Δεν ήταν ο γαλατάς...

του Στρατη Μπουρναζου, απο τα Ενθεματα...

Χαράματα Πέμπτης, όταν χτύπησε το τηλέφωνο, ήξερα στα σίγουρα πως δεν ήταν ο «γαλατάς». Βλέποντας αυτόν που καλούσε, υψηλά ιστάμενο φίλο και συριζαίο, ο νους μου πήγε αμέσως στο χειρότερο: Πραξικόπημα; Τόσο που με ανακούφιση σχεδόν –σχήμα λόγου, βέβαια– άκουσα ότι επρόκειτο «απλώς» για την εισβολή των ΜΑΤ στην ΕΡΤ. Όπως διαπίστωσα την επομένη, κάμποσοι έκαναν την ίδια σκέψη: το μυαλό τους πήγε στα τανκς, κάτι που μόνο ιλαρότητα θα προξενούσε λίγα χρόνια πριν. Και ο λόγος για τον συνειρμό δεν είναι ημερολογιακός, οι μνήμες του Νοέμβρη του ’73, ούτε κάποια «έλξη» προς την εκτροπή, ότι ονειρευόμαστε «χούντες» — κι εγώ κι οι άλλοι φίλοι που είδαμε το ίδιο «όνειρο», μεταξύ ύπνου και ξύπνου, είμαστε απ’ αυτούς που εξακολουθούμε να επιμένουμε ότι δεν ζούμε μια «νέα χούντα». Ας μην αναζητήσουμε λοιπόν το γιατί στους δαιδάλους του μυαλού, αλλά σ’ όσα ζούμε καθημερινά. Και η προχθεσινή εισβολή των ΜΑΤ ήταν ένα ακόμα λιθαράκι –ή, ακριβέστερα, κοτρώνα– στο τοπίο αυτό της ανωμαλίας.

***

«Επεμβάσεις» των ΜΑΤ έχουμε δει και ζήσει πάρα πολλές. Το ξεχωριστό της προχθεσινής εισβολής έγκειται στο ότι έρχεται να επισφραγίσει μια πολύμηνη ιστορία συστηματικών παραβιάσεων της νομιμότητας και του Συντάγματος. Γιατί η ιστορία της ΕΡΤ, όλους αυτούς τους μήνες, αποτελεί επιτομή του τρόπου με τον οποίο πολιτεύεται η κυβέρνηση: παραβιάζοντας το Σύνταγμα, τσαλαπατώντας τη νομιμότητα, αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις, ακόμα και για την κατακραυγή, μακριά από την πραγματικότητα. Το αιφνιδιαστικό «μαύρο» στην ΕΡΤ, η επιλογή της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου για κάτι που τίποτα έκτακτο δεν είχε, η μη υποβολή της Πράξης στη Βουλή και η εκπνοή της, η άρνηση συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και πολλά άλλα συνθέτουν την εικόνα της διαρκούς εκτροπής και όχι του στιγμιαίου ατυχήματος.

Η «νομιμότητα» του τσαμπουκά και των ΜΑΤ...

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΟΤΣΗ, απο την Ελευθεροτυπια...

Σοκ και δέος λοιπόν - σε πλήρη εφαρμογή. Ο,τι και να λένε τα παπαγαλάκια των καναλιών, ορθότατα και την καταλληλότερη στιγμή ο ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε την πρόταση μομφής - χωρίς αυταπάτες για το αποτέλεσμα της αυριανής ψηφοφορίας στη Βουλή.

Εξαναγκάζεται, έτσι, ο Αντ. Σαμαράς, που εφαρμόζει απαρέγκλιτα την «ενός ανδρός αρχή» απαξιώνοντας όλες τις συλλογικές λειτουργίες, να προσέλθει στη Βουλή (είναι ο μόνος πρωθυπουργός που εμπράκτως αρνείται τον κοινοβουλευτικό έλεγχο) για να δώσει εξηγήσεις και να υποστεί κριτική σε δύο θεμελιώδη ζητήματα στη διακυβέρνηση του τόπου:
1Τον ανησυχητικά εντεινόμενο κυβερνητικό αυταρχισμό, με την πολιτική του τσαμπουκά και τα ρόπαλα των ΜΑΤ να ταυτίζονται ασύστολα με τη... νομιμότητα, με τουλάχιστον περίεργες και επικίνδυνες για τη δημοκρατία αντιλήψεις. Και
2 Τη «βάρβαρη οικονομική πολιτική» (όπως τη χαρακτηρίζει η πρόταση δυσπιστίας) της μονόπλευρης λιτότητας, που θα επιδεινωθεί και με νέα επαχθή για τους πολλούς μέτρα, όπως ήδη έχει προαναγγείλει η τρόικα, παρά τις κυβερνητικές αντίθετες διαβεβαιώσεις.
Τα χαράματα της Πέμπτης μπούκαραν τα πάνοπλα ΜΑΤ με τα χημικά τους στο κατειλημμένο από απολυμένους Ραδιομέγαρο της πάλαι ποτέ ΕΡΤ. Οχι μόνο για να ολοκληρωθεί στη δημόσια ραδιοτηλεόραση, όπως επεσήμανε ο συνταγματολόγος Κ. Χρυσόγονος, η «κυβερνητική πειρατεία» που ξεκίνησε, πάλι νύχτα, στις 11 Ιουνίου. Αλλά και σε μια επιχείρηση μαζικού εκφοβισμού (αύριο είναι η «κρίσιμη» συνάντηση με την τρόικα) για να αποτραπούν κοινωνικές αντιδράσεις στα νέα μέτρα.
Σε μια άμεση και έντονη αντίδραση ο ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε με ομοφωνία στα συλλογικά του όργανα την πρόταση μομφής. «Ως αξιωματική αντιπολίτευση -είπε ο Αλ. Τσίπρας- δεν δικαιούμαστε να ανεχθούμε αυτή τη μέγιστη θεσμική εκτροπή».

Η βία, η νομιμότητα,η υποκρισία και ο Locke...

Θάνος Αγγελόπουλος, exit news...

«Καταδικάζω τη βία από όπου και εάν προέρχεται» 
Καλώς,καταδικάζεις τη βία από όπου και εάν προέρχεται…πριν όμως καταδικάσεις τη βία από όπου και εάν προέρχεται δεν πρέπει να ορίσεις τι είναι βία; Πρέπει. Και ένας εύκολος τρόπος να ανατρέξουμε σε ορισμούς είναι μέσω των εγκυκλοπαιδιών και των λεξικών.   Βία σύμφωνα με το λεξικό/εγκυκλοπαίδεια (http://www.livepedia.gr/index.php/Βία ) είναι ο εξαναγκασμός ενός ατόμου από άλλο άτομο με ενέργεια εναντίον του σώματός του (σωματική βία) ή με απειλή ενέργειας (ψυχολογική βία) ώστε να κάνει κάτι που δεν θα έκανε ή να μην κάνει κάτι που θα το έκανε.
Άρα όποιος άνθρωπος έχει ως θέση του το «καταδικάζω τη βία από όπου και εάν προέρχεται» θα πρέπει να καταδικάσει τις πολιτικές απόψεις και πρακτικές που εξαναγκάζουν ανθρώπους σε φτώχεια παρά την θέλησή τους, θα έπρεπε να καταδικάσει επίσης τα ΜΜΕ/κυβερνητικούς που ασκούν ψυχολογική βία ,μέσω κατασκευασμένων και ψευδών ειδήσεων, σε μια κοινωνία και την χειραγωγούν με ψέματα. Αποτέλεσμα της χειραγώγησης αυτής, μέσα από τα ψεύδη, είναι να την την οδηγούν στο να κάνει πράγματα που δεν θα έκανε ή να μην κάνει πράγματα που ήθελε να κάνει.
Επίσης θα έπρεπε να καταδικάσει, αυτός που «καταδικάζει τη βία από όπου και εάν προέρχεται», κάθε μορφής εξουσία διότι η εξουσία για να εδραιωθεί και να αναπαραχθεί εξαναγκάζει ανθρώπους στο να υποταχθούν σε αυτή είτε δια της βίας είτε μηχανισμών ψυχικής βίας.  Θα έπρεπε ακόμη να σταθεί απέναντι σε κάθε μορφής εξαναγκασμό και εξουσιαστική σχέση για να έχει το ηθικό ανάστημα όντως να καταδικάσει τη βία από όπου και εάν προέρχεται.
Όσο όμως καταδικάζει τη βία από όπου και εάν προέρχεται χωρίς να καταδικάζει και ότι την γεννάει δεν κάνει κάτι παραπάνω από το να εξισώνει την άσκηση βίας του καταπιεστή, που θέλει να υποτάξει το υποκείμενο-δέκτη της βίας που ασκεί,με την άσκηση βίας του καταπιεζόμενου, που θέλει να παύσει να καταπιέζεται και αναγκάζεται να απαντήσει στη βία με βία για λόγους άμυνας.

