Το ανεκπλήρωτο όνειρο του Σαλβαδόρ Αλιέντε...

 Moulian Tomás απο την Monde diplomatique...
Είναι μια από τις πιο μαύρες ημερομηνίες της ιστορίας της αριστεράς τον 20ό αιώνα : πριν από τριάντα χρόνια, στις 11 Σεπτεμβρίου 1973, το πραξικόπημα της χούντας με επικεφαλής το στρατηγό Αουγούστο Πινοτσέτ έθετε τέλος, μέσα σε λουτρό αίματος, σε μια τριετή εμπειρία χωρίς προηγούμενο. Τόσο για τη χιλιανή αστική τάξη, όσο και για τους ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών, έπρεπε να διαψευστεί το όνειρο του Σαλβαδόρ Αλιέντε και της « Λαϊκής Ενότητας » για μια ειρηνική μετάβαση στο δημοκρατικό σοσιαλισμό, πριν να είναι πολύ αργά. Με κάθε τίμημα...

Η ανάλυση όλης της πορείας του Σαλβαδόρ Αλιέντε, και ιδιαίτερα των θέσεών του στη διάρκεια της ταραγμένης περιόδου της « Λαϊκής Ενότητας », μας επιτρέπει να ερμηνεύσουμε σωστά το τέλος της ζωής του. Η αυτοκτονία του, στις 11 Σεπτεμβρίου 1973, στο προεδρικό μέγαρο Λα Μονέδα, δεν ήταν ούτε μια απελπισμένη, ούτε μια ρομαντική πράξη, στην προσπάθειά του να εκβιάσει μια ηρωική είσοδο στην Ιστορία. Η χειρονομία προβάλλει τη ζωή ενός ρεαλιστή, ενός πραγματικά μεγάλου πολιτικού άντρα.

Στους κόλπους της χιλιανής αριστεράς, που επικαλούνταν για καιρό τον μαρξισμό, και του Σοσιαλιστικού Κόμματος, που, τη δεκαετία του ’60, εκτρεπόταν στον « μαξιμαλισμό », ο Σαλβαδόρ Αλιέντε αντιπροσώπευε ένα ιδιαίτερο είδος επαναστάτη. Είχε εναποθέσει τις ελπίδες του στις κάλπες και πίστευε στη δυνατότητα να εγκαθιδρυθεί ο σοσιαλισμός, ακόμη και στο εσωτερικό του πολιτικού συστήματος

Από που βγαίνει η δύναμη; Αναζητώντας την «πολύτιμη αλήθεια» της Λαϊκής Ενότητας ...

Σωτήρης Κοσκολέτος, Φάνης Παπαγεωργίου, Red NoteBook...

Συμπληρώνονται σαράντα χρόνια από την ανατροπή της κυβέρνησης Αλιέντε από τις στρατιωτικές δυνάμεις του Πινοτσέτ και το θάνατο του αριστερού προέδρου της Χιλής που έπεσε υπερασπιζόμενος τη δημοκρατία. Σε αυτά τα σαράντα χρόνια, έχουν ειπωθεί πολλά για τον Αλιέντε, τη Λαϊκή Ενότητα και το ειρηνικό εγχείρημά της. Άρθρα στον τύπο, επιστημονικές δημοσιεύσεις, μυθιστορήματα, ποίηση, ντοκιμαντέρ, ταινίες μυθοπλασίας. Από τη μία πλευρά η ευγενική φυσιογνωμία του Αλιέντε, η τεράστια σε μέγεθος, διάρκεια και παλμό λαϊκή κινητοποίηση, η γοητεία του δημοκρατικού δρόμου προς τον σοσιαλισμό.  Από την άλλη πλευρά ο βρώμικος ρόλος της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής, το «νίπτω τας χείρας» των χωρών του υπαρκτού, η αστική τάξη, οι φορτηγατζήδες, τα τανκς. Η διερώτηση για την πηγή προέλευσης της δύναμης, τα όπλα και ο λαός, ο λαός στα όπλα.

