Το ελληνικό «υπόδειγμα»...

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Αρκετοί ήταν αυτοί οι οποίοι από την έναρξη των μνημονιακών χρόνων έκριναν ότι η Ελλάδα μετατρέπεται σε ένα υπόδειγμα απαξίωσης της εργασίας στο πλαίσιο της Ευρωζώνης. Σε οδηγητή για την εφαρμογή ίδιων ή παρόμοιων πολιτικών σε άλλες χώρες.
Με βασικό όχημα το δημόσιο χρέος και άλλοθι διασταλτικές έννοιες, όπως σταθερότητα, δημοσιονομική πειθαρχία, ανταγωνιστικότητα, μεταρρυθμίσεις κ.λπ.
Η εκτίμηση αυτή φάνταζε, τότε, να έχει ισχυρές δόσεις αντιμνημονιακής και αντιπολιτευτικής ρητορικής. Επιπλέον, να εκλαμβάνεται από πολλούς -δικαιολογημένα, μάλλον, μέσα σε ένα θολό τοπίο- περισσότερο ως προβολή υποψιών και φόβων, παρά ως τεκμηριωμένη πραγματικότητα. Στην πορεία η «ελληνική περίπτωση» έχει αναδειχθεί σε μοντέλο για τη νεοφιλελεύθερη Ευρώπη της λιτότητας. Τόσο αναφορικά με την υποτίμηση της εργασίας όσο και ως προπομπός για την εξαΰλωση του κοινωνικού κράτους.
Μια εξίσου καθοριστική με τα εργασιακά παράμετρος, αφού βασική επιλογή της ευρωπαϊκής ελίτ είναι η αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης μέσω της «εξυγίανσης». Κυρίως, με τη διαγραφή των υποχρεώσεων του κράτους για κοινωνική προστασία, πρόνοια και ασφάλεια. Αδιαφορώντας προκλητικά στην πράξη για τις συνέπειες αυτής της «απαλλαγής», στη μεγιστοποίηση της φτώχειας, του ανθρώπινου πόνου και της δυστυχίας.
Με φόντο αυτήν τη μεγάλη εικόνα η «δουλειά» στην Ελλάδα δεν έχει ακόμη τελειώσει. Απομένουν εκκρεμότητες για να «τσιμενταριστεί» το ελληνικό μοντέλο. Γι΄ αυτό και η επιμονή, αν όχι το πάθος, της Μέρκελ, του Σόιμπλε, του Μπαρόζο τις προηγούμενες μέρες, του Γιούνκερ και των άλλων αξιωματούχων τις επόμενες για την «ολοκλήρωση» του προγράμματος. Είναι ενδεικτικό ότι από το σχέδιο της Κομισιόν με τον τίτλο «Οικοδομώντας την ανάπτυξη», που εγκρίθηκε προχθές από τη Σύνοδο Κορυφής και αναλαμβάνουν επισήμως να εκτελέσουν οι υπουργοί Οικονομικών στην επόμενη σύνοδό τους, απουσιάζουν οι συστάσεις προς την Ελλάδα (και την Κύπρο).
Για τη χώρα μας η Κομισιόν ουδέν έχει να «συστήσει», σε αντίθεση με όλες τις άλλες! Η περίφημη ευελιξία στην εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας, για την οποία πολύς λόγος γίνεται, είναι κενή περιεχομένου για τη χώρα μας. Στα καθ΄ ημάς συνεπάγεται περισσότερες «δομικές μεταρρυθμίσεις» και εκπλήρωση των όποιων μνημονιακών προαπαιτούμενων. Οπως αυτά που προωθούνται ήδη με την ολοκλήρωση του συμπληρωματικού «πακέτου» εναντίον του κόσμου της εργασίας. Από παραπέρα ακρωτηριασμό εργασιακών δικαιωμάτων και του ασφαλιστικού συστήματος ως την εκχώρηση της ΔΕΗ και των αιγιαλών...

Υπάρχει σήμερα κάποιο Κέντρο;

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Η πρωτοφανής για τα μεταδικτατορικά δεδομένα παρατεταμένη πολιτική ρευστότητα, σε συνδυασμό με την αξεπέραστη καθολική κρίση, εκτός των άλλων, θέτει στην ημερήσια διάταξη ορισμένα «δομικά» ερωτήματα. Οι απαντήσεις δεν είναι (ακόμη;) δεδομένες. Αλλά το γεγονός ότι τίθενται εκ των πραγμάτων είναι ένα πρώτο σημαντικό βήμα για την κατανόηση όσων συμβαίνουν γύρω μας.

Ανάμεσα στα άλλα ερωτήματα που προβάλλουν είναι το αν σήμερα ισχύουν οι κλασικές διαχωριστικές κομματικές, πολιτικές και ιδεολογικές γραμμές. Αν βρίσκονται, επιπλέον, σε ισχύ και οι επιμέρους τομές τους με βάση τις οποίες συνηθίσαμε να προσλαμβάνουμε το πολιτικό σύστημα.
Αλλιώς διατυπωμένο το ίδιο και για την οικονομία της στήλης θα μπορούσε να πάρει τη μορφή: Αν σχηματικά τη Δεξιά σήμερα συναπαρτίζουν οι φορείς και οι δυνάμεις που εκφράζουν και υλοποιούν τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές λιτότητας και την Αριστερά όσοι διακηρύσσουν την ανατροπή τους, υπάρχει, στη βάση αυτής της διχοτόμησης, κάποιο Κέντρο;
Ακόμη παραπέρα: Μήπως από την οπτική αυτή έχουν δευτερεύουσα αξία ή δεν έχουν αξία παραδοσιακές οριοθετήσεις όπως Κεντροαριστερά και Κεντροδεξιά; Μήπως απλώς για μια νεοφανή πραγματικότητα χρησιμοποιούνται άχρηστα εργαλεία του παρελθόντος;
Με μια πρώτη ματιά στην Ελλάδα-πειραματόζωο δεν φαίνεται να έχει εφαρμογή πια η κλασική θεωρία της πολιτικής τυπολογίας σύμφωνα με την οποία υπάρχει ένα Κέντρο, μια ενδιάμεση μετακινούμενη κρίσιμη μάζα πολιτών. Αυτή που άλλοτε μετατοπίζεται προς τα δεξιά και άλλοτε προς τα αριστερά. Επομένως, όποιος μετακινείται προς εκεί συγκροτεί και τις πλειοψηφίες;

Λιτότητα και στη δημοκρατία....