Καταδικάζετε το από που προέρχεται η βία;

Του Παναγιώτη Βωβού, Red NoteBook...

Καταδικάζετε την βία από όπου κι αν προέρχεται; Ναι ή όχι; Αναρωτιέμαι, μετά και τις αποστομωτικές απαντήσεις που δόθηκαν προχτές από τον Κατρούγκαλο, πόσες φορές ακόμα θα ακούσουμε αυτή την ηλίθια ερώτηση. Και μάλιστα κατ΄ αποκλειστικότητα από όσους ασκούν ή υποστηρίζουν τις πιο βάρβαρες και πολυποίκιλες μορφές βίας κατά της κοινωνίας. Και, ακόμα χειρότερα, πόσες φορές θα ακούσουμε την αυτο-εκπληρούμενη απάντηση. Και πότε θα καταλάβουν αυτοί που απαντούν ότι, όσες φορές και να το κάνουν, η ερώτηση θα τους απευθύνεται ξανά και ξανά. Γιατί παρά το ερωτηματικό, δεν πρόκειται για ερώτηση. Είναι απλώς μια σοφιστεία που με οποιαδήποτε απάντηση αποτελεί για τον ερωτώντα μια win-win κατάσταση. Έτσι κι αλλιώς, οι αφαιρετικές ερωτήσεις που απαιτούν ένα "ναι" ή ένα "όχι" δεν αποτελούν προσπάθεια να βγάλει κανείς έγκυρα συμπεράσματα, να διερευνήσει την αλήθεια, να ανοίξει συζήτηση: το θέμα είναι να εξυπηρετηθεί ένα προκατασκευασμένο συμπέρασμα προσαρμοσμένο και στις δύο απαντήσεις. Πρόκειται για αγοραίες ερωτήσεις που ταιριάζουν σε έρευνες αγοράς των οποίων οι ανάγκες αποδελτίωσης δεν χωρούν σύνθετες απαντήσεις. Είναι ερωτήσεις φτιαγμένες πάνω στη νεοφιλελεύθερη λογική του ενός και μόνου δρόμου. Η απάντηση είναι μία και εμπεριέχεται στην ερώτηση.

Ό,τι είναι παράνομο είναι και ανήθικο;

Αλλά ας διερευνήσουμε την ποιότητα της τυποποιημένης ερώτησης. Καταδικάζουμε την βία από όπου κι αν προέρχεται; Είμαστε κατά της ανομίας τώρα που η κυβέρνηση έχει αναγάγει την τήρηση της "νομιμότητας" (από τους από κάτω) σε λογότυπό της;

Το πράσινο μπιτόνι...

Θανάσης Καρτερός, απο την Αυγη.....

Η νομιμότητα, προπαντός η νομιμότητα! Που πρέπει να ισχύσει επιτέλους για όλους τους Έλληνες και καθ' άπασα την επικράτεια. Η νομιμότητα η ταυτισμένη με την πολιτική ηθική, την πατρίδα, το έθνος, την υπέρβαση των δυσκολιών. Η νομιμότητα που απαιτεί θυσίες και απεχθάνεται τις περιττές ευαισθησίες. Η νομιμότητα χωρίς την οποία θα μας φάει το μαύρο σκοτάδι. Η νομιμότητα που προσδίνει χαρακτήρα προσφοράς σε κάθε κυβερνητικό μέτρο και φωτίζει με το φως το αληθινό κάθε κυβερνητική πράξη.
Η νομιμότητα είναι το άγιο δισκοπότηρο της κυβέρνησης - το είπε χθες ο Σίμος για χιλιοστή φορά με αφορμή τα του Πολυτεχνείου. Επιβολή της νομιμότητας είναι οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου, το μαύρο της ΕΡΤ, οι απολύσεις χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων, η φορολογική σφαγή των αμνών, τα χαράτσια, οι περικοπές, ο πέλεκυς επί των τζαμπατζήδων, τα χημικά, ο εγκλεισμός χιλιάδων μεταναστών σε στρατόπεδα, τα αστυνομικά ντου. Και πλείστα όσα άλλα που σκοντάφτουν πάνω μας τον τελευταίο καιρό.
Η νομιμότητα κυριαρχεί στην κυβερνητική ατζέντα - με λόγια και έργα, με παρλαπίπες και ράβδους. Και είναι γνωστές βέβαια οι διαφορές - πολλοί βλέπουμε μια πόρνη εκεί που ο Σαμαράς και ο Βενιζέλος βλέπουν μια κυρία αυστηρών ηθών. Κυρία ή πόρνη όμως, γιατί η νομιμότητα έχει πάρει τις καρδιές τους; Γιατί, θα πεις, είναι θέμα DNA - αναπνέει ένα δεξιό κόμμα χωρίς έρωτα για τους ραβδούχους και την καταστολή; Και θέμα επίσης αρχέγονης πονηριάς - η νομιμότητα ως φερετζές της ανηθικότητας, της αδικίας, της ιδιοτέλειας και τελικώς της παρανομίας.
Υπάρχει όμως, σήμερα ακόμα πιο πολύ, και μια διπλή επιδίωξη των υπέρ νομιμότητας ψαλμών και επιδρομών. Από τη μια να συγκινήσουν το κόμμα της τάξης στην κοινωνία - που εκτείνεται από τους μουλωχτούς νοικοκυραίους μέχρι τη Χρυσή Αυγή. Και από την άλλη να καταστείλουν την ανυπακοή, την αντίσταση, τα κινήματα, τις αγωνιστικές διαθέσεις, την ελπίδα. Να κερδίσουν νομιμόφρονες, έστω και με μαύρες μπλούζες, από τη μια, και να αποδιοργανώσουν το αντίπαλο στρατόπεδο, από την άλλη.
Σ' αυτό το παιγνίδι της νομιμότητας είναι μανούλες. Δείτε, για παράδειγμα, το πράσινο μπιτόνι του Πολυτεχνείου με το "εύφλεκτο υλικό" που κραδαίνουν από χθες. Εμείς είμαστε το εύφλεκτο υλικό αν δεν το καταλάβατε - και μας θέλουν αεροστεγώς κλεισμένους εκεί μέσα...

Νομιμότητα και νομιμότητα...

του Κωστα Καναβούρη, απο την Αυγη...

