβάσει ένα κείμενό του που να τα βάζει με την ελληνική ολιγαρχία;»
«Τι εννοείς;»
«Εννοώ πως έχει γράψει τα πάντα για τα κουσούρια των Ελλήνων, για τους κακούς συνδικαλιστές, για τον ένα που του βρομάει, για τον άλλο που του ξινίζει αλλά δεν έγραψε ποτέ ούτε μια φράση κριτικής για την Μαφία της ελληνικής ολιγαρχίας. Ούτε πριν την χρεοκοπία, ούτε μετά. Βούιξε ο ξένος Τύπος για την άθλια ελληνική ολιγαρχία αλλά αυτός -που είναι και της δυτικής κουλτούρας- δεν το πήρε ακόμα χαμπάρι; Πότε θα το πάρει χαμπάρι; Στον τάφο;»
Την προβλημάτισα την φίλη μου αλλά αυτό δεν την πτόησε. Μόλις επέστρεψα στο σπίτι, μου έστειλε ένα μέιλ με κείμενο άλλου διανοούμενου. Αυτός έχει φάει την πετριά της Ορθοδοξίας αλλά τα κείμενά του -και τα ελληνικά του- έχουν πάντα ενδιαφέρον.
Διάβασα το κείμενό του που κατακεραύνωνε τους άθλιους συνδικαλιστές.
Σωστά ήταν αυτά που έγραφε. Τουλάχιστον εγώ συμφώνησα.
Απάντησα στη φίλη μου πως σωστά τα λέει αλλά της έκανα την ίδια ερώτηση:
«Έχεις διαβάσει ποτέ ένα κείμενό του εναντίον της ελληνικής ολιγαρχίας;»
Όχι, δεν είχε διαβάσει. Επειδή δεν είχε γράψει ποτέ τέτοιο κείμενο.
Είναι πραγματικά εντυπωσιακή η ευκολία με την οποία εκφράζονται εναντίον των Ελλήνων πολιτών οι Έλληνες διανοούμενοι.
Αυτό που την κάνει εντυπωσιακή είναι ότι ποτέ δεν έχουν ασκήσει την παραμικρή κριτική στους Έλληνες ολιγάρχες.
Τόσο σκληροί με τον εργάτη, τόση κατανόηση για τον Λάτση.
Ξέρουν πως η κατάρρευση του υπάρχοντος συστήματος θα τους παρασύρει στην ανυπαρξία, την χλεύη και τη λησμονιά. Δεν υπάρχουν εκτός αυτού του συστήματος. Και προσπαθούν να το διασώσουν για να διασωθούν.
Και φτάνουν στο σημείο να γράφουν ύμνους στον Νίκο Δένδια. Και μάλλον δεν έχουν ούτε έναν φίλο να τους προστατεύσει από τον αυτοεξευτελισμό.
Ίσως, δεν είναι τυχαίο που η Ελλάδα δεν αξιώθηκε έναν διανοούμενο της προκοπής που να έζησε στην Ελλάδα. Και όλοι αυτοί ήταν μόνο για εσωτερική κατανάλωση.
Τους είχαν αγοράσει όλους. Και πολύ φτηνά. Σχεδόν τζάμπα.
Και οι πιο αγορασμένοι απ’ όλους είναι αυτοί που ουρλιάζουν –χωρίς να τους ρωτήσει κανείς- πως δεν προσκύνησαν ποτέ.
Προσκύνησαν. Οικειοθελώς.
Προφανώς, αυτός είναι ο λόγος που, μονίμως, αποδίδουν στους «πληβείους» αυτό που, κυρίως, χαρακτηρίζει τους ίδιους: τον ραγιαδισμό.

Οι ιεραπόστολοι του «λιτού βίου»...

του Κωστα Λαπαβιτσα απο το Ιστολογιο του....

Διαβάζω τακτικά δηλώσεις «πνευματικών ανθρώπων», για την ανάγκη να γίνουμε πιο ολιγαρκείς, να καταλάβουμε ότι πέρασε ο καιρός των παχιών αγελάδων, να δεχτούμε ότι θα είμαστε όλοι φτωχότεροι. Συχνά συνοδεύονται από διάφορα δακρύβρεχτα για το τέρας του καταναλωτισμού, την αλλοτρίωση της σύγχρονης ζωής, τη χυδαιότητα της βουλιμίας. Είναι, λένε, προσωπική, οικογενειακή και εν τέλει εθνική ανάγκη να ξαναβρούμε το μετρημένο παρελθόν μας.

Μου θυμίζουν πολύ εκείνα που γράφονται στον επίσημο τύπο από περιώνυμους δημοσιογράφους και πολιτικούς. Ότι πρέπει να φτωχύνουμε για να μην πτωχεύσουμε. Ότι υπήρξε φούσκα στην Ελλάδα την προηγούμενη δεκαετία. Ότι ξεσαλώσαμε και τώρα πληρώνουμε τα επίχειρα. Ότι δεν μπορεί να υπάρχει ευμάρεια με δανεικά. Ότι, ακόμη, ο ‘λιτός βίος’ είναι πηγή ψυχικής ηρεμίας και αρετής.

