Το αξιόποινο δεν έχει εξαλειφθεί...

Αρθρο του Γ. Κατρούγκαλου*, απο την εφημεριδα των Συντακτων...

Στη χώρα μας το αποτελεσματικότερο μέσο πλουτισμού υπήρξε ανέκαθεν η νομή των δημοσίων πόρων μέσω της διαπλοκής οικονομικών ελίτ και πολιτικής εξουσίας. Αναμενόμενο είναι, λοιπόν, τα κρούσματα πολιτικής διαφθοράς να είναι πολλά. Παρ” όλα αυτά ο κανόνας παραμένει η ατιμωρησία τους, πράγμα που επιδεινώνει δραματικά τη γενικευμένη έλλειψη αξιοπιστίας του πολιτικού προσωπικού, αλλά και την εν γένει κρίση του αντιπροσωπευτικού συστήματος. Στη διαιώνιση της νοσηρής αυτής κατάστασης συντελεί ιδιαίτερα και το αμαρτωλό άρθρο 86 του Συντάγματος, το οποίο δυσχεραίνει ιδιαίτερα την άσκηση ποινικής δίωξης κατά των υπουργών, παρά την αναθεώρησή του το 2001.

Αντιθέτως, στα πολιτεύματα με έντονο το δημοκρατικό στοιχείο, η ποινική δίωξη σε βάρος των υπουργών δεν διαφέρει ουσιωδώς από την κοινή ποινική διαδικασία, αν και η εκδίκαση των σχετικών υποθέσεων ανατίθεται συνήθως σε ειδικό όργανο και όχι στα τακτικά ποινικά δικαστήρια. Ανάλογες ήταν οι ρυθμίσεις ήδη των γαλλικών επαναστατικών συνταγμάτων του 1791 και 1795, αλλά και των συνταγμάτων της ελληνικής επανάστασης.

Αλλωστε, ο εντονότερος ιστορικά «ποινικός» έλεγχος της πολιτικής ζωής ήταν αυτός της κλασικής Αθηναϊκής Δημοκρατίας: η «αμελίου δίκη», η «απογραφής γραφή», η «δεκασμού γραφή», η «δωροξενίας γραφή», η «γραφή καταλύσεως δήμου», η «γραφή παρανόμων» αφορούσαν όλες πολιτικά αδικήματα ή εγκλήματα πολιτικών αξιωματούχων. Και στη σύγχρονη εποχή, αρκετές έννομες τάξεις επιφυλάσσουν την κίνηση της ποινικής δίωξης στις κοινές διωκτικές αρχές. (Ετσι τα Συντάγματα της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας).

Αντιθέτως, το ελληνικό Σύνταγμα όχι μόνον προβλέπει μια ιδιαίτερα περίπλοκη διαδικασία (την οποία επιβάρυναν ακόμη περισσότερο οι σχετικοί νόμοι περί ευθύνης των υπουργών 3126/2003 και 3961/2011), αλλά και καθιερώνει χρονικά ασφυκτικό πλαίσιο («αποσβεστική προθεσμία») για την άσκηση της ποινικής δίωξης. Συγκεκριμένα, μετά την αναθεώρηση του 2001, ρητά ορίζεται στο Σύνταγμα ότι η Βουλή μπορεί να ασκήσει ποινική δίωξη «μέχρι το πέρας της δεύτερης τακτικής συνόδου της βουλευτικής περιόδου που αρχίζει μετά την τέλεση του αδικήματος.»

Στην προκειμένη περίπτωση (όπως είχα ήδη υποστηρίξει σε ανύποπτο χρόνο, σε σχετικό σχόλιο στην εφημερίδα «Real News» της 13-5-2012), η διάλυση της Βουλής που προήλθε από τις εκλογές του Μαΐου δεν συνεπάγεται την εξάλειψη του αξιόποινου όσων αδικημάτων είχαν τελεσθεί κατά την προηγούμενη βουλευτική περίοδο (2009-2012). Και τούτο διότι, απλούστατα, η εν λόγω Βουλή δεν είχε δύο βουλευτικές συνόδους, αλλά μόνο μία, λίγων μάλιστα ημερών.