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Δεν στοιχειοθετεί είδηση ότι τα μνημόνια και γενικώς τα προγράμματα λιτότητας, εδώ και παντού, είναι ασύμβατα με τα δημοκρατικά δικαιώματα. Εμπεριέ­χουν στο έναν ή άλλο βαθμό τον βιασμό τους. Οπως η ύπαρξη της ίδιας της τρόικας προϋποθέτει και συνεπάγεται τον ευτελισμό και την απομείωση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.
Το δίλημμα «λιτότητα ή δημοκρατία» στα μνημονιακά χρόνια, παρά την απλοϊκότητά του, είναι υπερ-υπαρκτό.
Από ένα σημείο και μετά, όμως, οι εκπτώσεις στη δημοκρατία, που επιβάλλονται «δημοκρατικά» με την επίκληση κάποιου «υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος» συνιστούν παραβιάσεις στοιχειωδών κανόνων λειτουργίας του πολιτεύματος. Τείνουν να πάρουν μορφή πραξικοπηματικών ενεργειών. Μάλλον δεν αρκούν τα δάκτυλα των δυο χεριών για ν΄ απαριθμηθούν σχετικές πράξεις κατά την άσκηση της κυβερνητικής εξουσίας από το δίδυμο Σαμαρά - Βενιζέλου. Για να μείνουμε μόνο στον τελευταίο χρόνο, από το κλείσιμο της ΕΡΤ ως την εσπευσμένη «απαγόρευση» των εργασιών της Βουλής εν ολομελεία.
Η δομική στρέβλωση ήρθε στην επιφάνεια με φόντο τις αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Μπορεί τυπικά αυτό να σφράγισε η διαδοχή στο οικονομικό επιτελείο, αλλά στην ουσία σήμα κατατεθέν ήταν η «υπόθεση των καθαριστριών». Επί του πραγματικού, με την αναβολή της απόφασης για πρόσληψή τους, μέσω της προσφυγής του υπουργείου Οικονομικών στον Αρειο Πάγο και των επιθέσεων των ΜΑΤ εναντίον τους. Επί του συμβολικού σε πολλαπλά επίπεδα.
Χρονικά, μ΄ αυτό τον διπλό συμβολισμό συμπέσανε: Οι εισαγγελείς της χώρας, οι οποίοι, με μια πρωτοφανή στα χρονικά παρέμβαση, αμφισβητούν ποιον εξυπηρετεί το νομοθετικό έργο της κυβέρνησης. Δηλαδή, τα ιερά και τα όσια των μνημονιακών πολιτικών. Οι διοικητικοί δικαστές, στο ίδιο μήκος κύματος, ανησυχούν για τη «σταθερή άρνηση της εκτελεστικής εξουσίας να συμμορφώνεται σε δικαστικές αποφάσεις». Εδώ δεν γίνεται πια λόγος για έκτακτες πράξεις «νομοθετικού περιεχομένου» και τα συναφή. Αλλά για ανομία στον πυρήνα των θεσμών.
Τα μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους καταγγέλλουν την «εμφανή προσπάθεια μείωσης των ποινών που συνδέονται με την προστασία της δημόσιας περιουσίας». Ομπρέλα προστασίας των καταχραστών του Δημοσίου ανοίγει με τη μετατροπή των κακουργημάτων της ενεργητικής δωροδοκίας, της πλαστογραφίας και της κατάχρησης από κρατικούς αξιωματούχους σε πλημμελήματα. Αυτό μεταφρασμένο σε άλλη γλώσσα σημαίνει ότι «μπορούν να κοιμούνται ήσυχοι». Σαράντα χρόνια από την αποκατάσταση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας αυτή η κυβέρνηση εγείρει ερωτηματικά στα οποία, υποτίθεται, ότι είχαν δοθεί τελεσίδικες απαντήσεις..

Μια ανάγνωση διαφορετική...

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Συνήθως στις αναλύ­σεις για τις εκλογές και τα πολιτικά παρεπόμενα απου­σιάζει ένας κρίσιμος παράγοντας. Οτι οι εκλογές αποτελούν «τη δημοκρατική έκφραση της πάλης των τάξεων» για να χρησιμοποιήσουμε μια κλασική διατύπωση. Τα ταξικά χαρακτη­ρι­στικά τις περισσότερες φορές επικαλύπτονται και υπερισχύουν άλλα εκλογικά κριτήρια.
Πλην όμως, με την τυπική μαρξιστική έννοια, αλλά και κάθε άλλη, που τα οριοθετεί διαφο­ρετικά, μεταλλαγμένα σε πολιτικούς-κομμα­τικούς ανταγωνισμούς είναι πάντοτε παρόντα.
Στη βάση αυτή αν η ελληνική κοινωνία εκλαμβάνεται ως κάθε άλλη ολότητα, πλην της ταξικής, τα συμπεράσματα συνιστούν αναλύσεις επί χάρτου. Επομένως και οι σχετικές πολιτικές κινήσεις, που υποτίθεται ότι υπαγορεύουν, κινούνται στο κενό. Πρακτικά και στα καθ΄ ημάς, στη φάση που διανύει το πολιτικό- κομματικό σύστημα, μικρή σημασία έχει αν θα συσπειρωθεί η συντηρητική παράταξη, κοιτώντας προς τα δεξιά ή το κέντρο είτε αλληθωρίζοντας. Το ίδιο περίπου συμβαίνει και με την Κεντροαριστερά.
Εστω κι αν αναβαπτιστούν, με τούτο ή άλλο τρόπο, αυτοί οι δυο πόλοι, το μέλλον τους είναι σκοτεινό. Οι υπολογισμοί ότι θα μεγεθυνθούν, μέσω του αθροίσματος των επιμέρους δυνάμεων, που θα συμμετέχουν, παραπέμπουν σε μια άλλη Ελλάδα. Οι περίφημες αμφίπλευρες διευρύνσεις του παρελθόντος, που έδιναν λύσεις σε περιόδους κρίσεων, το πιθανότερο είναι να αποδειχθούν άχρηστα εργαλεία. Η κατάπτωση του ΠΑΣΟΚ αποτελεί τυπικό παράδειγμα. Χάνοντας τις όποιες ταξικές αναφορές και διαμεσολαβήσεις, κάθε πολιτική κίνηση της ηγεσίας του ήταν καταδικασμένη. Επειδή η τύχη του δεν κρινόταν και δεν κρίνεται από λιγότερο ή περισσότερο ευφυείς κινήσεις στη σκακιέρα του πολιτικού σκηνικού. Αλλά από την ουσιαστική ταξική απομόνωσή του. Τόσο από τις κυρίαρχες τάξεις και τα τμήματά της όσο και από τις κυριαρχούμενες.
Η πορεία του βενιζελικού ΠΑΣΟΚ προδιαγράφει σε γενικές γραμμές και το μέλλον της σαμαρικής ΝΔ. Προς το παρόν, τουλάχιστον και στις συνθήκες του καθεστώ τος της προδιαγραφόμενης παρατεταμένης παρακμής της χώρας, η πτώση φαίνεται να είναι μη αναστρέψιμη. Οι όποιες «στροφές» και στο καλύτερο σενάριο μπορεί μόνο να την επιβραδύνουν. Κυρίως, επειδή η πολιτική της είναι δεδομένη και συνθλίβει τα ταξικά συμφέροντα της μεγάλης πλειονό- τητας του λαού. Εκτός των άλλων, οι εκλο­γές και οι μετεκλογικές πραγματικό­τητες αναδεικνύουν, αν κι όχι σε όλη την έκταση ακόμη, την πολυεπίπεδη κρίση ταυτότητας και της ΝΔ. Ο ΣΥΡΙΖΑ, που λοιδορούνταν για τις συνιστώσες του, αναδεικνύεται, πια, στον πιο σταθερό κομματικό πυλώνα, παρά τα προβλήματά του.

Εστιάζοντας σε δύο εικόνες...