Που βρέθηκαν όλοι αυτοί οι όψιμοι κοσμοκαλόγεροι;

Πως έζησαν στην Ελλάδα που αφήνουμε πίσω οριστικά;

Πως ζούνε στη φτωχή, τρομαγμένη κι ανάστατη Ελλάδα που αναδύεται;

Τι ακριβώς νομίζουν ότι προσφέρουν με όσα λένε;

Που στοχεύουν;

Μοιάζουν βέβαια πολύ μεταξύ τους, έστω κι αν προέρχονται από διαφορετικά σημεία του πολιτικού φάσματος. Άνθρωποι κατά κανόνα επιτυχημένοι, με καταξίωση και απολαβές πολύ πάνω του μέσου όρου. Άνθρωποι που συμμετείχαν ενεργά στα όσα συνέβησαν στην χώρα μας την προηγούμενη δεκαετία, που ανέπνευσαν τον αφηνιασμένο αέρα των ανώτερων στρωμάτων και που συνεχίζουν να διαμορφώνουν τα πράγματα, διότι φυσικά τίποτε δεν έχει αλλάξει, εκτός από το ότι οι ισχυροί έχουν γίνει ισχυρότεροι.

Που όμως είδαν το ξεσάλωμα της προηγούμενης δεκαετίας για τη μεγάλη πλειονότητα του του ελληνικού λαού;

Για ποια φούσκα ο λόγος;

Η κατανάλωση, για παράδειγμα, παρέμεινε σταθερή ως ποσοστό του ΑΕΠ μέχρι να ξεσπάσει η κρίση, και μετά κατέρρευσε. Ναι, το ποσοστό ήταν υψηλό σε σχέση με άλλες χώρες, αλλά η αιτία ήταν το σχετικά χαμηλό ποσοστό των επενδύσεων, δηλαδή η συνέχιση της αποβιομηχάνισης.

Φταίει όμως η «βουλιμία» των εργαζόμενων, των συνταξιούχων και των αυτοαπασχολούμενων γι’ αυτό;

Δεν φταίει η αστική τάξη, που αντί να στηρίξει την εγχώρια επένδυση, έτρεχε να ανοίξει επιχειρήσεις στα Βαλκάνια κι αλλού;

Δεν υπήρξε καμία φούσκα τη δεκαετία του 2000. Ούτε στις τιμές των ακινήτων, ούτε στις τιμές των μετοχών, ούτε στην κατανάλωση. Αυτό που υπήρξε ήταν η τραγική αποτυχία της χώρας να ενταχθεί επιτυχώς στην ΟΝΕ, που έφερε τεράστια εξωτερικά ελλείμματα και άρα γιγαντιαίο εγχώριο και διεθνή δανεισμό. Για τους πολλούς, το ευρώ σήμαινε αδυναμία αποταμίευσης και επιτακτική ανάγκη δανεισμού. Δεν έχει παρά να κάνει κανείς τη σύγκριση με την εποχή των γονιών του, που αγόραζαν σπίτια με αποταμιευμένες δραχμές. Αν δεν υπήρχε η υψηλή παραγωγικότητα των χωρών της Ασίας που επέτρεψε την εισαγωγή φτηνών προϊόντων πρώτης ανάγκης για τα λαϊκά στρώματα, δεν θα υπήρχε καν η επίφαση της καταναλωτικής άνεσης την προηγούμενη δεκαετία.

Ούτε και υπάρχει σήμερα επιστροφή στο ολιγαρκές του Έλληνα, στον «λιτό βίο» και τα παρόμοια. Φτώχεια υπάρχει, τραγική εξαθλίωση και προϊούσα, αλλά σιωπηλή, ανθρωπιστική κρίση. Περίπου 3,5 εκατομμύρια άνθρωποι το 2011 ήταν επισήμως φτωχοί και τα πράγματα έγιναν χειρότερα το 2012. Μεγάλο ποσοστό ζει σε συνθήκες ακραίας υλικής αποστέρησης. Όσοι δεν το αντιλαμβάνονται, ας κάνουν μιαν επιμορφωτική βόλτα στο Πέραμα. Η φτώχεια και μάλιστα η ξαφνική και βίαιη μετάβαση σ’ αυτήν, μόνο αρετές δεν παράγει. Απόγνωση φέρνει, θυμό, προκατάληψη και τυφλό μίσος.

Όσοι τέλος, νομίζουν ότι η φτώχεια συνιστά εξυγίανση και κάψιμο λίπους, ότι έτσι θα γίνει δυναμική η ελληνική οικονομία και θα προκύψει η ανάπτυξη, δεν έχουν αντιληφθεί ορισμένα από τα βασικότερα μαθήματα των Οικονομικών. Οι χώρες δεν είναι ούτε άτομα, ούτε νοικοκυριά. Το λεγόμενο «συμμάζεμα» που είναι ευεργετικό για ένα νοικοκυριό γιατί φέρει τα έξοδά του στα μέτρα των εσόδων του, είναι δυνάμει καταστροφικό για μια χώρα.