Πριν από λίγες μέρες: πηγαίνω με το μετρό στη δουλειά μου. Είμαι όρθιος, στραμμένος προς την κατεύθυνση προς την οποία πηγαίνω. Πίσω μου ακούω τη στεντόρεια φωνή κάποιου που διαλαλεί ότι η τετράχρονη αδελφούλα του είναι στο νοσοκομείο και ότι δεν μπορεί να καλύψει τα "οικονομικά της έξοδα" και ότι γι' αυτό τον λόγο "πουλάει δυό στυλούς 50 λεπτά" και "σας ευχαριστώ" και "ο Θεός να σας έχει καλά" και τα υπόλοιπα του τυπικού της επαιτείας, επαγγελματικής ή όχι, δεν το εξετάζω. Άλλωστε δεν είμαι μπάτσος, δηλαδή ένας απ' αυτούς που ανά πάσα στιγμή και επειδή έτσι γουστάρουν μπορούν να συλλάβουν και να καταταλαιπωρήσουν τον οποιονδήποτε φτωχοδιάβολο, λες και από τη σύλληψή του εξαρτάται η ευνομία όλης της χώρας σε ολόκληρη την κλίμακα. Ας είναι. Περνάει ο φτωχοδιάβολος με τα στυλό μέσα στην αδιαφορία των στραμμένων αλλού βλεμμάτων ή αγκυλώνοντας την αγαθή φιλανθρωπία (και το λέω με απόλυτο σεβασμό προς το συναίσθημα που κινεί την πράξη), που μετατρέπεται σε κέρματα (κομμάτια ελάχιστα) της συμπάθειας και σε ψιθυριστή κατανόηση του επαιτικού ψεύδους. Κανένας δεν θέλει να πάρει "τους δύο στυλούς", απλώς ανταποκρίνεται στο στρεβλό σχήμα της επαιτείας και της παράκλησης με το άλλο στρεβλό σχήμα: εκείνο της νοημοσύνης.
Ας μη μιλήσουμε, λοιπόν, για νομιμότητα. Όχι τη "νομική" νομιμότητα, αλλά για την άλλη νομιμότητα, των ανθρώπινων σχέσεων, που οφείλει η πολιτεία (δηλαδή η κοινωνία και το κράτος) να προστατεύει και να καλλιεργεί και να διαφυλάττει ως κόρην οφθαλμού: τη νομιμότητα της αξιοπρέπειας, τη νομιμότητα της ελευθερίας, τη νομιμότητα της βαθιάς κουλτούρας περί την άθληση στο βαρύ άθλημα της ισονομίας, της ισοπολιτείας που "απαγορεύει" εξ υποστάσεως την επαιτεία και προ παντός την ελεημοσύνη ως τρόπο μιας αγάπης κάκιστης ποιότητας που διαλύεται πριν ακόμα ανοίξουν οι πόρτες του συρμού στην επόμενη στάση. Την οποία βεβαίως ουδείς οικτήρμων ή ανεικτήρμων εκλαμβάνει ως επόμενη στάση της δημοκρατίας μέσα στον χρόνο και όλοι την μετέρχονται άνευ ουδεμίας "νομικής" ανησυχίας, ανυποψίαστοι και προσηλωμένοι στο καθολικό ακατάσχετο γεγονός που ονομάζεται προχείρως πραγματικότητα. Ένα άθυρμα. Ας μη μιλήσουμε λοιπόν για νομιμότητες, γιατί το πράγμα είναι περίπλοκο και φανερά διάφορο από τους νόμους της αντιπροσώπευσης, πράγμα που σημαίνει αγάπη δι' αντιπροσώπων, απέχθεια δι' αντιπροσώπων, κατανόηση δι' αντιπροσώπων, εχθρότητα ακόμη δι' αντιπροσώπων, δικαίωμα φιλαλληλίας ή φιλαληθείας, βρε αδερφέ, δι' αντιπροσώπων και πάει λέγοντας.
Εδώ φυσικά δεν μιλάμε για τη συγκινημένη αυτενέργεια συλλογισμένων ομάδων με το καθαρότατο βλέμμα της ευθυκρισίας και το ευθύβουλο ανάλωμα στον άξονα της βασικής τριβής, που είναι ο πολύπονος αγώνας. Εδώ μιλάμε για τη νομιμότητα που απομακρύνεται τόσο πολύ μέσα στην έννοια της αντιπροσώπευσης, ώστε στο τέλος να καταντάει μια ξενικότητα της ισχύος, της ανερμήνευτης ισχύος που εισχωρεί μέσα στο τρέχον και ανακαθορίζει τον καιρό, τον χώρο και δι' αυτών τον χρόνο. Με μια κουβέντα, μιλάμε για δύο διαφορετικά είδη νομιμότητας που παλεύουν σε κάθε στιγμή του βίου μας είτε το θέλουμε είτε όχι. Και ίσως αυτό να είναι η παρηγοριά: στο είτε το θέλουμε, είτε όχι. Όλοι. Εν τω βάθει και καταγωγικά, ισοτίμως και ισαξίως. Από τον έσχατο επαίτη μέχρι τον αίσχιστο λειτουργικό διανοούμενο. Από την οροθετική και εκδιδόμενη μέχρι την υστερική κυρία της Πειραιώς 260. Από τον μυκτηρίζοντα τους δημοσίους υπαλλήλους, κρατικοδίαιτο οικογενειακώς επί σχεδόν αιώνα, μέχρι τον λαθρέμπορο και τον επίορκο που υπενοικιάζει τη λαθρεμπορία και την επιορκία από τη σκοτεινή ιεροστασία της αντιπροσώπευσης.
Κάθε στιγμή είναι και μια μάχη ανάμεσα στα δύο είδη της νομιμότητας. Ακόμα και μέσα στον ίδιο άνθρωπο, η κάθε στιγμή είναι μια μάχη. Και η κάθε μάχη έχει ελπίδες νίκης αρκεί να συντρέξουν οι προϋποθέσεις. Κι ας μοιάζουν οι περισσότεροι να ζούνε μέσα στην ήττα της ανθρωπιάς τους, δηλαδή μέσα στα ερείπια της πολιτικής τους υπόστασης και μέσα στην αναλφάβητη τυφλότητα κάθε ανάγνωσης του κόσμου. Ακόμα κι αυτό μπορεί να ανατραπεί. Αρκεί να ξέρουμε ότι υπάρχει και να το πούμε. Να μην κρυφτούμε από τη σκληρότητα του υπάρχειν καταφεύγοντας στην ταυτόσημη ομορφιά του. Γιατί εδώ είναι το σκληρό σημείο όπου παίζεται διαρκώς και αδιαλείπτως το άγριο παιχνίδι της νομιμότητας. Της ύπαρξης, δηλαδή, που νομιμοποιείται να λέει τον εαυτό της μέσα στους άλλους, όλους τους άλλους, ξέροντας πως αυτό δεν γίνεται αν δεν χωρέσεις -αν δεν μεγαλώσεις τόσο ώστε να χωρέσεις- όλους τους άλλους. "Ανάμεσα στο πρόσωπό σου και στο πρόσωπό σου, μια τρυφερή μορφή παιδιού γράφεται και σβήνεται", λέει ο Γιώργος Σεφέρης. Ιδού, συνεπώς, το σημείο της νομιμότητας: "Ανάμεσα στο πρόσωπό σου και στο πρόσωπό σου".
Και πώς να το πεις αυτό, μέσα στον συρμό του μετρό, όταν πίσω από τον αναξιοπαθούντα με το στυλό μπήκε και καμένο τζάνκι, δεν ήξερε πού πατούσε και πού βρισκόταν, πήγαινε πίσω - μπρος, κρώζοντας την οιμωγή του και επισύροντας την μήνι των νοικοκυραίων, αυτών των μπάτσων της υποταγής. Εκεί δεν υπήρχε φιλανθρωπία. Εκεί τα ψέματα τελειώνουν. Και υπάρχει μονάχα ο τρόμος. Η βελόνα που τρυπάει τη φλέβα της δικής σου ζωής και αιμορραγεί το νόμιμο υλικό σου, "ανάμεσα στο πρόσωπό σου και στο πρόσωπό σου". Ανάμεσα στις νομιμότητες, φόβος. Πάει να πει, κενό αντιπροσώπευσης. Αυτό το κενό πρέπει να γεμίσουμε. Αλλιώς θα το γκρεμίσουν άλλοι: οι μπάτσοι της νομιμότητας. Σαν τον Σαμαρά, τον Βενιζέλο και τον Κουβέλη.

Η περιφρόνηση των νομίμων...

Του Παντελη Μπουκαλα, απο την Καθημερινη...

Το τελευταίο που θα περίμενε ν’ ακούσει ποτέ ο Αντώνης Μανιτάκης είναι ότι «κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως ο προστάτης των επίορκων, των απατεώνων, των κοπανατζήδων και των τεμπέληδων». Ετσι ωμά, με την έπαρση της κληρονομημένης επώνυμης ισχύος, κατήγγειλε στη Βουλή τον υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης ο βουλευτής της Ν.Δ. Ανδρέας Ψυχάρης. Είναι κι αυτός ένας από τους πολλούς που απαιτούν δημοσιοϋπαλληλικό αίμα. «Εδώ και τώρα».
Διότι κατέληξαν ότι άλλο σοβαρό πρόβλημα δεν αντιμετωπίζουμε, κι όλα θα πάνε ρολόι αν κοπεί το αγκάθι των δημοσίων υπαλλήλων.Οι οποίοι, βέβαια, δεν διορίστηκαν μόνοι τους. Δεν είναι αυτοφυείς. Και όσοι ανόμησαν αλλά κατάφεραν να διασωθούν είχαν πλάτες. Και οι συνδικαλιστικές δεν αρκούν. Χρειάζονται πιο γερές· κομματικές.
Απάντησε, βέβαια, ο κ. Μανιτάκης. Απάντησε όμως με τον δικό του τρόπο: ήπια, μετρημένα, με στοιχεία, με υπεράσπιση της νομιμότητας. Και με κάποια μελαγχολία. Αλλά αυτά είναι σφόδρα αντιτηλεοπτικά. Γι’ αυτό και παίχτηκαν ελάχιστα σε όσα κανάλια θέλουν επίσης αίμα. Ισα για να τηρηθούν τα προσχήματα. Τα οποία, ως προς τον κ. Ψυχάρη λ.χ. και την προεκλογική και μετεκλογική υπερπροβολή του από ορισμένους διαύλους, τηρούνται όσο και στην υπερπροβολή της κ. Μαριάννας Βαρδινογιάννη, της κ. Ολγας Κεφαλογιάννη, του κ. Αδ. Γεωργιάδη, του κ. Βορίδη, του κ. Κυριάκου Μητσοτάκη κ.ο.κ. Πώς να το κάνουμε. Υπάρχουν «οι αγαπημένοι των καναλιών» καθώς και «οι αγαπημένοι των τηλεστάρ», που έχουν τους δικούς τους προνομιακούς συνομιλητές· βρέξει-χιονίσει, έχουν-δεν έχουν κάτι να πουν, το στασίδι τους τούς περιμένει. Στους προνομιακούς, και όχι μονάχα των πρωινάδικων, συγκαταλέγονται κάποιοι χρυσαυγίτες. Μολαταύτα οι νεοφασίστες επιμένουν να αυτολατρεύονται σαν εξωσυστημικοί και «κομμένοι».
Ας επιστρέψουμε στον κ. Μανιτάκη. Και στον σεβασμό των νόμων που όρισε ως αυτονόητη υποχρέωση κάθε υπουργού. Σκέφτομαι, θέλω να πιστεύω όχι αυθαίρετα, ότι τη μελαγχολία που τουλάχιστον εγώ είδα στο πρόσωπό του κατά τη διάρκεια της αγόρευσής του δεν την προκάλεσε τόσο η σφοδρή επίθεση του κ. Ψυχάρη (μία από τις πολλές, άλλωστε, από την πλευρά του κυβερνητικού στρατοπέδου, που τυγχάνουν, μάλιστα, ασυνήθιστα συντονισμένες) όσο η αίσθηση της μοναξιάς, αν όχι και της ματαιότητας. Οσα λέει (για τη διάκριση των εξουσιών και των ρόλων ή για τους υπουργούς που δεν έχουν δικαίωμα να απολύουν πριν κρίνουν τα πειθαρχικά συμβούλια και η Δικαιοσύνη) δεν έχουν αντίκρισμα στους περισσότερους βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας αλλά και σε πολλούς «ρεαλιστές» συναδέλφους του στο υπουργικό συμβούλιο. Αυτοί θέλουν αίμα. Εδώ και τώρα. Και αδιακρίτως. Επειδή η τρόικα απαιτεί. Επειδή τα μίντια παροτρύνουν. Οι νόμοι; Οι νόμοι μπορούν να περιμένουν. Οπως περίμεναν τόσες τετραετίες, όταν υπερψηφίζονταν μόνο και μόνο για να ’χει κάτι να περιφρονεί το κομματικό συμφέρον.