Εφόσον λοιπόν δεν υπήρξε «δεύτερη τακτική σύνοδος», όπως ρητά επιτάσσει το Σύνταγμα, η σχετική αρμοδιότητα για την άσκηση ποινικής δίωξης μπορεί να ασκηθεί από την τρέχουσα Βουλή. Στην ερμηνευτική αυτή εκδοχή δεν οδηγεί μόνον η γραμματική διατύπωση του άρθρου 86 αλλά και τα εξής πρόσθετα επιχειρήματα: Πρώτον, είναι πρόδηλο ότι η πρόβλεψη του αναθεωρητικού νομοθέτη να μπορεί να ασκηθεί ποινική δίωξη και από τη δεύτερη σύνοδο της επόμενης Βουλής (σε αντίθεση με την προηγούμενη ρύθμιση, κατά την οποία αυτό έπρεπε να γίνει κατά την πρώτη και μόνο σύνοδο) αποσκοπεί στο να υπάρξει αρκετός χρόνος για την ψύχραιμη και αντικειμενική διερεύνηση τυχόν ποινικών ευθυνών των απελθόντων υπουργών.

Δεύτερο, και σημαντικότερο, θα πρέπει να ερμηνευθεί η συγκεκριμένη διάταξη υπό το φως των θεμελιωδών συνταγματικών αρχών του κράτους δικαίου και της ισότητας. Καμιά από τις δύο αυτές αρχές δεν ανέχεται η ειδική ρύθμιση της ποινικής ευθύνης των υπουργών να άγει στην ατιμωρησία τους, με την πρόβλεψη εξωφρενικά σύντομων παραγραφών ή αποσβεστικών προθεσμιών.

Επί της ουσίας της υπόθεσης πρέπει να πω το αυτονόητο, ότι δηλαδή η διερεύνηση των ποινικών ευθυνών δεν πρέπει να σταματήσει στον προφανή αποδιοπομπαίο τράγο, αλλά να φτάσει σε βάθος, διερευνώντας τον ρόλο όλων των εμπλεκόμενων πολιτικών.

*Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Αυτη ειναι η Ελλαδα...

Καρτεσιος...

Από ομιλία του Γιώργου  Παπανδρέου στο Χάρβαρντ σχετικά με το παρασκήνιο της ένταξης της Ελλάδας στο ΔΝΤ
«Ναι, ο κ. Ρουμελιώτης ήξερε ότι κάποιες χώρες ήταν εναντίον στο Πρόγραμμα και κάποιοι στο ΔΝΤ ήταν εναντίον αλλά δεν ήξερε την άλλη όψη της ιστορίας. Δεν έκανε αυτός τις διαπραγματεύσεις με την Μέρκελ, δεν διαπραγματεύτηκε με τους άλλους. Το δίλλημα μου ήταν ότι αν δεν μπαίναμε στον μηχανισμό θα χρεοκοπούσαμε»
Ο Γιώργος Παπανδρέου ήταν Έλληνας πρωθυπουργός. Κατά κοινή ομολογία, διαπραγματεύτηκε λανθασμένα με τους δανειστές της χώρας με αποτέλεσμα να καταστρέψει την ελληνική οικονομία και τις ζωές εκατομμυρίων Ελλήνων. Ο Γιώργος Παπανδρέου είναι ελεύθερος, δεν του καταλογίστηκε καμία ποινική ευθύνη, δεν του ζητήθηκε από κάποιο δικαστήριο να λογοδοτήσει. Τελικά, το να καταστρέφεις την Ελλάδα είναι πολύ πιο ακίνδυνο από το να προκαλείς οικονομική ζημία σε κάποιους ιδιώτες επενδυτές στις ΗΠΑ, όπως γίνεται φανερό στην παρακάτω είδηση.
«Ένα αμερικανικής διαχείρισης επενδυτικό ταμείο, το Saratoga Capital Management, άσκησε χθες αγωγή στην τράπεζα JPMorgan Chase έπειτα από τις απώλειες 2 δισ. δολαρίων που υπέστη σε χρηματιστηριακές συναλλαγές της. “Κινήσαμε νομικές διαδικασίες για λογαριασμό ενός από τα κοινά επενδυτικά μας προγράμματα”, ανακοίνωσε ο Μπρους Βεντιμίλια, διευθύνων σύμβουλος του Saratoga Capital Management. Η συλλογική αγωγή, στην οποία μπορούν να συμμετάσχουν δυνητικά όλοι οι κάτοχοι μετοχών της JPMorgan “που είχαν αγοράσει μετοχές μεταξύ της 13 Απριλίου 2012 και 10 Μαΐου του ίδιου έτους” κατατέθηκε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν.
Το επενδυτικό ταμείο μεταξύ των επιχειρημάτων του προσθέτει τις “αισθητά ψευδείς, ή παραπλανητικές δηλώσεις”, ή τις “κρίσιμες παραλείψεις” από πλευράς του γενικού διευθυντής της τράπεζας Τζέιμι Ντάιμον και του χρηματοοικονομικού διευθυντή του Ντάγκλας Μπρόστιν.
“Οι κατηγορούμενοι είχαν περιγράψει πλημμελώς τις απώλειες και τους κινδύνους που υπήρχαν για απώλειες για την επιχείρηση που προέκυπταν από τα μαζικά στοιχήματα επί των συμβολαίων των παραγώγων», τονίζεται στην αγωγή”».