Στις αρχές του 18ου αιώνα ο Μάντεβιλ έγραψε τον Μύθο των Μελισσών, όπου οι μέλισσες δεν εχουν ανησυχίες ηθικής, άρα ξοδεύουν και ζουν με ευμάρεια. Κάποια στιγμή όμως κυριαρχεί η «αρετή» και με αυτήν γίνονται φτωχότερες και δυστυχείς. Στον 20ο αιώνα ο Κέυνς εξέφρασε την ίδια περίπου ιδέα ως το «παράδοξο της φειδούς». Το «συμμάζεμα» για μιαν ολόκληρη χώρα, περιορίζει την κατανάλωση και την επένδυση, άρα μικραίνει την παραγωγή και συνεπώς φέρνει νέα μείωση της κατανάλωσης και της επένδυσης και ούτω καθεξής. Αν σας θυμίζει την Ελλάδα του 2010-13, έχετε απόλυτο δίκιο.

Ποιον ρόλο παίζουν λοιπόν, αυτές οι δηλώσεις;

Στην καλύτερη περίπτωση, από πλευράς «πνευματικών ανθρώπων», δείχνουν αφέλεια και έλλειψη κατανόησης του τι συμβαίνει στην χώρα. Στην χειρότερη, ιδίως από πλευράς προβεβλημένων δημοσιογράφων, δείχνουν απόλυτο κυνισμό. Και οι μεν και οι δε δημιουργούν ενοχές εκεί που δεν υπάρχουν, παροτρύνοντας τους πολλούς να δεχτούν τη μοίρα τους. Φτιάχνουν τον ιδεολογικό μανδύα κάτω από τον οποίο η Ελλάδα οδηγείται στον μαρασμό. 

Τα διπλά γυαλιά...

ΤΟΥ ΦΟΙΒΟΥ ΓΚΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, απο την Αυγη...