Δύο έννοιες της «ανομίας» ή γιατί η κυβέρνηση ζήλεψε τον Νιξον...

Του  Κώστα Δουζίνα, απο την Εποχη...

Τον Φεβρουάριο του 2011, ο Δημήτρης Ρέππας, τότε υπουργός Μεταφορών, δήλωσε ότι «δεν πρόκειται να αφήσουμε τη χώρα εκτεθειμένη στον κίνδυνο της διεθνούς ανυποληψίας και της περιθωριοποίησης, δηλαδή εκεί που οδηγείται μια χώρα που την χαρακτηρίζει η ανομία. Προέχει η απαξίωση της κοινωνικής αντίληψης του τζαμπατζή και η πολιτική κατάρρευση του ψευδοομοιώματος προοδευτισμού που κάποιοι προβάλλουν». Την περασμένη βδομάδα, ο Νίκος Δένδιας επέκτεινε τον ορισμό της ανομίας: «Ένας τρόπος και ένας δρόμος υπάρχει για τη χώρα, για την κοινωνία, για τη συνταγματική τάξη και αυτός είναι η μηδενική ανοχή απέναντι στο φαινόμενο της ανομίας, είτε αυτό είναι κατάληψη, είτε είναι γκαζάκια, είτε βαριά τρομοκρατία». Η «ανομία» έχει γίνει λέξη πασπαρτού, ένα «κενό σημαίνον» που σημαίνει οτιδήποτε ο κάθε υπουργός θέλει να σημαίνει. Κάθε πράξη, αντίσταση ή κοινωνική διαδικασία που οι μνημονιακές κυβερνήσεις θέλουν να καταγγείλουν είναι «άνομη».



Ο δόκιμος προσδιορισμός για πολλές απ’ αυτές τις πράξεις, και βέβαια για βομβιστικές ενέργειες, είναι «παρανομία». Η τρομοκρατία ως «ανομία» αποτελεί ελληνική πρωτοτυπία για την οποία ο κ. Δένδιας πρέπει να ζητήσει παγκόσμια πατέντα. Μια παράνομη πράξη παραβιάζει τον νόμο. Α-νομία σημαίνει έλλειψη νόμου, το μόνο προϊόν στο οποίο έχουμε υπερ-παραγωγή και πλήρη επάρκεια Ο όρος «ανομία» επιλέγεται γιατί οι κυβερνώντες πιστεύουν ότι κάνει τις πράξεις αντίστασης πιο απεχθείς από την «παρανομία», σαν να λες ότι κάτι είναι «έργο του διαβόλου» αντί να λες ότι είναι αμαρτία ή παράπτωμα. Οι λόγοι είναι προφανείς: Όταν οι κυβερνήσεις πάσχουν από βαρύ έλλειμμα νομιμοποίησης επιλέγουν το δίκαιο ως προνομιακό χώρο αντίθεσης με την κοινωνία. Η νομιμότητα αντικαθιστά τη νομιμοποίηση ως το απόλυτο κριτήριο της ηθικής. Αλλά η χρήση της λέξης στηρίζεται σε άγνοια της σημασίας του όρου «ανομία» και συστηματική απόκρυψη βασικών αρχών της φιλοσοφίας του δικαίου από τους κυβερνώντες. Στο άρθρο αυτό θέλω λοιπόν να αναφερθώ σε δύο ερμηνείες της «ανομίας» που οι κυβερνήσεις και οι ιδεολογικοί τους προγραμματιστές αγνοούν ή ηθελημένα παραποιούν. Ένα επόμενο θα εξετάσει την φιλοσοφία της αντίστασης.

Κοινωνική ανομία

Ο πρώτος και πιο δόκιμος ορισμός της «ανομίας» δόθηκε από τον δημιουργό της έννοιας Εμίλ Ντιρκέμ: Ανομία είναι η αποσύνθεση της κοινωνικής συνάρτησης, η εξασθένιση του κοινωνικού δεσμού Γράφει λοιπόν ο Ντιρκέμ στο κλασικό του έργο «Αυτοκτονία» ότι «ένα σύστημα ηθικής δεν μπορεί να γίνεται αντικείμενο αυτοσχεδιασμού. Αποτελεί δημιουργία της κοινότητας στην οποία εφαρμόζεται Αποτυγχάνει όταν η ίδια η κοινότητα αποτυχαίνει». Αυτό το «σύστημα ηθικής» κατά Ντιρκέμ, μια πλευρά του habitus του Μπουρντιέ, ονομάζουμε «κοινωνικό ήθος».¹ Το ήθος αποτελεί το αξιακό περιβάλλον και το υπόβαθρο της κοινωνικής συμβίωσης. Θεμελιώνοντας την εξατομίκευση και κοινωνικοποίηση των πολιτών, το ήθος συνεισφέρει στη δημιουργία μιας άτυπης κοινωνικής ευταξίας. Περιλαμβάνει αξίες και έννοιες, άρρητες συμβάσεις και συνήθειες. Από τη μια πλευρά, αξιακές προ-κρίσεις και προ-καταλήψεις για τη θέση του εαυτού, των σχέσεων με τους άλλους και με το σύνολο βοηθούν στη ανάπτυξη των προσωπικών μας απόψεων. Η «φιλοσοφική ερμηνευτική» του Γκάνταμερ εξετάζει τις πλευρές αυτές του ήθους. Από την άλλη, το ήθος περιλαμβάνει τοπικές και συγκεκριμένες πρακτικές και συμπεριφορές (τα πρωτόκολλα ευπρέπειας π.χ. που ισχύουν σε κάθε δραστηριότητα ή επάγγελμα) αλλά και γενικές και αφηρημένες δεξιότητες (τις συμβάσεις της φιλοξενίας και της φιλοτιμίας, τη σωστή αντιμετώπιση μικρών και μεγάλων εξουσιών, τη στάση απέναντι στους νόμους κ.λπ.). Δεν μπορούμε να απαριθμήσουμε όλα τα συστατικά του κοινωνικού ήθους, αλλά σαν τον Αυγουστίνειο ορισμό του χρόνου, καταλαβαίνουμε αμέσως όταν το ήθος γίνεται αντικείμενο επίθεσης και υποχωρεί.
Οι προ-κρίσεις και δεξιότητες αυτές, ο αξιακός και εννοιακός ορίζοντας που μας επιτρέπει να κάνουμε κρίσεις και να παίρνουμε αποφάσεις δεν περιγράφεται σε εγχειρίδια ούτε διδάσκεται τυπικά. Αποκτώνται με μαθητεία, μίμηση και επανάληψη αρχικά στην οικογένεια, τη γειτονιά, το σχολείο αργότερα στην κοινωνική μας πρακτική. Όπως μου έλεγε ο θρησκευόμενος πατέρας μου, ένας «Πασκαλικός» φιλόσοφος, τον καλό Χριστιανό δεν τον κάνουν οι καλές πράξεις αλλά η ευλάβεια, δηλαδή να νηστεύεις, να προσεύχεσαι, να πηγαίνεις στη λειτουργία Κυριακές και γιορτές, να μεταλαμβάνεις. Η μίμηση και επανάληψη, η πειθάρχηση της συμπεριφοράς, οδηγεί στην αποδοχή των αξιών που κρύβονται πίσω τους. Ο Λουί Αλτουσέρ αργότερα γενίκευσε την άποψη του Μπλεζ Πασκάλ ορίζοντας τη διαδικασία υποκειμενοποίησης ως «έγκληση» του υποκειμένου από ιδεολογικούς μηχανισμούς και κρατικές πρακτικές.