Από την ομιλία του Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στη Βουλή, 7 Νοεμβρίου 2012, στη συζήτηση για την έγκριση του ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΙΙΙ
«(…) Υπάρχουν όμως κι άλλα, που αφορούν περικοπές μισθών και συντάξεων. Αυτά είναι άδικα μέτρα και δεν υπάρχει κανένας λόγος να τα ωραιοποιούμε. Η αλήθεια είναι πως όλα – και τα σωστά και τα άδικα – είναι συμβατικές υποχρεώσεις που ήδη έχει αναλάβει η χώρα. Μην παριστάνουμε ότι δεν το ξέρουμε αυτό. Και μην παίξουμε μεταξύ μας αυτό το κακόγουστο θέατρο.
(…) Δεν μπορέσαμε ακόμα να πραγματοποιήσουμε άλλες υποσχέσεις που δώσαμε: Ανακούφιση των χαμηλοσυνταξιούχων, ή τα πολυτεκνικά επιδόματα. Εδώ, ναι, αναγκαστήκαμε να προχωρήσουμε και σε περικοπές».
Ο Αντώνης Σαμαράς ομολογεί ότι εξαπάτησε προεκλογικά έναν ολόκληρο λαό, υφαρπάζοντας την ψήφο του, προς όφελος του ιδίου, της παράταξής του, της γερμανικής κυβέρνησης και του ΔΝΤ. Ο Αντώνης Σαμαράς εξαπατώντας τους ψηφοφόρους, έγινε και παραμένει πρωθυπουργός της Ελλάδας δίχως να του καταλογιστεί καμία ποινική ευθύνη. Τελικά, στην Ελλάδα το να εξαπατάς ολόκληρο τον λαό είναι πολύ πιο ακίνδυνο από το να προκαλείς οικονομική ζημία σε κάποιους μεμονωμένους πολίτες όπως γίνεται φανερό στην παρακάτω είδηση.
«Στη δημοσιότητα, με εισαγγελική διάταξη, έδωσε η ΕΛ.ΑΣ. τα στοιχεία αλλά και φωτογραφίες του ανθρώπου που συνελήφθη την προηγούμενη εβδομάδα στη Θεσσαλονίκη. Ο 45χρονος κατηγορείται ότι παρίστανε τον διευθυντή μεγάλης ασφαλιστικής εταιρείας και με την υπόσχεση υψηλών αποδόσεων σε συμβόλαια εξαπατούσε ανυποψίαστους πολίτες. Πρόκειται για τον Φ. Σ. κάτοικο Θεσσαλονίκης. Σε βάρος του έχει σχηματιστεί δικογραφία για απάτη, πλαστογραφία και άλλα αδικήματα».