Οι διανοούμενοι, και μιλώ γι’ αυτούς που ασχολούνται με την πολιτική, είναι ιδιόρρυθμα άτομα. Μοιάζουν μ’ εκείνους τους φιλόσοφους του μεσαίωνα που αναφέρονταν στη διπλή αλήθεια: veritas secundum fidem et veritas secundum rationem (αλήθεια σύμφωνα με την πίστη και αλήθεια σύμφωνα με τη λογική). Και δεν ήταν υποκρισία.
Και δεν είναι υποκρισία ούτε και σήμερα. Είναι, αντίθετα, ένας κάποιος τρόπος σκέψης που κάνει συμβατούς, και στον ίδιο βαθμό λειτουργικούς, δύο τρόπους να παρατηρείς τα πράγματα. Και καλή τη πίστη και στις δύο περιπτώσεις. Πότε κοιτώντας από μακριά και πότε ενεργοποιώντας μια πιο φυσιολογική όραση. Όπως όταν χρησιμοποιείς διπλά γυαλιά: αρκεί να μετατοπίσεις το βλέμμα σου για ν’ αλλάξεις το οπτικό σου πεδίο.
Αυτός ο τρόπος να κοιτάς τα γεγονότα, έχει στην πολιτική μια δική του σημασία. Γιατί εξοικειώνεσαι σε μια γενική άποψη για την αλήθεια και την ιστορία, προσανατολισμένη προς μια ορισμένη κατεύθυνση, προς το μέλλον του κόσμου. Μια τέτοια αντίληψη μεταφράζεται σε μια προοδευτική, αισιόδοξη άποψη, σε μια αναμονή μεσσιανικού τύπου: αν και όλα σου λένε όχι, το μέλλον είναι εκεί, ακριβώς πίσω από τον ορίζοντα, και απλησίαστο.
Εδώ και καιρό με απασχολεί ένα πρόβλημα που θα το έλεγα θεολογικό, όχι για θρησκευτικούς λόγους, που μου είναι τελείως ξένοι, αλλά για λόγους καθαρά ψυχολογικούς. Αφορά τις θεολογικές αρετές, έτσι όπως μιλά γι’ αυτές ο απόστολος Παύλος στην πρώτη προς Κορινθίους επιστολή του (ΧΙΙΙ,13). Με ενδιέφερε να καταλάβω με ποιο τρόπο τρυπώνει η ελπίδα ανάμεσα στην πίστη και την αγάπη: που για κάποιον σαν εμένα, άπειρο στα θεολογικά, φαίνεται περισσότερο ατομικιστικό, βέβηλο και, εν πάση περιπτώσει, λιγότερο θεολογικό. Αν το καλοσκεφτούμε, δεν είναι τίποτε άλλο από την αισιοδοξία. Αισιοδοξία για όλα. Για μας τους ίδιους, για την ανθρωπότητα και τον κόσμο.
Ακριβώς: μ’ αυτά τα διπλά γυαλιά είναι δυνατόν να βλέπεις μακριά, με αισιοδοξία. Χωρίς να χάνεις τη δυνατότητα να χαμηλώνεις, όταν θες, το βλέμμα πάνω στην κοντινή πραγματικότητα, κατά κάποιο τρόπο στην πιο αληθινή πραγματικότητα, την πιο προσιτή στον καθένα από μας.
Βέβαια, αυτοί που καλή ή κακή τη πίστη ονομάζονται προοδευτικοί διανοούμενοι της αριστεράς, για πολλά χρόνια ζήσανε μ’ αυτά τα διπλά γυαλιά. Πιστοί σε μια επιλογή που ποτέ δεν εγκαταλείψανε: ακόμη κι όταν πολλά πράγματα πήγαιναν άσχημα. Στο κάτω-κάτω, τι περιμένανε; Πριν από λιγότερο από έναν αιώνα, στις στέπες της Ρωσίας ζούσαν δουλοπάροικοι, κι αυτοί οι άνθρωποι άλλαξαν τα πάντα, χωρίς την επίδραση της βιομηχανικής επανάστασης. Όλα προχώρησαν αντίστροφα προς εκείνα που είχαν προβλέψει οι προφήτες του σοσιαλισμού. Δεν ήταν η σοσιαλιστική επανάσταση στις βιομηχανοποιημένες χώρες με την αστική εξουσία, αλλά σε μια χώρα αγροτών. Έπρεπε να δώσουν λοιπόν πίστωση χρόνου. Μια δικτατορία βέβαια, όμως μια δικτατορία του προλεταριάτου και όχι μιας κάστας γραφειοκρατών.
Σε απλουστευτικό επίπεδο, υπήρχε και μια ακριβής ένδειξη. Η άρχουσα τάξη της χώρας μας, για παράδειγμα, είναι προσκολλημένη στην πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών και ορισμένων ισχυρών κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που φαίνονται προηγμένες χώρες, που εκμεταλλεύονται τους άλλους λαούς και με τον τρόπο τους διαιωνίζουν αποικιοκρατικές σχέσεις. Γι’ αυτό, αν και ήταν γνωστό πως, χαμηλώνοντας το βλέμμα προς το σοσιαλιστικό γίγνεσθαι, θα βλέπαμε πράγματα που ενοχλούσαν, ήταν πολύ καλύτερα να προσπεράσουμε, να σηκώσουμε τα μάτια εν αναμονή της εξάπλωσης του σοσιαλισμού στον κόσμο ολόκληρο. Οι αριστεροί διανοούμενοι έτσι έζησαν αυτά τα χρόνια και πρέπει να πω καθόλου ευχάριστα, γιατί αναγκάστηκαν να καταπιούν πολλά. Και κάθε δύο, τρία χρόνια, κάτι το δυσάρεστο συνέβαινε, συνήθως όταν είχαμε εκλογές. Τι μπορούν να μετρήσουν όμως οι εκλογές στη χώρα μας, μπροστά στο μέλλον της ανθρωπότητας; Στο μέλλον που, σιγά-σιγά, έπρεπε να μας οδηγήσει στο σοσιαλισμό;
Ο ενθουσιασμός των προοδευτικών διανοουμένων της αριστεράς, με τον καιρό έσβηνε. Αλλά η δεύτερη θεολογική αρετή, η ελπίδα, έμενε ζωντανή. Σήκωναν τα μάτια πάνω από τον δεύτερο φακό, κοιτώντας το μέλλον. Έτσι, συνήθισαν σ’ αυτή τη διπλή όραση, και δεν ήταν υποκρισία. Ή αν ήταν κατά κάποιον τρόπο, ήταν ιδιαίτερου είδους, θα έλεγα επαγγελματική: ακριβώς διανοουμένων, που μελετούν την ιστορία και βλέπουν τα γεγονότα έξω από την επικαιρότητα, απόμακρα και ενταγμένα στη ροή των αιώνων και των χιλιετιών, δίχως την αγωνία της αμεσότητας. Και γιατί άμεσα εξασκούν μια τριτογενή δραστηριότητα: ανήκοντας σε μια παρασιτική τάξη, οπωσδήποτε χρήσιμη, που ζει βασιζόμενη στην εργασία των μοναδικών παραγωγών αγαθών, δηλαδή των εργαζομένων με τη στενή έννοια.
Έμειναν φυσικά στη θέση τους, ποιος λίγο πιο μπροστά ποιος λίγο πιο πίσω, μια στρατιά ξεστρατισμένων: που δεν θέλουν να αποστατήσουν και που -αν και οι φακοί θάμπωσαν- εξακολουθούν να χρησιμοποιούν αυτά τα διπλά γυαλιά.
Οι παραπάνω συλλογισμοί ισχύουν μόνο γι’ αυτή την περίεργη κατηγορία στην οποία κι εγώ, κάπως, ανήκω. Προσωπικά πιστεύω πως δεν ξεγέλασα ποτέ κανέναν. Τα διπλά γυαλιά τα χρησιμοποίησα, μα για τον εαυτό μου, για να καθησυχάσω τη συνείδησή μου, αναγνωρίζοντας την πραγματικότητα, διατηρώντας στην καρδιά μου το δεύτερο αγαθό για το οποίο μιλά ο απόστολος Παύλος και αισθανόμενος την ανάγκη του, την ελπίδα.
Βέβαια, όλα αυτά είναι καλά γι’ αυτούς που εξακολουθούμε να ονομάζουμε διανοούμενους. Η εργατική τάξη όμως; Οι πραγματικοί εργαζόμενοι; Και δεν αναφέρομαι στους νεώτερους αλλά στους παλιούς, που έχουν μνήμη και που πίστεψαν στα ιδανικά τους και που ξαφνικά τους είπαν: «Μας συγχωρείτε, λάθος».
Πρέπει να πω πως με δυσκολία συγκρατώ τα δάκρυά μου. Όχι για μένα, που όλα αυτά λίγο πολύ τα ήξερα. Αλλά για τον γέρο εργάτη που, αν δεν πέθανε ακόμη, είναι σχεδόν παροπλισμένος, κυρτωμένος από τα βάρη της ζωής. Όχι όπως εγώ, που περνώ τις μέρες μου στην έδρα ή στην πολυθρόνα στο γραφείο μου, κάνοντας πάντα εκείνα, και μόνον εκείνα που μου αρέσουν, στην κοινωνία των αστικών ελευθεριών. Αυτός, ο εργάτης, δεν είχε μαζί του τα διπλά γυαλιά μου. Κράτησε πάντα μία και μοναδική όραση και τώρα πρέπει να αισθάνεται βαθιά προδομένος. Προδομένος από ποιον, ούτε αυτός ξέρει.
Φυσικά μπορούμε να δώσουμε πολλές εξηγήσεις. Όμως πώς θα επιβάλουμε σ’ έναν άνθρωπο να διαγράψει ολόκληρη τη ζωή του; Από ποιον θα πάρουν απαντήσεις και διαβεβαιώσεις για ν’ αναπτύξουν κάτι καινούργιο, διαφορετικό και σύγχρονο; Η μάζα των εργαζομένων μπορεί να αποφύγει την απόκλιση μόνον παραμένοντας ενωμένη στην επιθυμία -και την αποφασιστικότητά της- για δικαιοσύνη και αλλαγή των κοινωνικών σχέσεων, κοιτώντας πέρα απ’ το παρόν, στέλνοντας το βλέμμα της μακριά, δίχως τα διπλά γυαλιά μας.