Κρατική πολιτική εναντίον κοινωνικού ήθους

«Ανομία», λοιπόν, είναι η εξασθένιση και καταστροφή αυτού του προ-ηθικού υποστρώματος στο οποίο στηρίζεται η κοινωνική συνοχή. Η ανομία αποσυνθέτει το κοινωνικό ήθος αλλά είναι και αποτέλεσμα της διάλυσής του. Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα της, σύμφωνα με τον Ντιρκέμ, είναι η αύξηση των αυτοκτονιών. Όπως γνωρίζουμε από έρευνες σε χώρες απ’ όλο τον κόσμο, η πιο έντονη μορφή ανομίας δημιουργείται όταν οι κρατικές πολιτικές επιτίθενται βίαια και καταστρέφουν το κοινωνικό ήθος. Εδώ, λοιπόν, βρίσκεται η πρωταρχική έννοια και ο πρωταίτιος της ανομίας. Τα μέτρα του μνημονίου αποτελούν μια πρωτοφανή κοινωνική μηχανική που επιτίθεται και καταστρέφει τα θεμέλια του προσωπικού και του κοινού ήθους. Η εκτόξευση του αριθμού των αυτοκτονιών δείχνει μια κοινωνία που χάνει τα κανονιστικά της ερείσματα. Η μεγαλύτερη αιτία ανομίας είναι τα μνημόνια και οι μνημονιακές κυβερνήσεις. Αντίθετα, αυτοί που αντιστέκονται στην κοινωνική ανομία προωθούν το νόμο και τη δικαιοσύνη.
Η ανομία της λιτότητας οδηγεί σε δεύτερη ηθική καταστροφή. Η προσωπική μας ταυτότητα αναδύεται μέσα από διάλογο, ένταση και σύγκρουση μεταξύ του οικείου, τοπικού και μερικού και του ξένου, αλλότριου και καθολικού. Ξεκινώντας από το ήθος της οικογένειας, η ταυτότητα εξελίσσεται συνεχώς και αλλάζει, σε συζητητή και αγώνα για αναγνώριση από τους αγαπημένους, φίλους και κοντινούς αλλά και από απλούς γνώριμους, συνάδελφους και άγνωστους που συναντάμε στη διαδρομή της ζωής. Η νέα γυναίκα που πηγαίνει στο πανεπιστήμιο ή ο νέος που μαθαίνει μια τέχνη ή επάγγελμα μπαίνουν σε μια διαδικασία σύγκρισης και σύγκρουσης του γνωστού, ασφαλούς και βολικού και του άγνωστου, ξένου και γενικού. Το πρώτο βήμα για την απόκτηση αυτονομίας είναι ακριβώς η άρνηση του δεδομένου και γνωστού που οδηγεί σε δια βίου διάλογο του ήθους με το ηθικό ή γνωσιολογικό καθολικό. Αντίθετα με τις νεο-καντιανές απλοποιήσεις, η ηθική είναι συνδυασμός κοινωνικού ήθους και ηθικών κανόνων, και η ελληνική γλώσσα, σοφά πράττουσα, δεν διακρίνει μεταξύ ethics και morality. Ονομάζουμε «υποκείμενο», τον ανεπανάληπτο συνδυασμό ήθους και ηθικής, δοσμένων και καθολικών, εαυτού και άλλου που δημιουργεί τη μοναδικότητα καθενός μας.²
Ποια είναι η κυρίαρχη ηθική της εποχής μας, δηλαδή η ηθική των κυρίαρχων; Ο κυνισμός και ο μηδενισμός. «Ξέρω ότι αυτό που λέω είναι ψέμα, αυτό που κάνω είναι λάθος, αλλά εξακολουθώ να δρω ως αν ήταν σωστό σκαρφιζόμενος διάφορες εκλογικεύσεις». Όλοι ξέρουν ότι η λιτότητα θα αποτύχει και θα χειροτερεύσει την κατάσταση αλλά η τρόικα και η κυβέρνηση συνεχίζουν σαν να μη το ξέρουν. Ο κυνικός έχει αποκτήσει μία «πεφωτισμένη» ψευδή συνείδηση: ξέρει ότι αυτά που πιστεύει είναι ψέμματα, αλλά η κριτική της ιδεολογίας δεν τον ακουμπάει μια που ο κυνισμός αναστοχαστικά προστατεύει το ψεύδος της. Λειτουργούν, λοιπόν, οι ελίτ σαν το φροϊδικό υπερεγώ που δεν σταματά να επιβάλει κανόνες, εντολές και απαγορεύσεις. Όσο περισσότερο υπακούς τις εντολές του υπερεγώ τόσο δυσκολότερες γίνονται οι απαιτήσεις του και τρομερότερες οι τιμωρίες του. Αυτός ο σαδιστικός χαρακτήρας της κυβερνητικής ανομίας δείχνει το μηδενισμό ως τη δεύτερη κυρίαρχη ηθική: η μόνη αξία είναι η αχόρταγη επιθυμία, ηθική είναι το δίκιο του ισχυρού, αφού το ιδιωτικό συμφέρον των ελίτ ταυτίζεται με τη δημόσια αρετή. Ανομία, λοιπόν, είναι ο κυνισμός και ο μηδενισμός των διαπλεκόμενων κυβερνώντων, που αποδυναμώνει το κοινωνικό ήθος και καταστρέφει τις αρχές της ισότητας, της ελευθερίας και της αλληλεγγύης. Όταν ο ηθικός ορίζοντας ταυτίζεται με τον κυνισμό και το μηδενισμό, η ηθική προδίδεται και η ανθρώπινη ταυτότητα διαστρέφεται. Η άνομη ηθική των ισχυρών μεταδίδεται σαν επιδημία στην κοινωνία και επιτείνει τη διάλυσή της.
Η αντίσταση σ’ αυτά τα μέτρα είναι αδιαπραγμάτευτα ηθική. Η αρχή της βρίσκεται δίπλα στους αδύναμους, αόρατους και κατατρεγμένους, νέους και γέρους, Έλληνες και μετανάστες. Η «κατηγορική επιταγή» της αντίστασης, αν θέλουμε να σημασιοδοτήσουμε ειρωνικά τέτοιες έννοιες είναι «να δρας πάντα σύμφωνα με μια αρχή που επιτίθεται, υποσκάπτει και αναιρεί τις αιτίες που αποκλείουν και καταδικάζουν σε συμβολικό και φυσικό θάνατο μεγάλα κομμάτια του πληθυσμού». Το να κρίνεις τις πολιτικές βάσει μια τέτοιας καθολικεύσιμης αρχής δεν αποτελεί ηθικοποίηση της πολιτικής αλλά πολιτικοποίηση της ηθικής. Η αριστερά είναι καταδικασμένη να είναι ριζικά ηθική.