Από την ομιλία του Ευάγγελου Βενιζέλου, Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, 7 Νοεμβρίου 2012, στη συζήτηση στη Βουλή για την έγκριση του ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΙΙΙ
«Μήπως είναι δική μας επιλογή η ταχεία δημοσιονομική προσαρμογή, μέσα σε λίγα χρόνια, με σκληρά μέτρα, υπό συνθήκες βαθιάς σωρευτικής ύφεσης, που μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα και οδηγεί την κοινωνία στα όρια της αντοχής της; Προφανώς όχι. Είναι δική μας επιλογή; Αλίμονο.
Είχαμε όμως ως χώρα, ως κοινωνία, ως πολιτικό σύστημα, άλλη επιλογή, όταν βρεθήκαμε μπροστά σε κρίση χρέους, κρίση δανεισμού, κρίση δημοσιονομικού ελλείμματος, κρίση ελλείμματος ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι.
Το πακέτο των μέτρων είναι εξαιρετικά δυσάρεστο, γιατί είχαμε απέναντί μας απαιτητικούς και τιμωρητικούς εταίρους που παίζουν με τη φωτιά, που δεν αντιλαμβάνονται ότι η ελληνική κοινωνία έχει φτάσει προ πολλού στα όριά της. Ακούστε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, είναι μήπως δεδομένο ότι θα οδηγηθούμε στην οριστική έξοδο από την κρίση εφαρμόζοντας αυτή την πολιτική; Καθαρά λόγια: όχι».
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος υπήρξε πρωταγωνιστής των τριών Μνημονίων που υπέγραψε η χώρα, παραχωρώντας την εθνική της κυριαρχία και υποθηκεύοντας την ύπαρξή της για πολλές δεκαετίες. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος ως υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου, αντιπρόεδρος στην κυβέρνηση Λουκά Παπαδήμου και σήμερα από τη θέση του προέδρου συγκυβερνώντος κόμματος, διαμόρφωσε σε τεράστιο βαθμό την οικονομική πολιτική που οδήγησε σε αυτοκτονία χιλιάδες ανθρώπους, έστειλε στην ανεργία ένα εκατομμύριο εργαζόμενους, κατέστρεψε εκατοντάδες χιλιάδες μικρομεσαίους επιχειρηματίες, οδήγησε σε κατάρρευση το Εθνικό Σύστημα Υγείας, ευθύνεται για την ύπαρξη χιλιάδων ανασφάλιστων και την εξαθλίωση εκατοντάδων χιλιάδων παιδιών, παραμένει ελεύθερος δίχως να του καταλογιστεί καμία ποινική ευθύνη.

Διαβάζω αυτή την είδηση…:
«Οι αξιωματικοί της Ασφάλειας Αττικής, μετά από περίπου δυόμισι χρόνια ερευνών, οδηγήθηκαν στους πληρωμένους δολοφόνους τεσσάρων δολοφονιών. Και οι τέσσερις επιχειρηματίες ήταν θύματα των πληρωμένων συμβολαίων θανάτων».
… και αναρωτιέμαι:
Τι θα μπορούσε να συμβεί στη δίκη των δολοφόνων αν κατά την απολογία τους έλεγαν:
«Μήπως ήταν δική μας επιλογή τα θύματα; Προφανώς όχι. Τα ονόματά τους μας τα έδωσαν αυτοί που μας πλήρωσαν. Είναι δική μας επιλογή να ζούμε δολοφονώντας άγνωστους σε εμάς ανθρώπους; Αλίμονο! Αφήστε δε, που ήταν πολύ απαιτητικοί και τιμωρητικοί οι εργοδότες μας, οπότε τι άλλο θα μπορούσαμε να κάνουμε; Είχαμε άλλη επιλογή από το να τους υπακούσουμε; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι.
Ακούστε, κυρίες και κύριοι δικαστές και ένορκοι, είναι μήπως δεδομένο ότι θα αναστηθούν τα θύματα που σκοτώσαμε αν μας καταδικάσετε; Καθαρά λόγια: όχι. Οπότε αφήστε το να πάει στο διάολο, να πάτε κι εσείς σπίτια σας, να συνεχίσουμε κι εμείς τις δουλειές μας γιατί σ’ αυτό το μπουρδέλο που ζούμε ή όλοι θα την πληρώνουμε ή κανείς. Σωστά;».