Ο Φοίβος Γκικόπουλος διδάσκει Ιστορία της Ιταλικής Λογοτεχνίας στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ

«Ρατσισμός» και «λαϊκισμός»...

Του Παναγιώτη Νούτσου* απο την Εποχη...

Τε­λευ­ταία ε­πα­νήλ­θε το ζή­τη­μα του «ρα­τσι­σμού των δια­νου­μέ­νων» (βλ. και το άρ­θρο του Αλέν Μπα­ντιού, «Le racisme des intellectuels», Le Monde, 5.5. 2012), με α­φορ­μή την ε­κλο­γι­κή «ε­πι­βε­βαίω­ση» της α­νό­δου των α­κρο­δε­ξιών κομ­μά­των στην Ευ­ρώ­πη.
Το ζή­τη­μα των σχέ­σεων «με­ρών» και «ό­λου» του κοι­νω­νι­κού και πο­λι­τι­κού πε­δίου
κα­θώς και των δια­δο­χι­κών δα­κτύ­λιων που το συν­θέ­τουν εί­ναι ευ­ρύ­τε­ρο. Γε­νι­κό­τε­ρα, πώς α­ντι­με­τω­πί­ζε­ται ο «ξέ­νος» των η­με­ρών μας; Ακρι­βώς τώ­ρα που στην Ευ­ρω­παϊκή Ένω­ση δρα­στη­ριο­ποιού­νται ρα­τσι­στι­κά κόμ­μα­τα ή ε­πιρ­ρε­πή στη ρα­τσι­στι­κή δη­μα­γω­γία, ψη­φί­ζο­νται αυ­στη­ρό­τε­ρα μέ­τρα ε­λέγ­χου των «υ­πο­ψη­φίων» με­τα­να­στών, διευ­κο­λύ­νο­νται πρα­κτι­κές ε­λα­στι­κό­τη­τας στην προ­σφο­ρά ερ­γα­σίας, με ε­πο­χι­κές και αν­θυ­γιει­νές α­σχο­λίες, που ε­πι­φέ­ρουν τη φτη­νή α­να­πα­ρα­γω­γή των ερ­γα­ζο­μέ­νω­ν/ α­πα­σχο­λού­με­νων και εν­θαρ­ρύ­νουν το δια­χω­ρι­σμό τους με φυ­λε­τι­κά κρι­τή­ρια.
O «ρα­τσι­σμός» λοι­πόν ως σχέ­ση α­νι­σό­τι­μων με­ρών της ί­διας κοι­νω­νίας με­τα­τρέ­πει την «ε­τε­ρό­τη­τα» ή α­πλώς τη «δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τα» σε εχ­θρό­τη­τα, με την ε­μπέ­δω­ση «προ­κα­τα­λή­ψεων» και «ξε­νο­φο­βίας» που συ­νε­πά­γε­ται την α­διά­πτω­τη εχ­θρό­τη­τα προς τους ξε­νο­φερ­μέ­νους. Βέ­βαια, τα «praejudicia», ό,τι δη­λα­δή εί­ναι πριν α­πό κά­θε λο­γι­κή κρί­ση και α­πό κά­θε θε­σμό δι­καίου, εκ­πο­ρεύο­νται και δια­χέ­ο­νται με το «ζε­στό» και με το «κρύο» του ί­διου κρου­νού: «εκ των ά­νω», ως στοι­χεία της κυ­ρίαρ­χης ι­δε­ο­λο­γίας ή ως δρα­στι­κό της υ­πο­σύ­νο­λο, με την ε­πε­νέρ­γεια «δια­νοου­μέ­νων», γνω­στών και μη ε­ξαι­ρε­τέων, και «εκ των κά­τω», στο πλαί­σιο των πιε­στι­κών κα­θη­με­ρι­νών α­να­γκών ε­πι­βίω­σης και συμ­βίω­σης.