Μεταξύ της εξιδανίκευσης και του αναθέματος για την εμμονή στην ταύτιση μεταξύ του δημοκρατικού και του ειρηνικού δρόμου προς το σοσιαλισμό δεν έχει υπάρξει πολύς χώρος –ίσως πλην επιστημονικών δημοσιεύσεων- για μια μη συναισθηματικά φορτισμένη επαναπροσέγγιση των χρόνων διακυβέρνησης της Λαϊκής Ενότητας. Προκειμένου να γίνει κάτι τέτοιο θα πρέπει να εξεταστεί το τι πέτυχε η Λαϊκή Ενότητα, με ποιο τρόπο και μέχρι ποιου σημείου, ή αλλιώς να διασχίσουμε το χρόνο μεταξύ του 1969 και του 1973 φωτίζοντας  περισσότερο τη διαδρομή καθαυτή.

Η Λαϊκή Ενότητα ιδρύεται το 1969 από το Κομμουνιστικό Κόμμα, το Σοσιαλιστικό Κόμμα, τους Σοσιαλδημοκράτες, το Ριζοσπαστικό Κόμμα, το Κίνημα Ενιαίας Λαϊκής Δράσης (αποχωρήσαντες από τους Χριστιανοδημοκράτες) και τη μικρότερη αριστερή δύναμη της Ανεξάρτητης Λαϊκής Δράσης. Στις εκλογές του 1970, η Λαϊκή Ενότητα θα αποσπάσει το 36,3% των ψήφων, κατακτώντας  την πρώτη θέση στο Κογκρέσο. Ωστόσο, παρότι πλειοψηφία, θα δυσκολευτεί αρχικά να αποσπάσει τη συναίνεση άλλων πολιτικών δυνάμεων προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση, κάτι που θα καταστεί εφικτό μόνο μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος και τη δολοφονία του στρατηγού Σνάιντερ, όποτε οι Χριστιανοδημοκράτες υπό το φόβο του κινδύνου εκφασισμού, θα δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στη Λαϊκή Ενότητα. Η τελευταία αμέσως μετά, θα ξεκινήσει να ξεδιπλώνει το πρόγραμμά της, υλοποιώντας τις άμεσες προεκλογικές της δεσμεύσεις (τα 40 πρώτα μέτρα), τα οποία θα οδηγούσαν σε αισθητή βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των εργαζόμενων και των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων. Οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε ότι η πολιτική της Λαϊκής Ενότητας υπήρξε εξαρχής ταξικά μεροληπτική, όπως δείχνουν και οι μεταρρυθμίσεις που θα εξετάσουμε συνοπτικά στη συνέχεια.

Η πραγματικά αξιομνημόνευτη "11η Σεπτέμβρη"...

Cogito ergo sum...

Σήμερα ο Σεπτέμβρης έχει 11. Βάζω στοίχημα ότι η αστική ενημέρωση θα μας πιπιλίσει το μυαλό με το χτύπημα στους "δίδυμους πύργους" τής Νέας Υόρκης το 2001, μια μέρα σαν σήμερα. Κανένας δεν πρόκειται να ασχοληθεί με το ότι σήμερα συμπληρώνονται 40 χρόνια από μια άλλη, σημαντικώτερη "11η Σεπτέμβρη". Εκείνη του 1973, όταν η αμερικανοκίνητη χούντα τού στρατηγού Αουγκούστο Πινοτσέτ κατέλυε την ελευθερία στην Χιλή, δολοφονούσε τον εκλεγμένο πρόεδρο Σαλβαδόρ Αγιέντε και εγκαθιστούσε μια από τις πιο σκληρές δικτατορίες που γνώρισε ποτέ η πολύπαθη Νότια Αμερική.

«...Το πραξικόπημα του Πινοτσέτ εκδηλώθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 1973. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, όποτε θέλω να αναφερθώ στα γεγονότα του 2001, επιμένω να μιλάω για "χτύπημα στους δίδυμους πύργους" και όχι για "11η Σεπτεμβρίου". Για μένα, "11η Σεπτεμβρίου" θα σημαίνει πάντοτε το πισώπλατο χτύπημα των ΗΠΑ στην δημοκρατία και όχι το χτύπημα που δέχτηκαν οι ίδιες οι ΗΠΑ είκοσι οκτώ χρόνια αργότερα.»

Αυτά γράφαμε σε τούτην εδώ την γωνιά στις 8 Νοεμβρίου 2011, στα πλαίσια των κειμένων για τον νεοφιλελευθερισμό ("Ανατομία του νεοφιλελευθερισμού - 13. Το τριπλό σοκ της Χιλής").