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Από μια συνδυαστική ανάγνωση όσων περιέχονται στα δυο δημοσιεύματα των Financial Times και στο βιβλίο του πρώην Αμερικανού υπουργού Οικονομικών Τ. Γκάιτνερ, αποκαλύπτεται στα καθ' ημάς μια πραγματικότητα φοβερή και τρομερή. Αβάσταχτη για την εθνική ανεξαρτησία, την κοινοβουλευτική δημοκρατία, τη λαϊκή βούληση,
την ευρωπαϊκή ισοτιμία-αλληλεγγύη και άλλες... ξεπερασμένες αξίες στην Ελλάδα των μνημονίων και την Ευρώπη του νεοφιλελευθερισμού.
Βεβαίως, από μια επιλεκτική ανάγνωση μπορούν να βγουν τα πιο διαφορετικά συμπεράσματα. Ακόμη ν΄ ανατροφοδοτηθούν μύθοι για την επιβολή και εφαρμογή των πολιτικών λιτότητας.
Ας μη μείνουμε, όμως, στην πλήρη απαξίωση της βασικής επιχειρηματολογίας των μνημονιακών κυβερνήσεων και του μπλοκ εξουσίας. Πέραν αυτών αποκαλύπτονται μπροστά στα μάτια μας δύο μεγάλες τρομακτικές εικόνες:
1ον: Η Ελλάδα, μαζί με τη μετατροπή της σε «αποικία χρέους», μεταμορφώθηκε τη διετία 2011 - 12 και σε προτεκτοράτο κλασικού τύπου. Στις Κάνες, μέσα από υπόγειες και υπέργειες διαδρομές, αποφασίστηκε πώς και αν θα κληθεί ο λαός της να ψηφίσει το κυβερνητικό σχήμα βραχυ- μεσοπρόθεσμα και γενικώς η φορά των πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων.
Στην εικόνα αυτή είναι απαραίτητη μια εξαιρετικά σημαντική προσθήκη. Το αποικιοκρατικό μοντέλο δεν συνιστούσε «ελληνική εξαίρεση». Εκτός από τη... μικρή και αδύναμη Ελλάδα «κάλυπτε» τη... μεγάλη και δυνατή Ιταλία. Δεν ήταν, επομένως, μια παθογένεια και μοναδική παρέκβαση του κανόνα.
2ον: Ιδιοκτήτες του ευρωπαϊκού οικοδομήματος προβάλλουν οι Μέρκελ - Σόιμπλε, με ό,τι εκφράζουν και αντιπροσωπεύουν. Ετσι κι αλλιώς η Γερμανία είχε (και έχει) τον πρώτο και τελευταίο λόγο στην κυριότητα και τη χρήση του. Οι Μπαρόζο, Σαρκοζί και λοιποί έπαιξαν ρόλους μεσιτών και εκτελεστικών οργάνων. Αν το Βερολίνο έκρινε ότι ήταν προς το συμφέρον του να διακινδυνεύσει την ύπαρξη του ευρώ ή και να διαλύσει ακόμη την Ευρωζώνη, δεν θα δίσταζε να «θυσιάσει» την Ελλάδα.
Εδώ δεν απασχολεί αν όσα μεσολάβησαν, από τότε ως σήμερα, ήταν ευλογία ή το αντίθετο για την Ελλάδα. Αλλά το γεγονός ότι αυτό που περιγραφόταν παλιότερα ως φόβος για μια γερμανική Ευρώπη, συντελείται και ολοκληρώνεται. Ακόμη και για τις ΗΠΑ, ως αδιαφιλονίκητος ηγέτης της Ευρώπης εκλαμβάνεται η Γερμανία. Με μια Γαλλία να παρακολουθεί βυθισμένη στην αβεβαιότητα και μια Βρετανία ν΄ αναζητά ευρωπαϊκή ταυτότητα. Ενώ Ισπανία,  Ιταλία κι άλλοι να ενδιαφέρονται μόνο ώστε να μη γίνουν Ελλάδα.
Είναι αυτονόητο ότι στην πορεία αυτή σταθμός, προς τη μια ή άλλη κατεύθυνση, αναδεικνύονται και οι επικείμενες ευρωεκλογές.

«Εθνικοποίηση» των μνημονίων...

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Εχουν δίκιο Σαμαράς και Βενιζέλος ότι τα μνημόνια τελείωσαν και ήταν περαστικά. Λεπτομέρεια είναι ότι δεν τελείωσαν, αλλά τελειώνουν το 2016. Προϋπόθεση, βεβαίως, για να εξακολουθούν να έχουν δίκιο είναι ότι δεν θα χρειαστεί νέα δανειακή σύμβαση.
Ας δεχθούμε ότι πράγματι έτσι θα συμβεί. Τα απειλητικά δημοσιονομικά κενά θα καλυφθούν και το τρομακτικό δημόσιο χρέος θα μεταλλαχθεί σε εξυπηρετήσιμο.
Σε αυτή την υποθετική περίπτωση δεν θα έχουμε νέα «προγράμματα». Μόνο που οι μνημονιακές πολιτικές έχουν ήδη «εθνικοποιηθεί». Το μνημόνιο, που δεν θα υπάρχει ως κάποιο συγκεκριμένο «σώμα», αναγνωρίζεται ως νομικό καθεστώς. Αφού δεν το συνιστούν μόνο επαχθή μέτρα και πάγιες δανειακές υποχρεώσεις. Αλλά κυρίως μια ολοκληρωμένη νεοφιλελεύθερη αντίληψη και πρακτική για την κοινωνία και την οικονομία. Το γεγονός ότι κυβέρνηση και Βρυξέλλες το ονομάζουν αυτό «δημοσιονομική πειθαρχία» ουδεμία σημασία έχει.
Αυτό το μνημόνιο-καθεστώς εδραιώνεται και νομιμοποιείται βήμα- βήμα κι εσπευσμένα, μέσα στον αχό της προεκλογικής περιόδου.
Μόλις την περασμένη εβδομάδα έγινε νόμος το «Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιο­νομικής Στρατηγικής 2015-2018». Πριν ακόμη ολοκλη­ρωθεί η ψήφισή του ενέσκηψε και το σχέδιο νόμου για τις «Αρχές Δημοσιονομικής Διαχεί­ρισης και Εποπτείας - Δημόσιο Λογι­στικό». Ετσι, επισφραγίζονται τα μνημό­νια ως καθε­στώς πλέον. Με το τελευταίο επαναβε­βαιώ­νεται πανηγυρικά ότι η χώρα μας θα βρί­σκεται υπό ενισχυμένη εποπτεία των Βρυξελ­λών (Κομισιόν) και της Φρανκφούρτης (Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα) μέχρι να αποπλη­ρώσει το 75% των δανείων που έχει πάρει.
Αυτό σημαίνει ότι οι «πιο αυστηροί και δεσμευτικοί κανόνες», που μπαίνουν σε ισχύ για όλα τα κράτη-μέλη με τη δέσμη κανονισμών του 2013 (Tow Pack), στα καθ' ημάς θα εφαρμοστούν με τον ίδιο τρόπο μόνο έπειτα από ένα τέταρτο του αιώνα (για την ακρίβεια το 2039)! Εφόσον όλα πάνε καλά και σύμφωνα με τα ισχύοντα «προγράμματα προσαρμογής» (διάβαζε λιτότητα).

Ευρωπαϊκή δισημία...

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Ας αφήσουμε τα πολλά και περίτεχνα προεκλογικά, επιχει­ρώντας να προσεγγί­σουμε κάτι ουσιαστικό. Γιατί αυτές οι ευρωεκλογές είναι διαφορετικές από τις προηγού­­μενες οχτώ; Η απάντηση που δίνουν οι Βρυξέλλες συνοψίζεται σε δύο σημεία:

1) Πρόκειται να αναδειχθεί για πρώτη φορά Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με αυξημένες αρμοδιότητες.
2) Οι Ευρωπαίοι ψηφίζουν: α) για τον τρόπο που η ηγεσία της ΕΕ αντιμετωπίζει την κρίση και β) για μεγαλύτερη οικονομική και πολιτική ολοκλήρωση.
Στον δεύτερο λόγο (ο άλλος δεν απασχολεί εδώ) εμπεριέχεται, αν και μερικώς μεταλλαγμένη, μια απάντηση στο αρχικό ερώτημα. Πράγματι, οι πολίτες καλούνται να κρίνουν τον υπαρκτό νεοφιλελευθερισμό με τα προγράμματα λιτότητας και τα μνημόνια. Οποιος εγκρίνει και είναι ικανοποιημένος υπερψηφίζει κόμματα, δυνάμεις και πρόσωπα τα οποία αναδείχτηκαν πρωταγωνι­στές, οπαδοί, θεατές στην εφαρμογή τους ή απλώς παραβρέθηκαν ως τεθλιμμένοι συγγενείς στα θυσιαστήρια των μονοδρόμων.
Αυτό είναι το πρώτο και αυτονόητο, λοιπόν, που συνομολογεί, άλλωστε, η σημερινή ηγεσία της ΕΕ. Το μεταλλαγμένο βρίσκεται στην έγκριση ή αποδοκιμασία των σχεδίων για την ευρωπαϊκή «ολοκλήρωση». Το ναι, προφανώς, σημαίνει συμφωνία με την κατεύθυνση που έχει ήδη δρομολογηθεί. Το όχι μπορεί να έχει διττή σημασία: α) απόρριψη της συγκεκριμένης ολοκλήρωσης, β) άρνηση για όποια ολοκλήρωση.
Παρακάμπτοντας τις πολύσημες και θολές έννοιες του «φεντεραλισμού» και του «ευρωσκεπτικισμού», που απορρέουν από αντίστοιχες θέσεις απέναντι σε ένα ναι ή όχι, σε τελευταία ανάλυση, αναδύεται ένας ιστορικός διχασμός. Η Ευρώπη ως ιδέα διαμορφώθηκε, κατά κάποιο τρόπο, με δισημία. Από τη μια ήταν αυτή που προέκυψε από τις επαναστατικές αρχές του Διαφωτισμού του 19ου αιώνα. Από το πνεύμα της δημοκρατίας, του κοινωνικού κράτους, του αντιφασισμού, για να μείνουμε στα πιο εμβληματικά, τον επόμενο αιώνα. Από την άλλη υπήρχε η Ευρώπη των ισχυρών κρατών και ενώσεων, της υποταγής, της υπακοής λαών και πολιτών στις εξουσίες της.
Ουδέποτε η ευρωπαϊκή ιδέα ήταν μία και μοναδική. Τη διέτρεχαν πάντα δύο ρεύματα: Ενα ανατρεπτικό - επαναστατικό - δημοκρατικό, κι ένα συντηρητικό - αυταρχικό - κοινωνικά άδικο... Από την άποψη αυτή, παρά τις ριζικές διαφορές κάθε εποχής, το ίδιο ισχύει και σήμερα, τηρουμένων των αναλογιών. Σχηματικά έχουμε την ολιγαρχική «Ευρώπη της Μέρκελ», που θέλει να ολοκληρώσει ό,τι βλέπουμε μπροστά μας, και μια άλλη μετέωρη Ευρώπη ως αίτημα ιστορικό. Σε μια τέτοια βάση πράγματι (πάλι) οι κάλπες της 25ης Μαΐου είναι διαφορετικές...

Ψήφος με υπεραξία...

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Πώς ακριβώς θα διαμορφωθεί το νέο πολιτικό σκηνικό μετά τις ευρωεκλογές δεν μπορεί ακόμη να προβλεφθεί με ακρίβεια. Ούτε να διατυπωθούν ασφαλείς προβλέψεις, με φόντο την παρατεταμένη και γενικευμένη ρευστότητα. Μόνο «προφητείες» μπορούν να διατυπωθούν, προθέσεις να διαπιστωθούν και ν΄ ανιχνευθούν σχέδια επί χάρτου, που ήδη προωθούνται προς υλοποίηση από τους ναυαγούς του δικομματισμού και τους παραπλέοντες.

Iσως, όμως, μεγαλύτερη σημασία από τη νέα, ούτως ή άλλως, διάταξη του κομματικού σκηνικού, που θα προκύψει, να έχουν οι ελληνικές και ευρωπαϊκές συνθήκες μέσα στις οποίες θα εξελιχθεί αυτό. Δηλαδή, το είδος και η ποιότητα της μεταπολιτευτικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας μας από το ένα μέρος. Τα χαρακτηριστικά και η κατεύθυνση της ΕΕ από το άλλο, μαζί με τη θέση της ευρω-Ελλάδας.
Oποια αναδιάταξη του κομματικού και πολιτικού χάρτη, όμως, ήθελε διαμορφωθεί, μικρή σημασία θα έχει αν η χώρα συνεχίσει τον δρόμο της ιστορικής παρακμής που βαδίζει τα τέσσερα τελευταία χρόνια. Σε μια Ελλάδα φτωχοποιημένη, απαξιωμένη, γερασμένη, περιθωριακή, αιχμάλωτη του χρέους και εν πολλοίς αποικιοκρατούμενη από τους δανειστές, φαντάζει αδιάφορο ποιοι κομματικοί σχηματισμοί θ΄ ανταγωνίζονται. Το ίδιο αν θα βρίσκεται στις καρέκλες εξουσίας μια κεντροδεξιά ή κεντρααριστερή κυβέρνηση, με τούτο ή το άλλο πολιτικό προσωπικό.
Πιο ουσιαστικό από το οποιοδήποτε νέο κομματικό σκηνικό είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς, η ικανοποίηση από τη λειτουργία του Κοινοβουλίου, η νομιμότητα και η δημοκρατικότητα της διακυβέρνησης. Oλα εκείνα που έχουν απαξιωθεί στο μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας κι έχουν συμπαρασυρθεί από τη γενικευμένη κρίση. Προκαλώντας, με τη σειρά τους, πρόσθετα παρακμιακά φαινόμενα.

Μεγαλοβδόμαδο χωρίς ευαγγέλια...

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Για να κρατάμε ανοιχτά τα μάτια μας: - Τo 2010 οι πολίτες κλήθηκαν να πανηγυρίσουν τη σύναψη του μεγαλύτερου εξωτερικού δανείου στην Ιστορία! Οποιος δεν συμμεριζόταν την αισιοδοξία της κυβέρνησης και της χρηματοπιστωτικής ελίτ ανήκε στους «εσωτερικούς» εχθρούς. Το πρώτο μνημόνιο, που αν δεν μας το επέβαλλαν, έπρεπε να το επινοήσουμε μόνοι μας, ήταν κάτι σαν νέα μεγάλη ιδέα του έθνους. Τα αποτελέσματα είναι γνωστά...

• Δύο χρόνια μετά κι αφού προηγήθηκε η χρεοκοπία της χώρας, ήχησαν πάλι χαρμόσυνα εμβατήρια για το νεο εθνοσωτήριο PSI και το ακόμη μεγαλύτερο δάνειο. Οι ελληνικές τράπεζες αναγορεύτηκαν ως οι πιο ισχυρές της Ευρώπης. Οποιος διαφωνούσε ανήκε στις «μοιρολογίστρες», στο «λόμπι» της δραχμής, και ήθελε μια Ελλάδα χωρίς καύσιμα, φάρμακα, με άδειες αυτόματες ταμειακές μηχανές και «μάχες» έξω από τα τραπεζικά καταστήματα. Ισως και εμφυλίους πολέμους....
• Μετά τις εκλογές του Ιουνίου 2012 και εν μέσω κοινωνικών ερειπίων η χώρα «γύριζε σελίδα», «έβγαινε από την κρίση» και άφηνε πίσω της το δεύτερο μνημόνιο. Στα τέλη του «ιστορικού» Νοεμβρίου της ίδιας χρονιάς ο πρωθυπουργός καλούσε τους πολίτες να πάρουν μέρος στην επιθεώρηση «Η Ελλάδα τώρα ξεκινάει» (το βιντεάκι με πρωταγωνιστή τον Α. Σαμαρά είναι αναρτημένο ακόμη στο Youtube).
Στο μεταξύ η χώρα, ως αποικία χρέους, κινούνταν στα όρια της ανθρωπιστικής κρίσης για το ένα τρίτο των κατοίκων της και υπό διαρκή κηδεμονία, αν όχι επικυριαρχία στο πλαίσιο της γερμανικής Ευρωζώνης. Οικονομική και πολιτική...
Υστερα από όλα αυτά καλούμαστε τώρα να προϋπαντήσουμε με χορούς και τραγούδια την «έξοδο στις αγορές». Ακούγεται από την ίδια χορωδία με τα ίδια όργανα ξανά η ωδή της χαράς. Σε συνθήκες τρισχειρότερες από οικονομική και κοινωνική άποψη. Αφού πρώτα τα μνημόνια και οι πολιτικές λιτότητας έγιναν καθεστώς για το προβλεπτό (και δρομολογημένο) μέλλον.