Πολιτική και δημοκρατική ανυπακοή

Τα φαινόμενα που οι κυβερνήσεις αποκαλούν συνήθως «ανομία» εξετάζονται από την πολιτική και νομική θεωρία της «πολιτικής» (civil disobedience) και δημοκρατικής ανυπακοής και αντίστασης. Από την Αντιγόνη και τους αγωνιστές για τα πολιτικά και εργατικά δικαιώματα, μέχρι τις φεμινίστριες, το κίνημα κατά των διακρίσεων, το Πολυτεχνείο, την Αίγυπτο και τις καταλήψεις των πλατειών, η ανυπακοή όχι μόνο δεν σημαίνει παρανομία αλλά αποτελεί την εξωτερίκευση της ηθικής συνείδησης και της πολιτικής πίστης στις αρχές της δικαιοσύνης και της δημοκρατίας. Η προσωπική ανυπακοή αποτελεί ύψιστη ηθική πράξη, η αντίσταση συλλογικό πολιτικό συμβάν. Ανυπακοή και αντίσταση έχουν αλλάξει καθεστώτα, συντάγματα και νόμους. Το δικαιώματα που μέχρι χτες θεωρούσαμε δεδομένα και σήμερα χάνουμε, ήταν αποτέλεσμα τέτοιων αντιστάσεων. Το δικαίωμα της ψήφου, της ψήφου των γυναικών, βασικά κοινωνικά δικαιώματα και προστασίες είναι αποτέλεσμα πολύχρονων αγώνων και θυσιών των λαών. Οι αντιστάσεις που αποσκοπούν στη διατήρηση τους είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε σήμερα.
Στις ΗΠΑ, στις δεκαετίες του 1960 και 1970, τα κινήματα ανυπακοής οδήγησαν σε δημόσιο διάλογο δικαστών και πολιτικών φιλοσόφων στον οποίο συμμετείχαν η Χάνα Άρεντ, ο Τζον Ρολς, ο Ρόναλντ Ντοούρκιν και το Ανώτατο Δικαστήριο με σημαντικές αποφάσεις του. Από την άλλη πλευρά, στην προεκλογική καμπάνια του 1966, ο Νίξον κατήγγειλε τους αντιφρονούντες ως «αναρχικούς» και «εξτρεμιστές». Αιτία των ταραχών δεν ήταν ο πόλεμος του Βιετνάμ ή ο ρατσισμός, αλλά η «έλλειψη σεβασμού προς το κράτος δικαίου». Οι δικοί μας «φιλελεύθεροι» υπουργοί και σχολιαστές ξέχασαν αυτή την ένδοξη σελίδα στην ιστορία του φιλελευθερισμού και ζήλεψαν τη δόξα του Νίξον. Όπως ξέρουμε από την παγκόσμια ιστορία, όταν η σύγκρουση οξύνεται και η εξουσία αμφισβητείται, η περίφημη ανεκτικότητα των διαφορετικών φωνών αντικαθίσταται από σκληρή καταστολή.
Σύμφωνα με τη φιλελεύθερη ιδεολογία, αν οι νόμοι και οι πολιτικές του κράτους συγκρούονται με βασικές συνταγματικές αρχές και δικαιώματα, το κράτος δρα παράνομα και η υποχρέωση υπακοής αναιρείται. Το δεύτερο επιχείρημα είναι δημοκρατικό: Μια κυβέρνηση που εγκαταλείπει τις προεκλογικές δεσμεύσεις βάσει των οποίων εκλέχτηκε ή παραβιάζει σημαντικά δικαιώματα και προφανείς ανάγκες της πλειοψηφίας χάνει τη δημοκρατική της νομιμοποίηση. Το δημοκρατικό έλλειμμα του πολιτικού συστήματός -ένα μόνιμο χαρακτηριστικό των μεταβιομηχανικών κοινωνιών- γίνεται εμφανές και δραματικό. Σύμφωνα μ’ ένα επιπρόσθετο εμπειρικό/κανονιστικό επιχείρημα, ο νόμος που μονίμως δεν εφαρμόζεται πέφτει σε ανυποληψία και η απαίτηση υπακοής γίνεται αντιφατική. Η πραγματικότητα δημιουργεί τη δική της κανονιστικότητα που μετατρέπει τον ανυπόληπτο νόμο σε άχρηστο και ανενεργό. Αν προσθέσουμε το φιλελεύθερο, δημοκρατικό και εμπειρικό επιχείρημα, η ανυπακοή κατά διατάξεων που παραβιάζουν βασικά δικαιώματα, δεν έχουν δημοκρατική νομιμοποίηση και εφαρμόζονται επιλεκτικά ή καθόλου, δεν είναι απλώς δικαίωμα μα υποχρέωση. Η δικαστική εξουσία υποχρεώνεται να ακυρώσει ή τουλάχιστον να μην εφαρμόσει τέτοιους νόμους. Όταν αυτό δεν γίνεται, ο ανυπάκουος πολίτης αντικαθιστά τον δικαστή και με την ανυπακοή υπερασπίζεται το «πνεύμα του νόμου».

Σύγκρουση νομιμότητας και ηθικής

Για τον απλό πολίτη, η ανυπακοή είναι η ηθική απόφαση να παραβιάσει το νόμο λέγοντας «φτάνει, αρκετά, δεν πάει άλλο». Μπορεί να είναι αντίδραση σε ακραία αδικία, όπως αυτή του φόνου του Αλέξη ή, όπως στην περίπτωση του κινήματος «Δεν πληρώνω», αποτέλεσμα μιας σειράς καθημερινών επιθέσεων και ταπεινώσεων που εξαντλούν την υλική ηθική αντοχή. Η ανυπακοή είναι μια δύσκολη απόφαση, ταυτόχρονα αναπόφευκτη και τραυματική, μία «επικίνδυνη ελευθερία» που εκφράζει την ουσία της αυθεντικής ηθικής. Στην ανυπακοή, η νομιμότητα και η ηθική συγκρούονται: από τη μια, η εξωτερική υποχρέωση να υπακούουμε το νόμο (με τεχνικούς όρους, ένα ετερόνομο καθήκον) και από την άλλη η εσωτερική ευθύνη που μας δεσμεύει να ακολουθούμε το καλό, αυτό που για τον καθένα μας εκφράζει την ύψιστη ηθική αρετή (αυτονομία). Όταν ο νόμος παραβιάζει βασικές αρχές είναι τυπικά ισχυρός αλλά ουσιαστικά ανίσχυρος. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δικαστήρια σε όλο τον κόσμο αθωώνουν τους ανυπάκουους. Στην ανυπακοή, η αυτονομία γίνεται υπαρξιακή ελευθερία. Ο αυτόνομος πολίτης δεν ακολουθεί απλώς τον νόμο, κρίνει ταυτόχρονα τη «λογική» του νόμου, τη δημοκρατική του θεμελίωση και τη σχέση του με τη δικαιοσύνη. Η απόλυτη υποχρέωση υπακοής του Νίξον, και του κ. Δένδια από την άλλη, αποτελεί το όνειρο κάθε απολυταρχικού καθεστώτος.
Ο ανυπάκουος πολίτης υπακούει μια ηθική εντολή που, αναδύεται σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά γίνεται καθολική. Η επιταγή προέρχεται από ένα συγκεκριμένο γεγονός, π.χ. μια δολοφονία ή την επιβολή αβάσταχτων και άδικων φόρων, που εγείρει όμως ένα καθολικό αίτημα ενάντια στη γενικευμένη καταστολή ή την απαίτηση δικαιοσύνης. Η ηθική ισχύς του θετικού δικαίου στηρίζεται στην καθολική του μορφή. Η ηθική επιταγή, από την άλλη πλευρά, αντλεί τη δύναμή της από το περιεχόμενο της συγκεκριμένης κατάστασης, από την ένταση και έκταση του κοινωνικού τραυματισμού που καλεί σε άμυνα και αντίδραση. Ο νόμος λειτουργεί παραγωγικά, η ηθική επιταγή επαγωγικά. Σε αντίθεση με το νόμο δηλαδή, η ηθική επιταγή καθολικεύει το αίτημα που αναδεικνύει η ειδική περίπτωση. Η ηθική πράξη έχει επομένως τη μορφή του Εγελιανού «συγκεκριμένου καθολικού». Η αντίσταση προσπαθεί να επιβάλει το «αξίωμα ισότητας» για εκείνες τις τάξεις, στρώματα και ομάδες που υπάρχουν κοινωνικά αλλά δεν έχουν πολιτική αναγνώριση ή ορασιμότητα. Το άδικο, η ηθική επιταγή να χτυπηθεί και το αγωνιστικό υποκείμενο αναδύονται μαζί τη στιγμή της ανυπάκοης πράξης. Θα ονομάζαμε αυτή τη μετουσίωση του υποκειμένου και της κατάστασης «κανονιστικότητα του πραγματικού». Ξεκινάει μια διαδικασία που μετατρέπει τους «υπηκόους» (αυτούς που υπακούουν) σε αυτόνομους πολίτες. Όσο η αντίσταση προωθεί την ηθική της ισότητας και αλληλεγγύης και δημιουργεί αγωνιστικά υποκείμενα, οι ισχυροί θα απαντούν με καταγγελίες για «ανομία». Αν ζήλεψαν τη δόξα του Νίξον, ίσως η ιστορία τους επιφυλάσσει και την τύχη του.

Σημειώσεις
1. Κώστας Δουζίνας, «Αντίσταση και Φιλοσοφία στην Κρίση», Αλεξάνδρεια, 2011, Κεφάλαιο 3.
2. Κώστας Δουζίνας, «Ριζοσπαστική Πολιτική και Νομική Φιλοσοφία», Νήσος, 2012, Κεφάλαια 2 και 5.

Ο κοινοβουλευτισμός ως κέλυφος...

του Σταυρου Λυγερου απο την Καθημερινη...