«Ταυ­τό­τη­τες» και α­νι­σό­τη­τες

Ο ά­νω­θεν κα­τευ­θυ­νό­με­νος ρα­τσι­σμός, βέ­βαια, έ­χει πε­ριο­ρι­σθεί, κα­τά τις τε­λευ­ταίες δε­κα­ε­τίες, λό­γω μιας ο­ρι­σμέ­νης συ­νταγ­μα­τι­κής α­πο­φόρ­τι­σης και συ­νά­μα έ­χει υ­πο­στεί μια ο­ρι­σμέ­νη με­ταλ­λα­γή. Σ’ αυ­τό έ­παι­ξε ρό­λο η γε­νι­κευ­μέ­νη α­ντί­θε­ση προς τις να­ζι­στι­κές θη­ριω­δίες, η α­πό­πει­ρα α­πώ­θη­σης του «Ολο­καυ­τώ­μα­τος» και η ευ­ρεία θέ­σπι­ση μέ­τρων για την κα­το­χύ­ρω­ση των «αν­θρω­πί­νων δι­καιω­μά­των». Γι’ αυ­τό και έ­γι­νε λό­γος για «νε­ο­ρα­τσι­σμό», μια και έ­θε­σε σε δεύ­τε­ρη μοί­ρα τη «φυ­λή», για να προ­τά­ξει τις πο­λι­τι­στι­κές δια­φο­ρές ε­θνι­κών ή ε­θνο­τι­κών ο­μά­δων που α­πό ι­στο­ρι­κό δη­μιούρ­γη­μα α­ντι­με­τω­πί­ζο­νται ως η δεύ­τε­ρη «φύ­ση» τους. Δια­φο­ρές, λό­γου χά­ρη, γλωσ­σών, ε­θί­μων, θρη­σκειών, νοο­τρο­πιών κλπ. α­πο­τέ­λε­σαν το ε­φαλ­τή­ριο ε­κρα­τσι­σμού του «δι­καιώ­μα­τος στη δια­φο­ρά» και ε­πο­μέ­νως το προ­πύρ­γιο της δια­φύ­λα­ξης των «ταυ­το­τή­των».
Ο εκ των κά­τω φιλ­τρα­ρι­σμέ­νος ρα­τσι­σμός εί­ναι α­εί­ζωος. Και τού­το για­τί δια­κι­νεί­ται στο πε­δίο των πιε­στι­κών κα­θη­με­ρι­νών α­να­γκών ε­πι­βίω­σης και συμ­βίω­σης. Έχει βέ­βαια έ­να η­μι-θε­σμι­κό υ­πό­βα­θρο και ε­ξα­κτι­νώ­νε­ται στο σύ­νο­λο των δια­κρί­σεων που ε­νυ­πάρ­χουν στη δου­λειά, στη στέ­γα­ση, στην εκ­παί­δευ­ση, στην πε­ρί­θαλ­ψη, στην α­σφά­λι­ση. Με δυο λό­για, ό,τι συ­γκρο­τεί το α­δια­πέ­ρα­στο πλέγ­μα των κοι­νω­νι­κών α­νι­σο­τή­των και της ο­μό­τρο­πης κα­τα­πίε­σης.
Αν λοι­πόν οι «μειο­νό­τη­τες» (ο ό­ρος εί­ναι δη­λω­τι­κός των με­τα­τρο­πών της α­ριθ­μη­τι­κής σε κοι­νω­νι­κή «μειο­νε­ξία») ο­ριο­θε­τού­νται ως σχέ­ση α­νι­σό­τι­μων με­ρών της ί­διας κοι­νω­νίας, κα­θί­στα­ται α­να­γνω­ρί­σι­μο για­τί με­τα­σχη­μα­τί­ζε­ται η ε­θνι­κή «δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τα» σε εχ­θρό­τη­τα, με την ε­μπέ­δω­ση «προ­κα­τα­λή­ψεων» και κλί­μα­τος «ξε­νο­φο­βίας» που α­πορ­ρέ­ουν α­πό την κυ­ρίαρ­χη ι­δε­ο­λο­γία, στο πλαί­σιο των πιε­στι­κών κα­θη­με­ρι­νών α­να­γκών ε­πι­βίω­σης και συμ­βίω­σης ό­σων έ­χουν δια­φο­ρε­τι­κή γλώσ­σα, έ­θι­μα, θρη­σκεία, συ­νεί­δη­ση της κα­τα­γω­γής κλπ. Χω­ρίς α­κρι­βώς να α­γνο­εί­ται η δια­φο­ρά της «φυ­λής», ό­πως πριν α­πό λί­γο υ­πο­γράμ­μι­σα, συ­νυ­πο­λο­γί­ζο­νται πο­λι­τι­στι­κές δια­φο­ρές των ε­θνι­κών ή ε­θνο­τι­κών ο­μά­δων που α­πό ι­στο­ρι­κό δη­μιούρ­γη­μα α­ντι­με­τω­πί­ζο­νται ως η δεύ­τε­ρη «φύ­ση» τους.