Μεταπελατειακό σύστημα...

Του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Παρά τις ουρανομήκεις διακηρύξεις των τελευταίων χρόνων για το τέλος του κομματικού κράτους, ένα καινούργιο πελατειακό σύστημα επιχειρείται να οικοδομηθεί πάνω στα ερείπια του παλιού. Οπως η διαφθορά δεν θεωρείται, πια, μια παρενέργεια, αλλά δομικό στοιχείο του πολιτικοοικονομικού συστήματος που κυριαρχεί, το ίδιο φαίνεται ότι συμβαίνει με τις πελατειακές σχέσεις.
Δεν συνιστούν παρέκβαση στον τρόπο κατάκτησης και άσκησης της εξουσίας. Αλλά μια μορφή ύπαρξής της και σε οριακές καταστάσεις αναγορεύονται σε βασική μονάδα αναπαραγωγής της.
Δεν είναι ούτε λίγα ούτε περιθωριακά αυτά που καταδεικνύουν καθημερινά ότι το μεταπελατειακό κράτος γεννιέται μπροστά στα μάτια μας. Πάμπολλα τα δείγματα. Από την αναλογική κατανομή θέσεων-κλειδιών μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων ως τους διορισμούς και τις τοποθετήσεις «ημετέρων» σε οργανισμούς, διοικήσεις, υπερεθνικούς φορείς, σε όλα τα κέντρα και παράκεντρα. Κι αν μεν αυτό, σ' επίπεδο ατόμων, κομματικής αντιπροσώπευσης και συσχετισμών έχει κάποιες εξηγήσεις, υπάρχουν άλλα που δείχνουν τη διαχρονική αφασία και υποκρισία της πολιτικής ελίτ. Οπως για παράδειγμα τα νεορουσφετολογικά δίκτυα, που απλώνονται παντού. Από τις ρητορικές διαχείρισης της ανεργίας και τη δήθεν αντιμετώπιση της φτώχειας ως τη διανομή επιδομάτων ελεημοσύνης σ΄ «ευπαθείς ομάδες».
Κορυφαία εκδήλωση του νέου μεταπελατειακού καθεστώτος αποτελεί, βεβαίως, το «κοινωνικό μέρισμα» από το περίφημο πλεόνασμα του προϋπολογισμού. Παρακάμ­πτοντας εδώ το μείζον ζήτημα ότι προέκυψε από το έλλειμμα του κοινωνικού κράτους, ας σταθούμε σε μια άλλη πλευρά. Με τις κυβερνητικές εξαγγελίες επανέρχεται πανηγυρικά στο προσκήνιο το κλασικό προεκλο­­γικό εμπόριο ψήφων. Η ψηφοθηρία σε πρωτόγονες εκδηλώσεις της.

Περίπου σε μισόν αιώνα!

Τακης Κατσιμαρδος, απο το Εθνος...

Δεν είναι η πρώτη φορά που μέσα στη δίνη των γεγο­νότων διαφεύγει η ουσία. Ούτε η τελευταία που αποκαλύπτεται ξαφνικά προκαλώντας σοκ σε ανυποψίαστους. Οπως από την έγκυρη γερμανική εφημερίδα Handelsblatt. Η εκτίμησή της για «50 χρόνια τρόικα» στην Ελλάδα δεν είναι κάποιο δημοσιογραφικό εφεύρημα. Τεκμηριώνεται απολύτως. Θολός παραμένει μόνο ο αριθμός των δεκαετιών που η χώρα θα βρίσκεται σ' ένα ημιαποικιακό καθεστώς.
Στην περίπτωση, βεβαίως, που η σημερινή πορεία συνεχιστεί, όπως έχει σχεδιαστεί από την πολιτικοοικονομική ελίτ και τους εταίρους-δανειστές στην Ευρωζώνη του νεοφιλελευθερισμού.
Εννοείται πως εδώ γίνεται λόγος όχι για μια καταστατική επιτήρηση, που ισχύει για όλα τα κράτη-μέλη. Αλλά για κάποιας μορφής τρόικα, τουλάχιστον μέχρι τη μείωση του χρέους στο 75% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος. Αν κι αυτό υπολογίζεται ότι θα συμβεί γύρω στο 2035, ο ακριβής χρόνος παραμένει ακαθόριστος. Εξαρτάται από την επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής, στο πλαίσιο της λεγόμενης βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους. Η Ελλάδα έχει συμφωνήσει και συνυπογράψει φαρδιά πλατιά τον σχετικό κανονισμό (472/2011) για την «ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής εποπτείας στη ζώνη του ευρώ». Μέσα σ' αυτό το περιβάλλον πρέπει να αξιολογούνται οι τρέχουσες εξελίξεις στις όποιες διαπραγματεύσεις.

Το «λάθος» καταμέτρησης...

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Ετυχε να παρακο­λου­θήσω την κοινοβουλευτική συζήτηση «για την αναδιάρθρωση της Ελλη­νικής Αστυνο­μίας κ.λπ.». Ολόκληρη κι όχι αποσπασματικά όσα διημεί­φθη­σαν με το επίμαχο άρθρο 30 μεταξύ του προεδρεύοντος Χρ. Μαρκογιαννάκη και της Ζωής Κωνσταντοπούλου. Δηλαδή, εκτός από το «επεισόδιο», και όσα ακολούθησαν με την υποβολή και την απόρριψη της ένστασης ακυρότητας της ψηφοφορίας, που υποβλήθηκε από την αντιπολίτευση.

Από την όλη συζήτηση προκύπτει σαφώς ότι δεν πρόκειται για κάποιο λάθος στην καταμέτρηση (εικαζόμενη κι όχι πραγματική, αφού η ψηφοφορία γινόταν δι' αντιπρο­σώπων). Προκαλούνταν η εντύπωση ότι πρόκειται περί απροκάλυπτης, όσο και ακατανόητης απόπειρας νόθευσης του αποτελέσματος. Με τους 126 (αριθμός βουλευτών της ΝΔ) να θεωρούνται περισσότεροι από τους 127 (βουλευτές ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, ΑΝΕΛ και ΚΚΕ).
Η βιασύνη, με την οποία τερματίστηκε η συνεδρίαση, ήταν σημειολογικά εξαιρετικά αποκαλυπτική. Φάνταζε σαν επίλογος ενός «τεστ νοθείας». Εντύπωση που ενίσχυσε, μάλλον, η συνολική αφωνία των παρόντων υπουργών. Δεν έσπευσαν, ως όφειλαν, να προστατεύσουν τον πυρήνα της λειτουργίας του κοινοβουλευτισμού.
Με μια δόση προκατάληψης (και φαντασίας) θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι δια­δρα­ματίστηκε μια δοκιμή ψηφοφοριών του μέλλοντος, όπου το ΠΑΣΟΚ δεν θα συντάσσε­ται με τη ΝΔ! Καχύποπτο μεν, αλλά όχι απίθανο σε καιρούς θεσμικών ακροβασιών.
Το συγκεκριμένο άρθρο, φυσικά, μικρή ή ουδεμία σημασία έχει. Χωρίς ν' αποκλείονται κάποιες μικροκομματικές ή πελατειακές σκοπιμότητες για το αν η περιφερειακή έδρα θα βρίσκεται στα Χανιά ή στο Ηράκλειο.