Το πακέτο των μέτρων που αλλάζει τους όρους ζωής εκατομμυρίων Ελλήνων είναι πια νόμος. Τώρα που η ψηφοφορία είναι παρελθόν, έχει σημασία να στοχαστούμε για την όλη διαδικασία. Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι με αυτό το πακέτο θα σωθεί η χώρα. Αντιθέτως, οι βουλευτές που δεν το ψήφισαν και η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών (σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις) ισχυρίζονται το ακριβώς αντίθετο.
Οι θεσμοί υπάρχουν ακριβώς για να επιτυγχάνεται η δημοκρατική υπέρβαση τέτοιου είδους αντιθέσεων. Η δημοκρατία, όμως, δεν αρχίζει και δεν τελειώνει στην αρχή της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Το Σύνταγμα προβλέπει συγκεκριμένες διαδικασίες για να διασφαλίσει ότι αυτή η αρχή θα λειτουργήσει δημιουργικά και όχι μηχανιστικά.
Με άλλα λόγια, οι βουλευτές πρέπει να ψηφίζουν με γνώση των διατάξεων και αφού το νομοσχέδιο τεθεί στη δοκιμασία μιας ενδελεχούς κριτικής. Μόνο έτσι η ψήφος τους είναι άξια της λαϊκής εντολής. Τα αυτονόητα δεν ίσχυσαν στην ψηφοφορία της Τετάρτης.
Οι βουλευτές είχαν μία γενική εντύπωση από δημοσιογραφικές πληροφορίες, αλλά το νομοσχέδιο τους παραδόθηκε την προηγούμενη ημέρα και ψηφίστηκε με την ακραία διαδικασία του κατεπείγοντος. Ηταν πρακτικά αδύνατο και ο πιο επιμελής να μελετήσει εκατοντάδες σελίδες σε μερικές ώρες, ώστε να ξέρει τι ψηφίζει. Το ίδιο ακριβώς είχε συμβεί και σε όλες τις κρίσιμες ψηφοφορίες από το πρώτο Μνημόνιο μέχρι τώρα.
Αυτή η κυβέρνηση, όμως, ξεπέρασε κάθε όριο στον ευτελισμό των θεσμών. Κατέθεσε το επίμαχο πολυνομοσχέδιο των εκατοντάδων σελίδων ως ένα άρθρο! Με το τερτίπι αυτό παρέκαμψε το γράμμα και παραβίασε το πνεύμα του Συντάγματος, για να αποτρέψει διαφοροποιήσεις βουλευτών σε επιμέρους διατάξεις.
Υπενθυμίζουμε ότι για κάθε νομοσχέδιο, με μοναδική εξαίρεση τους κώδικες, το Σύνταγμα προβλέπει ψηφοφορίες επί της αρχής, για κάθε άρθρο και για το σύνολο. Ολα έγιναν στο όνομα της σωτηρίας του τόπου. Στη δημοκρατία, όμως, κανένας σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα, ειδικά όταν η κατά τη συμπολίτευση σωτηρία κατά την αντιπολίτευση οδηγεί στην καταστροφή.
Στη δημοκρατία το πολιτικό σύστημα ενοποιείται μέσω των θεσμών. Και σ’ αυτό το πεδίο η κυβέρνηση έσπασε νέο αρνητικό ρεκόρ. Το γεγονός ότι όλες οι κρίσιμες ψηφοφορίες της τριετίας έγιναν την τελευταία στιγμή, υπό το βάρος εκβιαστικών διλημμάτων και ασφυκτικών πιέσεων, με διαδικασίες που παραβιάζουν τους θεσμούς, καταδεικνύει ότι πρόκειται για μεθόδευση.
Στην πραγματικότητα, τόσο η τρόικα όσο και οι κυβερνώντες αντιμετωπίζουν την κοινοβουλευτική διαδικασία όχι ως αναγκαία δημοκρατική λειτουργία, αλλά ως πολιτικό εμπόδιο. Γι’ αυτό και την αφυδατώνουν, τη μετατρέπουν σε κέλυφος. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι με κάθε μέσο να αποσπάσουν την κοινοβουλευτική νομιμοποίηση και όχι να δημιουργήσουν τη μεγαλύτερη δυνατή πολιτική συναίνεση στην κοινωνία.
Οσοι σπεύσουν να υποβαθμίσουν τα παραπάνω σαν θεσμολάγνες λεπτομέρειες, ας αναλογισθούν ότι σ’ αυτό το γήπεδο θα κριθεί η μάχη για τη δημοκρατία. Ειδικά τώρα που ολοένα και περισσότεροι πολίτες στρέφουν την πλάτη στο δημοκρατικό πολίτευμα, θεωρώντας ότι πρόδωσε την κοινωνία.

Εντός ή εκτός νόμου;

Της Ιωάννας Κούρτοβικ απο την εφημεριδα των συντακτων μεσω του Red NoteBook ...

Εκτός νόμου,  εκτός  δίκαιου, και επιθετικά αντικοινωνική.

Καμία κοινωνική συνθήκη δεν μπορεί να δικαιολογεί την ανοχή απέναντι σε ένα μόρφωμα που επαγγέλλεται  την επιστροφή στον κανιβαλισμό και προλειαίνει το δρόμο της πολιτικής εκτροπής.

Τα δικαιώματα δεν μπορούν να αποτελούν όπλο στα χέρια των εχθρών τους. Γιατί δεν αποτελούν υπερβατικές αξίες, ενδεδυμένες μεταφυσική  ισχύ, αλλά εργαλεία για την κοινωνική οργάνωση  πάνω στις κοινά παραδεγμένες  (τυπικά τουλάχιστον)  αρχές  της δικαιοσύνης, ελευθερίας  και ισότητας και αν λειτουργούν ενάντια σ’ αυτές,  έχουμε ήδη μια διαδικασία ακύρωσής τους.

Όταν  το μόρφωμα αυτό διεκδικεί να είναι  εκτός δημοκρατικού πλαισίου  και  καυχιέται για την παραβατική του δράση το λόγο έχει η Δικαιοσύνη. 

Αλλά μπορεί;

Γιατί οι  βρικόλακες  που ξεπροβάλλουν από τα χαλάσματα  της οικονομικής και κοινωνικής κατάρρευσης δεν τρέφονται μόνο  από τις σάρκες των θυμάτων τους, αλλά και από την ισχυρή κάλυψη  που τους παρέχει το ίδιο το θεσμικό σύστημα.

Όταν η νομοθεσία μας είναι η ανεκτικότερη στην Ευρώπη απέναντι στη ρητορεία του μίσους και τη ρατσιστική βία. Όταν οι νόμοι οργανώνουν τον κοινωνικό αποκλεισμό. Όταν το Κράτος εξαντλεί το ρατσιστικό λεξιλόγιο («υγειονομικές βόμβες»,  «λαθρομετανάστες», «πολιτισμική απειλή» κοκ) και τροφοδοτεί την δυσανεξία και το φόβο.

Όταν  το  ΣτΕ  (το πιο «δημοκρατικό» Δικαστήριο της χώρας)  νομιμοποιεί τα μικρά Άουσβιτς και τη δωδεκάμηνη κράτηση του πρόσφυγα. 

Όταν καμία ποινική δίωξη δεν έχει ποτέ ασκηθεί αυτεπάγγελτα για παραβίαση του ν. 927/79 που  τιμωρεί  τη ρατσιστική προπαγάνδα, καμία  με το ν. 3304/2003 που ποινικοποιεί τη διάκριση, καμία ποτέ  δίωξη δεν έγινε  για εγκλήματα βίας με την επιβαρυντική  περίσταση των ρατσιστικών κινήτρων  (79  παρ. 3 ΠΚ).

Όταν διατάξεις όπως  της «διασποράς ψευδών ειδήσεων» (191 ΠΚ) και της «πρόκλησης των πολιτών σε διχόνοια» (192 ΠΚ) ενεργοποιήθηκαν μόνο εναντία σ’ αυτούς που υπεράσπιζαν δικαιώματα και ποτέ ενάντια στους οχετούς  ρατσιστικού μίσους, όταν η Δικαιοσύνη νομιμοποιεί το βιβλίο του Πλεύρη και  καταδιώκει  τα θύματα  της λογικής του, δημοσιοποιεί  τις φωτογραφίες των οροθετικών τοξικομανών, αλλά   θίγεται  από την  δημοσίευση  της φωτογραφίας αστυνομικού σε ώρα υπηρεσίας  (χωρίς να  την απασχολεί ότι αυτός βρίσκεται ανάμεσα στα μέλη μιας φασιστικής συμμορίας).

Πώς θα  αντιπαλέψει κάνεις εκείνο το 60% της αστυνομίας που είναι κατά τον Παναγιώταρο με την Χρυσή Αυγή, όταν για τη Δικαιοσύνη η αστυνομική μαρτυρία είναι περιβεβλημένη με αμάχητο τεκμήριο αξιοπιστίας, ενώ το θύμα της βίας  έχει  αξιωματικά το στίγμα  του ψεύδορκου και απειλείται με  δίωξη πριν καν μιλήσει;

Πώς να μην σκέφτεται κανείς ότι στην  Ελλάδα, 38 χρόνια μετά τη μεταπολίτευση, μοιάζει ακατόρθωτο να μπορεί να στηθεί μια «Ένωση Δημοκρατικών Δικαστών», όπως σε  τόσες άλλες χώρες της Ευρώπης;

Τα όρια του νόμου και της νομιμότητας  καθορίζονται από τους πολιτικούς και τους κοινωνικούς συσχετισμούς. Στην αυλή του σχολείου και στα επείγοντα των νοσοκομείων, στις γειτονιές και στους τόπους της δουλειάς, στα αμφιθέατρα και στο διαδίκτυο και φυσικά στο δρόμο. Εκεί  φτιάχνονται οι κοινωνικές δυναμικές που μπορούν να επανακαθορίσουν τον δημόσιο  διάλογο και να ανανοηματοδοτήσουν το περιεχόμενο των δικαιωμάτων. Και τότε  θα μιλήσουμε και για τα όρια της νομιμότητας. 