Το ό­λον και τα μέ­ρη του

Συ­νο­λι­κά, α­νά­λο­γα με τη θέ­ση του κα­θε­νός μας στον κό­σμο των ι­δεών, μπο­ρεί κα­νείς να α­πο­δεχ­θεί ό­τι το «ό­λο» ι­σού­ται ή ό­χι με το ά­θροι­σμα των «με­ρών» του. Επί­σης, α­νά­λο­γα με την ι­σχύ του «με­τα­φυ­σι­κού» τρό­που σκέ­ψης μπο­ρεί κα­νείς να α­σπά­ζε­ται την ο­ντο­λο­γι­κή α­κι­νη­σία ό­σων συν­θέ­τουν αυ­τή τη σχέ­ση, χω­ρίς κα­μιά προο­πτι­κή με­τα­βο­λής. Προ­φα­νώς, για τους ε­ξου­σια­στές του «πλειο­ψη­φι­κού ε­θνι­κι­σμού» α­πλώς μια α­ντί­λη­ψη του «πο­λι­τι­κώς ορ­θού» εί­ναι σε ι­σχύ. Έτσι που το «μέ­ρος» και α­ντί­στοι­χα το «ό­λο» να δια­τη­ρούν α­νέ­πα­φη τη θέ­ση τους κα­τά την α­μοι­βαία α­να­γνώ­ρι­σή τους. Για τού­το αι­σθά­νο­νται να κλο­νί­ζε­ται η κυ­ριαρ­χία τους, ό­ταν δια­φαί­νε­ται μια α­στα­θής ι­σορ­ρο­πία «με­ρών» και «ό­λου». Ό,τι α­κρι­βώς θα μπο­ρού­σε να ο­δη­γή­σει και σε α­ντι­στρο­φή των ρό­λων τους.
Ο «ο­λι­σμός» πά­ντα εί­χε το έ­να πό­δι στη βιο­λο­γία και στην ι­δέα του «ορ­γα­νι­σμού» ως α­πα­ρά­βα­του συ­ντο­νι­σμού «με­ρών» και «ό­λου», το ο­ποίο δια­θέ­τει την προ­τε­ραιό­τη­τα. Και το άλ­λο πό­δι στη δο­μή του στρα­τεύ­μα­τος, με την ιε­ραρ­χι­κή υ­πό­τα­ξη των «με­ρών» στο «ό­λο». Τώ­ρα έ­χει προ­στε­θεί, ως νοού­με­νο της «globalization», η α­ντί­λη­ψη του «δι­καιώ­μα­τος στη δια­φο­ρά», που μπο­ρεί να ο­λι­σθαί­νει σε «πε­ρι­χα­ρά­κω­ση στη δια­φο­ρά». Κο­ντο­λο­γίς, «φυ­λή» και «πο­λι­τι­σμός» μέ­σα α­πό ό­λες τις μορ­φές α­ντι­με­τα­χώ­ρη­σης και α­να­γω­γής τους α­ντί­στοι­χα στο σύ­νο­λο του «λα­ού», με ό­σα αυ­ταρ­χι­κά μέ­τρα τού­το συ­νε­πά­γε­ται, πε­ρι­βάλ­λουν και νο­μι­μο­ποιούν τους ό­ρους πα­ρα­γω­γής και α­να­πα­ρα­γω­γής της υ­πάρ­χου­σας τα­ξι­κής και ε­τε­ρό­νο­μης κοι­νω­νίας. Κά­θε μορ­φή τα­ξι­νό­μη­σης, που φαί­νε­ται να ε­ξαι­ρεί προς τα «πά­νω» τους ε­ξου­σια­στές και προς τα «κά­τω» να συ­νω­θεί τους ε­ξου­σια­ζό­με­νους, προσ­διο­ρί­ζει κοι­νω­νι­κά κά­θε λο­γής ρα­τσι­σμό, «πα­λαιό­τε­ρο» και «σύγ­χρο­νο».

«Υπεύ­θυ­νοι» και «λαϊκι­στές»