Προεκλογικά παραβάν....

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Χασάπης, λοιπόν, από την περασμένη βδομάδα η τρόικα. Με τη βούλα της Επιτρο­πής Οικονομικών και Κοινω­νικών Υποθέσεων του Ευρω­­κοινοβουλίου. Οπως όλα δείχνουν και με τη γνωμάτευση της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινο­βουλίου τον επόμενο μήνα. Εκεί, όπου πρόκειται να συζητηθεί η σχετική έκθεση για τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις των μνημονίων. Τέσσερα χρόνια χρειάστηκε η πλειοψηφία του Ευρωκοινοβουλίου (Χριστιανο­δη­μοκράτες, Σοσιαλδημοκράτες και Φιλε­λεύ­θεροι και λοιποί πιστοί των χρηματοπιστωτικών αγορών) για να διαγνώσει το ορατό δια γυμνό οφθαλμού. Ολο το προηγούμενο διάστημα ενέκρινε με τα δύο χέρια και επιδοκίμαζε χειροκροτώντας τα ψευδεπίγραφα «προγράμματα προσαρμογής». Η ηγεσία της απαιτούσε μ΄ ένα στόμα την εφαρμογή τους μέχρι κεραίας. Τότε οι «χασάπηδες» ήταν σωτήρες «χειρουργοί»!
Τι συγκλονιστικό συνέβη ξαφνικά, ώστε επιδοκιμασίες και χειροκροτήματα να διαδεχθούν δριμύτατες κατηγορίες και βαρύτατες καταδίκες; Απολύτως τίποτα, αν εξαιρέσουμε ότι άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για τις 100 μέρες προς τις ευρωεκλογές. Οτι η συσχετισμοί στο Ευρωκοινο­βούλιο τείνουν ν΄ ανατραπούν λόγω της ψήφου των Ευρωπαίων πολιτών και να προκύψουν απροσδιόριστες εξελίξεις. Η έκθεση, όπως και το αντίστοιχο κείμενο της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισμα­τικών Υποθέσεων του Ευρωκοι­νο­­βουλίου για τον «ρόλο και τις δράσεις της τρόικας (ΕΕ, ΕΚΤ, ΔΝΤ) στις χώρες της Ευρωζώνης με πρόγραμμα», φαίνεται ότι προορίζονται να λειτουργήσουν σαν παραβάν. Για να κρυφτεί πίσω του η νεοφιλελεύθερη ευρωπαϊκή ελίτ την προεκλογική περίοδο. Διότι αν «χασάπης» είναι η τρόικα, όχι η ηγεσία της γερμανικής ευρωζώνης, ούτε τα ευρωπαϊκά όργανα και οι μνημονιακές κυβερνήσεις, όλα μπορούν να διορθωθούν! Η τρόικα κηρύσσεται παράνομη και αντιδημοκρατική. Φορτώνεται ως αποδιοπομπαίος τράγος όλες τις αμαρτίες και τέλος καλό όλα καλά για το νεοφιλελεύθερο κρεοπωλείο.

Σταθερότητα ως προς τι;

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Ως μείζον πρόβλημα της χώρας εκτιμάται η «πολιτική σταθερότητα». Τίθεται ως προϋπόθεση για την έξοδο από την κρίση, την ανάπτυξη και την αρχή του τέλους των δεινών. Λογικό ακούγεται για να το λένε και να το επαναλαμβάνουν τόσες εκθέσεις και οργανισμοί στην Ευρωζώνη - και όχι μόνο. Οι όρος, όμως, τόσο στη δράση και πρακτική όσο και στη θεωρία σπανίως έχει το ίδιο περιεχόμενο για πολιτικούς αντιπάλους και φορείς διαφορετικών αξιών και συμφερόντων.

Αν παραβλέψουμε την ασάφεια της έννοιας, κατά κανόνα και ανεξαρτήτως αφετηριών και προθέσεων, πρόκειται για μια κατάσταση κατεξοχήν συντηρητική. Για να μην πούμε αντιδραστική. Ταυτισμένη με τη διατήρηση του υπάρχοντος και του ισχύοντος. Δύο παραδείγματα για μια απλουστευτική διασαφήνιση: -Οταν η «πολιτική σταθερότητα» ανακηρύσσεται από τον πρωθυπουργό και τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης το μείζον ζητούμενο των επικείμενων εκλογών, είναι ολοφάνερο ότι ταυτίζεται με τους ίδιους και ό,τι αντιπροσωπεύουν. Χωρίς αυτούς -πολύ περισσότερο εναντίον τους- έχουμε «ανωμαλία». Αν δεν επέρχεται το χάος... -Οταν οι δανειστές και το σύστημα της τρόικας επιδιώκουν και απαιτούν πολιτική σταθερότητα εννοούν, βεβαίως, τη συνέχιση, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, των εφαρμοζόμενων πολιτικών της γερμανικής Ευρωζώ­νης. Την προσήλωση στο μοντέλο της νεοφιλελεύθερης Ευρώπης των μνημονίων. Την άσκηση οικονομικής, τουλάχιστον, πολιτικής από το προσωπικό Βερολίνου-Βρυξελλών. Τίποτα λιγότερο και ασχέτως προσώπων και φορέων.

Απλουστευτικά μιλάμε για μια «ηγεμονική πολιτική σταθερότητα» (σε εγχώριο και ευρωπαϊκό επίπεδο). Κάθε αμφισβήτηση και απόπειρα αλλαγής του στάτους κβο ισοδυναμεί με αστάθεια, κινδύνους καταστροφής κ.λπ. Ετσι, έχουμε μια απόλυτη αντίφαση και πλήρη αντιστροφή της πραγματικότητας. Να ονομάζεται σταθερότητα η κατάσταση ακριβώς που οδήγησε και μεγιστοποιεί τη σημερινή καθολική κρίση. Να επιδιώκεται, επιπλέον, η υλοποίησή της στο όνομα, δήθεν, μιας επαπειλούμενης αστάθειας!

Ο Κέρβερος και ο Χάρος....

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Με τον Κέρβερο παρομοίαζε την περασμένη εβδομάδα το περιοδικό Economist την τρόικα, η οποία τρώει τις σάρκες των χωρών που επιτηρεί... Εύστοχη παρο­μοί­­­ωση, αλλά και παραπλανητική. Επειδή το φοβερό και τρομερό τρικέφαλο τέρας, με την ουρά δράκου, απλώς εκτελεί εντολές του Αδη. Δεν εμποδίζει την είσο­δο στον Κάτω Κόσμο. Την έξοδο κάνει ανέφικτη. Εκτός κι αν είσαι ο Ηρακλής.

Εμείς, Γιώργο και Λουκά είχαμε, Αντώνη και Βαγγέλη έχουμε, αλλά λείπει ο Ηρακλής. Ολοι έως τώρα αποδείχτηκαν απλώς «ηρακλείς», δηλαδή στηρίγματα και φρουροί, του κάτω κόσμου της φτώχειας, της ανεργίας, του θανάτου. Ο δωδέκατος άθλος εκκρεμεί κι επομένως πάνε στράφι όλοι οι προηγούμενοι. Σαν τις θυσίες του λαού, που είναι εγκλωβι­­σμέ­­νος στην κόλαση των μνημονίων του ευρωπαϊκού νεοφιλελευ­θερισμού και της γερμανικής Ευρωζώνης.