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Έρχεται...

Κωστας Καναβούρης  απο την Αυγη...

Θα πρέπει κάποιος να εθελοτυφλεί ή να πάσχει από πολιτικό αυτοκτονικό ιδεασμό για να μην αντιλαμβάνεται ότι βαδίζουμε για μια ταξική σύγκρουση που θα ορίσει (ή θα εξορίσει) τις επόμενες γενιές και ότι αυτή η ταξική σύγκρουση θα έχει ακραία χαρακτηριστικά, που σαφώς δεν θα περιορίζονται στην κοινοβουλευτική παραβατικότητα.
Όλα τα υπόλοιπα είναι "άλλα λόγια ν' αγαπιόμαστε" μήπως και ξορκίσουμε το κακό, που το βλέπουμε να έρχεται με ταχύτητα καταπάνω μας. Αλλά με ξόρκια και κοινοβουλευτικές ρεβεράντζες το μόνο που γίνεται είναι να αφήνουμε το πρόβλημα να διογκώνεται.
Προς Θεού, δεν υποστηρίζω την παράκαμψη της δημοκρατικής νομιμότητας, ίσα - ίσα υποστηρίζω ότι είναι ακριβώς η δημοκρατική νομιμότητα που πρέπει να απελευθερώσει τη δράση, τη σκέψη και το συναίσθημα όλων εκείνων που αποδέχονται ότι η δημοκρατία και μόνον η δημοκρατία αποτελεί το πλαίσιο και το πεδίο όπου λύνονται τα προβλήματα τα οποία ανακύπτουν από την ίδια τη φύση του πολιτεύματος. Το να κάνουμε λοιπόν ότι αγνοούμε τη φύση του πολιτεύματος και την ταξική καταγωγική του ανωμαλία, με γενικεύσεις και γενικότητες (που είναι δύο διαφορετικά πράγματα και δημιουργούν εκρηκτικό μείγμα όταν τα προσμειγνύουμε) και ευχολόγια που κινούνται μεταξύ ενός κινηματισμού με σαφώς πεπερασμένα όρια και ενός νομικού καθωσπρεπισμού με όρους κοινοβουλευτικής σεμνοτυφίας, είναι μια κατάσταση που παροξύνει το συνολικό πρόβλημα και το οδηγεί σε λύσεις ή, καλύτερα, σε επονείδιστες αποσυμπιέσεις οι οποίες μοιραία θα συμβούν, είτε το θέλουμε είτε όχι.
Αυτές τις επονείδιστες αποσυμπιέσεις προετοιμάζουν οι Δένδιες, οι Βρούτσηδες, οι Λυκουρέντζοι, οι Πρετεντέρηδες, η "Καθημερινή", οι Χρυσαυγίτες, οι μπάτσοι του ένστολου συμμοριτισμού και πολλοί άλλοι παρατρεχάμενοι, παραστεκάμενοι, σφουγκοκωλάριοι και ψοφοειδείς αργυρώνητοι. Να μην ξεχάσουμε και τη σκοτεινή Εκκλησία της Ελλάδος, ανεξέλεγκτοι θύλακες εντός της οποίας προετοιμάζονται και προετοιμάζουν, με εγκληματική θεοσέβεια, το εκκλησίασμα για την άγρια σύγκρουση η οποία έρχεται.
Κι εμείς; εμείς κάνουμε ότι δεν αντιλαμβανόμαστε πως οι επιθέσεις των Ναζί της Χρυσής Αυγής, η παράκαμψη της Βουλής με Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου για θεμελιώδη ζητήματα της ζωής και της ύπαρξης, η χυδαία χρήση της Βουλής, όταν ένα ολόκληρο Σύμφωνο Δημοσιονομικής Σταθερότητας περνάει ως παράγραφος σε άσχετο νομοσχέδιο, η εξίσωση των λαϊκών δημοκρατικών κινητοποιήσεων με τη φονική φασιστική βία είτε αμιγώς πολιτικά από τον (κατά τραγική ειρωνεία) υπουργό Προστασίας του Πολίτη (και κοινοβουλευτική αλητεία να την πεις, μέσα είσαι), είτε ιδεοληπτικώς εξηγητικά από τα αισχρά υποπόδια και φτηνά ξεσκονόπανα μιας παρηγορητικής του συστήματος δημοσιογραφικής αστυνόμευσης, αν κάνουμε, λοιπόν, εμείς ότι όλα αυτά δεν αντιλαμβανόμαστε πως αποτελούν αλληλοσυντιθέμενα και αλληλοσυμπληρούμενα μέρη μιας φονικά αυτοεκπληρούμενης προφητείας, τότε η λαίλαπα που έρχεται θα καταστρέψει τα πάντα. Γιατί λαίλαπα που θα καταστρέψει τα πάντα ετοιμάζεται, και "υμείς άδετε". Η κάθε μαχαιριά του Χρυσαυγίτη, η κάθε λέξη των Πρετεντέρηδων, η κάθε απόλυση, το κάθε χτύπημα του γουρουνιού από τις ομάδες του ένστολου συμμοριτισμού, η κάθε παπαριά του Σαμαρά και των συν αυτώ (όλων των συν αυτώ, για να εξηγούμαστε) είναι και ένα βήμα πιο κοντά στη μεγάλη σύγκρουση που έρχεται για την τελική λύση του ταξικού προβλήματος (αφού έτσι κι αλλιώς η ταξική διάρθρωση της κοινωνίας είναι το θεμελιώδες πρόβλημα μιας αληθινής δημοκρατίας), που αντιμετωπίζει το σύστημα. Κι εμείς ακόμα φοβόμαστε μην τυχόν και τρομάξουμε τους τρομαγμένους. Μην τυχόν και ταράξουμε τον ύπνο (ακόμα κι αν βρίθει από εφιάλτες) των βαθιά κοιμισμένων που φοβούνται μην τυχόν και ξυπνήσουν μέσα στην πραγματικότητα. Κι αντί να τους ξυπνήσουμε, τους διηγούμαστε το άγριο παραμύθι της πραγματικότητας. Δηλαδή τους οδηγούμε ακόμα βαθύτερα στον ύπνο, ακόμα βαθύτερα στον εφιάλτη, ακόμα βαθύτερα στο στόμα του τεράστιου αρουραίου που σου τρώει τα σπλάχνα.
Το να θεωρούμε ότι όλα αυτά είναι υπερβολές αποτελεί τραγική έλλειψη αισθήματος ευθύνης μπροστά στην επερχόμενη φονική καταστροφή μνημειακών διαστάσεων, απουσία σοβαρότητας στην ανάλυση της βαριά χειρονομημένης (και σκληρά... χειροτονημένης) αλήθειας, έλλειψη στοιχειώδους αισθήματος επιβίωσης και ενστίκτου αναπαραγωγής των ιδεών τουλάχιστον. Σύντροφοι, η Ιστορία μπορεί να μην επαναλαμβάνεται, αλλά επίσης ας μην ξεχνάμε ότι η Ιστορία δεν παίζει, δεν διασκεδάζει φόβους και προπαντός δεν είναι το θάλπον υπόστρωμα μιας ασυμμάζευτης (έστω μη γραμμικής, για να μην ξεχνάμε και τις μαρξικές μας καταβολές) "βιολογικής" προόδου. Ας μην πάμε ώς τη Χεγκελιανή (και απολύτως ακριβή) ιδέα περί της πονηρίας της Ιστορίας. Ας θυμηθούμε απλώς πως, όταν η Ιστορία αποφασίζει να παίξει, το κάνει με νεκρούς. Θα το αντιληφθούμε ή όχι; Θα αντιληφθούμε -προς άγραν συμπερασμάτων- ότι του συστήματος ούτε που ίδρωσε το αυτί που ο ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ πήρε 27% και ότι ιδεολογικά και πρακτικά τού φέρεται "σαν να μην άλλαξε μια μέρα"; Θα αντιληφθούμε ότι οι ξιφολόγχες δεν τροχίζονται στα πεζοδρόμια, αλλά στα υπουργικά και δημοσιογραφικά και θεσμικά γραφεία; Θα σταματήσουμε το τροχείο ή όχι; Μόνο που αυτό δεν γίνεται με κατάθεση προτάσεων νόμου μόνον.