Συ­χνά δη­μο­σιο­λο­γού­ντες με­ρι­μνούν και για τον «μελ­λο­ντι­κό ι­στο­ρι­κό της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης», έ­τους 2050, κα­τα­θέ­το­ντας α­πό τώ­ρα «ι­στο­ρι­κό υ­λι­κό τεκ­μη­ρίω­σης των πε­ρι­γρα­φών, των ερ­μη­νειών και των α­να­λύ­σεων», τις ο­ποίες ο «ι­στο­ρι­κός» αυ­τός με­τά α­πό τέσ­σε­ρις δε­κα­ε­τίες θα α­να­γά­γει σε «ι­στο­ρι­κά τεκ­μή­ρια». Κυ­ρίως ε­πι­μέ­νουν στο πώς οι ί­διοι τώ­ρα «φα­ντά­ζο­νται» την «πυ­ρα­μί­δα» της «πα­γκο­σμιο­ποίη­σης», με την «ε­λίτ ι­σχύος» στην κο­ρυ­φή και στη «βά­ση» της «α­πλά υ­πο­κεί­με­να» ή «α­πλούς κα­τοί­κους». Βέ­βαια, η «ι­στο­ρι­κή α­φή­γη­ση», ό­πως κά­πο­τε υ­πο­στη­ρί­ζουν, «δεν μπο­ρεί πα­ρά να πε­ρι­λαμ­βά­νει» το «στοι­χείο της δια­λε­κτι­κής». Τού­το νο­εί­ται ως «στοι­χείο των αλ­λη­λε­πι­δρά­σεων» α­νά­με­σα σε «ο­ντό­τη­τες» («ε­λί­τ, ορ­γα­νι­σμοί, λα­οί») που α­πλώς «βρί­σκο­νται σε ε­πα­φή»…
Με τη σει­ρά μου, α­πό τώ­ρα, θα κοι­νο­ποιή­σω την «πυ­ρα­μι­δι­κή» θεώ­ρη­ση της κοι­νω­νίας («societes dites pyramidales») σε ό­σους/ες υ­πο­ψιά­ζο­μαι ό­τι θα ε­ξα­κο­λου­θή­σουν να με­λε­τούν το βαθ­μό εκ­με­τάλ­λευ­σης, δη­λα­δή το «λό­γο της υ­πε­ρα­ξίας προς την α­ξία της ερ­γα­τι­κής δύ­να­μης», για να α­πα­ντή­σουν αν έ­τσι θα τε­θεί σε «τι­μη­τι­κή α­πο­στρα­τεία» το σχή­μα: «Basis»-«άberbau» (σε αρ­κε­τά γερ­μα­νι­κής κα­τα­γω­γής μορ­φω­τι­κά α­γα­θά, ι­δίως στα κεί­με­να του Marx, δεν έ­χω την πρό­θε­ση να κά­νω σα­μπο­τάζ) και ι­δίως με ποιο τρό­πο θα α­πο­δί­δε­ται πλη­ρέ­στε­ρα το κοι­νω­νι­κό χά­σμα α­νά­με­σα σ’ αυ­τούς που πα­ρά­γουν και σ’ ε­κεί­νους που ι­διο­ποιού­νται το πλεό­να­σμα. Μπο­ρώ, πά­ντως, να προ­ε­ξο­φλή­σω ό­τι και με­τά α­πό σα­ρά­ντα χρό­νια θα έ­χουν να α­ντι­πα­ρέλ­θουν κά­θε λο­γής «συ­νω­μο­σιο­λό­γους» και ε­κλαϊκευ­τές του «conspiratorial discourse» που ε­πί­σης θα ε­πι­κα­λού­νται «πυ­ρα­μι­δι­κές» δο­μές μα­σο­νι­κών στοών και λε­σχών (ό­πως αυ­τή του «Bilderberg Club») για να πε­ρι­γρά­ψουν τη «διε­θνή ε­λίτ ι­σχύος» της «νέ­ας φά­σης» της «πα­γκο­σμιο­ποίη­σης».
Μια μορ­φή ε­φαρ­μο­γής του «πυ­ρα­μι­δι­κού» σχή­μα­τος εί­ναι ό,τι α­ντι­με­τω­πί­ζε­ται ως «λαϊκι­σμός» με την κά­τω πλευ­ρά να προο­ρί­ζε­ται για το «λαό» και την κο­ρυ­φή για τις «ε­λίτ»; Πρό­κει­ται για το «fantasme des ιlites»; Πά­ντως, έ­να α­πό τα τρέ­χο­ντα «βα­ρό­με­τρα» κα­τα­νό­η­σης του «λαϊκι­σμού» εί­ναι οι «με­ταρ­ρυθ­μί­σεις»: ό­σοι συ­νη­γο­ρούν για την ε­πι­τυ­χία τους εί­ναι οι «υ­πεύ­θυ­νοι ει­δι­κοί» και ό­σοι τις α­ντι­μά­χο­νται οι «ε­πι­πό­λαιοι λαϊκι­στές». Από τη μια πλευ­ρά οι «ά­ρι­στοι» ως νη­φά­λιοι γνώ­στες της «α­λή­θειας» και α­πό την άλ­λη οι «δη­μα­γω­γοί» και οι «ψευ­δο­λό­γοι α­γα­να­κτι­σμέ­νοι». Επι­πλέ­ον, οι «φα­να­τι­κοί του πα­νο­ρά­μα­τος» υ­πο­διαι­ρού­νται α­πό ό­σους αι­σθά­νο­νται ό­τι βρί­σκο­νται στη «μέ­ση» και συ­νά­μα «πά­νω» τους σε «ε­θνι­κι­στές» και «μαρ­ξι­στές»; Εξα­κο­λου­θώ να ο­ριο­θε­τώ ως «λαϊκι­σμό» κά­θε πο­λι­τι­κή γε­νί­κευ­ση, τό­σο «α­μυ­ντι­κά» ό­σο και «ε­πι­θε­τι­κά», που έ­χει ως καμ­βά και ό­ριο τον «λαό» ή την «κοι­νή γνώ­μη» και κι­νη­τή­ρια δύ­να­μη το κόμ­μα [= κό­π-μα] του.



* Ο Πα­να­γιώ­της Νού­τσος δι­δά­σκει Κοι­νω­νι­κή και Πο­λι­τι­κή Φι­λο­σο­φία στο Πα­νε­πι­στή­μιο Ιωαν­νί­νων.