Για να είμαστε συνεπείς με τη μυθολογία μας, ας προστεθεί ότι πριν η χώρα περάσει το κατώφλι του Αδη και από τον Κέρβερο, κάποιοι πήραν τη θέση του Χάρου. Αφού για να φθάσεις εκεί και να εισέλθεις στο βασίλειο του Πλούτωνα απαιτείται μεταφορικό μέσο. Τον Χάροντα για να σε μετακινήσει από τη μια όχθη του Αχέροντα στην άλλη. Στο έργο αυτό ανταποκρίθηκε με παροιμιώδη επάρκεια η πολιτική και οικονομική ολιγαρχία του τόπου και της Ευρωζώνης.

Για να επανέλθουμε στην πραγματι­κότητα, το πρόβλημα δεν είναι ο Κέρβερος-τρόικα, αλλά ο κόσμος που προστατεύει. Κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο για το αμέσως επόμενο διάστημα, καθώς φαίνεται ότι ο σαρκοφάγος σκύλος του Αδη έφαγε τα ψωμιά του. Τουλάχιστον ως όργανο πέραν και υπεράνω των ευρωπαϊκών θεσμών.

Οσοι γέννησαν και εξέθρεψαν τις τρόικες έχουν αρχίσει ήδη τη διαδικασία της αποκήρυξης. Με εκείνη της ανακή­ρυξης σε αποδιοπομπαίο τράγο. Από τους σοσιαλδημοκράτες, που χαρακτηρίζουν, πια, περίπου ως «κατοχική δύναμη» την τρόικα, έως τους χριστιανοδημοκράτες, που τη θεωρούν «αντιδημοκρατική» και θέλουν ένα θεσμικό με δημοκρατικό προσωπείο όργανο στη θέση της.

Η τρόικα, λοιπόν, φαίνεται να σβήνει. Μέχρι τότε και, τουλάχιστον, έως τις ευρωεκλογές θα εξακολουθεί να υπάρχει είτε ως στόχος ρητορικών επιθέσεων είτε ως χρήσιμο εργαλείο του παρελθόντος, που έπαψε, όμως, να είναι λειτουργικό. Το ζήτημα, φυσικά, δεν είναι αν και πώς θα περάσει στην Ιστορία. Αλλά οι πολιτικές που τάχθηκε να φυλάσσει. Είτε με Κέρβερο είτε με άλλον φύλακα στην πύλη του Αδη, ο Χάροντας θα εξακο­λου­θεί τις «μεταφορές»...

Οχι, δεν είναι παραλογισμός...

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος....

Μάλλον η μοναδική ριζική αλλαγή, που έχουν φέρει με συνέπεια σε πέρας οι μνημονιακές κυβερνήσεις, είναι η ανατροπή των εργασιακών σχέσεων. Υπέρ του κεφα­λαίου και σε βάρος της εργασίας. Σ' αυτή την πορεία όλα πολιτικά και οικονομικά «αδικήματα» διαπράχτηκαν εν ονόματι της αντιμετώπισης του δημόσιου χρέους και της ανάπτυξης. Μόνο που ανάπτυξη, όπως δείχνουν σύμπαντα τα επίσημα στοιχεία, σημειώνει αποκλειστικά το πρώτο. Από το 127% έχει σκαρφαλώσει στο 173%.
Τα αυτονόητα συμπεράσματα για κάθε πολίτη από την πραγματικότητα αυτή δεν διασκεδάζονται με τα φθηνά ιδεολογήματα των απολογητών της λιτότητας και των μνημονίων. Είναι ανόητο, τουλάχιστον, το επιχείρημα ότι το άλμα οφείλεται στην ελεύθερη πτώση του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος. Επειδή δεν υπάρχει άλλη μορφή ύπαρξης και διαφορετικός τρόπος μέτρησης του χρέους. Είτε το ΑΕΠ είναι 100 είτε 1.000 το 127% ή το 173% είναι ισοδύναμα. Ας αφήσουμε, όμως, τ' αυτονόητα και στοιχειώδη, κρατώντας μόνο ότι «οι θυσίες» ως τώρα δεν ήταν απλώς μάταιες, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος. Ανθρωποθυσίες ήταν, που πρόσφερε το σύστημα στον θεό-Ευρώ...
Ας πάμε στην ανάπτυξη. Για να επιστρέψει εκεί η χώρα, απαιτείται να εκτινάσσεται η ανεργία σε δυσθεώρητα ύψη, να προε-λαύνει η φτωχοποίηση του πληθυσμού, να καταρρέει κάθε παραγωγική δομή της χώρας, να χρεοκοπούν μαζικά επιχειρήσεις. Ολα αυτά, μαζί με κείνα που συνθέτουν την Ελλάδα της ανθρωπιστικής κρίσης, είναι απαραίτητα για να έλθει η ανάπτυξη. Οταν επέλθει, θ' αντιμετωπιστούν αυτά ακριβώς τα οποία παράγονται στη διαδικασία για την επίτευξή της!

Σταθερότητα ίσον Σαμαράς;

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Η πολιτική σταθερότητα τείνει ν΄ ανακηρυχθεί στο νέο φετίχ της κυβέρνησης και συνολικά του μνημονιακού συστήματος εξουσίας. Υποτίθεται ότι συνιστά την προϋπόθεση των προϋποθέσεων για έξοδο από την κρίση. Σ΄ ένα αοριστολογικό επίπεδο δύσκολα διαφωνείς με τη διαπίστωση. Ο αντίλογος αρχίζει με τον ορισμό της έννοιας. Αν ο όρος ταυτίζεται με την ύπαρξη μιας συγκεκριμένης κυβέρνησης, που ασκεί μια δεδομένη πολιτική, η γενικά σωστή παραδοχή αυτοαναιρείται. Ενδεχομένως να μετα-τρέπεται στο αντίθετό της. Ειδικά αν μια από τις βασικές πηγές της αστάθειας είναι ακριβώς η πολιτική της.
Δεν χρειάζεται επιχειρηματολογία για να τεκμηριωθεί ότι η τρέχουσα κοινωνική αστάθεια δεν προερχόταν ούτε από συσχετισμούς στη Βουλή ούτε από οριακές κυβερνητικές πλειοψηφίες και συνθέσεις υπουργικών συμβουλίων. Αλλά από την εφαρμοσμένη λιτότητα. Τη μετατροπή όλων των κυβερνητικών οικοδομημάτων σ΄ εργοστάσια παραγωγής της παρακμής τα χρόνια των μνημονίων. Η κυβέρνηση ΝΔ ? ΠΑΣΟΚ, εξισώνοντας την ύπαρξη και μακροημέρευσή της με την πολιτική σταθερότητα, αναδεικνύεται σε πρόσθετο παράγοντα αστάθειας και πολλαπλασιαστή της κρίσης. Το φαινόμενο πολιτικές ηγεσίες να επιδιώκουν με «νύχια και με δόντια» παραμονή στην εξουσία έχει αξιοσημείωτο παρελθόν. Η ιστορία μας έχει να επιδείξει πολλά δείγματα παρόμοιων στάσεων και πρακτικών.
Το καινούργιο είναι ότι το σύνδρομο του κυβερνητισμού συνοδεύεται από την αυτο-ανακήρυξη της σημερινής κυβέρνησης στον ένα και μοναδικό «σωτήρα».

Ναι ή όχι σε ποια Ευρώπη;

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Παραβλέποντας τις υψιπετείς ρητορείες (και φαιδρότητες) των προηγούμενων ωρών, μ΄ αφορμή την ανάληψη της εξάμηνης ευρωπαϊκής προεδρίας από την Ελλάδα, ας μείνουμε σ΄ ένα ουσιώδες. Το δίλημμα που έθεσε ο Ελληνας πρωθυπουργός, με... υποστύλωμα τον πρόεδρο της ΕΕ. Δηλαδή το «ναι ή όχι στην Ευρώπη», που υποτίθεται θα κυριαρχήσει ως τις επικείμενες διπλές ή τριπλές εκλογές.
Πρωτόγονο πολιτικά και ανερμάτιστο ιστορικά, όσο η απόπειρα «εθνικοποίησης» του θεσμού της προεδρίας για εσωτερική πολιτική κατανάλωση, όπως την είδαμε ν΄ αναπτύσσεται από τους Σαμαρά και Βενιζέλο στις φιέστες για την προεδρία. Η ταύτιση συνολικά της Ευρώπης με τη σημερινή ΕΕ και την Ευρωζώνη δεν αντέχει σε στοιχειώδη ορθολογικό έλεγχο. Η «ευρωπαϊκή ιδέα», όπως κι αν οριστεί, είναι απολύτως ασύμβατη με την πραγματικότητα της Ευρώπης του νεοφιλελευθερισμού. Στη βάση αυτή και απαλλαγμένο από ανοησίες, το δίλημμα, όπως τέθηκε, παίρνει σχηματικά και απλουστευμένα τη μορφή: Ναι ή όχι στη «γερμανική» Ευρωζώνη;
Ετσι κι αλλιώς, το ταχυδακτυλουργικό (με πολιτικούς όρους) πρωθυπουργικό δίλημμα δεν μπορεί να παρακάμψει ότι το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι αν οι πολίτες λένε ναι ή όχι γενικώς και αορίστως στην Ευρώπη. Αλλά ποια ΕΕ και Ευρωζώνη θέλουν ή δεν θέλουν. Αλλιώς διατυπωμένο το ίδιο: Ναι ή όχι στη νεοφιλελεύθερη Ευρώπη της λιτότητας, της απαξίωσης της εργασίας και του κοινωνικού κράτους;
Αν και η απάντηση, όπως προκύπτει από παντού και σ΄ ευρωπαϊκή κλίμακα, δεν είναι δύσκολη (βλέπε όλες τις σχετικές δημοσκοπήσεις), αναδεικνύεται αυτομάτως μαζί της μια άλλη θεμελιώδης ερώτηση.

Ο «μύθος» του 1914...

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Τo παιχνίδι με τις αναλογίες παρελθόντων γεγονότων και παρόντος είναι τόσο παλιό όσο οι προφητείες και οι προβλέψεις. Χρήσιμο μεν, όταν κινείται μέσα στα όρια αυτού που αποκαλείται «ιστορική μνήμη». Οταν η ιστορία γίνεται «διδακτική», προϊδεάζει για μελλούμενα και βοηθά, όπως συνήθως λέγεται, ν΄ αποφεύγονται τα λάθη του παρελθόντος (ενδεχομένως να επαναλαμβάνονται και επιτυχίες). Αλλά άχρηστο μέχρι επικίνδυνο, όταν παίζεται αυθαίρετα και στο γήπεδο του ανορθολογισμού.
Η γενικόλογη εισαγωγή είναι απαραίτητη για τις αναλύσεις, που βλέπουν το φως αυτή την περίοδο, σχετικά με την εκατοστή επέτειο από την κήρυξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Μερικοί, από το Παρίσι ως το Λονδίνο και την Αθήνα ακόμη, επιχειρούν να βρουν αναλογίες μεταξύ του 1914 και του 2014. Το συμπέρασμα, αν και δεν εκφράζεται συνήθως ρητά, είναι ότι υπάρχουν συσχετίσεις που δικαιολογούν τον φόβο ενός νέου πολέμου!
Πράγματι, αναζητώντας κάποιες αναλογίες και αναδεικνύοντας διάφορες πτυχές -συνήθως δευτερεύουσες- είναι δυνατόν να τροφοδοτηθεί ένα θεωρητικό σχήμα για ενδεχόμενη πολεμική σύγκρουση. Εχει, όμως, τόση ισχύ όση για παράδειγμα ο συλλογισμός: -πόλεμος σε ευρωπαϊκή κλίμακα διεξάγεται κάθε 30-50 χρόνια τους τελευταίους αιώνες -από τη λήξη του Β' Παγκο­σμίου Πολέμου έχει περάσει ήδη περισσότερος από μισός αιώνας -άρα ο πόλεμος έχει καθυστερήσει...
Το παράδοξο είναι ότι όλες -μα όλες!- οι «πολεμικές» αναλύσεις αυτής της κατηγορίας που βασίζονται σε παραλληλισμούς αγνοούν ή παρακάμπτουν τον πιο καθοριστικό παράγοντα στους ιστορικούς ευρωπαϊκούς πολέμους. Δηλαδή, την παντοδύναμη γερμανική πολεμική μηχανή. Αυτή, που δεν υπάρχει σήμερα, όπως την εποχή του Βίσμαρκ, του Κάιζερ ή του Χίτλερ.

Απροσδιοριστία ή αντιστοιχία;

του Τακη Κατσιμαρδου, απο το Εθνος...

Μετά από τέσσερα χρόνια μνημονιακής θύελλας τι μπορεί να κυοφορεί η νέα χρονιά; Στο ερώτημα, βεβαίως, δεν υπάρχει μια μόνο απάντηση. Επειδή είναι πολυσύνθετο, εξαρτάται από πολλούς συμπλεκόμενους παράγοντες και κυρίως τις κοινωνικές δυναμικές και την πολιτική τους έκφραση. Παρά το γεγονός, όμως, ότι ισχύει εδώ, όπως στον μικρόκοσμο, η αρχή της απροσδιοριστίας, ας επιχειρήσουμε ένα «τεστ εγκυμοσύνης».
Ας δεχτούμε ότι οι «εξετάσεις» με τις κυβερνητικές προδιαγραφές υγείας είναι θετικές. Ετσι, αναφέροντας μόνο δύο δείκτες, το ακαθάριστο εθνικό προϊόν αυξάνεται το 2014 κατά 0,5% και η ανεργία μειώνεται 1%. Ας προσθέσουμε ότι επιβεβαιώνεται το περίφημο «πλεόνασμα», η Ελλάδα απαλλάσσεται από το υπάρχον μνημόνιο και «βγαίνει» στις αγορές.
Τι σημαίνει αυτό; Από τα 40-50 δισ. που έχουν χαθεί από το ΑΕΠ ως τώρα, αναπληρώνεται λιγότερο από 1 δισ. Επιπλέον, η επίσημη ανεργία μειώνεται από 1,345 σε 1,333 εκατ. πολίτες. Με βάση τα αποτελέσματα αυτά, που κινούνται στα όρια του στατιστικού λάθους και διαμορφώνονται υπό προϋποθέσεις, επιβεβαιώνεται μια άλλη αρχή. Αυτή της αντιστοιχίας. Η νέα χρονιά θα είναι περίπου ίδια με την παλιά για την καθημερινότητα.
Σ΄ ένα δεύτερο επίπεδο, ας δεχθούμε ότι πράγματι δεν ενσκήπτει άλλο «μνημόνιο», τακτοποιείται «μαγικά» η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους, δεν συνάπτεται νέο άλλο δάνειο, ούτε αναλαμβάνει την άσκηση πολιτικής καινούργια τρόικα. Κατασκευά­ζε­­ται, δηλαδή, μια νέα μεγάλη ιδέα. Ψευ­δής καθ΄ όλα, αφού η επιτήρηση (διάβαζε εκχώρηση κυριαρχίας), πέραν της θεσπισμένης λιτότητας για όλα τα κράτη της ευρωζώνης, είναι παρούσα μέχρι την απο­­πληρωμή του 75% του δημόσιου χρέους. Εν ισχύι σε κάθε προβλεπτό μέλλον η χώρα έχει την «τρόικά» της.